Σχετικά Άρθρα
Eurobank για ελληνική οικονομία: Ανάπτυξη με προκλήσεις και διαρθρωτικές αδυναμίες
Eurobank για ελληνική οικονομία: Αμετάβλητος ο πληθωρισμός στο 2,9% τον Ιανουάριο - Μικτή εικόνα από τα «μαλακά» δεδομένα
Τέτοιες ημέρες πριν από έξι χρόνια, στην Ελλάδα και σε πολλές χώρες της υφηλίου, εφαρμόζονταν τα πρώτα αυστηρά μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19.
Δύναται να υποστηριχθεί ότι το πρώτο lockdown της πανδημίας «εγκαινίασε» μια περίοδο διαδοχικών έντονων διαταραχών για την οικονομία, άλλες παροδικές και άλλες επίμονες, τόσο από την πλευρά της προσφοράς (supply shocks) όσο και της ζήτησης (demand shocks). Η επίδοση της ελληνικής οικονομίας σε όρους ανάπτυξης και άλλων μακροοικονομικών μεγεθών αξιολογείται ως ικανοποιητική από επίσημους διεθνείς και εγχώριους οργανισμούς (βλ. Διάγραμμα 1).
Την πανδημία διαδέχθηκαν: πρώτον, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η συνακόλουθη ενεργειακή κρίση το 2022· δεύτερον, οι εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή το 2023· τρίτον, η ενίσχυση των πολιτικών προστατευτισμού το 2025· και, τέταρτον, η τρέχουσα σύρραξη στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Παράλληλα, η εν λόγω περίοδος σημαδεύτηκε από ισχυρές παρεμβάσεις δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), και τη ραγδαία τεχνολογική πρόοδο στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Μετά την ατμομηχανή και το σιδηρόδρομο στην πρώτη βιομηχανική επανάσταση, το πετρέλαιο, τη μηχανή εσωτερικής καύσης, τον ηλεκτρισμό και τις χημικές συνθέσεις στη δεύτερη, και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, την πληροφορική και το διαδίκτυο στην τρίτη, σήμερα εξελίσσεται η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση. Τα κύρια εργαλεία της είναι η τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα κέντρα δεδομένων και τα «έξυπνα» ρομπότ. Η τεχνολογική πρόοδος, η ποιότητα των θεσμών και το ανθρώπινο κεφάλαιο αποτελούν βασικούς πυλώνες για τη μακροπρόθεσμη μεγέθυνση των οικονομιών.
2026: ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό και καθοδικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη λόγω των πολεμικών επιχειρήσεων στον Περσικό Κόλπο
Τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζεται η ύπαρξη καθοδικών κινδύνων για την ανάπτυξη και ανοδικών κινδύνων για τον πληθωρισμό, δηλαδή το ενδεχόμενο χαμηλότερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού σε σχέση με το βασικό σενάριο. Οι κίνδυνοι αυτοί συνδέονται κυρίως με γεωπολιτικές εντάσεις και εχθροπραξίες. Τις τελευταίες εβδομάδες, λόγω των συγκρούσεων μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, οι κίνδυνοι αυτοί οξύνθηκαν.
Οι εν εξελίξει πολεμικές επιχειρήσεις και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ (σημαντικό chokepoint της παγκόσμιας ναυτιλίας) οδήγησαν σε μεγάλη αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και άλλων προϊόντων όπως τα λιπάσματα. Πρόκειται κυρίως για διαταραχή από την πλευρά της προσφοράς, που επηρεάζει το κόστος παραγωγής.
Λόγω της υψηλής εξάρτησης της Ελλάδας από εισαγόμενα καύσιμα, η αύξηση των τιμών ενέργειας μπορεί να προκαλέσει επιβράδυνση ανάπτυξης, αύξηση πληθωρισμού και επιδείνωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Ήδη παρατηρούνται αναθεωρήσεις προς τα κάτω της ανάπτυξης και προς τα πάνω του πληθωρισμού για το 2026. Το τελικό μέγεθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια, ένταση και γεωγραφική έκταση των συγκρούσεων και την ταχύτητα αποκατάστασης των ενεργειακών ροών.
Πρώτα στοιχεία 2026: θετικές επιχειρηματικές προσδοκίες αλλά επίμονος πληθωρισμός
Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν βελτίωση επιχειρηματικών προσδοκιών αλλά και επίμονο πληθωρισμό (πριν τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο). Ο δείκτης οικονομικού κλίματος και ο PMI μεταποίησης ενισχύθηκαν, δείχνοντας βελτίωση οικονομικής δραστηριότητας.
Ο πληθωρισμός παρέμεινε κοντά στο 3%, με υψηλότερα επίπεδα από την Ευρωζώνη. Ιδιαίτερα αυξημένες ήταν οι τιμές υπηρεσιών (4,3%) και λιγότερο των αγαθών (2,1%), με σημαντική επίδραση από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τη στέγαση.
Η μεγαλύτερη συμβολή στον πληθωρισμό προήλθε από τη διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, ακολουθούμενη από εστίαση και ξενοδοχεία, στέγαση και ενέργεια, ένδυση και υπόδηση και μεταφορές.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών