Η Τουρκία επιχειρεί να επαναφέρει τον εαυτό της στο κέντρο της διπλωματίας για τη Μαύρη Θάλασσα, εμφανιζόμενη ως η μόνη περιφερειακή δύναμη που μπορεί να συνομιλεί ταυτόχρονα τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο
Η Τουρκία επιχειρεί να επαναβεβαιώσει τον ρόλο της ως βασικής δύναμης ασφαλείας και διαμεσολάβησης στη Μαύρη Θάλασσα, την ώρα που ο πόλεμος Ρωσίας -Ουκρανίας επεκτείνεται όλο και περισσότερο στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς και πλήττει πλέον άμεσα τουρκικά συμφέροντα.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan ζήτησε το Σάββατο 8 Αυγούστου τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέψει την επιβολή μορατόριουμ στις επιθέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη διαδοχική προσβολή εμπορικών και πολιτικών πλοίων, ανάμεσά τους και σκάφη τουρκικών συμφερόντων.
«Η σύγκρουση έχει πλέον εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε ο Fidan σε συνέντευξή του στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu.
Όπως σημείωσε, στην αρχή οι επιχειρήσεις περιορίζονταν σε στρατιωτικά λιμάνια και πολεμικά πλοία, όμως πλέον οι επιθέσεις επεκτείνονται αδιακρίτως και στην εμπορική ναυτιλία.
«Στην αρχή στόχευαν λιμάνια και στρατιωτικά πλοία.
Τώρα επιτίθενται σε όλα τα εμπορικά πλοία χωρίς διάκριση», ανέφερε.
Η Άγκυρα έχει ιδιαίτερο λόγο να ανησυχεί.
Τουρκικά πλοία, πλοία υπό τουρκική σημαία αλλά και σκάφη ξένης σημαίας που ανήκουν σε τουρκικές εταιρείες έχουν βρεθεί μέσα στη ζώνη των επιθέσεων.
Για την Τουρκία, επομένως, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η πορεία του πολέμου στην Ουκρανία. Είναι η ασφάλεια μιας θαλάσσιας περιοχής την οποία θεωρεί ζωτικό χώρο για το εμπόριο, την ενέργεια, τη ναυσιπλοΐα και τη δική της γεωπολιτική επιρροή.
Η Άγκυρα θέλει να γίνει ξανά ο απαραίτητος μεσολαβητής
Η πρόταση του Fidan για μορατόριουμ δεν αποτελεί απλώς αντίδραση στις επιθέσεις εναντίον τουρκικών πλοίων.
Η Τουρκία επιχειρεί να επαναφέρει τον εαυτό της στο κέντρο της διπλωματίας για τη Μαύρη Θάλασσα, εμφανιζόμενη ως η μόνη περιφερειακή δύναμη που μπορεί να συνομιλεί ταυτόχρονα τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο.
Ο Fidan αποκάλυψε ότι η Άγκυρα έχει ήδη μεταφέρει προς τη ρωσική πλευρά ουκρανικό αίτημα για τη δημιουργία μηχανισμού αναστολής των επιθέσεων.
Παράλληλα, η τουρκική κυβέρνηση έχει καταθέσει σειρά προτάσεων στον Πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan και έχει αρχίσει να εφαρμόζει μέτρα για την προστασία των τουρκικών συμφερόντων στη Μαύρη Θάλασσα.
Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει μια σταθερή τουρκική επιδίωξη: να μην επιτρέψει σε Ρωσία και Ουκρανία να καθορίσουν μόνες τους τους κανόνες ασφαλείας στην περιοχή.
Η Άγκυρα θέλει να βρίσκεται μέσα σε κάθε συμφωνία που αφορά τη ναυσιπλοΐα, τις εμπορικές ροές και την ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας.
Τα τουρκικά πλοία μπαίνουν στο στόχαστρο
Η τουρκική ανησυχία εντάθηκε μετά από σειρά επιθέσεων σε εμπορικά πλοία.
Το τουρκικής σημαίας MV Gulluk φέρεται να χτυπήθηκε από drone ανοικτά του ρωσικού λιμανιού Novorossiysk, σε ένα ακόμη περιστατικό που προστέθηκε στις επιθέσεις εναντίον πλοίων τουρκικών συμφερόντων.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 3 Αυγούστου, το φορτηγό Ro-Ro Nadezhda χτυπήθηκε από drone περίπου 20 ναυτικά μίλια ανοικτά του Novorossiysk ενώ κατευθυνόταν προς τη Samsun.
Από τα 22 μέλη του πληρώματος, τα 13 ήταν Τούρκοι υπήκοοι, ενώ τρεις ναυτικοί είχαν αναφερθεί σε σοβαρή κατάσταση πριν από την απομάκρυνση του πληρώματος από ρωσικές ναυτικές μονάδες.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επίσης ανακοινώσει επιθέσεις στα πολιτικά πλοία Yasar και Nadezhda, εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για τη διεύρυνση των πολεμικών επιχειρήσεων σε βάρος της πολιτικής ναυτιλίας.
Ακόμη βαρύτερο ήταν το περιστατικό με το τουρκικής σημαίας φορτηγό πλοίο Reyhan Sari, το οποίο χτυπήθηκε από drone ενώ έπλεε από το ρωσικό λιμάνι Taman προς την Trabzon. Ένα μέλος του πληρώματος σκοτώθηκε και άλλα τρία τραυματίστηκαν.
Για την Άγκυρα, οι επιθέσεις αυτές αποτελούν πλέον απόδειξη ότι ο πόλεμος έχει ξεπεράσει τα όρια της ρωσοουκρανικής σύγκρουσης και αρχίζει να επηρεάζει άμεσα τρίτες χώρες.
Η Μαύρη Θάλασσα μετατρέπεται σε πολεμική ζώνη
Η μεγαλύτερη ανησυχία της Τουρκίας είναι ότι η Μαύρη Θάλασσα παύει σταδιακά να λειτουργεί ως ασφαλής εμπορικός διάδρομος.
Ρωσία και Ουκρανία κατηγορούν η μία την άλλη για επιθέσεις σε πολιτικά πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις, ενώ και οι δύο πλευρές υποστηρίζουν ότι οι στόχοι τους συνδέονται με στρατιωτικές δραστηριότητες.
Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικών λιμανιών, τερματικών σταθμών και πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, συνεχίζει τα πλήγματα εναντίον ουκρανικών λιμανιών και υποδομών, κυρίως στην περιοχή της Odesa.
Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή στρατιωτικοποίηση σχεδόν ολόκληρης της θαλάσσιας περιοχής.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιαστεί ως δύναμη σταθερότητας.
Το μεγάλο διακύβευμα: τα σιτηρά και η παγκόσμια αγορά τροφίμων
Η κρίση δεν αφορά μόνο την ασφάλεια των πλοίων.
Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς σιτηρών στον κόσμο.
Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, ενώ η Ουκρανία παραμένει ένας από τους σημαντικότερους προμηθευτές σιτηρών και ελαιούχων προϊόντων.
Η κλιμάκωση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες, τερματικούς σταθμούς και εμπορικά πλοία προκαλεί ήδη σοβαρές διαταραχές στις εξαγωγές.
Η κατάσταση στα ουκρανικά λιμάνια της Odesa, του Chornomorsk και του Yuzhny έχει επιδεινωθεί, ενώ σημαντικό μέρος της εμπορικής κίνησης έχει περιοριστεί εξαιτίας των κινδύνων ασφαλείας.
Ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν διαδρομές. Η Maersk ανέστειλε προσωρινά τη feeder υπηρεσία της μέσω του Chornomorsk και μεταφέρει φορτία προς το ρουμανικό λιμάνι Constanta.
Οι εξελίξεις αυτές αυξάνουν τη σημασία της Τουρκίας.
Εάν οι παραδοσιακές θαλάσσιες οδοί της Ουκρανίας και της Ρωσίας αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες δυσκολίες, ο έλεγχος των θαλάσσιων προσβάσεων και η δυνατότητα διαμεσολάβησης για ασφαλείς διαδρόμους αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία.
Η Τουρκία δεν θέλει να χάσει τον έλεγχο των εξελίξεων
Η Άγκυρα έχει έναν ακόμη λόγο να κινητοποιείται.
Η Τουρκία δεν βλέπει τη Μαύρη Θάλασσα ως μια περιφερειακή ζώνη στην οποία απλώς συνορεύει.
Τη θεωρεί κρίσιμο χώρο της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.
Ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, η ισχυρή τουρκική ναυτική παρουσία και η δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία έχουν επιτρέψει στην Άγκυρα να διατηρεί ιδιαίτερο ρόλο από την αρχή του πολέμου.
Η διεύρυνση όμως των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία απειλεί αυτή την ισορροπία.
Εάν η Μαύρη Θάλασσα μετατραπεί πλήρως σε ανεξέλεγκτη πολεμική ζώνη, η Τουρκία κινδυνεύει να δει να περιορίζεται η δική της δυνατότητα να καθορίζει τους κανόνες ασφαλείας στην περιοχή.
Γι' αυτό και η πρόταση Fidan για μορατόριουμ αποτελεί κάτι περισσότερο από μια έκκληση αποκλιμάκωσης.
Είναι προσπάθεια της Τουρκίας να ξαναπάρει την πρωτοβουλία.
Το μήνυμα της Άγκυρας προς Μόσχα και Κίεβο
Με την παρέμβασή της, η Τουρκία στέλνει ουσιαστικά το ίδιο μήνυμα και στις δύο εμπόλεμες πλευρές: η Μαύρη Θάλασσα δεν μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο ανεξέλεγκτων επιθέσεων χωρίς να έχει λόγο η Τουρκία.
Η προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, η διατήρηση των εξαγωγών σιτηρών και η αποτροπή μιας ευρύτερης κρίσης στην παγκόσμια αγορά τροφίμων προσφέρουν στην Τουρκία την ευκαιρία να ανακτήσει τον ρόλο που είχε αποκτήσει στις προηγούμενες συμφωνίες για τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών.
Ο Hakan Fidan, επομένως, δεν μιλά μόνο για την προστασία τουρκικών πλοίων.
Προβάλλει την Τουρκία ως τον αναγκαίο ενδιάμεσο ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία και ως δύναμη που θεωρεί ότι έχει ιδιαίτερη ευθύνη για τη σταθερότητα ολόκληρης της Μαύρης Θάλασσας.
Και όσο ο πόλεμος μεταφέρεται από τα μέτωπα της ξηράς στα εμπορικά πλοία και στους θαλάσσιους διαδρόμους, τόσο περισσότερο η Άγκυρα θα επιχειρεί να υπενθυμίζει σε Μόσχα, Κίεβο και Δύση ότι καμία νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα δεν μπορεί εύκολα να στηθεί χωρίς την Τουρκία.
www.bankingnews.gr
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan ζήτησε το Σάββατο 8 Αυγούστου τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέψει την επιβολή μορατόριουμ στις επιθέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη διαδοχική προσβολή εμπορικών και πολιτικών πλοίων, ανάμεσά τους και σκάφη τουρκικών συμφερόντων.
«Η σύγκρουση έχει πλέον εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε ο Fidan σε συνέντευξή του στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu.
Όπως σημείωσε, στην αρχή οι επιχειρήσεις περιορίζονταν σε στρατιωτικά λιμάνια και πολεμικά πλοία, όμως πλέον οι επιθέσεις επεκτείνονται αδιακρίτως και στην εμπορική ναυτιλία.
«Στην αρχή στόχευαν λιμάνια και στρατιωτικά πλοία.
Τώρα επιτίθενται σε όλα τα εμπορικά πλοία χωρίς διάκριση», ανέφερε.
Η Άγκυρα έχει ιδιαίτερο λόγο να ανησυχεί.
Τουρκικά πλοία, πλοία υπό τουρκική σημαία αλλά και σκάφη ξένης σημαίας που ανήκουν σε τουρκικές εταιρείες έχουν βρεθεί μέσα στη ζώνη των επιθέσεων.
Για την Τουρκία, επομένως, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η πορεία του πολέμου στην Ουκρανία. Είναι η ασφάλεια μιας θαλάσσιας περιοχής την οποία θεωρεί ζωτικό χώρο για το εμπόριο, την ενέργεια, τη ναυσιπλοΐα και τη δική της γεωπολιτική επιρροή.
Η Άγκυρα θέλει να γίνει ξανά ο απαραίτητος μεσολαβητής
Η πρόταση του Fidan για μορατόριουμ δεν αποτελεί απλώς αντίδραση στις επιθέσεις εναντίον τουρκικών πλοίων.
Η Τουρκία επιχειρεί να επαναφέρει τον εαυτό της στο κέντρο της διπλωματίας για τη Μαύρη Θάλασσα, εμφανιζόμενη ως η μόνη περιφερειακή δύναμη που μπορεί να συνομιλεί ταυτόχρονα τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο.
Ο Fidan αποκάλυψε ότι η Άγκυρα έχει ήδη μεταφέρει προς τη ρωσική πλευρά ουκρανικό αίτημα για τη δημιουργία μηχανισμού αναστολής των επιθέσεων.
Παράλληλα, η τουρκική κυβέρνηση έχει καταθέσει σειρά προτάσεων στον Πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan και έχει αρχίσει να εφαρμόζει μέτρα για την προστασία των τουρκικών συμφερόντων στη Μαύρη Θάλασσα.
Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει μια σταθερή τουρκική επιδίωξη: να μην επιτρέψει σε Ρωσία και Ουκρανία να καθορίσουν μόνες τους τους κανόνες ασφαλείας στην περιοχή.
Η Άγκυρα θέλει να βρίσκεται μέσα σε κάθε συμφωνία που αφορά τη ναυσιπλοΐα, τις εμπορικές ροές και την ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας.
Τα τουρκικά πλοία μπαίνουν στο στόχαστρο
Η τουρκική ανησυχία εντάθηκε μετά από σειρά επιθέσεων σε εμπορικά πλοία.
Το τουρκικής σημαίας MV Gulluk φέρεται να χτυπήθηκε από drone ανοικτά του ρωσικού λιμανιού Novorossiysk, σε ένα ακόμη περιστατικό που προστέθηκε στις επιθέσεις εναντίον πλοίων τουρκικών συμφερόντων.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 3 Αυγούστου, το φορτηγό Ro-Ro Nadezhda χτυπήθηκε από drone περίπου 20 ναυτικά μίλια ανοικτά του Novorossiysk ενώ κατευθυνόταν προς τη Samsun.
Από τα 22 μέλη του πληρώματος, τα 13 ήταν Τούρκοι υπήκοοι, ενώ τρεις ναυτικοί είχαν αναφερθεί σε σοβαρή κατάσταση πριν από την απομάκρυνση του πληρώματος από ρωσικές ναυτικές μονάδες.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επίσης ανακοινώσει επιθέσεις στα πολιτικά πλοία Yasar και Nadezhda, εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για τη διεύρυνση των πολεμικών επιχειρήσεων σε βάρος της πολιτικής ναυτιλίας.
Ακόμη βαρύτερο ήταν το περιστατικό με το τουρκικής σημαίας φορτηγό πλοίο Reyhan Sari, το οποίο χτυπήθηκε από drone ενώ έπλεε από το ρωσικό λιμάνι Taman προς την Trabzon. Ένα μέλος του πληρώματος σκοτώθηκε και άλλα τρία τραυματίστηκαν.
Για την Άγκυρα, οι επιθέσεις αυτές αποτελούν πλέον απόδειξη ότι ο πόλεμος έχει ξεπεράσει τα όρια της ρωσοουκρανικής σύγκρουσης και αρχίζει να επηρεάζει άμεσα τρίτες χώρες.
Η Μαύρη Θάλασσα μετατρέπεται σε πολεμική ζώνη
Η μεγαλύτερη ανησυχία της Τουρκίας είναι ότι η Μαύρη Θάλασσα παύει σταδιακά να λειτουργεί ως ασφαλής εμπορικός διάδρομος.
Ρωσία και Ουκρανία κατηγορούν η μία την άλλη για επιθέσεις σε πολιτικά πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις, ενώ και οι δύο πλευρές υποστηρίζουν ότι οι στόχοι τους συνδέονται με στρατιωτικές δραστηριότητες.
Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικών λιμανιών, τερματικών σταθμών και πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, συνεχίζει τα πλήγματα εναντίον ουκρανικών λιμανιών και υποδομών, κυρίως στην περιοχή της Odesa.
Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή στρατιωτικοποίηση σχεδόν ολόκληρης της θαλάσσιας περιοχής.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιαστεί ως δύναμη σταθερότητας.
Το μεγάλο διακύβευμα: τα σιτηρά και η παγκόσμια αγορά τροφίμων
Η κρίση δεν αφορά μόνο την ασφάλεια των πλοίων.
Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς σιτηρών στον κόσμο.
Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, ενώ η Ουκρανία παραμένει ένας από τους σημαντικότερους προμηθευτές σιτηρών και ελαιούχων προϊόντων.
Η κλιμάκωση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες, τερματικούς σταθμούς και εμπορικά πλοία προκαλεί ήδη σοβαρές διαταραχές στις εξαγωγές.
Η κατάσταση στα ουκρανικά λιμάνια της Odesa, του Chornomorsk και του Yuzhny έχει επιδεινωθεί, ενώ σημαντικό μέρος της εμπορικής κίνησης έχει περιοριστεί εξαιτίας των κινδύνων ασφαλείας.
Ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν διαδρομές. Η Maersk ανέστειλε προσωρινά τη feeder υπηρεσία της μέσω του Chornomorsk και μεταφέρει φορτία προς το ρουμανικό λιμάνι Constanta.
Οι εξελίξεις αυτές αυξάνουν τη σημασία της Τουρκίας.
Εάν οι παραδοσιακές θαλάσσιες οδοί της Ουκρανίας και της Ρωσίας αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες δυσκολίες, ο έλεγχος των θαλάσσιων προσβάσεων και η δυνατότητα διαμεσολάβησης για ασφαλείς διαδρόμους αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία.
Η Τουρκία δεν θέλει να χάσει τον έλεγχο των εξελίξεων
Η Άγκυρα έχει έναν ακόμη λόγο να κινητοποιείται.
Η Τουρκία δεν βλέπει τη Μαύρη Θάλασσα ως μια περιφερειακή ζώνη στην οποία απλώς συνορεύει.
Τη θεωρεί κρίσιμο χώρο της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.
Ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, η ισχυρή τουρκική ναυτική παρουσία και η δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία έχουν επιτρέψει στην Άγκυρα να διατηρεί ιδιαίτερο ρόλο από την αρχή του πολέμου.
Η διεύρυνση όμως των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία απειλεί αυτή την ισορροπία.
Εάν η Μαύρη Θάλασσα μετατραπεί πλήρως σε ανεξέλεγκτη πολεμική ζώνη, η Τουρκία κινδυνεύει να δει να περιορίζεται η δική της δυνατότητα να καθορίζει τους κανόνες ασφαλείας στην περιοχή.
Γι' αυτό και η πρόταση Fidan για μορατόριουμ αποτελεί κάτι περισσότερο από μια έκκληση αποκλιμάκωσης.
Είναι προσπάθεια της Τουρκίας να ξαναπάρει την πρωτοβουλία.
Το μήνυμα της Άγκυρας προς Μόσχα και Κίεβο
Με την παρέμβασή της, η Τουρκία στέλνει ουσιαστικά το ίδιο μήνυμα και στις δύο εμπόλεμες πλευρές: η Μαύρη Θάλασσα δεν μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο ανεξέλεγκτων επιθέσεων χωρίς να έχει λόγο η Τουρκία.
Η προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, η διατήρηση των εξαγωγών σιτηρών και η αποτροπή μιας ευρύτερης κρίσης στην παγκόσμια αγορά τροφίμων προσφέρουν στην Τουρκία την ευκαιρία να ανακτήσει τον ρόλο που είχε αποκτήσει στις προηγούμενες συμφωνίες για τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών.
Ο Hakan Fidan, επομένως, δεν μιλά μόνο για την προστασία τουρκικών πλοίων.
Προβάλλει την Τουρκία ως τον αναγκαίο ενδιάμεσο ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία και ως δύναμη που θεωρεί ότι έχει ιδιαίτερη ευθύνη για τη σταθερότητα ολόκληρης της Μαύρης Θάλασσας.
Και όσο ο πόλεμος μεταφέρεται από τα μέτωπα της ξηράς στα εμπορικά πλοία και στους θαλάσσιους διαδρόμους, τόσο περισσότερο η Άγκυρα θα επιχειρεί να υπενθυμίζει σε Μόσχα, Κίεβο και Δύση ότι καμία νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα δεν μπορεί εύκολα να στηθεί χωρίς την Τουρκία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών