(upd) Μια συμφωνία που μπορεί να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και να μεταβάλει τους όρους του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου βρίσκεται στο τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Reuters και New York Times, το Ιράν και το Ομάν συζητούν ένα προσωρινό σχέδιο για την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz, το οποίο όμως αναγνωρίζει στην πράξη έναν πρωτοφανή επιχειρησιακό έλεγχο της Τεχεράνης σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.
Οι εν λόγω πληροφορίες φαίνεται να προκαλούν αμηχανία στις ΗΠΑ, με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, Scott Bessent, να δηλώνει ότι η συμφωνία... ΗΠΑ και Ιράν για το άνοιγμα του Στενού θα μπορούσε να κλείσει έως αύριο Τετάρτη (5/8/2026).
Reuters: Το Ιράν απαιτεί πλήρη έλεγχο της εισερχόμενης ναυσιπλοΐας
Σύμφωνα με υψηλόβαθμη ιρανική πηγή που επικαλείται το Reuters, η Τεχεράνη και η Μουσκάτ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για ένα «προσωρινό» σχέδιο αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Η πρόταση προβλέπει ότι όλα τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα περνούν από θαλάσσιο διάδρομο που βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο του Ιράν, ενώ το Ομάν θα αναλαμβάνει τον συντονισμό της εξερχόμενης κυκλοφορίας, αφού προηγουμένως ενημερώνει την Τεχεράνη.
Κατά την ίδια πηγή, το συγκεκριμένο μοντέλο θα δίνει στο Ιράν τη δυνατότητα να παρακολουθεί το σύνολο της ναυτιλιακής κίνησης και να παρεμβαίνει όποτε το θεωρεί αναγκαίο.
Μάλιστα, η ιρανική πλευρά φέρεται να ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική λύση.
New York Times: Η συμφωνία αλλάζει το καθεστώς του Hormuz
Την ίδια εικόνα μεταφέρουν και οι New York Times, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η υπό διαμόρφωση συμφωνία μπορεί να επιλύσει το άμεσο πρόβλημα της επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας, αλλά ταυτόχρονα μεταβάλλει το μέχρι σήμερα διεθνές καθεστώς των Στενών του Hormuz.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους που επικαλείται η εφημερίδα, τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα χρησιμοποιούν τον θαλάσσιο διάδρομο που βρίσκεται δίπλα στις ιρανικές ακτές και ελέγχεται από την Τεχεράνη, ενώ τα εξερχόμενα πλοία θα κινούνται μέσω διαδρόμου που βρίσκεται κοντά στις ακτές του Ομάν.
Η συμφωνία ουσιαστικά παγιώνει έναν βαθμό ιρανικού ελέγχου που δεν υπήρχε πριν από τη σύγκρουση, προσφέροντας στην Τεχεράνη ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα.
Δεν θα υπάρχουν διόδια, αλλά... «τέλη υπηρεσιών»
Επισήμως, το Ιράν υποστηρίζει ότι δεν θα επιβληθούν διόδια στα πλοία.
Ωστόσο, η συμφωνία προβλέπει την καταβολή «τελών θαλάσσιων υπηρεσιών», τα οποία θα καλύπτουν, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, την περιβαλλοντική προστασία, την ασφάλεια εμπορικών και πετρελαιοφόρων πλοίων, καθώς και το λειτουργικό κόστος των υπηρεσιών που θα παρέχονται.
Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι τα έσοδα από αυτές τις χρεώσεις θα μοιράζονται ισόποσα μεταξύ Ιράν και Ομάν.
Γεωπολιτική νίκη για την Τεχεράνη
Αναλυτές εκτιμούν ότι, εφόσον η συμφωνία υλοποιηθεί, το Ιράν θα έχει πετύχει έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς του στόχους: να αποκτήσει θεσμοθετημένο ρόλο στη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Παράλληλα, η συμφωνία προσφέρει διέξοδο στην Ουάσιγκτον, καθώς θα επιτρέψει την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας χωρίς νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Ωστόσο, για πολλούς στη Δύση, το τίμημα θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό, αφού η Τεχεράνη αποκτά έναν μοχλό επιρροής που μέχρι πρόσφατα δεν διέθετε.
Νέα δεδομένα για τις αγορές και την ενεργειακή ασφάλεια
Τα Στενά του Hormuz αποτελούν τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη, καθώς μέσω αυτών διακινείται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Εάν το σχέδιο Ιράν-Ομάν λάβει τελικά επίσημη μορφή, δεν θα πρόκειται απλώς για μια τεχνική συμφωνία ναυσιπλοΐας, αλλά για μια εξέλιξη με βαθιές γεωπολιτικές προεκτάσεις, η οποία ενδέχεται να επηρεάσει τόσο τις διεθνείς ενεργειακές ροές όσο και τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή.
New York Times: Ο Trump υποχωρεί απέναντι στο Ιράν
Στο μεταξύ, η νέα υποχώρηση του Donald Trump από τις απειλές για στρατιωτική κλιμάκωση απέναντι στην Τεχεράνη ενισχύει, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, την αντίληψη στο Ιράν ότι η Ουάσιγκτον είναι αυτή που φοβάται περισσότερο μια γενικευμένη σύγκρουση.
Όπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι έχει εντοπίσει το αδύναμο σημείο του διεθνούς συστήματος: την ευαισθησία της παγκόσμιας οικονομίας στις ενεργειακές υποδομές και στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Η Τεχεράνη, με τη στήριξη περιφερειακών συμμάχων της, επιχείρησε το τελευταίο διάστημα να δείξει ότι διαθέτει τη δυνατότητα να απειλήσει κομβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και στρατηγικά περάσματα.
Το μήνυμα του Ιράν: «Δεν φοβόμαστε τον πόλεμο»
«Είναι έτοιμοι για πόλεμο και δεν πρόκειται να υποχωρήσουν», δήλωσε ο πρώην Ιρανός διπλωμάτης Amir Mousavi, ο οποίος υποστήριξε ότι είχε συναντήσεις με πρόσωπα κοντά στην ομάδα των Ιρανών διαπραγματευτών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά το τελευταίο Σαββατοκύριακο υπήρξαν ανταλλαγές μηνυμάτων μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων μέσω διαμεσολαβητών από το Πακιστάν και το Κατάρ.
Ο Mousavi ανέφερε ότι ο Donald Trump απείλησε πως, εάν το Ιράν δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε επιθέσεις εναντίον μη στρατιωτικών υποδομών, όπως ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες.
Η απάντηση της Τεχεράνης, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν ότι δεν θα δεχθεί κάτι τέτοιο εκτός εάν η Ουάσιγκτον επιστρέψει σε προηγούμενο πλαίσιο συμφωνίας.
«Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με τον πόλεμο και είμαστε έτοιμοι για μια μεγάλη αντιπαράθεση», φέρεται να ήταν το μήνυμα των Ιρανών προς τους Αμερικανούς.
Απίστευτη παρέμβαση Mike Pence.. ΗΠΑ και Ισραήλ να εξουδετερώσουν οριστικά το Ιράν
Η συζήτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες για την επόμενη ημέρα της σύγκρουσης με το Ιράν αποκτά ολοένα και πιο επιθετικά χαρακτηριστικά, καθώς κορυφαία στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ζητούν πλέον ανοιχτά την ολοκληρωτική εξουδετέρωση των στρατηγικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης.
Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Mike Pence εμφανίστηκε ιδιαίτερα αιχμηρός, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ δεν πρέπει να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά να ολοκληρώσουν αυτό που χαρακτήρισε «ιστορική αποστολή».
Μιλώντας στο Fox News, ο Pence συνεχάρη τον Donald Trump για την απόφαση να πλήξει άμεσα το Ιράν και κάλεσε τον Αμερικανό πρόεδρο να δώσει εντολή για νέα στρατιωτικά πλήγματα στις εναπομείνασες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, αλλά και στις στρατιωτικές υποδομές που επιτρέπουν στην Τεχεράνη να ασκεί επιρροή στον Περσικό Κόλπο και ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ.
Κατά τον ίδιο, η στρατηγική απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία δεν μπορεί να στηρίζεται σε συμβιβασμούς.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «η ειρήνη δεν επιτυγχάνεται με έναν εχθρό που παραμένει ισχυρός, αλλά με έναν αντίπαλο που έχει ηττηθεί».
«Το Ιράν απορρίπτει κάθε διαπραγμάτευση»
Ο Mike Pence εκτίμησε ότι η στάση της ιρανικής ηγεσίας απέναντι στις διαπραγματεύσεις δεν αφήνει ιδιαίτερα περιθώρια αισιοδοξίας.
Υποστήριξε ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να απορρίπτει κάθε ουσιαστική πρόταση συνεννόησης και εμφανίστηκε βέβαιος ότι αργά ή γρήγορα ο Donald Trump θα καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι στρατιωτικές επιλογές αποτελούν τη μοναδική διέξοδο.
Χαρακτήρισε μάλιστα την κοινή αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν ως μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, υποστηρίζοντας ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για την πλήρη ολοκλήρωσή της.
Οι δηλώσεις Bessent
«Βρισκόμαστε σε συνομιλίες με τους Ιρανούς», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Scott Bessent, μιλώντας στο CNBC. «Υπάρχει πιθανότητα να έχουμε συμφωνία σήμερα ή αύριο για το άνοιγμα των Στενών και τη μετάβαση σε μια πιο ομαλοποιημένη κατάσταση σε αυτή τη σύγκρουση».
Ερωτηθείς εάν θα επιτραπεί στο Ιράν να επιβάλλει διόδια, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών διευκρίνισε ότι η συμφωνία θα διασφαλίζει την ελεύθερη διέλευση. «Θα υπάρχει ελευθερία μετακίνησης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Bessent. «Παρόλο που η κατάσταση παρέμενε κάπως αβέβαιη τις τελευταίες ημέρες, είδαμε αρκετά πλοία να διέρχονται ακόμη και τώρα».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών