Η Ευρώπη φλερτάρει με ένα αυτοκτονικό μέτρο που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στη Βαλτική: τον δραστικό περιορισμό —αν όχι τον αποκλεισμό— της διέλευσης ρωσικών δεξαμενόπλοιων από τα στενά της Δανίας.
Αν και ένα τέτοιο βήμα αγγίζει τα όρια του ναυτικού αποκλεισμού και δοκιμάζει το διεθνές δίκαιο, οι Βρυξέλλες εξετάζουν όλα τα σενάρια πίεσης προς τη Μόσχα, με το ρίσκο να πυροδοτήσουν νέα ένταση στην ήδη εύφλεκτη γεωπολιτική σκακιέρα.
Oι χώρες της ΕΕ δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν άμεσα στο 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, λόγω διαφωνιών για την απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου από πλοία της Ένωσης.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο πλήρους περιορισμού της διέλευσης δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικές πρώτες ύλες μέσω των στενών της Δανίας, τα οποία συνδέουν τη Βαλτική Θάλασσα με τη Βόρεια Θάλασσα, σύμφωνα με τη Rossiyskaya Gazeta.
Ένα τέτοιο μέτρο θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να εγκριθεί από το σύνολο των κρατών-μελών, καθώς —όπως επισημαίνουν ειδικοί— ενδέχεται να συγκρούεται με τη Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Ωστόσο, αναφέρεται ότι υπάρχουν νομικά «παράθυρα» που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για στοχευμένες ενέργειες κατά δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο.
Ένα απίθανο σενάριο
Ο αναλυτής της Finam Alexander Potavin δήλωσε ότι ένα πλήρες «κλείσιμο» της Βαλτικής για τα ρωσικά δεξαμενόπλοια μοιάζει εξαιρετικά απίθανο, καθώς θα μπορούσε να εκληφθεί ως ναυτικός αποκλεισμός — κάτι που είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εφαρμοστεί νομικά και οικονομικά.
Κατά τον ίδιο, οι χώρες της ΕΕ επιχειρούν να ασκήσουν τη μέγιστη δυνατή πίεση στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, παραμένοντας εντός των ορίων του διεθνούς δικαίου.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής καθηγητής του Ρωσικού Χρηματοοικονομικού Πανεπιστημίου Valery Andrianov σημείωσε ότι ο «σκιώδης στόλος» χρησιμοποιούσε αρχικά σημαίες ευκαιρίας, όπως του Παναμά, της Λιβερίας και των Νήσων Μάρσαλ, υπό τις οποίες πλέει περίπου το 75% του παγκόσμιου στόλου.
Λόγω πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τα πλοία αυτά φέρεται να άλλαξαν νηολόγιο, υιοθετώντας σημαίες όπως της Γκαμπόν και των Νήσων Κομόρες, ακόμη και χωρών χωρίς ουσιαστική ναυτιλιακή παρουσία. Πρόσφατα, σύμφωνα με τον ίδιο, παρατηρείται στροφή προς τη ρωσική σημαία.
Σε μια τέτοια περίπτωση, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει νομική βάση για κράτηση πλοίων, ενώ οποιαδήποτε απόπειρα θα μπορούσε να θεωρηθεί πράξη επιθετικότητας κατά της Ρωσίας.
Ο Andrianov εκτιμά ότι ακόμη και αν εφαρμοστούν περιορισμοί, δεν θα είναι καθολικοί. Τα νομικά περιθώρια της UNCLOS επιτρέπουν μόνο τον έλεγχο περιορισμένου αριθμού πλοίων με σαφώς ύποπτη σημαία — και αυτά, όπως λέει, μειώνονται.
Αύξηση κόστους
Σύμφωνα με τον Potavin, η εντατικοποίηση περιβαλλοντικών απαιτήσεων, ασφαλιστικών περιορισμών και ελέγχων σε πλοία αμφίβολου καθεστώτος δεν θα οδηγήσει σε δραστική μείωση των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου μέσω Βαλτικής.
Ωστόσο, θα αυξήσει το κόστος επιθεωρήσεων, τον χρόνο μεταφοράς και τους ρυθμιστικούς κινδύνους για τους αγοραστές.
Αυτό ενδέχεται να διευρύνει την έκπτωση του ρωσικού Urals — που εξάγεται κυρίως μέσω Βαλτικής — σε σχέση με το Brent.
Σε σενάριο μέγιστης πίεσης από την ΕΕ, οι εξαγωγές μέσω Βαλτικής θα μπορούσαν προσωρινά να μειωθούν κατά 10%–20%, ενώ η διαφορά τιμής Urals–Brent να αυξηθεί κατά επιπλέον 3–5 δολάρια ανά βαρέλι.
www.banκingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών