Tο 2025 η Ρωσία εξήγαγε αμυντικά προϊόντα σε περισσότερες από 30 χώρες, αποφέροντας πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνάλλαγμα
Σε μια περίοδο όπου η Δύση επιδίωξε να απομονώσει τη Ρωσία οικονομικά, τεχνολογικά και στρατιωτικά, η Μόσχα επιχειρεί να στείλει ένα σαφές μήνυμα: όχι μόνο αντέχει, αλλά επανακάμπτει δυναμικά στον τομέα των αμυντικών εξαγωγών.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin για την απόδοση του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος της χώρας του αποτυπώνουν αυτή τη στρατηγική αυτοπεποίθηση.
Σύμφωνα με τον Putin, το 2025 η Ρωσία εξήγαγε αμυντικά προϊόντα σε περισσότερες από 30 χώρες, αποφέροντας πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνάλλαγμα.
Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα εάν ληφθεί υπόψη ότι οι εξαγωγές όπλων είχαν δεχθεί ισχυρό πλήγμα τα προηγούμενα χρόνια, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των κυρώσεων της Δύσης.
Η ανάκαμψη δεν είναι τυχαία.
Αντιθέτως, φαίνεται να αποτελεί προϊόν μιας συντονισμένης στρατηγικής που συνδυάζει πολεμική εμπειρία, διπλωματική διείσδυση και αναπροσαρμογή των μηχανισμών προώθησης ρωσικών οπλικών συστημάτων.
Το «βάπτισμα πυρός» ως εμπορικό πλεονέκτημα
Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας Andrei Belusov είχε ήδη από τον Δεκέμβριο επιβεβαιώσει ότι η Μόσχα κατάφερε να αντιστρέψει την πολεμική κάμψη των εξαγωγών.
Το «νέο σύστημα προώθησης» των ρωσικών όπλων βασίζεται σε κάτι που ελάχιστες χώρες μπορούν να προσφέρουν: πραγματική, υψηλής έντασης πολεμική δοκιμή.
Η ουκρανική σύγκρουση, πέρα από τις γεωπολιτικές και ανθρωπιστικές της διαστάσεις, λειτούργησε ως πεδίο δοκιμών για μια σειρά ρωσικών οπλικών συστημάτων.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Rosoboronexport, Alexander Mikheev η εμπειρία μάχης αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στην αύξηση της ελκυστικότητας ρωσικών προϊόντων στο εξωτερικό.
Μαχητικά αεροσκάφη όπως τα Su-35 και Su-57, συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, άρματα μάχης T-90 και θερμοβαρικά πυροβολικά συστήματα συγκαταλέγονται μεταξύ των οπλικών πλατφορμών που έχουν τραβήξει το ενδιαφέρον ξένων αγοραστών.
Σε μια παγκόσμια αγορά όπου η θεωρητική απόδοση συχνά υποσκελίζεται από την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στο πεδίο, το «combat proven» λειτουργεί ως ισχυρό εμπορικό εργαλείο.
Η Αφρική στο επίκεντρο – Η Αλγερία ανοίγει τον δρόμο
Ο Putin ξεχώρισε ιδιαίτερα την Αφρική ως βασικό μοχλό αύξησης των εξαγωγικών εσόδων.
Η Αλγερία αναδεικνύεται σε κορυφαίο πελάτη, με την εμφάνιση των πρώτων εικόνων του Su-57 σε υπηρεσία στην Αλγερινή Αεροπορία να σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο: το μαχητικό πέμπτης γενιάς της Ρωσίας αποκτά τον πρώτο του ξένο χρήστη.
Η εξέλιξη αυτή έχει πολλαπλή σημασία.
Πρώτον, αποδεικνύει ότι, παρά τις κυρώσεις, η Ρωσία διατηρεί πρόσβαση σε αγορές εκτός του δυτικού μπλοκ.
Δεύτερον, προσδίδει αξιοπιστία στο Su-57 ως εξαγώγιμο προϊόν – κάτι που μέχρι πρόσφατα αμφισβητούνταν λόγω περιορισμένων ρυθμών παραγωγής.
Πέραν της Αλγερίας, η Λιβύη εμφανίζεται ως σημαντικός αγοραστής αρμάτων μάχης και τεθωρακισμένων οχημάτων, ενώ στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής έχουν ήδη υπογραφεί συμβόλαια για το Su-57.
Οι ενδείξεις ότι η Αίγυπτος ενδέχεται να είναι ένας από τους υποψήφιους πελάτες προσθέτουν ακόμη μία διάσταση σε ένα ήδη σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ο ανταγωνισμός με την Κίνα - Νέα πρόκληση
Παρά την ανάκαμψη, το μέλλον της Ρωσίας ως κορυφαίου εξαγωγέα μαχητικών αεροσκαφών δεν είναι δεδομένο.
Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε ισχυρό ανταγωνιστή, προσφέροντας τεχνολογικά προηγμένα αεροσκάφη όπως τα J-20 και J-35, με σημαντικά πλεονεκτήματα σε stealth και ηλεκτρονικά συστήματα.
Το J-10C, από την άλλη, συνδυάζει χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και τεχνολογική υπεροχή έναντι ρωσικών επιλογών όπως τα MiG-29M και MiG-35.
Έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου τον Δεκέμβριο του 2025 επισήμανε ότι τα κινεζικά μαχητικά που προσφέρονται για εξαγωγή είναι πιθανό να αποκτήσουν πιο κυρίαρχη θέση στις διεθνείς αγορές.
Η Ρωσία, λοιπόν, δεν ανταγωνίζεται μόνο τη Δύση, αλλά και έναν ταχέως αναπτυσσόμενο ασιατικό γίγαντα.
Το Su-57 ως στρατηγικό «χαρτί»
Παρά τις προκλήσεις, το Su-57 κατέχει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα: είναι το μοναδικό μαχητικό πέμπτης γενιάς εκτός του αμερικανικού F-35 που έχει εξασφαλίσει ξένες παραγγελίες.
Καθώς Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να περάσουν στην εποχή των μαχητικών έκτης γενιάς την επόμενη δεκαετία, η απόκτηση αεροσκαφών πέμπτης γενιάς αναμένεται να καταστεί ελάχιστη απαίτηση για χώρες που επιδιώκουν αξιόπιστη αποτροπή.
Η Ινδία, για παράδειγμα, εξετάζει την απόκτηση έως και 250 Su-57 μέσω συμφωνίας συμπαραγωγής, ενόψει καθυστερήσεων στο εγχώριο πρόγραμμα AMCA.
Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να μετατρέψει το Su-57 σε μακροπρόθεσμο εξαγωγικό «πυλώνα» για τη Μόσχα.
Κυρώσεις και γεωπολιτική ανθεκτικότητα
Ένας από τους βασικούς περιοριστικούς παράγοντες των ρωσικών εξαγωγών παραμένει η πολιτική και οικονομική πίεση της Δύσης προς τρίτες χώρες.
Ωστόσο, παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση «sanctions proofing» – δηλαδή θωράκισης οικονομιών έναντι κυρώσεων – από κράτη που δεν επιθυμούν να εξαρτώνται αποκλειστικά από δυτικούς θεσμούς.
Εάν η τάση αυτή ενισχυθεί, η δυνατότητα των δυτικών κρατών να αποτρέπουν αγορές ρωσικών όπλων ενδέχεται να περιοριστεί σημαντικά.
Ταυτόχρονα, η ρωσική οικονομία παραμένει περισσότερο εξαρτημένη από τις αμυντικές εξαγωγές σε σύγκριση με τις ΗΠΑ ή την Κίνα, γεγονός που σημαίνει ότι η Δύση πιθανότατα θα συνεχίσει να στοχεύει τον συγκεκριμένο τομέα.
Ανάκαμψη μέσα στην πίεση
Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι μονοδιάστατη.
Από τη μία πλευρά, η Ρωσία αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό, τεχνολογικές προκλήσεις και συνεχιζόμενες κυρώσεις.
Από την άλλη, καταφέρνει να διατηρήσει και να επεκτείνει την παρουσία της σε στρατηγικές αγορές, αξιοποιώντας την πολεμική εμπειρία ως εργαλείο εμπορικής διπλωματίας.
Το ερώτημα δεν είναι απλώς αν η Ρωσία μπορεί να αυξήσει τις εξαγωγές της.
Είναι αν μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή συγκυριακή ανάκαμψη σε μακροπρόθεσμη στρατηγική βιωσιμότητα, σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογική εξέλιξη επιταχύνεται και οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς.
Σε κάθε περίπτωση, το 2025 φαίνεται να σηματοδοτεί ένα σαφές μήνυμα από τη Μόσχα: παρά την πίεση, η ρωσική αμυντική βιομηχανία παραμένει ενεργός και διεκδικητική παίκτης στη διεθνή σκακιέρα.
www.bankingnews.gr
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin για την απόδοση του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος της χώρας του αποτυπώνουν αυτή τη στρατηγική αυτοπεποίθηση.
Σύμφωνα με τον Putin, το 2025 η Ρωσία εξήγαγε αμυντικά προϊόντα σε περισσότερες από 30 χώρες, αποφέροντας πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνάλλαγμα.
Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα εάν ληφθεί υπόψη ότι οι εξαγωγές όπλων είχαν δεχθεί ισχυρό πλήγμα τα προηγούμενα χρόνια, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των κυρώσεων της Δύσης.
Η ανάκαμψη δεν είναι τυχαία.
Αντιθέτως, φαίνεται να αποτελεί προϊόν μιας συντονισμένης στρατηγικής που συνδυάζει πολεμική εμπειρία, διπλωματική διείσδυση και αναπροσαρμογή των μηχανισμών προώθησης ρωσικών οπλικών συστημάτων.
Το «βάπτισμα πυρός» ως εμπορικό πλεονέκτημα
Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας Andrei Belusov είχε ήδη από τον Δεκέμβριο επιβεβαιώσει ότι η Μόσχα κατάφερε να αντιστρέψει την πολεμική κάμψη των εξαγωγών.
Το «νέο σύστημα προώθησης» των ρωσικών όπλων βασίζεται σε κάτι που ελάχιστες χώρες μπορούν να προσφέρουν: πραγματική, υψηλής έντασης πολεμική δοκιμή.
Η ουκρανική σύγκρουση, πέρα από τις γεωπολιτικές και ανθρωπιστικές της διαστάσεις, λειτούργησε ως πεδίο δοκιμών για μια σειρά ρωσικών οπλικών συστημάτων.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Rosoboronexport, Alexander Mikheev η εμπειρία μάχης αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στην αύξηση της ελκυστικότητας ρωσικών προϊόντων στο εξωτερικό.
Μαχητικά αεροσκάφη όπως τα Su-35 και Su-57, συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, άρματα μάχης T-90 και θερμοβαρικά πυροβολικά συστήματα συγκαταλέγονται μεταξύ των οπλικών πλατφορμών που έχουν τραβήξει το ενδιαφέρον ξένων αγοραστών.
Σε μια παγκόσμια αγορά όπου η θεωρητική απόδοση συχνά υποσκελίζεται από την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στο πεδίο, το «combat proven» λειτουργεί ως ισχυρό εμπορικό εργαλείο.
Η Αφρική στο επίκεντρο – Η Αλγερία ανοίγει τον δρόμο
Ο Putin ξεχώρισε ιδιαίτερα την Αφρική ως βασικό μοχλό αύξησης των εξαγωγικών εσόδων.
Η Αλγερία αναδεικνύεται σε κορυφαίο πελάτη, με την εμφάνιση των πρώτων εικόνων του Su-57 σε υπηρεσία στην Αλγερινή Αεροπορία να σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο: το μαχητικό πέμπτης γενιάς της Ρωσίας αποκτά τον πρώτο του ξένο χρήστη.
Η εξέλιξη αυτή έχει πολλαπλή σημασία.
Πρώτον, αποδεικνύει ότι, παρά τις κυρώσεις, η Ρωσία διατηρεί πρόσβαση σε αγορές εκτός του δυτικού μπλοκ.
Δεύτερον, προσδίδει αξιοπιστία στο Su-57 ως εξαγώγιμο προϊόν – κάτι που μέχρι πρόσφατα αμφισβητούνταν λόγω περιορισμένων ρυθμών παραγωγής.
Πέραν της Αλγερίας, η Λιβύη εμφανίζεται ως σημαντικός αγοραστής αρμάτων μάχης και τεθωρακισμένων οχημάτων, ενώ στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής έχουν ήδη υπογραφεί συμβόλαια για το Su-57.
Οι ενδείξεις ότι η Αίγυπτος ενδέχεται να είναι ένας από τους υποψήφιους πελάτες προσθέτουν ακόμη μία διάσταση σε ένα ήδη σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ο ανταγωνισμός με την Κίνα - Νέα πρόκληση
Παρά την ανάκαμψη, το μέλλον της Ρωσίας ως κορυφαίου εξαγωγέα μαχητικών αεροσκαφών δεν είναι δεδομένο.
Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε ισχυρό ανταγωνιστή, προσφέροντας τεχνολογικά προηγμένα αεροσκάφη όπως τα J-20 και J-35, με σημαντικά πλεονεκτήματα σε stealth και ηλεκτρονικά συστήματα.
Το J-10C, από την άλλη, συνδυάζει χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και τεχνολογική υπεροχή έναντι ρωσικών επιλογών όπως τα MiG-29M και MiG-35.
Έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου τον Δεκέμβριο του 2025 επισήμανε ότι τα κινεζικά μαχητικά που προσφέρονται για εξαγωγή είναι πιθανό να αποκτήσουν πιο κυρίαρχη θέση στις διεθνείς αγορές.
Η Ρωσία, λοιπόν, δεν ανταγωνίζεται μόνο τη Δύση, αλλά και έναν ταχέως αναπτυσσόμενο ασιατικό γίγαντα.
Το Su-57 ως στρατηγικό «χαρτί»
Παρά τις προκλήσεις, το Su-57 κατέχει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα: είναι το μοναδικό μαχητικό πέμπτης γενιάς εκτός του αμερικανικού F-35 που έχει εξασφαλίσει ξένες παραγγελίες.
Καθώς Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να περάσουν στην εποχή των μαχητικών έκτης γενιάς την επόμενη δεκαετία, η απόκτηση αεροσκαφών πέμπτης γενιάς αναμένεται να καταστεί ελάχιστη απαίτηση για χώρες που επιδιώκουν αξιόπιστη αποτροπή.
Η Ινδία, για παράδειγμα, εξετάζει την απόκτηση έως και 250 Su-57 μέσω συμφωνίας συμπαραγωγής, ενόψει καθυστερήσεων στο εγχώριο πρόγραμμα AMCA.
Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να μετατρέψει το Su-57 σε μακροπρόθεσμο εξαγωγικό «πυλώνα» για τη Μόσχα.
Κυρώσεις και γεωπολιτική ανθεκτικότητα
Ένας από τους βασικούς περιοριστικούς παράγοντες των ρωσικών εξαγωγών παραμένει η πολιτική και οικονομική πίεση της Δύσης προς τρίτες χώρες.
Ωστόσο, παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση «sanctions proofing» – δηλαδή θωράκισης οικονομιών έναντι κυρώσεων – από κράτη που δεν επιθυμούν να εξαρτώνται αποκλειστικά από δυτικούς θεσμούς.
Εάν η τάση αυτή ενισχυθεί, η δυνατότητα των δυτικών κρατών να αποτρέπουν αγορές ρωσικών όπλων ενδέχεται να περιοριστεί σημαντικά.
Ταυτόχρονα, η ρωσική οικονομία παραμένει περισσότερο εξαρτημένη από τις αμυντικές εξαγωγές σε σύγκριση με τις ΗΠΑ ή την Κίνα, γεγονός που σημαίνει ότι η Δύση πιθανότατα θα συνεχίσει να στοχεύει τον συγκεκριμένο τομέα.
Ανάκαμψη μέσα στην πίεση
Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι μονοδιάστατη.
Από τη μία πλευρά, η Ρωσία αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό, τεχνολογικές προκλήσεις και συνεχιζόμενες κυρώσεις.
Από την άλλη, καταφέρνει να διατηρήσει και να επεκτείνει την παρουσία της σε στρατηγικές αγορές, αξιοποιώντας την πολεμική εμπειρία ως εργαλείο εμπορικής διπλωματίας.
Το ερώτημα δεν είναι απλώς αν η Ρωσία μπορεί να αυξήσει τις εξαγωγές της.
Είναι αν μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή συγκυριακή ανάκαμψη σε μακροπρόθεσμη στρατηγική βιωσιμότητα, σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογική εξέλιξη επιταχύνεται και οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς.
Σε κάθε περίπτωση, το 2025 φαίνεται να σηματοδοτεί ένα σαφές μήνυμα από τη Μόσχα: παρά την πίεση, η ρωσική αμυντική βιομηχανία παραμένει ενεργός και διεκδικητική παίκτης στη διεθνή σκακιέρα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών