Σχετικά Άρθρα
Μια ανάσα από... κραχ η ναυτιλία - Μείωση 66% στις διελεύσεις από Hormuz, κόλαση και στη Μαύρη Θάλασσα - Στόχος Έλληνες εφοπλιστές
Καμία πιθανότητα επιτυχίας - Το Ιράν απέρριψε πρόταση του Ομάν για τα Στενά του Hormuz
Ξαφνικά… κόλαση στην Κασπία – Τρόμος, πώς… «ενώθηκαν» οι πόλεμοι σε Ιράν και Ουκρανία – Έρχεται σοκ με τέλη στο Hormuz
Η εποχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας φτάνει στο τέλος της, καθώς η ραγδαία εξάπλωση των επιθέσεων με drones και πυραύλους σε καίριους θαλάσσιους διαδρόμους μετατρέπει τις παγκόσμιες αρτηρίες εμπορίου σε μόνιμα πεδία μαχών. Καθώς τα ασφάλιστρα πολέμου εκτοξεύονται και οι ναυτιλιακές αναγκάζονται να αλλάξουν ρότα, το 80% του παγκόσμιου εμπορίου εισέρχεται σε μια ζοφερή πραγματικότητα, απειλώντας την εφοδιαστική αλυσίδα με δραματικές καθυστερήσεις, εκτίναξη του κόστους και ορατό κίνδυνο ελλείψεων σε βασικά αγαθά.
Δεν είναι μόνο το Hormuz
Το Στενό του Hormuz κλονίζει το παγκόσμιο εμπόριο, αλλά αποτελεί απλώς ένα παράδειγμα ενός ζωτικής σημασίας θαλάσσιου διαδρόμου που μετατρέπεται σε μέτωπο, σε μια νέα εποχή drones και πυραύλων που στοχεύουν οικονομικές αρτηρίες ζωής.
Από το Hormuz και την Ερυθρά Θάλασσα έως τη Μαύρη Θάλασσα, οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία έχουν διαταράξει το εμπόριο, έχουν αυξήσει το κόστος ασφάλισης και ναύλων, και έχουν αναγκάσει τις ναυτιλιακές εταιρείες να επανεξετάσουν διαδρομές που κάποτε θεωρούνταν αξιόπιστες.
Το διακύβευμα είναι υψηλό: Περίπου το 80% του παγκόσμιου εμπορίου εμπορευμάτων κατ' όγκο διακινείται δια θαλάσσης. Η διαταραχή ακόμη και μίας μόνο βασικής διαδρομής μπορεί να καθυστερήσει φορτία, να περιορίσει τις προμήθειες και να εκτοξεύσει τις τιμές ενέργειας, τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών χιλιάδες μίλια μακριά.
Τα drones αλλάζουν τον ναυτικό πόλεμο
«Έχουμε ένα νέο σημείο συμφόρησης και έναν νέο πόλεμο», έγραψε σε έκθεσή του τον Ιούλιο ο David Roche, πρόεδρος και παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής στην Quantum Strategy, αναφερόμενος στη Θάλασσα του Αζόφ, όπου ουκρανικά drones πλήττουν ρωσικά τάνκερ, καθώς και στη Μαύρη Θάλασσα.
Ο Roche περιέγραψε αυτή τη μάχη ως την πρώτη ναυτική επίθεση που διεξάγεται σχεδόν εξ ολοκλήρου με drones, συμπληρωμένα από πυραύλους. Τέτοια όπλα προσφέρουν σε μικρότερες στρατιωτικές δυνάμεις έναν φθηνότερο τρόπο να απειλούν πλοία, λιμάνια και άλλες υποδομές, η διαταραχή των οποίων συνεπάγεται τεράστιο οικονομικό κόστος.
Η Quantum εκτιμά ότι περίπου το 25% των εξαγωγών σιτηρών της Ρωσίας και το 25% έως 30% των εξαγωγών πετρελαίου της από τη Μαύρη Θάλασσα θα μπορούσαν να διαταραχθούν. Η Ρωσία παράγει πάνω από το ένα πέμπτο ου διεθνώς διακινούμενου σίτου, μεγεθύνοντας τις πιθανές συνέπειες για τις παγκόσμιες τιμές τροφίμων.
Η Yevgeniya Gaber, ανώτερη ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης Atlantic Council, δήλωσε ότι η κίνηση της Ρωσίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα να αναστείλει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Kerch, τα οποία συνδέουν τη Θάλασσα του Azov με τη Μαύρη Θάλασσα, έχει ουσιαστικά κλείσει έναν ζωτικής σημασίας θαλάσσιο διάδρομο.
«Η θαλάσσια μεταφορά μέσω της Θάλασσας του Azov είχε γίνει μια ολοένα και πιο σημαντική εναλλακτική λύση αντί του χερσαίου διαδρόμου που συνδέει τη Ρωσία με την κατεχόμενη Κριμαία», δήλωσε η Gaber στο CNBC. «Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι εξίσου σημαντικές», ανέφερε η Gaber, προσθέτοντας ότι η Θάλασσα του Azov έχει χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για τη μεταφορά αργού πετρελαίου και πετρελοειδών που υπόκεινται σε κυρώσεις, αλλά και σιτηρών, άνθρακα και χάλυβα.
Η Gaber σημείωσε ότι οι προσπάθειες της Ουκρανίας να εκμεταλλευτεί τις ναυτιλιακές και οικονομικές αδυναμίες της Ρωσίας συνιστούν «ένα από τα σημαντικότερα πλήγματα κατά των στρατιωτικών και εμπορικών στόλων» από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Πράγματι, η Ουκρανία υποστηρίζει ότι έχει αποδυναμώσει περίπου το ένα τρίτο του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας από το 2022.
Επόμενος στόχος… η Διώρυγα του Παναμά
Στο Hormuz, οι εμπορικοί φορείς εκμετάλλευσης βρίσκονται αντιμέτωποι με επιθέσεις και ταχέως μεταβαλλόμενα μηνύματα σχετικά με το εάν η διέλευση είναι ασφαλής. Οι κυβερνήσεις μπορούν να κηρύξουν μια υδάτινη οδό ανοιχτή, αλλά οι πλοιοκτήτες λαμβάνουν τις δικές τους αποφάσεις βάσει της πιθανότητας να πληγεί ένα πλοίο και να τραυματιστούν ή να σκοτωθούν μέλη του πληρώματος.
«Συχνά αντιμετωπίζουμε τo Στενό του Hormuz, τη Μαύρη Θάλασσα ή το Bab el-Mandeb ως μεμονωμένα γεγονότα. Δεν είναι», δήλωσε ο Daejin Lee, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας στην Fertistream Freight. «Αυτές οι υδάτινες οδοί μετατρέπονται ολοένα και περισσότερο σε πεδία μαχών στο πλαίσιο της ευρύτερης μετάβασης προς μια νέα παγκόσμια τάξη», δήλωσε στο CNBC. Και οι επόμενες απειλές ήδη αναδύονται. «Αν μιλάτε για το επόμενο σημείο ανάφλεξης, δεν θα κοιτούσα τo Στενό του Hormuz», δήλωσε ο Lars Jensen, διευθύνων σύμβουλος της Vespucci Maritime. «Θα κοιτούσα τη Διώρυγα του Παναμά».
Το στρατηγικό πέρασμα, το οποίο προσφέρει μια συντόμευση για τα πλοία που διέρχονται μεταξύ του Ειρηνικού και του Βόρειου Ατλαντικού για περισσότερο από έναν αιώνα, έχει ήδη εμπλακεί σε μια γεωπολιτική διαμάχη που αφορά τις ΗΠΑ, την Κίνα και τον Παναμά για την απόκτηση επιρροής. Πιθανοί περιορισμοί που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες προς το τέλος αυτού του έτους και τις αρχές του επόμενου θα μπορούσαν να επιδεινώσουν αυτές τις εντάσεις μειώνοντας τη χωρητικότητα, πρόσθεσε ο Jensen.
Ο αντίκτυπος στη ναυτιλία
Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, η πρόκληση είναι η προετοιμασία για έναν κόσμο όπου το επόμενο σημείο συμφόρησης μπορεί να αναδυθεί πριν προλάβει να επαναλειτουργήσει το προηγούμενο.
Ο Kevin O’Marah, συνιδρυτής και επικεφαλής ερευνητής στην εταιρεία ευφυΐας εφοδιαστικής αλυσίδας Zero100, δήλωσε στο CNBC ότι τo Hormuz έγινε το πιο κρίσιμο τμήμα του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, αφού το Ιράν ανακάλυψε ότι η απλή απειλή κατά της κυκλοφορίας εκεί ήταν αρκετή για να την σταματήσει.
Αν και κανένας από τους πελάτες της Zero100 δεν είχε δεχθεί επίθεση στο Στενό, ο O’Marah ανέφερε ότι ορισμένοι είχαν αποφασίσει να αποφύγουν αυτόν τον κίνδυνο διαχειριζόμενοι ενεργά τα αποθέματά τους και ανακατευθύνοντας τις αποστολές. «Αυτό έχει προσθέσει κόστος και καθυστέρηση για ορισμένους από τους πελάτες μας στους κλάδους της ενέργειας, των τροφίμων και των ηλεκτρονικών», είπε.
«Προς το παρόν, η κυκλοφορία μέσω των Στενών φαίνεται να κινείται περίπου στο ήμισυ της κανονικής ροής. Η πρόσφατη κατάρρευση της εκεχειρίας έχει σίγουρα βλάψει την κατάσταση, αλλά κανείς δεν εκπλήσσεται. Οι ηγέτες της εφοδιαστικής αλυσίδας και, ειδικότερα, οι ειδικοί στα logistics όπως η Martin Brower και η Maersk, το γνωρίζουν και διαθέτουν εδραιωμένα πρωτόκολλα για την αντιμετώπιση του κινδύνου».
Οι στρατηγικές μετριασμού περιλαμβάνουν την ανακατεύθυνση μέσω της Αραβικής Χερσονήσου μέσω αγωγού για το πετρέλαιο, χερσαίως στην Τουρκία για ορισμένα είδη εμπορευμάτων και την αποφυγή της περιοχής εντελώς στο μέτρο του δυνατού, δήλωσε ο O’Marah.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «δεν μοιάζει με μια κλιμακούμενη σύγκρουση στους περισσότερους ηγέτες της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά φαίνεται πιθανό να αποτελέσει μακροπρόθεσμο πρόβλημα όσον αφορά την ελευθερία μετακίνησης μέσω του Στενού του Hormuz», πρόσθεσε.
«Σχεδιάζουμε με γνώμονα μια σταθερή κατάσταση αβεβαιότητας στις μεταφορές και κόστη που συνδέονται με τις εκτροπές, τη δημιουργία αποθεμάτων ασφαλείας και τις πρόσθετες ναυτιλιακές επιβαρύνσεις».
Εκπρόσωπος του ασφαλιστικού μεσιτικού γραφείου Gallagher δήλωσε στο CNBC ότι η ασφάλιση κινδύνων πολέμου -μια πρόσθετη κάλυψη που καλύπτει οικονομικές απώλειες που προκαλούνται από πόλεμο, τρομοκρατία και εμφύλιες αναταραχές- εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη. Ωστόσο, σημείωσαν ότι «ένας μικρός αριθμός, αλλά όχι πολλοί» πλοιοκτήτες ή ναυλωτές επιλέγουν να ταξιδέψουν μέσω του Hormuz.
«Λαμβάνοντας υπόψη το απαιτητικό περιβάλλον θαλάσσιας ασφάλειας, τα ασφάλιστρα έχουν αυξηθεί σε σχέση με τα επίπεδα στα οποία έχουν συνηθίσει οι πλοιοκτήτες και οι ναυλωτές. Το κόστος θα ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο του πλοίου, το φορτίο και τη δρομολόγηση, ωστόσο οι θαλάσσιοι ασφαλιστές συνεχίζουν να παρέχουν κάλυψη και συμβάλλουν στη διασφάλιση ότι το ναυτιλιακό εμπόριο μπορεί να συνεχιστεί με την κατάλληλη κάλυψη σε ισχύ», πρόσθεσαν.
Πώς αντιδρούν οι εταιρείες στους ναυτιλιακούς κινδύνους
Ο Alain Bejjani είναι ένας επενδυτής και επιχειρηματίας με έδρα το Ντουμπάι δήλωσε στο CNBC ότι η δομική συνέπεια του ναυτικού πολέμου «είναι μεγαλύτερη από ό,τι αντιλαμβάνονται οι περισσότεροι άνθρωποι».
«Ο Κόλπος πλαισιώνεται από δύο στενά, όχι από ένα, και η περιοχή σχεδιάζει τώρα γύρω από τα Στενό του Hormuz και του Bab el-Mandeb στον μέγιστο δυνατό βαθμό», ανέφερε.
«Αυτό είναι καινούργιο. Οι κρίσεις του παρελθόντος παρήγαγαν απλά μέτρα προφύλαξης. Αυτή παράγει μια αρχιτεκτονική: χερσαίους διαδρόμους, αγωγούς παράκαμψης, προ-αποθήκευση κοντά στις αγορές που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία. Θα κοστίσει ακριβά, θα πάρει μια δεκαετία και θα έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις για δεκαετίες ακόμη. Αναμένω ότι άλλες περιοχές που εξαρτώνται από στενά θα ακολουθήσουν, αν και λίγες με την ίδια επείγουσα ανάγκη ή τους ίδιους πόρους». Προειδοποίησε ότι, παρόλο που η ναυτιλία θα διατηρήσει το προβάδισμά της όσον αφορά τους όγκους, είναι πιθανό να «χάσει το μονοπώλιο στην εμπιστοσύνη» στον επιχειρηματικό κόσμο. «Άλλοι τρόποι μεταφοράς θα ενισχυθούν σημαντικά όπου η βεβαιότητα έχει τη μεγαλύτερη σημασία, και ο πλεονασμός γίνεται ένα μόνιμο, τιμολογημένο χαρακτηριστικό της εφοδιαστικής αλυσίδας», είπε. «Το Στενό θα ξανανοίξει. Η υπόθεση ότι παραμένει ανοιχτό δωρεάν δεν θα επανέλθει».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών