66 Ουκρανοί σε αναγκαστική επιστροφή μέσα σε μόλις 90 ημέρες
Αίσθηση προκαλούν τα νέα στοιχεία από την Τσεχία, καθώς μέσα σε μόλις τρεις μήνες οι αρχές πραγματοποίησαν αναγκαστικές επιστροφές 66 Ουκρανών πολιτών, αριθμός που είναι ακριβώς διπλάσιος από τους 33 Ουκρανούς που είχαν επιστραφεί αναγκαστικά καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025.
Τα στοιχεία δεν προέρχονται μόνο από δημοσίευμα του RIA Novosti. Επιβεβαιώνονται για το πρώτο τρίμηνο του 2026 από την επίσημη τριμηνιαία έκθεση του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία καταγράφει συνολικά 342 αναγκαστικές επιστροφές έως τις 31 Μαρτίου 2026. Οι συχνότεροι προορισμοί ήταν η Ουκρανία με 66 άτομα, η Μολδαβία με 32 και το Βιετνάμ επίσης με 32
Η σύγκριση με το προηγούμενο έτος είναι εντυπωσιακή.
Σε ολόκληρο το 2025, η αστυνομία πραγματοποίησε συνολικά 206 αναγκαστικές επιστροφές, εκ των οποίων οι 33 αφορούσαν την Ουκρανία. Αυτό σημαίνει ότι μόνο από τον Ιανουάριο μέχρι το τέλος Μαρτίου του 2026 ο αριθμός των Ουκρανών που επέστρεψαν αναγκαστικά είχε ήδη φτάσει στο 200% του αντίστοιχου αριθμού ολόκληρου του προηγούμενου έτους.
Το RIA Novosti προσθέτει ακόμη μία σύγκριση: σύμφωνα με τη δική του εξέταση των τσεχικών εκθέσεων, το 2024 είχαν καταγραφεί 200 αναγκαστικές επιστροφές αλλοδαπών, μεταξύ των οποίων 13 Ουκρανοί. Εφόσον χρησιμοποιηθεί αυτή η σύγκριση, οι 66 περιπτώσεις του πρώτου τριμήνου του 2026 είναι πάνω από πέντε φορές περισσότερες από τις 13 του 2024.
Πίσω από τον δραματικό αριθμό υπάρχει μία κρίσιμη νομική λεπτομέρεια.
Το ίδιο το Υπουργείο διευκρινίζει ότι οι αναγκαστικές επιστροφές αφορούν αλλοδαπούς οι οποίοι βρίσκονται στη χώρα χωρίς νόμιμο δικαίωμα παραμονής ή πρόσωπα στα οποία δικαστήριο έχει επιβάλει ποινή απέλασης. Εφόσον δεν χρησιμοποιηθεί η δυνατότητα εθελοντικής επιστροφής, οι αρχές μπορούν να προχωρήσουν σε αναγκαστική απομάκρυνση. Η επίσημη πολιτική της Τσεχίας, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι να προτιμάται η εθελοντική επιστροφή πριν από την αναγκαστική.
Επομένως, δεν προκύπτει από τα συγκεκριμένα στοιχεία ότι οι 66 ήταν συνολικά “Ουκρανοί πρόσφυγες που έχασαν την προστασία τους”, ούτε ότι επρόκειτο αποκλειστικά για άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας. Τα επίσημα δεδομένα καταγράφουν τον προορισμό των αναγκαστικών επιστροφών και όχι ένα ενιαίο προσωπικό ή νομικό προφίλ όλων των ανθρώπων που αφορούν.
Οι αριθμοί δεν σταματούν εκεί
Το πρώτο τρίμηνο του 2026 το Υπουργείο Εσωτερικών πραγματοποίησε παράλληλα 211 υποβοηθούμενες εθελοντικές επιστροφές, ενώ η αρμόδια υπηρεσία προσφυγικών εγκαταστάσεων πραγματοποίησε άλλες 17. Πρόκειται για διαφορετική διαδικασία από τις 342 αναγκαστικές επιστροφές της αστυνομίας.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς δείχνει ότι το σύστημα επιστροφών της Τσεχίας λειτουργεί ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: από τη μία με προγράμματα οικειοθελούς αναχώρησης και από την άλλη με υποχρεωτική απομάκρυνση στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν οι σχετικές νομικές προϋποθέσεις.
Τεράστια ουκρανική παρουσία
Παρά την απότομη αύξηση των αναγκαστικών επιστροφών, οι 66 περιπτώσεις πρέπει να τοποθετηθούν και μέσα στη συνολική εικόνα.
Στις 31 Μαρτίου 2026, στην Τσεχία ήταν καταγεγραμμένοι 1.124.496 αλλοδαποί, με τους Ουκρανούς να αποτελούν περισσότερο από το ήμισυ του συνολικού αριθμού. Παράλληλα, 379.818 άνθρωποι βρίσκονταν στο καθεστώς προσωρινής προστασίας που συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Άρα, οι 66 αναγκαστικές επιστροφές αποτελούν αριθμητικά πολύ μικρό μέρος της τεράστιας ουκρανικής κοινότητας που βρίσκεται στη χώρα. Αυτό όμως δεν αλλάζει το γεγονός ότι η ταχύτητα με την οποία αυξήθηκαν μέσα στο 2026 είναι εντυπωσιακή σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Τα στοιχεία έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Andrej Babiš κινείται προς αυστηρότερη πολιτική σε ζητήματα προσωρινής προστασίας και μετανάστευσης.
Τον Μάιο του 2026 η κυβέρνηση ενέκρινε σχέδιο για αυστηροποίηση των προϋποθέσεων προσωρινής προστασίας και των κυρώσεων για παράνομη διέλευση συνόρων. Ο Andrej Babiš δήλωσε ότι η κυβέρνησή του προχωρά στην αυστηροποίηση των σχετικών όρων στο πλαίσιο των κυβερνητικών της δεσμεύσεων.
Στο Τσεχικό υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται σήμερα ο Lubomír Metnar, ο οποίος έχει αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της εσωτερικής ασφάλειας και της μεταναστευτικής πολιτικής.
Ωστόσο, υπάρχει μία σημαντική χρονική λεπτομέρεια: οι 342 αναγκαστικές επιστροφές και οι 66 επιστροφές προς την Ουκρανία αφορούν την περίοδο έως τις 31 Μαρτίου, ενώ η κυβερνητική απόφαση για περαιτέρω αυστηροποίηση ανακοινώθηκε τον Μάιο. Συνεπώς, δεν μπορεί να παρουσιαστεί η μεταγενέστερη αλλαγή πολιτικής ως αιτία των αριθμών του πρώτου τριμήνου.
www.bankingnews.gr
Τα στοιχεία δεν προέρχονται μόνο από δημοσίευμα του RIA Novosti. Επιβεβαιώνονται για το πρώτο τρίμηνο του 2026 από την επίσημη τριμηνιαία έκθεση του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία καταγράφει συνολικά 342 αναγκαστικές επιστροφές έως τις 31 Μαρτίου 2026. Οι συχνότεροι προορισμοί ήταν η Ουκρανία με 66 άτομα, η Μολδαβία με 32 και το Βιετνάμ επίσης με 32
Η σύγκριση με το προηγούμενο έτος είναι εντυπωσιακή.
Σε ολόκληρο το 2025, η αστυνομία πραγματοποίησε συνολικά 206 αναγκαστικές επιστροφές, εκ των οποίων οι 33 αφορούσαν την Ουκρανία. Αυτό σημαίνει ότι μόνο από τον Ιανουάριο μέχρι το τέλος Μαρτίου του 2026 ο αριθμός των Ουκρανών που επέστρεψαν αναγκαστικά είχε ήδη φτάσει στο 200% του αντίστοιχου αριθμού ολόκληρου του προηγούμενου έτους.
Το RIA Novosti προσθέτει ακόμη μία σύγκριση: σύμφωνα με τη δική του εξέταση των τσεχικών εκθέσεων, το 2024 είχαν καταγραφεί 200 αναγκαστικές επιστροφές αλλοδαπών, μεταξύ των οποίων 13 Ουκρανοί. Εφόσον χρησιμοποιηθεί αυτή η σύγκριση, οι 66 περιπτώσεις του πρώτου τριμήνου του 2026 είναι πάνω από πέντε φορές περισσότερες από τις 13 του 2024.
Πίσω από τον δραματικό αριθμό υπάρχει μία κρίσιμη νομική λεπτομέρεια.
Το ίδιο το Υπουργείο διευκρινίζει ότι οι αναγκαστικές επιστροφές αφορούν αλλοδαπούς οι οποίοι βρίσκονται στη χώρα χωρίς νόμιμο δικαίωμα παραμονής ή πρόσωπα στα οποία δικαστήριο έχει επιβάλει ποινή απέλασης. Εφόσον δεν χρησιμοποιηθεί η δυνατότητα εθελοντικής επιστροφής, οι αρχές μπορούν να προχωρήσουν σε αναγκαστική απομάκρυνση. Η επίσημη πολιτική της Τσεχίας, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι να προτιμάται η εθελοντική επιστροφή πριν από την αναγκαστική.
Επομένως, δεν προκύπτει από τα συγκεκριμένα στοιχεία ότι οι 66 ήταν συνολικά “Ουκρανοί πρόσφυγες που έχασαν την προστασία τους”, ούτε ότι επρόκειτο αποκλειστικά για άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας. Τα επίσημα δεδομένα καταγράφουν τον προορισμό των αναγκαστικών επιστροφών και όχι ένα ενιαίο προσωπικό ή νομικό προφίλ όλων των ανθρώπων που αφορούν.
Οι αριθμοί δεν σταματούν εκεί
Το πρώτο τρίμηνο του 2026 το Υπουργείο Εσωτερικών πραγματοποίησε παράλληλα 211 υποβοηθούμενες εθελοντικές επιστροφές, ενώ η αρμόδια υπηρεσία προσφυγικών εγκαταστάσεων πραγματοποίησε άλλες 17. Πρόκειται για διαφορετική διαδικασία από τις 342 αναγκαστικές επιστροφές της αστυνομίας.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς δείχνει ότι το σύστημα επιστροφών της Τσεχίας λειτουργεί ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: από τη μία με προγράμματα οικειοθελούς αναχώρησης και από την άλλη με υποχρεωτική απομάκρυνση στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν οι σχετικές νομικές προϋποθέσεις.
Τεράστια ουκρανική παρουσία
Παρά την απότομη αύξηση των αναγκαστικών επιστροφών, οι 66 περιπτώσεις πρέπει να τοποθετηθούν και μέσα στη συνολική εικόνα.
Στις 31 Μαρτίου 2026, στην Τσεχία ήταν καταγεγραμμένοι 1.124.496 αλλοδαποί, με τους Ουκρανούς να αποτελούν περισσότερο από το ήμισυ του συνολικού αριθμού. Παράλληλα, 379.818 άνθρωποι βρίσκονταν στο καθεστώς προσωρινής προστασίας που συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Άρα, οι 66 αναγκαστικές επιστροφές αποτελούν αριθμητικά πολύ μικρό μέρος της τεράστιας ουκρανικής κοινότητας που βρίσκεται στη χώρα. Αυτό όμως δεν αλλάζει το γεγονός ότι η ταχύτητα με την οποία αυξήθηκαν μέσα στο 2026 είναι εντυπωσιακή σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Τα στοιχεία έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Andrej Babiš κινείται προς αυστηρότερη πολιτική σε ζητήματα προσωρινής προστασίας και μετανάστευσης.
Τον Μάιο του 2026 η κυβέρνηση ενέκρινε σχέδιο για αυστηροποίηση των προϋποθέσεων προσωρινής προστασίας και των κυρώσεων για παράνομη διέλευση συνόρων. Ο Andrej Babiš δήλωσε ότι η κυβέρνησή του προχωρά στην αυστηροποίηση των σχετικών όρων στο πλαίσιο των κυβερνητικών της δεσμεύσεων.
Στο Τσεχικό υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται σήμερα ο Lubomír Metnar, ο οποίος έχει αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της εσωτερικής ασφάλειας και της μεταναστευτικής πολιτικής.
Ωστόσο, υπάρχει μία σημαντική χρονική λεπτομέρεια: οι 342 αναγκαστικές επιστροφές και οι 66 επιστροφές προς την Ουκρανία αφορούν την περίοδο έως τις 31 Μαρτίου, ενώ η κυβερνητική απόφαση για περαιτέρω αυστηροποίηση ανακοινώθηκε τον Μάιο. Συνεπώς, δεν μπορεί να παρουσιαστεί η μεταγενέστερη αλλαγή πολιτικής ως αιτία των αριθμών του πρώτου τριμήνου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών