Εμπλοκή στο σχέδιο Trump: Καθυστερεί ο στρατηγικός διάδρομος στον Καύκασο – Σκληρές αντιδράσεις από το Ιράν

Η κατασκευή του εμπορικού διαδρόμου που θεωρείται το βασικότερο στοιχείο της ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν αντιμετωπίζει νέα καθυστέρηση, σύμφωνα με δηλώσεις κορυφαίου Αζέρου αξιωματούχου.
Η προσωρινή συμφωνία ειρήνης μεταξύ των δύο χωρών υπογράφηκε στην Ουάσιγκτον τον Αύγουστο του 2025. Εκείνη την περίοδο, το έργο Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP) αναμενόταν να ξεκινήσει να κατασκευάζεται έως το τέλος του 2026.
Ωστόσο, σε δηλώσεις του που δημοσίευσε το ρωσικό πρακτορείο Interfax, ο υπουργός Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν, Jeyhun Bayramov, παραδέχθηκε αυτό που πλέον θεωρούνταν σχεδόν βέβαιο: οι εργασίες για το TRIPP δεν πρόκειται να αρχίσουν πριν από το 2027.

Ο διάδρομος που θα ενώσει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν

Το TRIPP προβλέπει τη δημιουργία εμπορικού διαδρόμου μήκους περίπου 42 χιλιομέτρων μέσα από αρμενικό έδαφος, ο οποίος θα συνδέει το κυρίως Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν.
Στη συνέχεια, η διαδρομή θα ενσωματώνεται στο σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο της Τουρκίας.
Το έργο θεωρείται κρίσιμος κρίκος του αναδυόμενου εμπορικού δικτύου του λεγόμενου «Μεσαίου Διαδρόμου» (Middle Corridor), που συνδέει την Κεντρική Ασία και τον Καύκασο με την Ευρώπη, παρακάμπτοντας τη Ρωσία.
Στις αρχές του 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αρμενία υπέγραψαν συμφωνία-πλαίσιο για την ανάπτυξη του έργου. Ωστόσο, κρίσιμες λεπτομέρειες σχετικά με τη λειτουργία και τη διαχείριση του διαδρόμου εξακολουθούν να παραμένουν αδιευκρίνιστες.
Με βάση τη συμφωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρούν τον έλεγχο του έργου μέσω πλειοψηφικής συμμετοχής στη διαχείρισή του.

Το Μπακού εμφανίζεται αισιόδοξο παρά την καθυστέρηση

Ο Bayramov επιχείρησε να παρουσιάσει θετικά την αναβολή, δηλώνοντας ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει το Μπακού, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Αρμενίας εξελίσσονται ικανοποιητικά.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Αζερμπαϊτζάν συνεχίζει τις εργασίες αναβάθμισης των υποδομών στο τμήμα του διαδρόμου που αφορά το Ναχιτσεβάν.
Οι δηλώσεις του ακολούθησαν συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου στο Μπακού μεταξύ ανώτερων Αμερικανών και Αζέρων διπλωματών, μεταξύ των οποίων ο επιτετραμμένος των ΗΠΑ στην Αρμενία David Allen και η επιτετραμμένη των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν Amy Carlon.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Azertag, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν τόσο το TRIPP όσο και η συνολική διαδικασία ειρήνευσης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.

Το Ιράν απειλεί να τινάξει στον αέρα τις διαπραγματεύσεις

Νέα διάσταση στις διαπραγματεύσεις προσθέτει η στάση του Ιράν.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου κυκλοφόρησαν πληροφορίες στην Αρμενία σύμφωνα με τις οποίες η Τεχεράνη διατύπωσε σοβαρές αντιρρήσεις σχετικά με το ποιος θα έχει την ευθύνη ασφάλειας και επιχειρησιακής διαχείρισης του διαδρόμου.
Τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν ότι αμερικανικές εταιρείες ή εργολάβοι θα αναλάμβαναν αυτούς τους ρόλους, επιχειρώντας να γεφυρώσουν τη διαφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.
Η Αρμενία επιμένει ότι ο διάδρομος θα παραμείνει υπό την πλήρη κυριαρχία της, ενώ το Αζερμπαϊτζάν απαιτεί καθεστώς απρόσκοπτης διέλευσης για πολίτες και οχήματα, με χαρακτηριστικά εξωεδαφικού διαδρόμου.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του αρμενικού ιστότοπου News.am, το Ιράν ενημέρωσε τον πρωθυπουργό της Αρμενίας, Nikol Pashinyan, ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί αμερικανική παρουσία στον διάδρομο, ο οποίος θα διέρχεται σε μικρή απόσταση από τα ιρανικά σύνορα.
Η Τεχεράνη φέρεται να προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική παρουσία στην περιοχή θα θεωρείται νόμιμος στόχος από ιρανικής πλευράς.



Ένα έργο με τεράστιο γεωπολιτικό βάρος

Η καθυστέρηση του TRIPP αναδεικνύει τις μεγάλες γεωπολιτικές αντιθέσεις που συνοδεύουν το φιλόδοξο εγχείρημα.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο διάδρομος αποτελεί μέσο ενίσχυσης της επιρροής τους στον Νότιο Καύκασο και ταυτόχρονα κρίσιμο κρίκο των εναλλακτικών εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Για το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, αποτελεί στρατηγική σύνδεση που εδραιώνει τη γεωοικονομική τους θέση στην περιοχή.
Για την Αρμενία, συνδέεται άμεσα με την ειρηνευτική διαδικασία και τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης.
Για το Ιράν, όμως, η πιθανή αμερικανική παρουσία δίπλα στα βόρεια σύνορά του θεωρείται σοβαρή απειλή ασφαλείας.
Έτσι, ένα έργο που σχεδιάστηκε ως σύμβολο ειρήνης και οικονομικής συνεργασίας κινδυνεύει να μετατραπεί σε νέο πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με την έναρξη των εργασιών να μετατίθεται πλέον για το 2027.

www.bankingnews.gr