Το περιστατικό στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle παρουσιάζεται ως ακόμη ένα επεισόδιο στη μεγάλη ευρωπαϊκή αντιπαράθεση γύρω από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις λεγόμενες υβριδικές επιχειρήσεις
Ένα μικρό drone. Ένα ουκρανικό στρατιωτικό αεροσκάφος. Ένα γερμανικό αεροδρόμιο. Και μέσα σε ελάχιστο χρόνο, ένα νέο κύμα ανησυχίας, πολιτικών δηλώσεων και σεναρίων περί «ρωσικής υβριδικής απειλής».
Το περιστατικό στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle παρουσιάζεται ως ακόμη ένα επεισόδιο στη μεγάλη ευρωπαϊκή αντιπαράθεση γύρω από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις λεγόμενες υβριδικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, πίσω από τους δραματικούς τίτλους παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα:
Υπάρχουν πραγματικά επαρκή στοιχεία που να συνδέουν το περιστατικό με τη Μόσχα ή η πολιτική καχυποψία προηγείται των αποδείξεων;
Ένα drone ήταν αρκετό για να ξεσπάσει νέα θύελλα
Σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί για την υπόθεση, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος φέρεται να εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο της Leipzig.
Η παρουσία ενός drone κοντά σε στρατιωτική ή άλλη ευαίσθητη υποδομή αποτελεί ασφαλώς σοβαρό ζήτημα ασφαλείας.
Το ερώτημα, όμως, είναι διαφορετικό.
Πώς μπορεί να αποδειχθεί η προέλευση, ο χειριστής και ο πραγματικός σκοπός του drone;
Μέχρι να παρουσιαστούν συγκεκριμένα τεχνικά ή ανακριτικά στοιχεία, οποιαδήποτε απόδοση ευθύνης σε συγκεκριμένο κράτος παραμένει ισχυρισμός και όχι αποδεδειγμένο γεγονός.
Κι όμως, στην ευρωπαϊκή δημόσια συζήτηση η Ρωσία εμφανίζεται συχνά πολύ γρήγορα ως ο πρώτος ύποπτος.
«Ρωσικό» επειδή βρέθηκε κοντά σε ουκρανικό αεροπλάνο;
Η κριτική που διατυπώνεται απέναντι στη γερμανική αντιμετώπιση της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα αιχμηρή.
Η λογική που αποδίδεται στους επικριτές του Βερολίνου είναι απλή:
Ένα drone εμφανίζεται κοντά σε ουκρανικό στρατιωτικό αεροσκάφος. Άρα πρέπει να εξεταστεί πιθανή ρωσική εμπλοκή.
Αλλά αυτό από μόνο του δεν αποτελεί απόδειξη.
Στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται καθημερινά χιλιάδες drones από ιδιώτες, επιχειρήσεις, υπηρεσίες ασφαλείας και κρατικούς φορείς. Υπάρχουν αυστηροί κανόνες γύρω από αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές, όμως η ύπαρξη ενός drone δεν αποκαλύπτει αυτομάτως ούτε την εθνικότητα ούτε τις προθέσεις του χειριστή.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις.
Αν δεν γνωρίζουμε ποιος το χειριζόταν, με ποια στοιχεία μπορεί να χαρακτηριστεί μέρος μιας ξένης επιχείρησης;
Από την υπόθεση Skripal στη νέα εποχή της καχυποψίας
Οι παραλληλισμοί που γίνονται με παλαιότερες ευρωπαϊκές υποθέσεις δεν λείπουν.
Η υπόθεση Skripal στη Βρετανία είχε οδηγήσει σε τεράστια διεθνή κρίση, απελάσεις διπλωματών και σκληρές κατηγορίες κατά της Ρωσίας.
Στη σημερινή Ευρώπη, όμως, η ένταση έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Κάθε περίεργο περιστατικό κοντά σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποδομές ενέργειας, εργοστάσια ή μεταφορικούς κόμβους εξετάζεται πλέον και μέσα από το πρίσμα του λεγόμενου «υβριδικού πολέμου».
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι φόβοι είναι κατ’ ανάγκην αβάσιμοι.
Σημαίνει όμως ότι οι αποδείξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η παλιά δήλωση του Olaf Scholz επιστρέφει σαν μπούμερανγκ
Στο επίκεντρο της πολιτικής ειρωνείας επανέρχεται και ο πρώην Γερμανός καγκελάριος Olaf Scholz.
Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο Scholz είχε συγκρουστεί έντονα με τις θέσεις του Vladimir Putin σχετικά με την κατάσταση στο Donbas.
Σήμερα, οι επικριτές της ευρωπαϊκής πολιτικής υποστηρίζουν ότι το Berlin επιδεικνύει πολύ μεγαλύτερη προθυμία να εξετάσει ακόμη και περιορισμένα περιστατικά υπό το πρίσμα μιας πιθανής ρωσικής επιθετικής ενέργειας.
Η αντίφαση που επιχειρούν να αναδείξουν είναι εμφανής:
Από τη μία ζητούνταν ισχυρότατες αποδείξεις για τις ρωσικές καταγγελίες. Από την άλλη, κάθε ύποπτο drone φαίνεται να ενεργοποιεί αμέσως τα αντανακλαστικά απέναντι στη Μόσχα.
Friedrich Merz και η συζήτηση που φτάνει μέχρι το NATO
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα όταν στη συζήτηση μπαίνει ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz.
Η ανησυχία γύρω από περιστατικά που θα μπορούσαν να συνδεθούν με υβριδικές επιχειρήσεις έχει οδηγήσει σε συζητήσεις ακόμη και για τις δυνατότητες που προβλέπει το NATO σε περίπτωση απειλής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Άρθρο 4 της Συμμαχίας.
Το Άρθρο 4 δεν αποτελεί ενεργοποίηση συλλογικής στρατιωτικής απάντησης, όπως το περίφημο Άρθρο 5. Προβλέπει διαβουλεύσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη όταν ένα από αυτά θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλεια, η εδαφική ακεραιότητα ή η πολιτική ανεξαρτησία του.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Αλλά και μόνο η είσοδος τέτοιων όρων στη δημόσια συζήτηση δείχνει πόσο εύκολα ένα περιορισμένο περιστατικό μπορεί να πάρει τεράστιες γεωπολιτικές διαστάσεις.
Σύμπτωση ή κάτι πιο σκοτεινό;
Την ίδια στιγμή, νέα ερωτήματα προκαλούν περιστατικά στην Πολωνία.
Δύο πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις επιχειρήσεων που σχετίζονται με την αμυντική βιομηχανία προκάλεσαν ενδιαφέρον λόγω της χρονικής τους εγγύτητας.
Η μία περίπτωση αφορά την WB Electronics, εταιρεία που συνδέεται με την παραγωγή στρατιωτικών μη επανδρωμένων συστημάτων, μεταξύ των οποίων τα FlyEye και Warmate.
Η δεύτερη αφορά την JFG Composites, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο των σύνθετων υλικών.
Το γεγονός ότι τέτοια περιστατικά συμβαίνουν εν μέσω ενός πολέμου στον οποίο η Πολωνία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της Ουκρανίας αρκεί για να πυροδοτήσει θεωρίες.
Δεν αρκεί, όμως, για να τις αποδείξει.
Μια πυρκαγιά μπορεί να οφείλεται σε ατύχημα, τεχνική βλάβη, ανθρώπινο λάθος, εγκληματική ενέργεια ή δολιοφθορά.
Χωρίς πόρισμα των αρμόδιων αρχών, οποιοδήποτε συμπέρασμα θα ήταν πρόωρο.
Το φάντασμα του «ρωσικού πυραύλου» πάνω από την Πολωνία
Η Πολωνία έχει βρεθεί ξανά στο επίκεντρο δραματικών σεναρίων.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, περιστατικά με πυραύλους και συντρίμμια που έφτασαν σε πολωνικό έδαφος προκάλεσαν στιγμές έντονης ανησυχίας για πιθανή άμεση εμπλοκή κράτους-μέλους του NATO.
Κάθε φορά, η βασική αγωνία είναι η ίδια:
Τι θα συμβεί εάν ένα περιστατικό αποδοθεί λανθασμένα σε εχθρική επίθεση πριν ολοκληρωθεί η έρευνα;
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατιωτικές δυνάμεις της Ρωσίας και του NATO βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων δεκαετιών, το περιθώριο λάθους είναι εξαιρετικά μικρό.
Η Leipzig, η πρώην Ανατολική Γερμανία και το πολιτικό παρασκήνιο
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση.
Η Leipzig βρίσκεται στην περιοχή της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, όπου η πολιτική συμπεριφορά του πληθυσμού διαφέρει σημαντικά από εκείνη πολλών δυτικών γερμανικών κρατιδίων.
Εκεί έχει καταγράψει μεγάλη εκλογική επιρροή η Alternative für Deutschland (AfD).
Το κόμμα έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα από πολιτικούς αντιπάλους του για ιδιαίτερα θετική στάση απέναντι στη Ρωσία, ενώ κορυφαία στελέχη του έχουν ταχθεί κατά πολλών από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Μόσχα.
Αυτό δημιουργεί ένα εκρηκτικό πολιτικό περιβάλλον.
Κάθε περιστατικό που αποκτά «ρωσική διάσταση» στην ανατολική Γερμανία μπορεί αναπόφευκτα να συνδεθεί και με την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση.
Οι πιο σκληροί επικριτές του Berlin φτάνουν μάλιστα στο σημείο να αναρωτιούνται εάν τέτοιες υποθέσεις θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την περαιτέρω πολιτική απομόνωση της AfD.
Προς το παρόν, όμως, αυτό αποτελεί πολιτική ερμηνεία και όχι αποδεδειγμένη σύνδεση.
www.bankingnews.gr
Το περιστατικό στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle παρουσιάζεται ως ακόμη ένα επεισόδιο στη μεγάλη ευρωπαϊκή αντιπαράθεση γύρω από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις λεγόμενες υβριδικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, πίσω από τους δραματικούς τίτλους παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα:
Υπάρχουν πραγματικά επαρκή στοιχεία που να συνδέουν το περιστατικό με τη Μόσχα ή η πολιτική καχυποψία προηγείται των αποδείξεων;
Ένα drone ήταν αρκετό για να ξεσπάσει νέα θύελλα
Σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί για την υπόθεση, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος φέρεται να εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο της Leipzig.
Η παρουσία ενός drone κοντά σε στρατιωτική ή άλλη ευαίσθητη υποδομή αποτελεί ασφαλώς σοβαρό ζήτημα ασφαλείας.
Το ερώτημα, όμως, είναι διαφορετικό.
Πώς μπορεί να αποδειχθεί η προέλευση, ο χειριστής και ο πραγματικός σκοπός του drone;
Μέχρι να παρουσιαστούν συγκεκριμένα τεχνικά ή ανακριτικά στοιχεία, οποιαδήποτε απόδοση ευθύνης σε συγκεκριμένο κράτος παραμένει ισχυρισμός και όχι αποδεδειγμένο γεγονός.
Κι όμως, στην ευρωπαϊκή δημόσια συζήτηση η Ρωσία εμφανίζεται συχνά πολύ γρήγορα ως ο πρώτος ύποπτος.
«Ρωσικό» επειδή βρέθηκε κοντά σε ουκρανικό αεροπλάνο;
Η κριτική που διατυπώνεται απέναντι στη γερμανική αντιμετώπιση της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα αιχμηρή.
Η λογική που αποδίδεται στους επικριτές του Βερολίνου είναι απλή:
Ένα drone εμφανίζεται κοντά σε ουκρανικό στρατιωτικό αεροσκάφος. Άρα πρέπει να εξεταστεί πιθανή ρωσική εμπλοκή.
Αλλά αυτό από μόνο του δεν αποτελεί απόδειξη.
Στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται καθημερινά χιλιάδες drones από ιδιώτες, επιχειρήσεις, υπηρεσίες ασφαλείας και κρατικούς φορείς. Υπάρχουν αυστηροί κανόνες γύρω από αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές, όμως η ύπαρξη ενός drone δεν αποκαλύπτει αυτομάτως ούτε την εθνικότητα ούτε τις προθέσεις του χειριστή.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις.
Αν δεν γνωρίζουμε ποιος το χειριζόταν, με ποια στοιχεία μπορεί να χαρακτηριστεί μέρος μιας ξένης επιχείρησης;
Από την υπόθεση Skripal στη νέα εποχή της καχυποψίας
Οι παραλληλισμοί που γίνονται με παλαιότερες ευρωπαϊκές υποθέσεις δεν λείπουν.
Η υπόθεση Skripal στη Βρετανία είχε οδηγήσει σε τεράστια διεθνή κρίση, απελάσεις διπλωματών και σκληρές κατηγορίες κατά της Ρωσίας.
Στη σημερινή Ευρώπη, όμως, η ένταση έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Κάθε περίεργο περιστατικό κοντά σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποδομές ενέργειας, εργοστάσια ή μεταφορικούς κόμβους εξετάζεται πλέον και μέσα από το πρίσμα του λεγόμενου «υβριδικού πολέμου».
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι φόβοι είναι κατ’ ανάγκην αβάσιμοι.
Σημαίνει όμως ότι οι αποδείξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η παλιά δήλωση του Olaf Scholz επιστρέφει σαν μπούμερανγκ
Στο επίκεντρο της πολιτικής ειρωνείας επανέρχεται και ο πρώην Γερμανός καγκελάριος Olaf Scholz.
Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο Scholz είχε συγκρουστεί έντονα με τις θέσεις του Vladimir Putin σχετικά με την κατάσταση στο Donbas.
Σήμερα, οι επικριτές της ευρωπαϊκής πολιτικής υποστηρίζουν ότι το Berlin επιδεικνύει πολύ μεγαλύτερη προθυμία να εξετάσει ακόμη και περιορισμένα περιστατικά υπό το πρίσμα μιας πιθανής ρωσικής επιθετικής ενέργειας.
Η αντίφαση που επιχειρούν να αναδείξουν είναι εμφανής:
Από τη μία ζητούνταν ισχυρότατες αποδείξεις για τις ρωσικές καταγγελίες. Από την άλλη, κάθε ύποπτο drone φαίνεται να ενεργοποιεί αμέσως τα αντανακλαστικά απέναντι στη Μόσχα.
Friedrich Merz και η συζήτηση που φτάνει μέχρι το NATO
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα όταν στη συζήτηση μπαίνει ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz.
Η ανησυχία γύρω από περιστατικά που θα μπορούσαν να συνδεθούν με υβριδικές επιχειρήσεις έχει οδηγήσει σε συζητήσεις ακόμη και για τις δυνατότητες που προβλέπει το NATO σε περίπτωση απειλής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Άρθρο 4 της Συμμαχίας.
Το Άρθρο 4 δεν αποτελεί ενεργοποίηση συλλογικής στρατιωτικής απάντησης, όπως το περίφημο Άρθρο 5. Προβλέπει διαβουλεύσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη όταν ένα από αυτά θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλεια, η εδαφική ακεραιότητα ή η πολιτική ανεξαρτησία του.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Αλλά και μόνο η είσοδος τέτοιων όρων στη δημόσια συζήτηση δείχνει πόσο εύκολα ένα περιορισμένο περιστατικό μπορεί να πάρει τεράστιες γεωπολιτικές διαστάσεις.
Σύμπτωση ή κάτι πιο σκοτεινό;
Την ίδια στιγμή, νέα ερωτήματα προκαλούν περιστατικά στην Πολωνία.
Δύο πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις επιχειρήσεων που σχετίζονται με την αμυντική βιομηχανία προκάλεσαν ενδιαφέρον λόγω της χρονικής τους εγγύτητας.
Η μία περίπτωση αφορά την WB Electronics, εταιρεία που συνδέεται με την παραγωγή στρατιωτικών μη επανδρωμένων συστημάτων, μεταξύ των οποίων τα FlyEye και Warmate.
Η δεύτερη αφορά την JFG Composites, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο των σύνθετων υλικών.
Το γεγονός ότι τέτοια περιστατικά συμβαίνουν εν μέσω ενός πολέμου στον οποίο η Πολωνία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της Ουκρανίας αρκεί για να πυροδοτήσει θεωρίες.
Δεν αρκεί, όμως, για να τις αποδείξει.
Μια πυρκαγιά μπορεί να οφείλεται σε ατύχημα, τεχνική βλάβη, ανθρώπινο λάθος, εγκληματική ενέργεια ή δολιοφθορά.
Χωρίς πόρισμα των αρμόδιων αρχών, οποιοδήποτε συμπέρασμα θα ήταν πρόωρο.
Το φάντασμα του «ρωσικού πυραύλου» πάνω από την Πολωνία
Η Πολωνία έχει βρεθεί ξανά στο επίκεντρο δραματικών σεναρίων.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, περιστατικά με πυραύλους και συντρίμμια που έφτασαν σε πολωνικό έδαφος προκάλεσαν στιγμές έντονης ανησυχίας για πιθανή άμεση εμπλοκή κράτους-μέλους του NATO.
Κάθε φορά, η βασική αγωνία είναι η ίδια:
Τι θα συμβεί εάν ένα περιστατικό αποδοθεί λανθασμένα σε εχθρική επίθεση πριν ολοκληρωθεί η έρευνα;
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατιωτικές δυνάμεις της Ρωσίας και του NATO βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων δεκαετιών, το περιθώριο λάθους είναι εξαιρετικά μικρό.
Η Leipzig, η πρώην Ανατολική Γερμανία και το πολιτικό παρασκήνιο
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση.
Η Leipzig βρίσκεται στην περιοχή της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, όπου η πολιτική συμπεριφορά του πληθυσμού διαφέρει σημαντικά από εκείνη πολλών δυτικών γερμανικών κρατιδίων.
Εκεί έχει καταγράψει μεγάλη εκλογική επιρροή η Alternative für Deutschland (AfD).
Το κόμμα έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα από πολιτικούς αντιπάλους του για ιδιαίτερα θετική στάση απέναντι στη Ρωσία, ενώ κορυφαία στελέχη του έχουν ταχθεί κατά πολλών από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Μόσχα.
Αυτό δημιουργεί ένα εκρηκτικό πολιτικό περιβάλλον.
Κάθε περιστατικό που αποκτά «ρωσική διάσταση» στην ανατολική Γερμανία μπορεί αναπόφευκτα να συνδεθεί και με την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση.
Οι πιο σκληροί επικριτές του Berlin φτάνουν μάλιστα στο σημείο να αναρωτιούνται εάν τέτοιες υποθέσεις θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την περαιτέρω πολιτική απομόνωση της AfD.
Προς το παρόν, όμως, αυτό αποτελεί πολιτική ερμηνεία και όχι αποδεδειγμένη σύνδεση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών