Σε… τάφο της παγκόσμιας οικονομίας έχει μετατραπεί το Στενό του Hormuz.
Με τη ροή των δεξαμενόπλοιων να έχει κατακρημνιστεί κατά 97%, το Ιράν επέβαλε μια νέα, εφιαλτική πραγματικότητα… Διόδια για την ασφαλή διέλευση, που σε κάποια περιπτώσεις έφτασαν τα 2 εκατ. δολ. ανά πλοίο. Την ίδια στιγμή, φορτία ενέργειας αξίας 107 δισ. δολαρίων παραμένουν εγκλωβισμένα και «σαπίζουν» σε ακινητοποιημένα τάνκερ.
Η προειδοποίηση της JP Morgan είναι σοκαριστική καθώς οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το «προοδευτικό σοκ» που ξεκίνησε από την Ανατολή πλησιάζει τώρα απειλητικά τη Δύση και εάν το Hormuz δεν ανοίξει το πετρέλαιο θα φτάσει τα 200 δολ..
Οι διελεύσεις από το Hormuz μειώθηκαν κατά 97% σε ένα μήνα
Η απότομη στροφή του Στενού και τα βουνά στην ιρανική πλευρά προσφέρουν άμεση ορατότητα στους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν για να στοχεύουν διερχόμενα πλοία. «Είναι το λιγότερο "ίσιο" στενό που υπάρχει», δήλωσε ο Tom Sharpe, πρώην διοικητής του βρετανικού ναυτικού. «Όταν διέρχεσαι, η απειλή έρχεται από παντού».
Πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, περίπου 135 πλοία διέρχονταν καθημερινά από την υδάτινη οδό. Όμως, μετά τα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν, η κίνηση έχει μειωθεί δραματικά. Μεταξύ 1ης και 25ης Μαρτίου, υπήρξαν μόλις 116 διελεύσεις, σημειώνοντας πτώση 97% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την S&P Global.
Διόδια 2 εκατ. δολ. ανά πλοίο
Τα πλοία που πραγματοποίησαν τη διέλευση συνδέονται κυρίως με Κινέζους, Ινδούς ή πλοιοκτήτες από κράτη του Κόλπου. Αρκετά ήταν πλοία του «σκοτεινού στόλου» στα οποία είχαν επιβληθεί κυρώσεις από τις δυτικές δυνάμεις για εμπορία ιρανικού πετρελαίου. Ορισμένα πλοία έχουν πληρώσει έως και 2 εκατομμύρια δολάρια στο Ιράν για να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence και πηγή που γνωρίζει πλοιοκτήτη του οποίου το σκάφος τα κατάφερε.
Ο Alaeddin Boroujerdi, ανώτερο μέλος του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε την Κυριακή ότι κάθε πλοίο που διέρχεται καταβάλλει τέλος 2 εκατ. δολαρίων. «Ένα νέο καθεστώς εφαρμόζεται στην υδάτινη οδό», είπε.
Η διαδικασία έγκρισης περιλαμβάνει διακρατικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν μέσω πρεσβειών, δήλωσε ο Martin Kelly της EOS Risk Group. Το πλοίο λαμβάνει στη συνέχεια έναν κωδικό, τον οποίο εκπέμπει στο κανάλι VHF 16 καθώς πλησιάζει. Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές ελέγχουν τα έγγραφα του πλοίου, τον προορισμό του φορτίου και την εθνικότητα του πληρώματος.
Οι Φρουροί της Επανάστασης τονίζουν ότι το Hormuz είναι κλειστό!
Πάντως, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, τρία πλοία διαφορετικών εθνικοτήτων εκδιώχθηκαν το πρωί της Παρασκευής (27/3/2026) από το Στενό του Hormuz, από τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC).
Το πρακτορείο Fars διέψευσε ότι το Στενό είναι ανοιχτό για οποιοδήποτε πλοίο, δηλώνοντας ότι η υδάτινη οδός «είναι κλειστή και οποιαδήποτε διέλευση θα αντιμετωπιστεί σκληρά».
«Η κίνηση οποιουδήποτε πλοίου "προς και από" λιμάνια περιοχών που είναι σύμμαχοι με τους Ισραηλινούς και Αμερικανούς εχθρούς απαγορεύεται, ανεξαρτήτως προορισμού», ανέφερε το Fars, επικαλούμενο το ναυτικό.
JP Morgan: «Προοδευτικό» σοκ
Οι αναλυτές της JP Morgan προειδοποιούν ότι η διακοπή των αποστολών πετρελαίου μέσω του Στενού του Hormuz τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες θα πυροδοτήσει ένα «προοδευτικό» σοκ στην παγκόσμια προσφορά, το οποίο θα εξαπλωθεί από την Ανατολή προς τη Δύση, με τις περισσότερες περιοχές παγκοσμίως να αναμένεται να επηρεαστούν έως τον Απρίλιο. Σύμφωνα με τον αμερικανικό επενδυτικό οίκο, το παγκόσμιο σύστημα πετρελαίου μετατοπίζεται «από ένα σοκ ροής σε ένα ζήτημα εξάντλησης αποθεμάτων». Η έκθεση έδειξε ότι το τελευταίο δεξαμενόπλοιο εξήλθε από το Στενό στις 28 Φεβρουαρίου, την ίδια ημέρα που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν. Έκτοτε, η κυκλοφορία μέσω της υδάτινης οδού έχει ουσιαστικά σταματήσει, παρά το γεγονός ότι το Ιράν υιοθέτησε μια «προσεκτικά βαθμονομημένη στρατηγική» επιτρέποντας τη διέλευση ορισμένων σκαφών.
Οι αναλυτές της JP Morgan επεσήμαναν ότι ο καθοριστικός παράγοντας της επίπτωσης δεν είναι μόνο ο όγκος αλλά και ο χρόνος, καθώς η διάρκεια των ταξιδιών «ρυθμίζει το ρολόι». Οι αγορές θα γίνουν μάρτυρες μιας κλιμακούμενης διακοπής του εφοδιασμού που ξεδιπλώνεται διαδοχικά και όχι ταυτόχρονα — εξαπλώνεται προς τα δυτικά, καθοριζόμενη από τους χρόνους αποστολής και με άνιση απορρόφηση των κραδασμών από τα περιφερειακά αποθέματα.
- Ασία: Ιδιαίτερα εξαρτημένη από το αργό πετρέλαιο και τα διυλισμένα προϊόντα του Περσικού Κόλπου, αισθάνεται ήδη την πίεση, καθώς τα φορτία που στάλθηκαν πριν από το κλείσιμο των Στενών έχουν εξαντληθεί. Οι αποστολές χρειάζονται 10 έως 20 ημέρες για να φτάσουν στην Ασία, φτάνοντας πρώτα στην Ινδία και στη συνέχεια στη Βορειοανατολική Ασία.
- Νοτιοανατολική Ασία: Η ζήτηση αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 300.000 βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο. Εάν η αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων παραμείνει περιορισμένη, οι απώλειες θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάιο και να πλησιάσουν τα 3 εκατομμύρια τον Ιούνιο.
- Αφρική: Αναμένεται να είναι η επόμενη περιοχή που θα αντιμετωπίσει το σοκ στις αρχές Απριλίου, με πιθανές απώλειες ζήτησης έως 250.000 βαρέλια ημερησίως.
- Ευρώπη: Θα αρχίσει να αισθάνεται τις επιπτώσεις στα μέσα Απριλίου, αλλά το σοκ θα διαμορφωθεί περισσότερο από το αυξανόμενο κόστος και τον ανταγωνισμό με την Ασία παρά από άμεσες ελλείψεις.
- ΗΠΑ: Λόγω των μεγαλύτερων χρόνων αποστολής, οι παραδόσεις ενδέχεται να σταματήσουν γύρω στις 15 Απριλίου. Ωστόσο, λόγω της σημαντικής εγχώριας παραγωγής, είναι απίθανο να υπάρξουν άμεσες φυσικές ελλείψεις βραχυπρόθεσμα. Ο αντίκτυπος θα αντανακλάται κυρίως στις αυξανόμενες τιμές.
Πετρέλαιο στα 200 δολ.
Εξάλλου, οι στρατηγικοί αναλυτές της Macquarie σημειώνουν ότι υπάρχει πιθανότητα 40% για παρατεταμένη σύγκρουση έως τον Ιούνιο, περίπτωση στην οποία οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να φτάσουν τα 200 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στις ΗΠΑ τα 7 δολάρια ανά γαλόνι.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών