Σχετικά Άρθρα
Πατριωτικός σεισμός στη Γερμανία - Το AfD «σαρώνει» σε όλες τις δημοσκοπήσεις - Πανικός στο επιτελείο Merz
Ιστορική συμφωνία στην Ισπανία - Συμμαχία Λαϊκού Κόμματος με το πατριωτικό VOX για 4 χρόνια - Η διακήρυξη και η υπόσχεση για δεξιά αλλαγή
Μια νέα εποχή εθνικής αφύπνισης αρχίζει στην Ευρώπη, που επί δεκαετίες παρέμενε εγκλωβισμένη στις ιδεοληψίες των Βρυξελλών. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η αποτυχία της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας να προστατεύσει τους πολίτες από την ακρίβεια, λειτουργούν πλέον ως ο καταλύτης που γκρεμίζει το οικοδόμημα του «φιλελεύθερου κέντρου».
Ενώ οι τεχνοκράτες μιλούν για «αργό θάνατο» της οικονομίας, οι ευρωπαϊκοί λαοί κάνουν την επιλογή τους. Από τη Γαλλία του Emmanuel Macron, που βλέπει την κυριαρχία του να καταρρέει υπό το βάρος των εθνικών δυνάμεων, μέχρι την καρδιά της Γερμανίας και τα Βαλκάνια, τα πατριωτικά κινήματα καλπάζουν προς την εξουσία.
Το κατεστημένο των Βρυξελλών παρακολουθεί με τρόμο τις μάζες να απορρίπτουν τα αποτυχημένα πειράματα του παρελθόντος, αναζητώντας ασφάλεια, σύνορα και εθνική αξιοπρέπεια.
Από το οικονομικό σοκ στην… πολιτική κρίση
Οι ηγέτες της Ευρώπης έχουν έναν νέο φόβο: η αντιπαράθεση του Donald Trump με το Ιράν πρόκειται να μετατραπεί από οικονομικό σοκ σε πολιτική κρίση για το εύθραυστο κέντρο της Ένωσης.
Με τις τιμές της ενέργειας να ανεβαίνουν και την ανάπτυξη να επιβραδύνεται, οι φιλοευρωπαϊκές κυβερνήσεις προετοιμάζονται για μια κρίση την οποία έχουν ελάχιστη δύναμη να σταματήσουν και η οποία θα μπορούσε να διαλύσει το ήδη εξασθενημένο πολιτικό κατεστημένο του μπλοκ.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, μη δημοφιλείς κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν μια λαϊκιστική αντίδραση που θα μπορούσε να χτυπήσει αρκετά δυνατά το επόμενο έτος στη Γαλλία, ώστε να ωθήσει την «Εθνική Συσπείρωση» στη νίκη, τοποθετώντας την ακροδεξιά στο Μέγαρο των Ηλυσίων και προκαλώντας κλυδωνισμούς σε όλο τον κόσμο.
«Το κόστος της ενέργειας μετακυλίεται στα τρόφιμα, τις μεταφορές και τη στέγαση, πλήττοντας περισσότερο τα νοικοκυριά με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα», δήλωσε στο Politico ο Seamus Boland, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η οποία συγκεντρώνει συνδικάτα από όλη την Ευρώπη και συμβουλεύει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την οικονομική και εργασιακή πολιτική. «Πολιτικά, αυτό δημιουργεί χώρο για δυσπιστία, όχι μόνο απέναντι στις εθνικές κυβερνήσεις, αλλά και στην ικανότητα των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων να προστατεύσουν τους πολίτες από εξωτερικούς κραδασμούς. Κινδυνεύει να επιταχύνει την υποστήριξη προς πιο προστατευτικές ή εσωστρεφείς προσεγγίσεις».
Η Γαλλία είναι το μεγαλύτερο έπαθλο. Αλλά δεν είναι το μόνο σημάδι στην Ευρώπη ότι το κέντρο καταρρέει.
Στη Βουλγαρία, η νίκη του φιλικού προς το Κρεμλίνο πρώην προέδρου, Rumen Radev, στις 20 Απριλίου έχει θέσει σε συναγερμό τις κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη.
Στη Ρουμανία, μια κυβερνητική κρίση θα μπορούσε σύντομα να απομακρύνει από την εξουσία τον φιλοευρωπαίο πρωθυπουργό Ilie Bolojan.
Στη Γερμανία, η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) προσβλέπει σε κέρδη στις πολιτειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ τον Σεπτέμβριο, έχοντας ήδη εισχωρήσει σε τμήματα της δυτικής Γερμανίας, μακριά από την παραδοσιακή της βάση στα ανατολικά.
Καμπανάκια κινδύνου
Όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες πραγματοποίησαν διήμερη Σύνοδο Κορυφής στην Κύπρο την περασμένη εβδομάδα, ενώ οικονομικοί αξιωματούχοι και εμπειρογνώμονες συνεδρίαζαν στην Ελλάδα, ένα κοινό στοιχείο ήταν εμφανές στις ιδιωτικές συναντήσεις, τις ανεπίσημες συζητήσεις και τις δημόσιες δηλώσεις: Η οικονομία της Ευρώπης είναι ήδη αδύναμη και το σοκ του Ιράν απειλεί να την καταστήσει πολιτικά εκρηκτική.
«Καθώς ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz επιμένει, είναι σαφές ότι οι επιπτώσεις του γίνονται πιο έντονες και, ορισμένοι λένε, εξαπλώνονται στην ευρύτερη οικονομία», δήλωσε στο Politico ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Οικονομία, Valdis Dombrovskis, στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών στην Ελλάδα. «Η συμβουλή μας είναι να εμμείνουμε σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα, προκειμένου να περιοριστεί ο δημοσιονομικός αντίκτυπός τους, διότι ο δημοσιονομικός χώρος είναι πλέον πιο περιορισμένος ήδη από την εποχή του Covid-19 και από την πρώτη ενεργειακή κρίση [που πυροδοτήθηκε από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία] το 2022».
Η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παρατείνεται μετά την ακύρωση των πρόσφατων συνομιλιών την τελευταία στιγμή. Το Στενό του Hormuz παραμένει κλειστό για το μεγαλύτερο μέρος της εμπορικής ναυτιλίας, διατηρώντας την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Οι επιθέσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι η τελευταία — και η πιο οξεία — αιτία για τον οικονομικό συναγερμό της Ευρώπης. Όμως τα καμπανάκια χτυπούν εδώ και χρόνια.
Η Ευρώπη κινδύνευε με «αργό θάνατο», εκτός εάν οι ηγέτες προχωρούσαν σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις για να προλάβουν την ταχύτερα αναπτυσσόμενη Κίνα και τις ΗΠΑ, προειδοποίησε το 2024 ο πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Mario Draghi.
«Δεν πρέπει να υποτιμούμε ότι πρόκειται για μια μοναδική στιγμή όπου ένας Αμερικανός πρόεδρος, ένας Ρώσος πρόεδρος, ένας Κινέζος πρόεδρος είναι κάθετα αντίθετοι με τους Ευρωπαίους», δήλωσε από την Αθήνα ο Γάλλος πρόεδρος, Emmanuel Macron, όπου είχε συνομιλίες με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη μετά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ. «Επομένως, αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξυπνήσουμε».
Σε ένδειξη των αυξανόμενων οικονομικών πιέσεων, οι δύο ηγέτες χρησιμοποίησαν τη συνάντησή τους για να ζητήσουν την παράταση της αποπληρωμής του σχεδίου ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία και τη δημιουργία περισσότερου ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση των επενδυτικών προτεραιοτήτων του μπλοκ.
Υποβάθμιση των οικονομικών προβλέψεων
Η οικονομική υποτονικότητα που στοιχειώνει την Ευρώπη εδώ και χρόνια μετατρέπεται σε κάτι πιο επείγον: σε στασιμοπληθωρισμό. Οι αυξανόμενες τιμές που προκαλούνται από τον πόλεμο και τον αποκλεισμό συγκρούονται με την ασθενή ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ένωση.
Ενώ κάποτε θεωρούνταν προσωρινή, η κρίση αναμένεται τώρα να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις και εξαπλώνεται στην ευρύτερη οικονομία, δήλωσε ο Dombrovskis. «Αντιμετωπίζουμε στασιμοπληθωρισμό — οικονομική επιβράδυνση και αυξημένο πληθωρισμό ταυτόχρονα», δήλωσε στο Politico. «Είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πρέπει να αναθεωρήσουμε προς τα κάτω την οικονομική μας πρόβλεψη [για το σύνολο του έτους] στις εαρινές μας προβλέψεις το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαΐου».
Η Γερμανία και η Ιταλία -που μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τρίτο του συνολικού ΑΕΠ της ΕΕ- υποβάθμισαν και οι δύο τις οικονομικές τους προβλέψεις για το σύνολο του έτους τις τελευταίες ημέρες.
Στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης εβδομάδας, οι ηγέτες της ΕΕ εξέτασαν προτάσεις της Επιτροπής για την άμβλυνση των επιπτώσεων από την ενεργειακή κρίση, συμπεριλαμβανομένων περικοπών στους φόρους ηλεκτρικής ενέργειας, κοινωνικών προγραμμάτων για ευάλωτα νοικοκυριά, μειώσεων του ΦΠΑ, στοχευμένων επιδοτήσεων για καθαρές τεχνολογίες, επενδύσεων σε ενεργειακά δίκτυα και συντονισμένης αναπλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Αλλά υπάρχουν όρια στο τι μπορούν να κάνουν οι Βρυξέλλες — ή οι εθνικές κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν έλλειψη ρευστότητας.
Πολλές χώρες της ΕΕ εξακολουθούν να μοχθούν υπό το βάρος των υψηλών χρεών και των ελλειμμάτων που κληρονόμησαν από τα προγράμματα οικονομικής στήριξης της περιόδου της πανδημίας. Αυτό αφήνει ελάχιστα περιθώρια για το είδος της σαρωτικής παρέμβασης που εφάρμοσε η Ευρώπη κατά την εμφάνιση του Covid ή μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο Dombrovskis δήλωσε ότι η Κομισιόν απέφυγε τα μέτρα τύπου «μπαζούκα» και κάλεσε τις κυβερνήσεις να εμμείνουν σε «στοχευμένη, προσωρινή» στήριξη — με άλλα λόγια, να παρεμβαίνουν μόνο εκεί όπου ο πόνος είναι οξύτατος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών