Βάση για 200 στρατιώτες ή υποδομή για 1.000; Τι πραγματικά χτίζει η Εσθονία στα σύνορα με τη Ρωσία
Η Εσθονία προχωρά στην κατασκευή νέας στρατιωτικής βάσης στη Narva, λίγα μόλις μέτρα από τα σύνορα με τη Ρωσία, σε μια κίνηση που αναμένεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στη Βαλτική.
Παρότι η μόνιμη δύναμη που θα σταθμεύει στη βάση δεν θα ξεπερνά τους 200 στρατιώτες, οι εγκαταστάσεις σχεδιάζονται για να μπορούν να φιλοξενήσουν έως και 1.000 άτομα, γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι το έργο αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού του NATO για την ενίσχυση της ανατολικής του πτέρυγας.
Η κυβέρνηση εξασφάλισε την απαιτούμενη έκταση από τον δήμο της Narva έπειτα από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν περισσότερο από έναν χρόνο.
Σύμφωνα με τη δημόσια τηλεόραση ERR, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν στα τέλη του 2026 και να ολοκληρωθούν το καλοκαίρι του 2028, ενώ στην πρώτη φάση προβλέπεται η δημιουργία προσωρινού καταυλισμού με κοντέινερ.
200 στρατιώτες δίπλα στον ποταμό – Γιατί μια τόσο μικρή δύναμη;
Το γεγονός ότι απαιτήθηκε περισσότερο από ένας χρόνος για να εγκριθεί μια σχετικά μικρή στρατιωτική εγκατάσταση προκαλεί ήδη ερωτήματα.
Η έκταση προορίζεται για έναν περιορισμένο αριθμό στρατιωτών, γεγονός που δείχνει ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι το μέγεθος της φρουράς, αλλά ο στρατηγικός ρόλος της βάσης.
Η μόνιμη δύναμη στη Narva θα αριθμεί περίπου 200 στρατιώτες, αν και σε ορισμένες αναφορές γίνεται λόγος για 200 έως 250 άτομα. Η απόκλιση αυτή δεν σχετίζεται με διαφορές στους υπολογισμούς, αλλά με το γεγονός ότι άλλες πηγές συνυπολογίζουν την ειρηνική σύνθεση της μονάδας ή τις προσωρινές ενισχύσεις κατά τη διάρκεια ασκήσεων.
Στην πράξη, πρόκειται για μια ενισχυμένη λόχο, αριθμό που δεν επαρκεί για την προστασία εκατοντάδων χιλιομέτρων συνόρων.
Η παρουσία αυτή λειτουργεί περισσότερο ως ένδειξη στρατιωτικής παρουσίας παρά ως πραγματική αμυντική δύναμη.
Η βάση θα λειτουργεί με σύστημα εναλλαγής προσωπικού. Οι μονάδες θα μετακινούνται περιοδικά από και προς τις κύριες στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Jõhvi και της Tapa, όπου πραγματοποιείται η βασική εκπαίδευση.
Με άλλα λόγια, η βάση δεν θα διαθέτει μεγάλο μόνιμο προσωπικό, αλλά προσωπικό που θα εναλλάσσεται σε τακτική βάση.
Γιατί κατασκευάζεται υποδομή για 1.000 άτομα;
Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι η αναντιστοιχία μεταξύ της μόνιμης δύναμης και της χωρητικότητας της εγκατάστασης.
Η βάση θα μπορεί να φιλοξενήσει έως και 1.000 στρατιώτες, ενώ στην καθημερινή της λειτουργία θα διαμένουν περίπου 200.
Με άλλα λόγια, κατασκευάζεται μια υποδομή πολύ μεγαλύτερη από τις σημερινές ανάγκες.
Οι χώροι διαμονής, οι αποθήκες, τα δίκτυα υποστήριξης και οι οδικές προσβάσεις σχεδιάζονται έτσι ώστε να μπορούν να υποδεχθούν πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις στο μέλλον.
Η δημιουργία προσωρινού οικισμού με κοντέινερ ενισχύει αυτή τη λογική: πρώτα δημιουργείται η απαραίτητη υποδομή και στη συνέχεια μπορούν να μεταφερθούν προσωπικό και στρατιωτικός εξοπλισμός.
Η αλλαγή στρατηγικής του NATO: Από την αποτροπή στην προωθημένη άμυνα
Για να γίνει κατανοητός ο ρόλος της βάσης στη Narva, πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής του NATO.
Μετά το 2014, η Συμμαχία ανέπτυξε στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία τις πολυεθνικές δυνάμεις Enhanced Forward Presence (eFP).
Αποστολή τους δεν ήταν να αναχαιτίσουν από μόνες τους μια επίθεση, αλλά να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική σύγκρουση θα οδηγούσε αυτομάτως στην εμπλοκή ολόκληρου του NATO.
Στη στρατιωτική ορολογία, το μοντέλο αυτό χαρακτηρίζεται ως tripwire, δηλαδή μια δύναμη περιορισμένου μεγέθους, η οποία όμως ενεργοποιεί την πλήρη αντίδραση της Συμμαχίας εάν δεχθεί επίθεση.
Από την περίοδο 2022-2024, ωστόσο, η στρατηγική αυτή εξελίσσεται προς το μοντέλο της Forward Defense, της προωθημένης άμυνας.
Στόχος πλέον δεν είναι απλώς η παρουσία στρατευμάτων, αλλά η δυνατότητα πραγματικής άμυνας από την πρώτη στιγμή μιας σύγκρουσης.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται χαρακτηριστικά:
Στη Λετονία, με τη δημιουργία πολυεθνικής ταξιαρχίας υπό καναδική διοίκηση, δύναμης περίπου 2.200 στρατιωτών.
Στη Λιθουανία, όπου αναπτύσσεται η γερμανική τεθωρακισμένη ταξιαρχία Panzerbrigade 45, σε συνδυασμό με την υπάρχουσα δύναμη eFP.
Στην Εσθονία, όπου η 1η Ταξιαρχία Πεζικού στην Tapa ενσωματώνει την πολυεθνική δύναμη μάχης υπό βρετανική διοίκηση.
Ο ρόλος της βάσης στη Narva
Η 1η Ταξιαρχία Πεζικού αποτελεί τον βασικό ελιγμό των χερσαίων δυνάμεων της Εσθονίας και τον πυρήνα του στρατού της χώρας.
Η νέα βάση στη Narva προσθέτει ένα προωθημένο επιχειρησιακό στοιχείο στη βορειοανατολική κατεύθυνση.
Οι 200 στρατιώτες από μόνοι τους δεν συγκροτούν αξιόλογη δύναμη μάχης.
Η εγκατάσταση, όμως, δημιουργεί έτοιμες υποδομές για την άμεση ανάπτυξη ενισχύσεων, τη λειτουργία αποθηκών, συστημάτων επικοινωνιών και τη φιλοξενία μεγαλύτερων δυνάμεων που το NATO σχεδιάζει να μπορεί να αναπτύξει στην περιοχή.
Εδώ βρίσκεται και η βασική διάκριση ανάμεσα στα πραγματικά δεδομένα και στις διαφορετικές ερμηνείες.
Η μετάβαση από τη λογική του tripwire σε υποδομές επιπέδου ταξιαρχίας αφορά κυρίως την άμυνα και όχι την προετοιμασία επιθετικών επιχειρήσεων.
Οι ισχυρισμοί περί επιθετικού χαρακτήρα της βάσης δύσκολα συμβαδίζουν με μια εγκατάσταση η οποία, από μόνη της, δεν διαθέτει επιχειρησιακή ισχύ, αλλά έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να υποδεχθεί μελλοντικές ενισχύσεις.
Οι ασκήσεις της RAND και το σενάριο των 60 ωρών
Η στρατιωτική λογική πίσω από τη μεταφορά υποδομών κοντά στα σύνορα βασίζεται σε αναλύσεις που έχουν παρουσιαστεί εδώ και αρκετά χρόνια.
Η γνωστότερη είναι η σειρά πολεμικών παιγνίων της RAND Corporation, και ειδικότερα η έκθεση RR-1253 των David Shlapak και Michael Johnson.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε το 2016 και βασίστηκε σε δεδομένα της περιόδου 2014-2015.
Παρότι αρκετά από τα συμπεράσματά της έχουν έκτοτε αναθεωρηθεί ή αμφισβητηθεί, εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς στη συζήτηση για την άμυνα των χωρών της Βαλτικής.
Το σενάριο προέβλεπε μια αιφνιδιαστική υψηλής έντασης επίθεση της Ρωσίας, με το NATO να διαθέτει στην περιοχή μόνο τις περιορισμένες εθνικές δυνάμεις και τα τάγματα τύπου tripwire.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της προσομοίωσης, οι ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να φτάσουν στα περίχωρα του Tallinn και της Riga μέσα σε 36 έως 60 ώρες.
Δηλαδή πριν προλάβουν να αναπτυχθούν οι βαριές δυνάμεις του NATO από τη Δυτική Ευρώπη.
Οι αναλυτές της RAND χαρακτήρισαν το σενάριο αυτό ως fait accompli, δηλαδή δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων πριν υπάρξει ουσιαστική αντίδραση της Συμμαχίας.
Ως λύση πρότειναν τη μόνιμη παρουσία περίπου επτά ταξιαρχιών, εκ των οποίων τουλάχιστον τρεις βαριές, υποστηριζόμενες από πυροβολικό, αντιαεροπορικά συστήματα και έτοιμες υποδομές.
Η λέξη-κλειδί ήταν μία: προετοιμασία.
Οι δυνάμεις έπρεπε να βρίσκονται ήδη στην περιοχή πριν από οποιαδήποτε κρίση.
Η βάση δεν σταματά μια επίθεση, αλλά αλλάζει τους υπολογισμούς
Υπό αυτό το πρίσμα εντάσσεται και η βάση της Narva.
Από μόνη της δεν μπορεί να αναχαιτίσει μια μεγάλης κλίμακας επίθεση.
Μπορεί όμως να μετατρέψει έναν στενό συνοριακό διάδρομο προς το Tallinn σε σημείο όπου οποιαδήποτε επιθετική δύναμη θα πρέπει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο και περισσότερες δυνάμεις.
Παράλληλα, προσφέρει έτοιμες εγκαταστάσεις ώστε οι ενισχύσεις να αναπτυχθούν άμεσα σε οργανωμένες υποδομές και όχι σε ανοιχτό πεδίο.
Οι διαφορετικές ερμηνείες για τον χαρακτήρα της βάσης
Από την άλλη πλευρά, η ρωσική προσέγγιση υποστηρίζει ότι η κατασκευή στρατιωτικής εγκατάστασης τόσο κοντά στα σύνορα αποτελεί ένδειξη προετοιμασίας επιθετικών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, μια δύναμη περίπου 200 στρατιωτών που στεγάζεται σε προσωρινές εγκαταστάσεις δεν συνιστά από μόνη της επιθετική στρατιωτική ισχύ.
Πρόκειται κυρίως για μια υποδομή που προορίζεται να υποδεχθεί μελλοντικές συμμαχικές ενισχύσεις και όχι για συγκέντρωση τεθωρακισμένων ή άλλων δυνάμεων ικανών να πραγματοποιήσουν επιθετικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα όμως, η δημιουργία της βάσης αυξάνει αναμφίβολα τη στρατιωτική παρουσία κοντά στα σύνορα, ενισχύει τις δυνατότητες επιτήρησης και μειώνει τον χρόνο αντίδρασης.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και το κλασικό δίλημμα ασφαλείας.
Η Εσθονία θεωρεί ότι ενισχύει την άμυνά της, ενώ η Μόσχα μπορεί να εκλαμβάνει την ίδια κίνηση ως προετοιμασία για μελλοντική επιθετική ανάπτυξη.
Η Narva και η ιστορική της σημασία
Η περιοχή της Narva έχει αποτελέσει και στο παρελθόν θέατρο σφοδρών συγκρούσεων.
Το καλοκαίρι του 1944, ο στενός διάδρομος ανάμεσα στη Narva και τη λίμνη Peipus αποτέλεσε το μέτωπο της μάχης της Narva, ενώ οι συγκρούσεις στους λόφους Sinimäe συγκαταλέγονται στις πιο σκληρές του βορειοδυτικού μετώπου.
Η γεωγραφία της περιοχής παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη.
Ο στενός διάδρομος, ο ποταμός και ο άξονας προς το Tallinn εξακολουθούν να αποτελούν φυσικά σημεία στρατηγικής σημασίας.
Η βασική διαφορά είναι ότι το 1944 υπήρχε συνεχές αμυντικό μέτωπο με πολλαπλές γραμμές οχύρωσης.
Σήμερα υπάρχει μια περιορισμένη στρατιωτική παρουσία και η λογική ότι, σε περίπτωση κρίσης, θα ακολουθήσουν συμμαχικές ενισχύσεις.
Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται αυτούσια, όμως η προσοχή επιστρέφει για ακόμη μία φορά στην ίδια επιχειρησιακή κατεύθυνση.
Το πραγματικό βάρος της νέας βάσης
Η νέα βάση της Narva δεν είναι ικανή ούτε να «σφραγίσει» τα σύνορα ούτε να αποτελέσει από μόνη της εφαλτήριο μεγάλης επιθετικής επιχείρησης.
Πρόκειται κυρίως για μια σχετικά χαμηλού κόστους υποδομή που προορίζεται να διευκολύνει την ανάπτυξη συμμαχικών δυνάμεων και να ενισχύσει την επιτήρηση της μεθορίου.
Η σημασία της δεν βρίσκεται στους περίπου 200 στρατιώτες που θα σταθμεύουν εκεί, αλλά στη συνολικότερη μεταβολή της στρατηγικής διάταξης της Εσθονίας και του NATO: τη μετάβαση από τη λογική της συμβολικής αποτροπής στη λογική της οργανωμένης άμυνας από την πρώτη ημέρα μιας πιθανής σύγκρουσης.
www.bankingnews.gr
Παρότι η μόνιμη δύναμη που θα σταθμεύει στη βάση δεν θα ξεπερνά τους 200 στρατιώτες, οι εγκαταστάσεις σχεδιάζονται για να μπορούν να φιλοξενήσουν έως και 1.000 άτομα, γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι το έργο αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού του NATO για την ενίσχυση της ανατολικής του πτέρυγας.
Η κυβέρνηση εξασφάλισε την απαιτούμενη έκταση από τον δήμο της Narva έπειτα από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν περισσότερο από έναν χρόνο.
Σύμφωνα με τη δημόσια τηλεόραση ERR, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν στα τέλη του 2026 και να ολοκληρωθούν το καλοκαίρι του 2028, ενώ στην πρώτη φάση προβλέπεται η δημιουργία προσωρινού καταυλισμού με κοντέινερ.
200 στρατιώτες δίπλα στον ποταμό – Γιατί μια τόσο μικρή δύναμη;
Το γεγονός ότι απαιτήθηκε περισσότερο από ένας χρόνος για να εγκριθεί μια σχετικά μικρή στρατιωτική εγκατάσταση προκαλεί ήδη ερωτήματα.
Η έκταση προορίζεται για έναν περιορισμένο αριθμό στρατιωτών, γεγονός που δείχνει ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι το μέγεθος της φρουράς, αλλά ο στρατηγικός ρόλος της βάσης.
Η μόνιμη δύναμη στη Narva θα αριθμεί περίπου 200 στρατιώτες, αν και σε ορισμένες αναφορές γίνεται λόγος για 200 έως 250 άτομα. Η απόκλιση αυτή δεν σχετίζεται με διαφορές στους υπολογισμούς, αλλά με το γεγονός ότι άλλες πηγές συνυπολογίζουν την ειρηνική σύνθεση της μονάδας ή τις προσωρινές ενισχύσεις κατά τη διάρκεια ασκήσεων.
Στην πράξη, πρόκειται για μια ενισχυμένη λόχο, αριθμό που δεν επαρκεί για την προστασία εκατοντάδων χιλιομέτρων συνόρων.
Η παρουσία αυτή λειτουργεί περισσότερο ως ένδειξη στρατιωτικής παρουσίας παρά ως πραγματική αμυντική δύναμη.
Η βάση θα λειτουργεί με σύστημα εναλλαγής προσωπικού. Οι μονάδες θα μετακινούνται περιοδικά από και προς τις κύριες στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Jõhvi και της Tapa, όπου πραγματοποιείται η βασική εκπαίδευση.
Με άλλα λόγια, η βάση δεν θα διαθέτει μεγάλο μόνιμο προσωπικό, αλλά προσωπικό που θα εναλλάσσεται σε τακτική βάση.
Γιατί κατασκευάζεται υποδομή για 1.000 άτομα;
Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι η αναντιστοιχία μεταξύ της μόνιμης δύναμης και της χωρητικότητας της εγκατάστασης.
Η βάση θα μπορεί να φιλοξενήσει έως και 1.000 στρατιώτες, ενώ στην καθημερινή της λειτουργία θα διαμένουν περίπου 200.
Με άλλα λόγια, κατασκευάζεται μια υποδομή πολύ μεγαλύτερη από τις σημερινές ανάγκες.
Οι χώροι διαμονής, οι αποθήκες, τα δίκτυα υποστήριξης και οι οδικές προσβάσεις σχεδιάζονται έτσι ώστε να μπορούν να υποδεχθούν πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις στο μέλλον.
Η δημιουργία προσωρινού οικισμού με κοντέινερ ενισχύει αυτή τη λογική: πρώτα δημιουργείται η απαραίτητη υποδομή και στη συνέχεια μπορούν να μεταφερθούν προσωπικό και στρατιωτικός εξοπλισμός.
Η αλλαγή στρατηγικής του NATO: Από την αποτροπή στην προωθημένη άμυνα
Για να γίνει κατανοητός ο ρόλος της βάσης στη Narva, πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής του NATO.
Μετά το 2014, η Συμμαχία ανέπτυξε στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία τις πολυεθνικές δυνάμεις Enhanced Forward Presence (eFP).
Αποστολή τους δεν ήταν να αναχαιτίσουν από μόνες τους μια επίθεση, αλλά να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική σύγκρουση θα οδηγούσε αυτομάτως στην εμπλοκή ολόκληρου του NATO.
Στη στρατιωτική ορολογία, το μοντέλο αυτό χαρακτηρίζεται ως tripwire, δηλαδή μια δύναμη περιορισμένου μεγέθους, η οποία όμως ενεργοποιεί την πλήρη αντίδραση της Συμμαχίας εάν δεχθεί επίθεση.
Από την περίοδο 2022-2024, ωστόσο, η στρατηγική αυτή εξελίσσεται προς το μοντέλο της Forward Defense, της προωθημένης άμυνας.
Στόχος πλέον δεν είναι απλώς η παρουσία στρατευμάτων, αλλά η δυνατότητα πραγματικής άμυνας από την πρώτη στιγμή μιας σύγκρουσης.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται χαρακτηριστικά:
Στη Λετονία, με τη δημιουργία πολυεθνικής ταξιαρχίας υπό καναδική διοίκηση, δύναμης περίπου 2.200 στρατιωτών.
Στη Λιθουανία, όπου αναπτύσσεται η γερμανική τεθωρακισμένη ταξιαρχία Panzerbrigade 45, σε συνδυασμό με την υπάρχουσα δύναμη eFP.
Στην Εσθονία, όπου η 1η Ταξιαρχία Πεζικού στην Tapa ενσωματώνει την πολυεθνική δύναμη μάχης υπό βρετανική διοίκηση.
Ο ρόλος της βάσης στη Narva
Η 1η Ταξιαρχία Πεζικού αποτελεί τον βασικό ελιγμό των χερσαίων δυνάμεων της Εσθονίας και τον πυρήνα του στρατού της χώρας.
Η νέα βάση στη Narva προσθέτει ένα προωθημένο επιχειρησιακό στοιχείο στη βορειοανατολική κατεύθυνση.
Οι 200 στρατιώτες από μόνοι τους δεν συγκροτούν αξιόλογη δύναμη μάχης.
Η εγκατάσταση, όμως, δημιουργεί έτοιμες υποδομές για την άμεση ανάπτυξη ενισχύσεων, τη λειτουργία αποθηκών, συστημάτων επικοινωνιών και τη φιλοξενία μεγαλύτερων δυνάμεων που το NATO σχεδιάζει να μπορεί να αναπτύξει στην περιοχή.
Εδώ βρίσκεται και η βασική διάκριση ανάμεσα στα πραγματικά δεδομένα και στις διαφορετικές ερμηνείες.
Η μετάβαση από τη λογική του tripwire σε υποδομές επιπέδου ταξιαρχίας αφορά κυρίως την άμυνα και όχι την προετοιμασία επιθετικών επιχειρήσεων.
Οι ισχυρισμοί περί επιθετικού χαρακτήρα της βάσης δύσκολα συμβαδίζουν με μια εγκατάσταση η οποία, από μόνη της, δεν διαθέτει επιχειρησιακή ισχύ, αλλά έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να υποδεχθεί μελλοντικές ενισχύσεις.
Οι ασκήσεις της RAND και το σενάριο των 60 ωρών
Η στρατιωτική λογική πίσω από τη μεταφορά υποδομών κοντά στα σύνορα βασίζεται σε αναλύσεις που έχουν παρουσιαστεί εδώ και αρκετά χρόνια.
Η γνωστότερη είναι η σειρά πολεμικών παιγνίων της RAND Corporation, και ειδικότερα η έκθεση RR-1253 των David Shlapak και Michael Johnson.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε το 2016 και βασίστηκε σε δεδομένα της περιόδου 2014-2015.
Παρότι αρκετά από τα συμπεράσματά της έχουν έκτοτε αναθεωρηθεί ή αμφισβητηθεί, εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς στη συζήτηση για την άμυνα των χωρών της Βαλτικής.
Το σενάριο προέβλεπε μια αιφνιδιαστική υψηλής έντασης επίθεση της Ρωσίας, με το NATO να διαθέτει στην περιοχή μόνο τις περιορισμένες εθνικές δυνάμεις και τα τάγματα τύπου tripwire.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της προσομοίωσης, οι ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να φτάσουν στα περίχωρα του Tallinn και της Riga μέσα σε 36 έως 60 ώρες.
Δηλαδή πριν προλάβουν να αναπτυχθούν οι βαριές δυνάμεις του NATO από τη Δυτική Ευρώπη.
Οι αναλυτές της RAND χαρακτήρισαν το σενάριο αυτό ως fait accompli, δηλαδή δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων πριν υπάρξει ουσιαστική αντίδραση της Συμμαχίας.
Ως λύση πρότειναν τη μόνιμη παρουσία περίπου επτά ταξιαρχιών, εκ των οποίων τουλάχιστον τρεις βαριές, υποστηριζόμενες από πυροβολικό, αντιαεροπορικά συστήματα και έτοιμες υποδομές.
Η λέξη-κλειδί ήταν μία: προετοιμασία.
Οι δυνάμεις έπρεπε να βρίσκονται ήδη στην περιοχή πριν από οποιαδήποτε κρίση.
Η βάση δεν σταματά μια επίθεση, αλλά αλλάζει τους υπολογισμούς
Υπό αυτό το πρίσμα εντάσσεται και η βάση της Narva.
Από μόνη της δεν μπορεί να αναχαιτίσει μια μεγάλης κλίμακας επίθεση.
Μπορεί όμως να μετατρέψει έναν στενό συνοριακό διάδρομο προς το Tallinn σε σημείο όπου οποιαδήποτε επιθετική δύναμη θα πρέπει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο και περισσότερες δυνάμεις.
Παράλληλα, προσφέρει έτοιμες εγκαταστάσεις ώστε οι ενισχύσεις να αναπτυχθούν άμεσα σε οργανωμένες υποδομές και όχι σε ανοιχτό πεδίο.
Οι διαφορετικές ερμηνείες για τον χαρακτήρα της βάσης
Από την άλλη πλευρά, η ρωσική προσέγγιση υποστηρίζει ότι η κατασκευή στρατιωτικής εγκατάστασης τόσο κοντά στα σύνορα αποτελεί ένδειξη προετοιμασίας επιθετικών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, μια δύναμη περίπου 200 στρατιωτών που στεγάζεται σε προσωρινές εγκαταστάσεις δεν συνιστά από μόνη της επιθετική στρατιωτική ισχύ.
Πρόκειται κυρίως για μια υποδομή που προορίζεται να υποδεχθεί μελλοντικές συμμαχικές ενισχύσεις και όχι για συγκέντρωση τεθωρακισμένων ή άλλων δυνάμεων ικανών να πραγματοποιήσουν επιθετικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα όμως, η δημιουργία της βάσης αυξάνει αναμφίβολα τη στρατιωτική παρουσία κοντά στα σύνορα, ενισχύει τις δυνατότητες επιτήρησης και μειώνει τον χρόνο αντίδρασης.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και το κλασικό δίλημμα ασφαλείας.
Η Εσθονία θεωρεί ότι ενισχύει την άμυνά της, ενώ η Μόσχα μπορεί να εκλαμβάνει την ίδια κίνηση ως προετοιμασία για μελλοντική επιθετική ανάπτυξη.
Η Narva και η ιστορική της σημασία
Η περιοχή της Narva έχει αποτελέσει και στο παρελθόν θέατρο σφοδρών συγκρούσεων.
Το καλοκαίρι του 1944, ο στενός διάδρομος ανάμεσα στη Narva και τη λίμνη Peipus αποτέλεσε το μέτωπο της μάχης της Narva, ενώ οι συγκρούσεις στους λόφους Sinimäe συγκαταλέγονται στις πιο σκληρές του βορειοδυτικού μετώπου.
Η γεωγραφία της περιοχής παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη.
Ο στενός διάδρομος, ο ποταμός και ο άξονας προς το Tallinn εξακολουθούν να αποτελούν φυσικά σημεία στρατηγικής σημασίας.
Η βασική διαφορά είναι ότι το 1944 υπήρχε συνεχές αμυντικό μέτωπο με πολλαπλές γραμμές οχύρωσης.
Σήμερα υπάρχει μια περιορισμένη στρατιωτική παρουσία και η λογική ότι, σε περίπτωση κρίσης, θα ακολουθήσουν συμμαχικές ενισχύσεις.
Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται αυτούσια, όμως η προσοχή επιστρέφει για ακόμη μία φορά στην ίδια επιχειρησιακή κατεύθυνση.
Το πραγματικό βάρος της νέας βάσης
Η νέα βάση της Narva δεν είναι ικανή ούτε να «σφραγίσει» τα σύνορα ούτε να αποτελέσει από μόνη της εφαλτήριο μεγάλης επιθετικής επιχείρησης.
Πρόκειται κυρίως για μια σχετικά χαμηλού κόστους υποδομή που προορίζεται να διευκολύνει την ανάπτυξη συμμαχικών δυνάμεων και να ενισχύσει την επιτήρηση της μεθορίου.
Η σημασία της δεν βρίσκεται στους περίπου 200 στρατιώτες που θα σταθμεύουν εκεί, αλλά στη συνολικότερη μεταβολή της στρατηγικής διάταξης της Εσθονίας και του NATO: τη μετάβαση από τη λογική της συμβολικής αποτροπής στη λογική της οργανωμένης άμυνας από την πρώτη ημέρα μιας πιθανής σύγκρουσης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών