Μνήμες Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη - Η Γερμανία εξοπλίζεται μαζικά και ξαναγίνεται η στρατιωτική υπερδύναμη

Ραγδαίες ανακατατάξεις στο ευρωπαϊκό ισοζύγιο ισχύος προκαλεί η εκρηκτική αύξηση των αμυντικών δαπανών της Γερμανίας, με τη Γαλλία να εμφανίζεται βαθιά ανήσυχο για την επόμενη ημέρα.
Η σταδιακή αποδυνάμωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ υπό τον Donald Trump, φαίνεται να επιταχύνει τον επανεξοπλισμό του Βερολίνου, οδηγώντας σε ανατροπή της ισορροπίας που είχε διαμορφωθεί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Για δεκαετίες, όπως αναφέρουν στην ανάλυσή τους οι Eurasian Time, η Ευρώπη λειτουργούσε με μια άτυπη συμφωνία: η Γερμανία θα αποτελούσε την οικονομική ατμομηχανή, ενώ η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα διατηρούσαν τον στρατιωτικό ρόλο, χάρη και στα πυρηνικά τους οπλοστάσια.

Αριθμοί που προκαλούν… σοκ

Η εικόνα πλέον αλλάζει δραματικά. Η Γερμανία δαπανά ήδη πάνω από 90 δισ. ευρώ ετησίως για άμυνα, ενώ έχει θέσει ως στόχο να φτάσει στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2029, με τις συνολικές δαπάνες να εκτιμάται ότι θα αγγίξουν τα 189 δισ. δολάρια ετησίως
Αντίθετα, η Γαλλία κινείται σημαντικά χαμηλότερα, κοντά στο 2,3% με 2,6%, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο στοχεύει περίπου στο 2,5% και η Italy (Ιταλία) παραμένει κοντά στο 2%. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Atlantic Council, η Γερμανία έχει ήδη ξεπεράσει κατά πολύ τους Ευρωπαίους συμμάχους της, δημιουργώντας ένα χάσμα που αναμένεται να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.

Γαλλική ανησυχία και φόβοι για «ηγεμονία»

Ο Emmanuel Macron και το γαλλικό κατεστημένο αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό τη νέα πραγματικότητα, τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να εξαρτάται ούτε από την Ουάσινγκτον ούτε από το Βερολίνο για την ασφάλειά της.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η Γερμανία προχωρά σε μαζικές αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων, όπως τα F-35, τα ελικόπτερα CH-47, τα αεροσκάφη P-8 και τα αντιπυραυλικά Arrow-3, κάτι που –κατά το Παρίσι– υπονομεύει την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και ενισχύει την εξάρτηση από εξωευρωπαϊκούς προμηθευτές.
Παράλληλα, εντείνεται η πίεση προς τη γαλλική αμυντική βιομηχανία, με εταιρείες όπως η Dassault Aviation, η Thales και η Naval Group να κινδυνεύουν να δουν τον ρόλο τους να περιορίζεται.

Σύγκρουση Παρισιού - Βερολίνου για τα εξοπλιστικά

Οι εντάσεις αποτυπώνονται ξεκάθαρα και στα κοινά ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα. Στο πρόγραμμα FCAS για το νέο μαχητικό αεροσκάφος, οι διαφωνίες μεταξύ Dassault Aviation και Airbus αφορούν την ηγεσία, την κατανομή έργου και τις τεχνολογικές επιλογές, οδηγώντας σε καθυστερήσεις.
Αντίστοιχα, στο πρόγραμμα MGCS για το άρμα μάχης, η Γαλλία επιδιώκει ένα πιο ευέλικτο και ελαφρύ μοντέλο, ενώ η Γερμανία δίνει έμφαση σε βαρύτερη θωράκιση και ισχύ πυρός, ενόψει πιθανών συγκρούσεων υψηλής έντασης. Διαφωνίες καταγράφονται και στο πρόγραμμα Eurodrone, με διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον σχεδιασμό και τη χρήση του.
Το αποτέλεσμα είναι μια εντεινόμενη δυσπιστία που υπονομεύει την κοινή ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική.

Ιστορικά «φαντάσματα» επιστρέφουν

Η ανησυχία της Γαλλίας δεν περιορίζεται στο παρόν, αλλά επηρεάζεται και από το ιστορικό βάθος των σχέσεων με τη Γερμανία. Οι δύο χώρες υπήρξαν αντίπαλοι σε καθοριστικές συγκρούσεις της ευρωπαϊκής ιστορίας, γεγονός που εξακολουθεί να επηρεάζει τη στρατηγική σκέψη των ελίτ.
Σήμερα, όπως επισημαίνουν αναλυτές, οι ιστορικές μνήμες επανέρχονται στο προσκήνιο, ενισχύοντας την καχυποψία απέναντι στη ραγδαία στρατιωτική άνοδο του Βερολίνου.

Αναγκαία ισορροπία ή νέα απειλή;

Αναλυτές όπως η Liana Fix υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση της γερμανικής άμυνας είναι σε έναν βαθμό αναγκαία, ωστόσο ενέχει σοβαρούς κινδύνους, όπως η δημιουργία ανισορροπιών ισχύος, η πιθανή πολιτική εκμετάλλευση της στρατιωτικής ισχύος και η δοκιμασία της συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν η νέα αυτή πραγματικότητα θα οδηγήσει σε μια πιο ασφαλή Ευρώπη ή αν θα αποτελέσει την απαρχή μιας νέας μορφής ηγεμονίας.

Το μεγάλο διακύβευμα

Η Γερμανία, ως η μεγαλύτερη οικονομία και κεντρικός πυλώνας της ηπείρου, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας και στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των εταίρων της.
Οποιαδήποτε λανθασμένη κίνηση ή λανθασμένη αντίληψη για τις προθέσεις της θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία που διατήρησε την ειρήνη στην Ευρώπη για περισσότερες από οκτώ δεκαετίες, σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα επιστρέφει δυναμικά.