Ο διάδρομος Gwadar–Gabd, ο συντομότερος από τους έξι, μειώνει τον χρόνο μεταφοράς στα σύνορα του Ιράν σε 2–3 ώρες και εκτιμάται ότι μειώνει το κόστος κατά 45–55% σε σύγκριση με τη διαδρομή μέσω Karachi
Το Ιράν αντικαθιστά τα λιμάνια των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με διάδρομο μέσω Πακιστάν, σε μια προσπάθεια να σπάσει τον αμερικανικό αποκλεισμό.
Σύμφωνα με το Al Mayadeen και άλλα πρακτορεία, η κίνηση αυτή ενεργοποιεί μια διμερή συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2008 αλλά δεν είχε ποτέ εφαρμοστεί, και τοποθετεί τον διάδρομο Gwadar–Karachi ως πιθανό στρατηγικό σύνδεσμο μεταξύ Νότιας Ασίας και Ευρασίας μέσω του CPEC (China–Pakistan Economic Corridor - Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν) και της Πρωτοβουλίας «Belt and Road» της Κίνας.
Το Πακιστάν ενέκρινε επίσημα τη διέλευση εμπορευμάτων προς το Ιράν μέσω του εδάφους και των λιμανιών του, καθιστώντας το Karachi, το λιμάνι Qasim και το Gwadar βασικές πύλες logistics για το ιρανικό εμπόριο, ενώ ο θαλάσσιος αποκλεισμός των ΗΠΑ επιχειρεί να περιορίσει την πρόσβαση της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο παγκόσμιο εμπόριο, σύμφωνα με το Tasnim.
Το Υπουργείο Εμπορίου του Islamabad εξέδωσε στις 25 Απριλίου την απόφαση για τη μεταφορά αγαθών μέσω της χώρας («Transit of Goods through Territory of Pakistan Order 2026», η οποία τέθηκε άμεσα σε ισχύ.
Η απόφαση ενεργοποιεί μια διμερή συμφωνία οδικών μεταφορών με την Τεχεράνη και ανοίγει έξι χερσαίες διαδρομές που συνδέουν τα τρία βασικά λιμάνια του Πακιστάν με τα συνοριακά περάσματα Gabd και Taftan μέσω της περιοχής του Balochistan.
Σύμφωνα με ανταποκριτή του Al Mayadeen, η απόφαση καθορίζει έξι διαδρόμους μεταφοράς:
• Gwadar–Gabd
• Karachi/Port Qasim – Lyari – Ormara – Pasni–Gabd
• Karachi/Port Qasim–Khuzdar–Dalbandin–Taftan
• Gwadar–Turbat–Hoshab–Panjgoor–Nag–Besima–Khuzdar–Quetta/Lakpass–Dalbandin–Nok Kundi–Taftan
• Gwadar–Lyari – Khuzdar – Quetta/Lak Pass–Dalbandin–Nokundi–Taftan
• Karachi/Port Qasim – Gwadar –Gabd
Οι διπλωματικές προσπάθειες
Η ανακοίνωση συνέπεσε με την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi στο Islamabad για συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό Shehbaz Sharif.
Ο διάδρομος Gwadar–Gabd, ο συντομότερος από τους έξι, μειώνει τον χρόνο μεταφοράς στα σύνορα του Ιράν σε 2–3 ώρες και εκτιμάται ότι μειώνει το κόστος κατά 45–55% σε σύγκριση με τη διαδρομή μέσω Karachi.
Η απομάκρυνση από τα λιμάνια των Αραβικών Εμιράτων
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί σημαντική απομάκρυνση από τα λιμάνια των ΗΑΕ, όπως το Jebel Ali, στα οποία το Ιράν βασιζόταν επί χρόνια για την πρόσβασή του στο περιφερειακό εμπόριο.
Τα λιμάνια του Πακιστάν διαθέτουν σημαντική δυναμικότητα.
Το Karachi και το Port Qasim διαχειρίζονται περίπου 42 εκατομμύρια τόνους φορτίου ετησίως, ενώ υπάρχει δυνατότητα αύξησης.
Από την έναρξη του πολέμου, το Karachi έχει διαχειριστεί περίπου το 75% των φορτίων που ανακατευθύνθηκαν προς το Πακιστάν.
Το Gwadar, που λειτουργεί από κινεζική εταιρεία στο πλαίσιο του CPEC, βρίσκεται περίπου 170 χιλιόμετρα από το ιρανικό λιμάνι Chabahar.
Η σύνδεση Νότιας Ασίας και την Ευρασία
Η νέα συμφωνία ενδέχεται να εξελιχθεί σε στρατηγικό διάδρομο που θα συνδέει τη Νότια Ασία με την Ευρασία, εντασσόμενος στο δίκτυο του CPEC και της Πρωτοβουλίας Belt and Road, η οποία στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της Κίνας από το Στενό της Malacca.
Ο Donald Trump ανακοίνωσε θαλάσσιο αποκλεισμό κατά του Ιράν στις 13 Απριλίου, με αμερικανικές δυνάμεις να παρεμποδίζουν πλοία σε ιρανικά ύδατα. Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η συνέχιση του αποκλεισμού υπονομεύει τις διαπραγματεύσεις.
Ανώτερη πηγή ασφαλείας του Ιράν δήλωσεότι η «θαλάσσια πειρατεία» των ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί σύντομα με «πρωτοφανή στρατιωτική απάντηση».
Γεωπολιτική και οικονομική στροφή
Η δημιουργία του διαδρόμου Πακιστάν–Ιράν αποτελεί μια σημαντική γεωοικονομική εξέλιξη, καθώς μετατοπίζει το επίκεντρο του περιφερειακού εμπορίου από τον Περσικό Κόλπο προς την ενδοχώρα της Νότιας Ασίας.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια παράκαμψης των θαλάσσιων στρατηγικών σημείων ελέγχου, όπως το στενό του Hormuz, που καθίστανται ευάλωτα σε στρατιωτικές πιέσεις.
Η κίνηση ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία Ιράν – Πακιστάν – Κίνας και εντάσσεται στη λογική δημιουργίας εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών που μειώνουν την επιρροή των ΗΠΑ στο παγκόσμιο εμπόριο.
Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία των χερσαίων υποδομών ως «ασφαλέστερων» επιλογών σε περιόδους κρίσης.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από την ασφάλεια στο Balochistan, μια περιοχή με ιστορική αστάθεια, καθώς και από τη δυνατότητα των υποδομών να υποστηρίξουν μεγάλους όγκους εμπορίου.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένδειξη της αναδιάταξης των παγκόσμιων εμπορικών ροών υπό την πίεση γεωπολιτικών συγκρούσεων, όπου οι χώρες αναζητούν τρόπους να διατηρήσουν την οικονομική τους λειτουργία παρά τους περιορισμούς.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με το Al Mayadeen και άλλα πρακτορεία, η κίνηση αυτή ενεργοποιεί μια διμερή συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2008 αλλά δεν είχε ποτέ εφαρμοστεί, και τοποθετεί τον διάδρομο Gwadar–Karachi ως πιθανό στρατηγικό σύνδεσμο μεταξύ Νότιας Ασίας και Ευρασίας μέσω του CPEC (China–Pakistan Economic Corridor - Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν) και της Πρωτοβουλίας «Belt and Road» της Κίνας.
Το Πακιστάν ενέκρινε επίσημα τη διέλευση εμπορευμάτων προς το Ιράν μέσω του εδάφους και των λιμανιών του, καθιστώντας το Karachi, το λιμάνι Qasim και το Gwadar βασικές πύλες logistics για το ιρανικό εμπόριο, ενώ ο θαλάσσιος αποκλεισμός των ΗΠΑ επιχειρεί να περιορίσει την πρόσβαση της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο παγκόσμιο εμπόριο, σύμφωνα με το Tasnim.
Το Υπουργείο Εμπορίου του Islamabad εξέδωσε στις 25 Απριλίου την απόφαση για τη μεταφορά αγαθών μέσω της χώρας («Transit of Goods through Territory of Pakistan Order 2026», η οποία τέθηκε άμεσα σε ισχύ.
Η απόφαση ενεργοποιεί μια διμερή συμφωνία οδικών μεταφορών με την Τεχεράνη και ανοίγει έξι χερσαίες διαδρομές που συνδέουν τα τρία βασικά λιμάνια του Πακιστάν με τα συνοριακά περάσματα Gabd και Taftan μέσω της περιοχής του Balochistan.
Σύμφωνα με ανταποκριτή του Al Mayadeen, η απόφαση καθορίζει έξι διαδρόμους μεταφοράς:
• Gwadar–Gabd
• Karachi/Port Qasim – Lyari – Ormara – Pasni–Gabd
• Karachi/Port Qasim–Khuzdar–Dalbandin–Taftan
• Gwadar–Turbat–Hoshab–Panjgoor–Nag–Besima–Khuzdar–Quetta/Lakpass–Dalbandin–Nok Kundi–Taftan
• Gwadar–Lyari – Khuzdar – Quetta/Lak Pass–Dalbandin–Nokundi–Taftan
• Karachi/Port Qasim – Gwadar –Gabd
Οι διπλωματικές προσπάθειες
Η ανακοίνωση συνέπεσε με την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi στο Islamabad για συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό Shehbaz Sharif.
Ο διάδρομος Gwadar–Gabd, ο συντομότερος από τους έξι, μειώνει τον χρόνο μεταφοράς στα σύνορα του Ιράν σε 2–3 ώρες και εκτιμάται ότι μειώνει το κόστος κατά 45–55% σε σύγκριση με τη διαδρομή μέσω Karachi.
Η απομάκρυνση από τα λιμάνια των Αραβικών Εμιράτων
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί σημαντική απομάκρυνση από τα λιμάνια των ΗΑΕ, όπως το Jebel Ali, στα οποία το Ιράν βασιζόταν επί χρόνια για την πρόσβασή του στο περιφερειακό εμπόριο.
Τα λιμάνια του Πακιστάν διαθέτουν σημαντική δυναμικότητα.
Το Karachi και το Port Qasim διαχειρίζονται περίπου 42 εκατομμύρια τόνους φορτίου ετησίως, ενώ υπάρχει δυνατότητα αύξησης.
Από την έναρξη του πολέμου, το Karachi έχει διαχειριστεί περίπου το 75% των φορτίων που ανακατευθύνθηκαν προς το Πακιστάν.
Το Gwadar, που λειτουργεί από κινεζική εταιρεία στο πλαίσιο του CPEC, βρίσκεται περίπου 170 χιλιόμετρα από το ιρανικό λιμάνι Chabahar.
Η σύνδεση Νότιας Ασίας και την Ευρασία
Η νέα συμφωνία ενδέχεται να εξελιχθεί σε στρατηγικό διάδρομο που θα συνδέει τη Νότια Ασία με την Ευρασία, εντασσόμενος στο δίκτυο του CPEC και της Πρωτοβουλίας Belt and Road, η οποία στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της Κίνας από το Στενό της Malacca.
Ο Donald Trump ανακοίνωσε θαλάσσιο αποκλεισμό κατά του Ιράν στις 13 Απριλίου, με αμερικανικές δυνάμεις να παρεμποδίζουν πλοία σε ιρανικά ύδατα. Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η συνέχιση του αποκλεισμού υπονομεύει τις διαπραγματεύσεις.
Ανώτερη πηγή ασφαλείας του Ιράν δήλωσεότι η «θαλάσσια πειρατεία» των ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί σύντομα με «πρωτοφανή στρατιωτική απάντηση».
Γεωπολιτική και οικονομική στροφή
Η δημιουργία του διαδρόμου Πακιστάν–Ιράν αποτελεί μια σημαντική γεωοικονομική εξέλιξη, καθώς μετατοπίζει το επίκεντρο του περιφερειακού εμπορίου από τον Περσικό Κόλπο προς την ενδοχώρα της Νότιας Ασίας.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια παράκαμψης των θαλάσσιων στρατηγικών σημείων ελέγχου, όπως το στενό του Hormuz, που καθίστανται ευάλωτα σε στρατιωτικές πιέσεις.
Η κίνηση ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία Ιράν – Πακιστάν – Κίνας και εντάσσεται στη λογική δημιουργίας εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών που μειώνουν την επιρροή των ΗΠΑ στο παγκόσμιο εμπόριο.
Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία των χερσαίων υποδομών ως «ασφαλέστερων» επιλογών σε περιόδους κρίσης.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από την ασφάλεια στο Balochistan, μια περιοχή με ιστορική αστάθεια, καθώς και από τη δυνατότητα των υποδομών να υποστηρίξουν μεγάλους όγκους εμπορίου.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένδειξη της αναδιάταξης των παγκόσμιων εμπορικών ροών υπό την πίεση γεωπολιτικών συγκρούσεων, όπου οι χώρες αναζητούν τρόπους να διατηρήσουν την οικονομική τους λειτουργία παρά τους περιορισμούς.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών