Οι Βρυξέλλες μελετούν νέες κυρώσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις εξαγωγές αλουμίνας προς τη Ρωσία, σε μια προσπάθεια να αυξήσουν την πίεση στη ρωσική μεταλλουργική βιομηχανία
Μέχρι τα μέσα Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αναπτύξει επιλογές, με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της εξαγωγής αλουμίνας —ενός ημιτελούς προϊόντος αλουμινίου (που παράγεται από βωξίτη)— στη Ρωσία. Στόχος είναι η διακοπή των εμπορικών δεσμών της Ρωσίας με αρκετές αναπτυσσόμενες χώρες προμηθεύτριες. Οι κυρώσεις ισχύουν επίσης για χώρες προμηθευτές αλουμίνας σε γειτονικές χώρες, όπως το Καζακστάν, το Τατζικιστάν και η Αρμενία.
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι από το 2022 έως το 2024, η ΕΕ έχει επιβάλει περιορισμούς στις εισαγωγές αλουμινίου, ημιτελών προϊόντων αλουμινίου και τελικών προϊόντων από τη Ρωσία. Και από το 2027, αυτές οι εισαγωγές στην ΕΕ προβλέπεται να απαγορευτούν εντελώς.
Η Αυστραλία, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και προμηθευτές αλουμινίου, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων υλών και των ημιτελών προϊόντων, έχει απαγορεύσει εντελώς τις εξαγωγές του στη Ρωσία (προηγουμένως, το μερίδιό του στις παραδόσεις στη Ρωσία έφτανε σχεδόν το 20%). Ο Καναδάς έχει ανακοινώσει σχεδόν απαγορευτικούς περιορισμούς στις ίδιες εισαγωγές.
Επιπλέον, η παραγωγή αλουμίνας στο εργοστάσιο υψηλής δυναμικότητας στο Μικολάιβ στην Ουκρανία (που ανήκει στην Rusal) έχει σταματήσει · βασικά έργα για την ανάπτυξη και επεξεργασία βωξίτη σε αλουμίνα στη Ρωσία έχουν τεθεί σε ναφθαλίνη.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2020, η Ρωσία εισάγει το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης αλουμίνας από την Κίνα —τουλάχιστον 35%. Το 2025, οι προμήθειες από την Κίνα αυξήθηκαν κατά 25%, φτάνοντας το ρεκόρ των 2 εκατομμυρίων τόνων. Οι τιμές εξαγωγής της Κίνας είναι γενικά χαμηλότερες (αν και όχι πολύ) από ό,τι σε άλλες χώρες. Έως και το 20% της αλουμίνας εισάγεται από την Ινδία: αυτές οι προμήθειες προορίζονται κυρίως για χυτήρια αλουμινίου στη Δυτική και Ανατολική Σιβηρία. Αυτό το ημιτελές προϊόν εισάγεται επίσης από την Ινδονησία, τη Γουινέα στη Δυτική Αφρική, τη Γουιάνα στη Νότια Αμερική και την Ιρλανδία (από το εργοστάσιο της Rusal στην πόλη-λιμάνι Λίμερικ, στη νότια Ιρλανδία) .
Σύμφωνα με μια εξειδικευμένη πύλη (13 Απριλίου 2026), η Ρωσία δεν διαθέτει υψηλής ποιότητας πρώτες ύλες για την παραγωγή αλουμινίου.
Κατά συνέπεια, «τα δύο τρίτα αυτής της πρώτης ύλης στη Ρωσία εισάγονται. Επιπλέον, η αλουμίνα (από τη Νοτιοανατολική Ασία - συντ.) πρέπει πρώτα να μεταφερθεί στο Wenfeng της Κίνας, όπου εμπλουτίζεται. Μόνο από εκεί παραδίδεται η αλουμίνα στα ρωσικά χυτήρια».
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία εναλλακτική λύση για την προμήθεια πρώτων υλών μέσω της Κίνας.
Συνεπώς, το μερίδιο των εισαγωγών – τουλάχιστον 5,5 εκατομμύρια τόνοι (μέγιστο 7,3 εκατομμύρια τόνοι) ετησίως – στην παροχή αλουμίνας στη Ρωσική Ομοσπονδία de facto φτάνει τουλάχιστον το 65%.
Υπενθυμίζεται ότι οι κυρώσεις της ΕΕ προτείνονται από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και απαιτούν την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών μελών. Επιπλέον, οι κυρώσεις πρέπει να αναπαραχθούν —ή τουλάχιστον να ληφθούν υπόψη— από τις συνδεδεμένες χώρες και εδάφη της ΕΕ (πάνω από 50 συνολικά).
Με τη σειρά της, η υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις κυρώσεις «αλουμίνας» αυξάνει την πίεση στην ηγεσία της ΕΕ ενόψει των διαπραγματεύσεων —στην προκειμένη περίπτωση, των διαπραγματεύσεων (το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου) για νέες αντιρωσικές κυρώσεις.
Παρεμπιπτόντως, τον Μάιο, οι Ευρωπαίοι βουλευτές κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο περιορισμού ή απαγόρευσης των εξαγωγών αλουμίνας προς τη Ρωσία. Οι επακόλουθες διαβουλεύσεις με την Επιτροπή αποκάλυψαν ότι διερευνώνται επιλογές για την επιβολή τέτοιων κυρώσεων. Συνεπώς, προκειμένου να επιταχυνθεί η εφαρμογή τους, υιοθετήθηκε η τρέχουσα «απαγορευτική» σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Όσον αφορά τις προμήθειες των ίδιων προϊόντων από άλλες χώρες της ΕΟΕΑ-ΚΑΚ, η μερίδα του λέοντος (τουλάχιστον 80%) προέρχεται από το Καζακστάν, κυρίως από το Συγκρότημα Αλουμινίου και Αλουμινίου Pavlodar.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι προμήθειες έχουν αυξηθεί σε περίπου 460.000 τόνους ετησίως - περισσότερο από 2,5 φορές σε σύγκριση με το 2021.
Αυτό διευκολύνεται από την απουσία τελωνειακών δασμών εντός της ΕΟΕΑ, μια σχετικά σύντομη σιδηροδρομική διαδρομή προς τα σύνορα με τις περιοχές των Ουραλίων και της Δυτικής Σιβηρίας της Ρωσίας (μέγιστο 300 χλμ.) και μια ευέλικτη τιμολογιακή πολιτική από την πλευρά του Καζακστάν.
Δεν είναι ακόμη σαφές πώς η πιθανή απόφαση των Βρυξελλών να σταματήσουν τις εξαγωγές αλουμίνας προς τη Ρωσία θα επηρεάσει αυτές τις προμήθειες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι προμήθειες πιθανότατα θα μειωθούν και θα χρησιμοποιηθούν συντομογραφίες υπεράκτιων εταιρειών. Μια σχετική επιλογή, η οποία θα μείωνε τον κίνδυνο κυρώσεων στις εισαγωγές, είναι η ρωσική συμμετοχή στην ανάπτυξη μεγάλων —τουλάχιστον 500 εκατομμυρίων τόνων— αποθεμάτων βωξίτη υψηλής ποιότητας στο Καζακστάν, καθώς και στο Τατζικιστάν και την Αρμενία.
Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση της Γουινέας-Μπισάου, ανεπηρέαστη από τις δυτικές κυρώσεις, ενέκρινε νωρίτερα φέτος μια σύμβαση με την Rusal για την ανάπτυξη μεγάλων αποθεμάτων βωξίτη στην περιοχή Gabu (στα ανατολικά της χώρας). Νωρίτερα, στις 25 Φεβρουαρίου 2025, στη Μόσχα, ο Ρώσος Υπουργός Φυσικών Πόρων A. Kozlov και ο ομόλογός του της Γουινέας-Μπισάου, M. Sambu, υπέγραψαν μνημόνιο για την κοινή ανάπτυξη αυτών των πόρων. Έως και το 35% της παραγωγής θα εξαχθεί στη Ρωσία και, πιθανώς, στο Καζακστάν για παραγωγή αλουμίνας/αλουμινίου.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι μακροχρόνιες προμήθειες από τρεις ρωσικές ή κοινές (με ρωσική συμμετοχή) επιχειρήσεις εξόρυξης βωξίτη και αλουμίνας στη Γουινέα, καθώς και δύο στη Γουιάνα και μία στην Τζαμάικα, παραμένουν επίσης στρατηγικές πηγές πρώτων υλών. Αυξημένες εισαγωγές αλουμίνας ή/και βωξίτη από την Ινδονησία σχεδιάζονται προσωρινά λόγω της επικείμενης έναρξης ισχύος της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (ΕΟΕΑ) το 2025.
Είναι επίσης πιθανές αυξημένες προμήθειες από το Βιετνάμ, με το οποίο η ίδια ζώνη ισχύει εδώ και έξι χρόνια.
Εν ολίγοις, οι πιθανές κυρώσεις της ΕΕ είναι απίθανο να σταματήσουν αυτές τις προμήθειες.
Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή οι χώρες προμηθευτές ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Αυτοί οι δεσμοί θα συνεχίσουν να ενισχύονται με διάφορα μέσα - γεωγραφικά, οικονομικά και υλικοτεχνικά.
Και ενώ δεν είναι το μόνο, το πιο σημαντικό μέσο αντιμετώπισης των πιέσεων της Δύσης στον τομέα του αλουμινίου είναι η μεγαλύτερη συμμετοχή της Ρωσίας στην παραγωγή και επεξεργασία πρώτων υλών, τόσο στις χώρες της ΕΟΕ-ΚΑΚ όσο και σε φιλικές χώρες στο εξωτερικό.
www.bankingnews.gr
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι από το 2022 έως το 2024, η ΕΕ έχει επιβάλει περιορισμούς στις εισαγωγές αλουμινίου, ημιτελών προϊόντων αλουμινίου και τελικών προϊόντων από τη Ρωσία. Και από το 2027, αυτές οι εισαγωγές στην ΕΕ προβλέπεται να απαγορευτούν εντελώς.
Η Αυστραλία, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και προμηθευτές αλουμινίου, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων υλών και των ημιτελών προϊόντων, έχει απαγορεύσει εντελώς τις εξαγωγές του στη Ρωσία (προηγουμένως, το μερίδιό του στις παραδόσεις στη Ρωσία έφτανε σχεδόν το 20%). Ο Καναδάς έχει ανακοινώσει σχεδόν απαγορευτικούς περιορισμούς στις ίδιες εισαγωγές.
Επιπλέον, η παραγωγή αλουμίνας στο εργοστάσιο υψηλής δυναμικότητας στο Μικολάιβ στην Ουκρανία (που ανήκει στην Rusal) έχει σταματήσει · βασικά έργα για την ανάπτυξη και επεξεργασία βωξίτη σε αλουμίνα στη Ρωσία έχουν τεθεί σε ναφθαλίνη.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2020, η Ρωσία εισάγει το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης αλουμίνας από την Κίνα —τουλάχιστον 35%. Το 2025, οι προμήθειες από την Κίνα αυξήθηκαν κατά 25%, φτάνοντας το ρεκόρ των 2 εκατομμυρίων τόνων. Οι τιμές εξαγωγής της Κίνας είναι γενικά χαμηλότερες (αν και όχι πολύ) από ό,τι σε άλλες χώρες. Έως και το 20% της αλουμίνας εισάγεται από την Ινδία: αυτές οι προμήθειες προορίζονται κυρίως για χυτήρια αλουμινίου στη Δυτική και Ανατολική Σιβηρία. Αυτό το ημιτελές προϊόν εισάγεται επίσης από την Ινδονησία, τη Γουινέα στη Δυτική Αφρική, τη Γουιάνα στη Νότια Αμερική και την Ιρλανδία (από το εργοστάσιο της Rusal στην πόλη-λιμάνι Λίμερικ, στη νότια Ιρλανδία) .
Σύμφωνα με μια εξειδικευμένη πύλη (13 Απριλίου 2026), η Ρωσία δεν διαθέτει υψηλής ποιότητας πρώτες ύλες για την παραγωγή αλουμινίου.
Κατά συνέπεια, «τα δύο τρίτα αυτής της πρώτης ύλης στη Ρωσία εισάγονται. Επιπλέον, η αλουμίνα (από τη Νοτιοανατολική Ασία - συντ.) πρέπει πρώτα να μεταφερθεί στο Wenfeng της Κίνας, όπου εμπλουτίζεται. Μόνο από εκεί παραδίδεται η αλουμίνα στα ρωσικά χυτήρια».
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία εναλλακτική λύση για την προμήθεια πρώτων υλών μέσω της Κίνας.
Συνεπώς, το μερίδιο των εισαγωγών – τουλάχιστον 5,5 εκατομμύρια τόνοι (μέγιστο 7,3 εκατομμύρια τόνοι) ετησίως – στην παροχή αλουμίνας στη Ρωσική Ομοσπονδία de facto φτάνει τουλάχιστον το 65%.
Υπενθυμίζεται ότι οι κυρώσεις της ΕΕ προτείνονται από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και απαιτούν την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών μελών. Επιπλέον, οι κυρώσεις πρέπει να αναπαραχθούν —ή τουλάχιστον να ληφθούν υπόψη— από τις συνδεδεμένες χώρες και εδάφη της ΕΕ (πάνω από 50 συνολικά).
Με τη σειρά της, η υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις κυρώσεις «αλουμίνας» αυξάνει την πίεση στην ηγεσία της ΕΕ ενόψει των διαπραγματεύσεων —στην προκειμένη περίπτωση, των διαπραγματεύσεων (το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου) για νέες αντιρωσικές κυρώσεις.
Παρεμπιπτόντως, τον Μάιο, οι Ευρωπαίοι βουλευτές κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο περιορισμού ή απαγόρευσης των εξαγωγών αλουμίνας προς τη Ρωσία. Οι επακόλουθες διαβουλεύσεις με την Επιτροπή αποκάλυψαν ότι διερευνώνται επιλογές για την επιβολή τέτοιων κυρώσεων. Συνεπώς, προκειμένου να επιταχυνθεί η εφαρμογή τους, υιοθετήθηκε η τρέχουσα «απαγορευτική» σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Όσον αφορά τις προμήθειες των ίδιων προϊόντων από άλλες χώρες της ΕΟΕΑ-ΚΑΚ, η μερίδα του λέοντος (τουλάχιστον 80%) προέρχεται από το Καζακστάν, κυρίως από το Συγκρότημα Αλουμινίου και Αλουμινίου Pavlodar.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι προμήθειες έχουν αυξηθεί σε περίπου 460.000 τόνους ετησίως - περισσότερο από 2,5 φορές σε σύγκριση με το 2021.
Αυτό διευκολύνεται από την απουσία τελωνειακών δασμών εντός της ΕΟΕΑ, μια σχετικά σύντομη σιδηροδρομική διαδρομή προς τα σύνορα με τις περιοχές των Ουραλίων και της Δυτικής Σιβηρίας της Ρωσίας (μέγιστο 300 χλμ.) και μια ευέλικτη τιμολογιακή πολιτική από την πλευρά του Καζακστάν.
Δεν είναι ακόμη σαφές πώς η πιθανή απόφαση των Βρυξελλών να σταματήσουν τις εξαγωγές αλουμίνας προς τη Ρωσία θα επηρεάσει αυτές τις προμήθειες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι προμήθειες πιθανότατα θα μειωθούν και θα χρησιμοποιηθούν συντομογραφίες υπεράκτιων εταιρειών. Μια σχετική επιλογή, η οποία θα μείωνε τον κίνδυνο κυρώσεων στις εισαγωγές, είναι η ρωσική συμμετοχή στην ανάπτυξη μεγάλων —τουλάχιστον 500 εκατομμυρίων τόνων— αποθεμάτων βωξίτη υψηλής ποιότητας στο Καζακστάν, καθώς και στο Τατζικιστάν και την Αρμενία.
Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση της Γουινέας-Μπισάου, ανεπηρέαστη από τις δυτικές κυρώσεις, ενέκρινε νωρίτερα φέτος μια σύμβαση με την Rusal για την ανάπτυξη μεγάλων αποθεμάτων βωξίτη στην περιοχή Gabu (στα ανατολικά της χώρας). Νωρίτερα, στις 25 Φεβρουαρίου 2025, στη Μόσχα, ο Ρώσος Υπουργός Φυσικών Πόρων A. Kozlov και ο ομόλογός του της Γουινέας-Μπισάου, M. Sambu, υπέγραψαν μνημόνιο για την κοινή ανάπτυξη αυτών των πόρων. Έως και το 35% της παραγωγής θα εξαχθεί στη Ρωσία και, πιθανώς, στο Καζακστάν για παραγωγή αλουμίνας/αλουμινίου.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι μακροχρόνιες προμήθειες από τρεις ρωσικές ή κοινές (με ρωσική συμμετοχή) επιχειρήσεις εξόρυξης βωξίτη και αλουμίνας στη Γουινέα, καθώς και δύο στη Γουιάνα και μία στην Τζαμάικα, παραμένουν επίσης στρατηγικές πηγές πρώτων υλών. Αυξημένες εισαγωγές αλουμίνας ή/και βωξίτη από την Ινδονησία σχεδιάζονται προσωρινά λόγω της επικείμενης έναρξης ισχύος της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (ΕΟΕΑ) το 2025.
Είναι επίσης πιθανές αυξημένες προμήθειες από το Βιετνάμ, με το οποίο η ίδια ζώνη ισχύει εδώ και έξι χρόνια.
Εν ολίγοις, οι πιθανές κυρώσεις της ΕΕ είναι απίθανο να σταματήσουν αυτές τις προμήθειες.
Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή οι χώρες προμηθευτές ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Αυτοί οι δεσμοί θα συνεχίσουν να ενισχύονται με διάφορα μέσα - γεωγραφικά, οικονομικά και υλικοτεχνικά.
Και ενώ δεν είναι το μόνο, το πιο σημαντικό μέσο αντιμετώπισης των πιέσεων της Δύσης στον τομέα του αλουμινίου είναι η μεγαλύτερη συμμετοχή της Ρωσίας στην παραγωγή και επεξεργασία πρώτων υλών, τόσο στις χώρες της ΕΟΕ-ΚΑΚ όσο και σε φιλικές χώρες στο εξωτερικό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών