Τα επιμέρους στοιχεία των PMI επιβεβαιώνουν το στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον.
Μετά από άλλη μία εβδομάδα αντικρουόμενων ειδήσεων σχετικά με την εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, τα Στενά του Hormuz παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, ενώ το χρονοδιάγραμμα για μια διαπραγματευμένη λύση παραμένει ασαφές.
Η βασική εκτίμηση για επιστροφή στο ήμισυ των κανονικών εμπορικών ροών έως τον Μάιο φαίνεται ολοένα και πιο αβέβαιη.
Οι τιμές της ενέργειας, των λιπασμάτων και άλλων σχετικών προϊόντων αναμένεται να παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα, με αυξανόμενο κίνδυνο φυσικών ελλείψεων.
Ενδείξεις στασιμοπληθωρισμού στην Ευρωζώνη
Σύμφωνα με ανάλυση της Oxford Economics, οι πρόδρομοι δείκτες αυτής της εβδομάδας δείχνουν ενίσχυση των στασιμοπληθωριστικών πιέσεων, με την οικονομική δραστηριότητα να μειώνεται απότομα και τις τιμές να αυξάνονται.
Ο προκαταρκτικός δείκτης PMI της Ευρωζώνης υποχώρησε σε επίπεδα συρρίκνωσης, ενώ οι χρόνοι παράδοσης και ο ρυθμός αύξησης των τιμών εισροών κατέγραψαν την ταχύτερη άνοδο από το 2022.
Αυτό δημιουργεί καθοδικούς κινδύνους για την πρόβλεψη ανάπτυξης του ΑΕΠ της Ευρωζώνης στο δεύτερο τρίμηνο.
Το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης παρέμεινε σταθερό στο τέλος του 2025, περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Ωστόσο, αυτό αποκρύπτει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ χωρών, με ιστορική απομόχλευση στη Νότια Ευρώπη και αυξανόμενο χρέος στη Βόρεια.
Στη Γερμανία, το έλλειμμα διευρύνθηκε, καθώς εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια εφαρμογής του πολυαναμενόμενου δημοσιονομικού πακέτου στήριξης.
«Εκεχειρία Schrödinger» και παγκόσμιο οικονομικό κόστος
Η εβδομάδα δεν έφερε καμία πρόοδο προς την επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία στραγγαλίζει την παγκόσμια οικονομία.
Αντίθετα, διαμορφώνεται μια «εκεχειρία Schrödinger»*, όπου οι εχθροπραξίες φέρονται να έχουν σταματήσει, αλλά επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια συνεχίζονται και τα Στενά του Hormuz, αν και τυπικά ανοικτά, παραμένουν στην πράξη κλειστά.
Οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ δεν έχουν φέρει λύση, γεγονός ιδιαίτερα ανησυχητικό για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία.
Οι επιπτώσεις από τις ελλείψεις φυσικού αερίου, πετρελαίου, προϊόντων διύλισης, λιπασμάτων, ηλίου και άλλων αγαθών αυξάνονται ραγδαία. Στα αναθεωρημένα σενάρια προβλέψεων έχει ήδη ενσωματωθεί η άνοδος των τιμών, ωστόσο σε περίπτωση πραγματικών ελλείψεων — ειδικά σε προϊόντα όπως τα καύσιμα αεροσκαφών — οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη θα είναι πολύ μεγαλύτερες.
Κατάρρευση εμπιστοσύνης και επιδείνωση δεικτών
Οι πρόδρομοι δείκτες αυτής της εβδομάδας επιδείνωσαν περαιτέρω το κλίμα.
Ο δείκτης ZEW, η καταναλωτική εμπιστοσύνη και οι δείκτες PMI υποχώρησαν έντονα, με τους τελευταίους να υποδηλώνουν συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δείκτες «ήπιας» φύσης συχνά αντιδρούν υπερβολικά στα αρχικά στάδια ενός αρνητικού σοκ. Για παράδειγμα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η καταναλωτική εμπιστοσύνη κατέρρευσε, αλλά η πραγματική μείωση της κατανάλωσης ήταν πιο ήπια και με χρονική υστέρηση. Ωστόσο, η μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης, λόγω πίεσης στα πραγματικά εισοδήματα και αύξησης της αποταμίευσης, αποτελεί βασικό παράγοντα για την υποβάθμιση των εκτιμήσεων ανάπτυξης.
Δύσκολος γρίφος για την ΕΚΤ
Τα επιμέρους στοιχεία των PMI επιβεβαιώνουν το στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον.
Ο σύνθετος δείκτης υποχώρησε στις 48,6 μονάδες, επίπεδο που υποδηλώνει ήπια συρρίκνωση, ενώ οι τιμές εισροών στη μεταποίηση εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022.
Ιστορικά, οι μεταβολές στις τιμές εισροών συνδέονται στενά με τις αποφάσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Ο συνδυασμός χαμηλής ανάπτυξης, αυξανόμενων τιμών και πιθανών ελλείψεων δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον για τη νομισματική πολιτική.
Πιέσεις σε υπηρεσίες και στρεβλώσεις στη μεταποίηση
Η εικόνα ήταν παρόμοια σε Γερμανία και Γαλλία, με τη Γερμανία να εμφανίζει ελαφρώς υψηλότερο σύνθετο PMI. Σε επίπεδο κλάδων, η πτώση της δραστηριότητας καθοδηγήθηκε από τις υπηρεσίες, που υποχώρησαν στις 47,4 μονάδες — το χαμηλότερο επίπεδο από την πανδημία.
Αντίθετα, ο PMI μεταποίησης αυξήθηκε στις 52,2 μονάδες, κοντά σε υψηλό τετραετίας, αλλά αυτό αποδίδεται σε στρεβλώσεις λόγω καθυστερήσεων στις παραδόσεις, που πλέον αντανακλούν προβλήματα προσφοράς και όχι ισχυρή ζήτηση.
Παράλληλα, ενδέχεται οι επιχειρήσεις να αποθηκεύουν πρώτες ύλες ενόψει μελλοντικών ελλείψεων. Αυτό μπορεί βραχυπρόθεσμα να ενισχύσει την παραγωγή και τα αποθέματα, αλλά θα έχει αρνητικές συνέπειες αργότερα.
Ανισορροπίες στο δημόσιο χρέος
Τα στοιχεία για τα δημόσια οικονομικά του τέταρτου τριμήνου 2025 επιβεβαιώνουν τη συνέχιση των ίδιων τάσεων. Το συνολικό χρέος της Ευρωζώνης παραμένει αυξημένο, αλλά η εικόνα διαφέρει σημαντικά μεταξύ χωρών.
Η Νότια Ευρώπη — ιδιαίτερα Ελλάδα, Κύπρος και Πορτογαλία — καταγράφει ιστορικά υψηλή απομόχλευση, ενώ στη Βόρεια Ευρώπη το χρέος αυξάνεται.
Οι χώρες του λεγόμενου μπλοκ “PIIGS” (Πορτογαλία, Ιταλία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία) εμφάνισαν πρωτογενή πλεονάσματα το 2025.
Την ίδια στιγμή, το διευρυνόμενο έλλειμμα της Γερμανίας υποδηλώνει ότι η πολυαναμενόμενη δημοσιονομική τόνωση αρχίζει να υλοποιείται.
Σύγκριση με ΗΠΑ και ρόλος δημοσιονομικής πολιτικής
Παρά το αρνητικό κλίμα στην Ευρωζώνη, το 2025 οι ΗΠΑ κατέγραψαν ανάπτυξη 2,1% με δημοσιονομικό έλλειμμα 7,5%, το Ηνωμένο Βασίλειο 1,4% με 5,1%, ενώ η Ευρωζώνη 1,5% με 2,9%.
Η ενίσχυση των δαπανών στη Γερμανία και τα μέτρα στήριξης λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή αναμένεται να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στην πορεία της ανάπτυξης.
Η εβδομάδα που έρχεται
Η επόμενη εβδομάδα αναμένεται ιδιαίτερα σημαντική, με κορυφαίο γεγονός την απόφαση επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας την Πέμπτη.
Αν και αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, η ρητορική της θα είναι καθοριστική για τις προσδοκίες σχετικά με πιθανές αυξήσεις το καλοκαίρι.
Την ίδια ημέρα θα ανακοινωθούν τα προκαταρκτικά στοιχεία πληθωρισμού της Ευρωζώνης για τον Απρίλιο.
Παρά τη μικρότερη του αναμενομένου άνοδο τον Μάρτιο και την πτώση των χονδρικών τιμών τον Απρίλιο, ενδέχεται να υπάρξει νέα αύξηση λόγω καθυστερημένης μετακύλισης.
Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία θα δημοσιεύσουν επίσης τις πρώτες εκτιμήσεις για την ανάπτυξη του ΑΕΠ. Παρά τις πιέσεις, αναμένεται θετικός ρυθμός ανάπτυξης, με την Ισπανία να ξεχωρίζει.
Την Τετάρτη θα δημοσιευθούν στοιχεία για τη χορήγηση δανείων στον ιδιωτικό τομέα, δείκτες οικονομικού κλίματος (ESI) και προσδοκίες πληθωρισμού καταναλωτών, που αναμένεται να αυξηθούν αισθητά.
* «Εκεχειρία Schrödinger» σημαίνει ότι τυπικά υπάρχει εκεχειρία (έχουν ανακοινωθεί παύση πυρός, διαπραγματεύσεις κ.λπ.) αλλά στην πράξη δεν υπάρχει ειρήνη.
www.bankingnews.gr
Η βασική εκτίμηση για επιστροφή στο ήμισυ των κανονικών εμπορικών ροών έως τον Μάιο φαίνεται ολοένα και πιο αβέβαιη.
Οι τιμές της ενέργειας, των λιπασμάτων και άλλων σχετικών προϊόντων αναμένεται να παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα, με αυξανόμενο κίνδυνο φυσικών ελλείψεων.
Ενδείξεις στασιμοπληθωρισμού στην Ευρωζώνη
Σύμφωνα με ανάλυση της Oxford Economics, οι πρόδρομοι δείκτες αυτής της εβδομάδας δείχνουν ενίσχυση των στασιμοπληθωριστικών πιέσεων, με την οικονομική δραστηριότητα να μειώνεται απότομα και τις τιμές να αυξάνονται.
Ο προκαταρκτικός δείκτης PMI της Ευρωζώνης υποχώρησε σε επίπεδα συρρίκνωσης, ενώ οι χρόνοι παράδοσης και ο ρυθμός αύξησης των τιμών εισροών κατέγραψαν την ταχύτερη άνοδο από το 2022.
Αυτό δημιουργεί καθοδικούς κινδύνους για την πρόβλεψη ανάπτυξης του ΑΕΠ της Ευρωζώνης στο δεύτερο τρίμηνο.
Το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης παρέμεινε σταθερό στο τέλος του 2025, περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Ωστόσο, αυτό αποκρύπτει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ χωρών, με ιστορική απομόχλευση στη Νότια Ευρώπη και αυξανόμενο χρέος στη Βόρεια.
Στη Γερμανία, το έλλειμμα διευρύνθηκε, καθώς εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια εφαρμογής του πολυαναμενόμενου δημοσιονομικού πακέτου στήριξης.
«Εκεχειρία Schrödinger» και παγκόσμιο οικονομικό κόστος
Η εβδομάδα δεν έφερε καμία πρόοδο προς την επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία στραγγαλίζει την παγκόσμια οικονομία.
Αντίθετα, διαμορφώνεται μια «εκεχειρία Schrödinger»*, όπου οι εχθροπραξίες φέρονται να έχουν σταματήσει, αλλά επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια συνεχίζονται και τα Στενά του Hormuz, αν και τυπικά ανοικτά, παραμένουν στην πράξη κλειστά.
Οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ δεν έχουν φέρει λύση, γεγονός ιδιαίτερα ανησυχητικό για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία.
Οι επιπτώσεις από τις ελλείψεις φυσικού αερίου, πετρελαίου, προϊόντων διύλισης, λιπασμάτων, ηλίου και άλλων αγαθών αυξάνονται ραγδαία. Στα αναθεωρημένα σενάρια προβλέψεων έχει ήδη ενσωματωθεί η άνοδος των τιμών, ωστόσο σε περίπτωση πραγματικών ελλείψεων — ειδικά σε προϊόντα όπως τα καύσιμα αεροσκαφών — οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη θα είναι πολύ μεγαλύτερες.
Κατάρρευση εμπιστοσύνης και επιδείνωση δεικτών
Οι πρόδρομοι δείκτες αυτής της εβδομάδας επιδείνωσαν περαιτέρω το κλίμα.
Ο δείκτης ZEW, η καταναλωτική εμπιστοσύνη και οι δείκτες PMI υποχώρησαν έντονα, με τους τελευταίους να υποδηλώνουν συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δείκτες «ήπιας» φύσης συχνά αντιδρούν υπερβολικά στα αρχικά στάδια ενός αρνητικού σοκ. Για παράδειγμα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η καταναλωτική εμπιστοσύνη κατέρρευσε, αλλά η πραγματική μείωση της κατανάλωσης ήταν πιο ήπια και με χρονική υστέρηση. Ωστόσο, η μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης, λόγω πίεσης στα πραγματικά εισοδήματα και αύξησης της αποταμίευσης, αποτελεί βασικό παράγοντα για την υποβάθμιση των εκτιμήσεων ανάπτυξης.
Δύσκολος γρίφος για την ΕΚΤ
Τα επιμέρους στοιχεία των PMI επιβεβαιώνουν το στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον.
Ο σύνθετος δείκτης υποχώρησε στις 48,6 μονάδες, επίπεδο που υποδηλώνει ήπια συρρίκνωση, ενώ οι τιμές εισροών στη μεταποίηση εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022.
Ιστορικά, οι μεταβολές στις τιμές εισροών συνδέονται στενά με τις αποφάσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Ο συνδυασμός χαμηλής ανάπτυξης, αυξανόμενων τιμών και πιθανών ελλείψεων δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον για τη νομισματική πολιτική.
Πιέσεις σε υπηρεσίες και στρεβλώσεις στη μεταποίηση
Η εικόνα ήταν παρόμοια σε Γερμανία και Γαλλία, με τη Γερμανία να εμφανίζει ελαφρώς υψηλότερο σύνθετο PMI. Σε επίπεδο κλάδων, η πτώση της δραστηριότητας καθοδηγήθηκε από τις υπηρεσίες, που υποχώρησαν στις 47,4 μονάδες — το χαμηλότερο επίπεδο από την πανδημία.
Αντίθετα, ο PMI μεταποίησης αυξήθηκε στις 52,2 μονάδες, κοντά σε υψηλό τετραετίας, αλλά αυτό αποδίδεται σε στρεβλώσεις λόγω καθυστερήσεων στις παραδόσεις, που πλέον αντανακλούν προβλήματα προσφοράς και όχι ισχυρή ζήτηση.
Παράλληλα, ενδέχεται οι επιχειρήσεις να αποθηκεύουν πρώτες ύλες ενόψει μελλοντικών ελλείψεων. Αυτό μπορεί βραχυπρόθεσμα να ενισχύσει την παραγωγή και τα αποθέματα, αλλά θα έχει αρνητικές συνέπειες αργότερα.
Ανισορροπίες στο δημόσιο χρέος
Τα στοιχεία για τα δημόσια οικονομικά του τέταρτου τριμήνου 2025 επιβεβαιώνουν τη συνέχιση των ίδιων τάσεων. Το συνολικό χρέος της Ευρωζώνης παραμένει αυξημένο, αλλά η εικόνα διαφέρει σημαντικά μεταξύ χωρών.
Η Νότια Ευρώπη — ιδιαίτερα Ελλάδα, Κύπρος και Πορτογαλία — καταγράφει ιστορικά υψηλή απομόχλευση, ενώ στη Βόρεια Ευρώπη το χρέος αυξάνεται.
Οι χώρες του λεγόμενου μπλοκ “PIIGS” (Πορτογαλία, Ιταλία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία) εμφάνισαν πρωτογενή πλεονάσματα το 2025.
Την ίδια στιγμή, το διευρυνόμενο έλλειμμα της Γερμανίας υποδηλώνει ότι η πολυαναμενόμενη δημοσιονομική τόνωση αρχίζει να υλοποιείται.
Σύγκριση με ΗΠΑ και ρόλος δημοσιονομικής πολιτικής
Παρά το αρνητικό κλίμα στην Ευρωζώνη, το 2025 οι ΗΠΑ κατέγραψαν ανάπτυξη 2,1% με δημοσιονομικό έλλειμμα 7,5%, το Ηνωμένο Βασίλειο 1,4% με 5,1%, ενώ η Ευρωζώνη 1,5% με 2,9%.
Η ενίσχυση των δαπανών στη Γερμανία και τα μέτρα στήριξης λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή αναμένεται να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στην πορεία της ανάπτυξης.
Η εβδομάδα που έρχεται
Η επόμενη εβδομάδα αναμένεται ιδιαίτερα σημαντική, με κορυφαίο γεγονός την απόφαση επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας την Πέμπτη.
Αν και αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, η ρητορική της θα είναι καθοριστική για τις προσδοκίες σχετικά με πιθανές αυξήσεις το καλοκαίρι.
Την ίδια ημέρα θα ανακοινωθούν τα προκαταρκτικά στοιχεία πληθωρισμού της Ευρωζώνης για τον Απρίλιο.
Παρά τη μικρότερη του αναμενομένου άνοδο τον Μάρτιο και την πτώση των χονδρικών τιμών τον Απρίλιο, ενδέχεται να υπάρξει νέα αύξηση λόγω καθυστερημένης μετακύλισης.
Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία θα δημοσιεύσουν επίσης τις πρώτες εκτιμήσεις για την ανάπτυξη του ΑΕΠ. Παρά τις πιέσεις, αναμένεται θετικός ρυθμός ανάπτυξης, με την Ισπανία να ξεχωρίζει.
Την Τετάρτη θα δημοσιευθούν στοιχεία για τη χορήγηση δανείων στον ιδιωτικό τομέα, δείκτες οικονομικού κλίματος (ESI) και προσδοκίες πληθωρισμού καταναλωτών, που αναμένεται να αυξηθούν αισθητά.
* «Εκεχειρία Schrödinger» σημαίνει ότι τυπικά υπάρχει εκεχειρία (έχουν ανακοινωθεί παύση πυρός, διαπραγματεύσεις κ.λπ.) αλλά στην πράξη δεν υπάρχει ειρήνη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών