Το Hormuz γίνεται η μεγάλη ενεργειακή «ωρολογιακή βόμβα» – Trump και 8 σύμμαχοι ρίχνουν 10 δισ. για νέους αγωγούς και διαδρομές πετρελαίου
Ένα σκληρό διπλωματικό παιχνίδι φαίνεται να παίζεται στη Μέση Ανατολή, με τα κράτη του Κόλπου να αποδέχονται τελικά την ήττα τους από το Ιράν και να επαναπροσδιορίζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, που δεν θεωρούν πλέον ότι είναι αξιόπιστες.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, οχώρες του Κόλπου αναζητούν νέο μοντέλο ασφάλειας με την Τεχεράνη, καθώς οι τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο ανέδειξαν την ευπάθεια των κρατών της περιοχής απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις, αλλά και τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής προστασίας.
Σύμφωνα με τους Financial Times, τα δημόσια μηνύματα κορυφαίων αξιωματούχων χωρών του Κόλπου δείχνουν ότι ενισχύεται η αντίληψη πως τα κράτη της περιοχής θα πρέπει να διαχειριστούν ενεργότερα τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μιλούν πλέον για την ανάγκη υιοθέτησης μιας «νέας προσέγγισης», ενώ το Κατάρ, μετά τον πόλεμο που ανέδειξε την ευπάθεια των χωρών της περιοχής και έπληξε την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως παράγοντα ασφάλειας, ζητά τη δημιουργία ενός «περιφερειακού πλαισίου ασφαλείας» με το Ιράν.
Κατάρ: «Ξυπνητήρι» ο πόλεμος με το Ιράν
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, μιλώντας στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, χαρακτήρισε τον πόλεμο κατά του Ιράν, τον οποίο ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο, ως ένα «ξυπνητήρι» για τις χώρες της περιοχής.
Όπως ανέφερε, τα κράτη του Κόλπου θα πρέπει «ως περιοχή, να ενεργήσουν υπεύθυνα μαζί και να διασφαλίσουν ότι έχουμε καλές σχέσεις με το Ιράν».
«Βρισκόμαστε σε αυτή την πορεία. Και οι περιφερειακοί μας εταίροι πιστεύουν επίσης σε αυτό», πρόσθεσε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στον Περσικό Κόλπο: οι αραβικές μοναρχίες δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένη την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα και ταυτόχρονα να αγνοούν τη γεωγραφική εγγύτητα και τη στρατιωτική ισχύ του Ιράν.
ΗΑΕ: «Χρειαζόμαστε νέα προσέγγιση»
Σε ξεχωριστή εκδήλωση, ο Anwar Gargash, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, υπογράμμισε επίσης την ανάγκη διαλόγου μεταξύ των αραβικών κρατών και του Ιράν.
Όπως σημείωσε, οι συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον «δεν προχωρούν πραγματικά».
«Χρειαζόμαστε μια νέα προσέγγιση σε αυτού του είδους τις συζητήσεις σχετικά με το τι είδους περιοχή θέλουμε να έχουμε», δήλωσε.
Ο Gargash πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις για τη μελλοντική σταθερότητα της περιοχής θα μπορούσαν να διεξαχθούν μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αλλά «θα πρέπει επίσης να γίνουν μεταξύ του Ιράν και των αραβικών χωρών».
Ο Κόλπος προετοιμάζεται για την «επόμενη ημέρα»
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι ενισχύεται σε ολόκληρο τον Κόλπο η άποψη πως τα κράτη της περιοχής, τα οποία πριν από τον πόλεμο είχαν ζητήσει από τις ΗΠΑ να μην εμπλακούν σε αυτόν, θα πρέπει πλέον να διαχειριστούν απευθείας τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη.
Και αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον έχει ήδη εμπλακεί στη σύγκρουση.
Ο Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani υπογράμμισε ότι χωρίς ένα πλαίσιο ασφαλείας που θα συγκεντρώνει όλες τις χώρες του Κόλπου μαζί με το Ιράν και θα διασφαλίζει ότι κανένα κράτος δεν αποτελεί απειλή για κάποιο άλλο, η περιοχή δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όπως στο παρελθόν.
«Χωρίς ένα πλαίσιο ασφαλείας που θα μας συγκεντρώνει όλους, ως χώρες του Κόλπου, μαζί με το Ιράν και θα διασφαλίζει ότι κανένας από εμάς δεν αποτελεί απειλή για τον άλλο, αυτή η περιοχή δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει με τον τρόπο που διοικούνταν στο παρελθόν», δήλωσε.
Ο Gargash είχε επίσης δηλώσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι «το Ιράν παραμένει γείτονάς μας» και πως κάποια στιγμή θα πρέπει να βρεθεί τρόπος για την αποκατάσταση όσων μπορούν να αποκατασταθούν.
«Η γεωγραφία δεν μας αφήνει άλλη επιλογή από την αλληλεπίδραση», είχε τονίσει.
Στο τραπέζι ακόμη και σύμφωνο μη επίθεσης
Διπλωμάτες και αναλυτές δήλωσαν στους Financial Times ότι και η Σαουδική Αραβία έχει θέσει, από την έναρξη του πολέμου, την ιδέα ενός συμφώνου μη επίθεσης μεταξύ των χωρών της Μέσης Ανατολής και του Ιράν.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος των διαβουλεύσεων του Ριάντ με τους συμμάχους του για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διαχειριστούν τις περιφερειακές εντάσεις μετά το τέλος του πολέμου.
Η Sanam Vakil από το Chatham House σημείωσε ότι οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου, καθώς σκέφτονται την επόμενη ημέρα του πολέμου, αναγνωρίζουν μια κρίσιμη πραγματικότητα.
Ο εξωτερικός εγγυητής της ασφάλειάς τους δεν θεωρείται πλέον αξιόπιστος, ενώ οι ίδιες έχουν τεταμένες σχέσεις με το Ιράν.
Χωρίς έναν αξιόπιστο αμερικανικό παράγοντα στήριξης, επομένως, θα πρέπει να διαχειριστούν οι ίδιες την ασφάλειά τους.
Όπως είπε, αυτό αποτελεί ανάγκη, αλλά ταυτόχρονα και ευκαιρία, καθώς οι χώρες της Μέσης Ανατολής μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο και μεγαλύτερη αυτονομία στη διαμόρφωση των δικών τους μηχανισμών ασφαλείας.
Σαουδική Αραβία: Νέα κρίση με τους Houthis
Το Ριάντ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με μια νέα κρίση, καθώς οι δυνάμεις της Ansar Allah στην Υεμένη αναζωπύρωσαν τις τελευταίες εβδομάδες τη σύγκρουση που διαρκεί περισσότερο από μία δεκαετία με τη Σαουδική Αραβία.
Οι Houthis έχουν εξαπολύσει σχεδόν καθημερινά κύματα πυραύλων και drones εναντίον του βασιλείου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει μέχρι στιγμής αντισταθεί στα αιτήματα του Σαουδάραβα διαδόχου Mohammed bin Salman να συμμετάσχουν αμερικανικές δυνάμεις στο πλευρό του Ριάντ στις επιθέσεις κατά των Houthis.
Η στάση αυτή έχει προκαλέσει προβληματισμό στις χώρες του Κόλπου, καθώς ενισχύει την αίσθηση ότι η αμερικανική στρατιωτική προστασία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
ΗΑΕ: Από τη σκληρή απάντηση στην αποκλιμάκωση
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρέθηκαν κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου αντιμέτωπα με τον μεγαλύτερο όγκο ιρανικών επιθέσεων μεταξύ των γειτονικών αραβικών κρατών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, σχεδόν 3.000 πύραυλοι και drones εκτοξεύθηκαν προς τα ΗΑΕ.
Εκείνη την περίοδο, το Abu Dhabi υιοθέτησε την πιο επιθετική στάση μεταξύ των δυνάμεων του Κόλπου και απάντησε πραγματοποιώντας δεκάδες αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν.
Ωστόσο, έκτοτε τα ΗΑΕ επιδιώκουν την αποκλιμάκωση των εντάσεων, καθώς θέλουν να διατηρήσουν τη θέση τους ως το σημαντικότερο χρηματοπιστωτικό, εμπορικό και τουριστικό κέντρο της περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ο διάδοχος του Abu Dhabi, Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, συναντήθηκε αυτόν τον μήνα με τον πρόεδρο του Ιράν Masoud Pezeshkian, στο περιθώριο της συνόδου των χωρών των BRICS στην Ινδία.
Ο φόβος για το Ιράν μετά τον πόλεμο
Η ευρύτερη ανησυχία των αραβικών κρατών είναι ότι μετά το τέλος του πολέμου θα βρεθούν απέναντι σε ένα Ιράν που θα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική απειλή.
Η Τεχεράνη έχει αποδείξει την ικανότητά της να πλήττει στόχους σε διαφορετικά σημεία της περιοχής και να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz.
Πρόκειται για μια κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία για τις εξαγωγές και τις εισαγωγές των χωρών του Κόλπου.
Η εμπειρία του πολέμου έχει, συνεπώς, ενισχύσει την ανάγκη για ένα νέο μοντέλο περιφερειακής ασφάλειας, στο οποίο οι αραβικές χώρες θα έχουν μεγαλύτερο έλεγχο και άμεση συμμετοχή.
Το Κατάρ ως δίαυλος μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ
Το Κατάρ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Παρότι δεν υπάρχουν απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι μεσολαβητές διατηρούν ανοιχτούς ανεπίσημους και παρασκηνιακούς διαύλους επικοινωνίας.
Οι ηγέτες των αραβικών χωρών αναμένεται να συναντηθούν με τον Donald Trump στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη αυτή την εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσουν την κρίση.
Στη Γενική Συνέλευση αναμένεται επίσης να συμμετάσχουν ο πρόεδρος του Ιράν Masoud Pezeshkian και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Trump: «Ίσως» συνάντηση με τον Pezeshkian
Ο Donald Trump δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News το Σαββατοκύριακο ότι «πιθανότατα» θα συμφωνούσε σε μια συνάντηση με τον πρόεδρο του Ιράν.
Όπως ανέφερε, βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, οι επιλογές που παρουσίασε ο Trump περιλαμβάνουν είτε «την καταστροφή του Ιράν», είτε την επιλογή να αφεθεί το Ιράν στην τύχη του ώστε να καταρρεύσει οικονομικά, είτε την επίτευξη μιας συμφωνίας.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι, παρά τη στρατιωτική σύγκρουση και την ένταση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος, παραμένει ανοιχτή μια παράλληλη διπλωματική διαδικασία.
Για τις χώρες του Κόλπου, ωστόσο, το βασικό ζητούμενο είναι πλέον διαφορετικό: πώς θα διασφαλίσουν την ασφάλειά τους σε μια περιοχή όπου το Ιράν παραμένει γείτονας, η απειλή δεν έχει εξαλειφθεί και η αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας αμφισβητείται ολοένα περισσότερο
ΗΠΑ και 8 χώρες του Κόλπου στήνουν ταμείο 10 δισ. δολ.
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση του Donald Trump έχει προτείνει να επενδύσει 5 δισ. δολάρια σε ένα νέο επενδυτικό ταμείο, με στόχο να βοηθήσει τις χώρες της Μέσης Ανατολής να αποκαταστήσουν τις ενεργειακές υποδομές που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο με το Ιράν και να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Hormuz για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η πρόταση βασίζεται σε δηλώσεις Αμερικανών και αξιωματούχων από τη Μέση Ανατολή, καθώς και σε έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή της εφημερίδας.
ΗΠΑ: Ταμείο 10 δισ. δολαρίων για την ενέργεια
Με βάση το αμερικανικό σχέδιο, η Ουάσιγκτον θα ζητήσει από οκτώ περιφερειακούς εταίρους —τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Ομάν, το Ιράκ και την Ιορδανία — να συνεισφέρουν συνολικά ποσό αντίστοιχο με την αμερικανική επένδυση.
Έτσι, θα δημιουργηθεί ένα επενδυτικό ταμείο συνολικού ύψους 10 δισ. δολαρίων.
Το σχέδιο θα ονομάζεται «Partnership for Allied Trust and Construction» (PACT).
Η πρωτοβουλία αποτελεί, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, έμμεση αναγνώριση από την κυβέρνηση Trump ότι ο επτάμηνος πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, καταστρέφοντας αγωγούς, διυλιστήρια και άλλες κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στην περιοχή.
Και η αποκατάστασή τους αναμένεται να απαιτήσει τεράστιες επενδύσεις.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται – Τίποτα δεν έχει «κλειδώσει»
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι διαπραγματεύσεις για το ταμείο βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη και ότι οι όροι της συμφωνίας ενδέχεται να αλλάξουν.
Παράλληλα, παραμένει άγνωστο πότε —ή ακόμη και εάν— οι υπόλοιπες χώρες θα αποφασίσουν να συμμετάσχουν στο σχέδιο.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της Μέσης Ανατολής εκτιμούν ότι η πρωτοβουλία αποτελεί προσπάθεια της Ουάσιγκτον να υποβαθμίσει τη στρατηγική σημασία των Στενών του Hormuz ως βασικής ενεργειακής αρτηρίας και ταυτόχρονα να προβάλει την ενότητα μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους απέναντι στο Ιράν.
Ωστόσο, προειδοποιούν ότι η δημιουργία ενός ταμείου για την ανοικοδόμηση κατεστραμμένων ενεργειακών υποδομών, χωρίς προηγουμένως να έχει επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη, μπορεί να είναι πρόωρη.
Ο λόγος είναι απλός: το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει ξανά με drones και πυραύλους τις νέες υποδομές.
Bilar Saab: «Η στρατηγική είναι γεμάτη ρίσκο»
Ο Bilal Saab, ανώτερος διευθυντής του τμήματος Μέσης Ανατολής στο συμβουλευτικό ίδρυμα TRENDS US, χαρακτήρισε την αμερικανική στρατηγική ιδιαίτερα επικίνδυνη.
«Αυτή η στρατηγική είναι γεμάτη ρίσκο», δήλωσε.
Ο Saab υπογράμμισε ότι οι χώρες του Κόλπου έχουν διαφορετικό βαθμό εξάρτησης από τα Στενά του Hormuz.
Περιφερειακές δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς ενέργειας.
Αντίθετα, μικρότερες χώρες, όπως το Κουβέιτ και το Κατάρ, εξακολουθούν να εξαρτώνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία.
Η Ουάσιγκτον δίνει το ταμείο στην DFC
Σύμφωνα με την αμερικανική πρόταση, τη διαχείριση του ταμείου θα αναλάβει η Development Finance Corporation (DFC) των ΗΠΑ.
Πρόκειται για ομοσπονδιακό οργανισμό που συνεργάζεται με τον ιδιωτικό τομέα, με στόχο τη στήριξη έργων που συνδέονται με την αμερικανική πολιτική εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί αλλαγή κατεύθυνσης για την DFC.
Τα προγράμματα του οργανισμού είχαν μέχρι σήμερα επικεντρωθεί κυρίως σε έργα σε αναπτυσσόμενες χώρες και όχι στα πλούσια βασίλεια του Κόλπου.
Ο πόλεμος άφησε πίσω του ενεργειακή «βόμβα»
Η πρόταση της κυβέρνησης Trump αποτελεί την πιο πρόσφατη προσπάθεια περιορισμού των οικονομικών και ενεργειακών επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν.
Οι ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones έπληξαν δεκάδες διυλιστήρια, πετρελαϊκά κοιτάσματα και τερματικούς σταθμούς εξαγωγής φυσικού αερίου σε ολόκληρη την περιοχή.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, ακόμη και εάν τα Στενά του Hormuz επανέλθουν πλήρως σε λειτουργία, οι πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου ενδέχεται να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η Σαουδική Αραβία χάνει και τον εναλλακτικό αγωγό
Οι επιθέσεις με drones προκάλεσαν, στις αρχές του μήνα, σοβαρό πλήγμα και στον πετρελαϊκό αγωγό της Σαουδική Αραβία που λειτουργεί ως εναλλακτική διαδρομή παράκαμψης των Στενών του Hormuz.
Η διακοπή λειτουργίας του ανάγκασε τη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει μεγαλύτερες ποσότητες αργού μέσω των Στενών του Hormuz, χρησιμοποιώντας πετρελαιοφόρα πλοία που ήδη αντιμετώπιζαν περιορισμούς χωρητικότητας.
Το πρόβλημα, έτσι, μεταφέρθηκε πολύ πέρα από τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.
Τα πετρελαιοφόρα παραμένουν εγκλωβισμένα – Εκτοξεύονται τα ναύλα
Η παράταση των θαλάσσιων διαδρομών και οι πρόσθετες μετακινήσεις των πλοίων για την αποφυγή των Στενών του Hormuz έχουν αυξήσει σημαντικά τον χρόνο κατά τον οποίο τα δεξαμενόπλοια παραμένουν απασχολημένα.
Το αποτέλεσμα ήταν τα ημερήσια ναύλα των πετρελαιοφόρων να εκτοξευθούν σε ιστορικά επίπεδα.
Παράλληλα, οι εμπορικές διαδρομές στην Ερυθρά Θάλασσα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την απειλή των Houthis.
Οι Houthis ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση του Σαββάτου σε εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμου αεροσκαφών κοντά στο αεροδρόμιο του Ριάντ, της πρωτεύουσας της Σαουδική Αραβία.
Δεκάδες δισ. δολάρια το κόστος της ανοικοδόμησης
Η τεράστια πολυπλοκότητα της αποκατάστασης των ενεργειακών εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές σημαίνει ότι οι πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας και οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές.
Αναλυτές ενέργειας και κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το κόστος επισκευής των ενεργειακών υποδομών της περιοχής ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Το ποσό περιλαμβάνει δαπάνες για μηχανική, κατασκευές, εξοπλισμό και πρώτες ύλες.
Ο Κόλπος ψάχνει νέους δρόμους για το πετρέλαιο
Παραγωγοί πετρελαίου στον Κόλπο, από τα ΗΑΕ έως το Ιράκ, βρίσκονται παράλληλα σε έναν αγώνα για τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς αργού.
Οι νέες διαδρομές έχουν συμβάλει στη διατήρηση της ροής πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή, επιβαρύνουν τα πετρελαιοφόρα, αυξάνουν το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών και, στην περίπτωση της Σαουδική Αραβία, δεν έχουν καταφέρει να εξαλείψουν με σταθερό τρόπο τα bottlenecks που έχουν οδηγήσει την πετρελαϊκή παραγωγή της χώρας σε επίπεδα χαμηλά πολλών δεκαετιών.
Omar Karim: Τα Στενά του Hormuz δεν θα επιστρέψουν εύκολα στην «κανονικότητα»
Ο Omar Karim, ερευνητής σε θέματα ασφάλειας του Κόλπου στο University of Birmingham της Βρετανίας, υποστηρίζει ότι διαμορφώνεται πλέον μια κοινή αντίληψη μεταξύ των αραβικών χωρών του Κόλπου και του Iraq.
«Φαίνεται ότι μεταξύ όλων των αραβικών χωρών του Κόλπου, ακόμη και του Iraq, διαμορφώνεται η αντίληψη ότι η κατάσταση στα Στενά του Hormuz δεν θα επιστρέψει βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα στις συνθήκες πριν από τον πόλεμο», δήλωσε.
Όπως πρόσθεσε, οι χώρες αυτές θα πρέπει να εργαστούν για τη δημιουργία αξιόπιστων, ασφαλών και σταθερών διαδρομών και διαδρόμων που θα μπορούν να παρακάμπτουν τα Στενά του Hormuz.
Ωστόσο, ο Karim προειδοποιεί ότι η νέα αρχιτεκτονική μεταφοράς ενέργειας θα δημιουργήσει αναπόφευκτα γεωγραφικές εξαρτήσεις μεταξύ των ίδιων των χωρών της περιοχής.
«Αυτός ο νέος μηχανισμός θα δημιουργήσει αναπόφευκτα γεωγραφική εξάρτηση ορισμένων συμμετεχουσών χωρών από άλλες και, κατά συνέπεια, ένα είδος εξάρτησης που θα μπορούσε να περιπλέξει τις διμερείς σχέσεις ορισμένων χωρών. Επομένως, η εφαρμογή του θα παραμείνει δύσκολη», σημείωσε.
Το μεγάλο στοίχημα της Ουάσιγκτον
Το σχέδιο των 10 δισ. δολαρίων δεν αφορά μόνο την ανοικοδόμηση κατεστραμμένων εγκαταστάσεων.
Αποτυπώνει μια ευρύτερη προσπάθεια της Ουάσιγκτον να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Μέση Ανατολή μεταφέρει την ενέργειά της, μειώνοντας την εξάρτηση από έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.
Όμως η μεγάλη πρόκληση είναι ότι η δημιουργία νέων αγωγών, τερματικών σταθμών και ενεργειακών υποδομών δεν εξαλείφει τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Χωρίς μια σταθερή συμφωνία που θα περιορίζει την πιθανότητα νέων επιθέσεων, οι νέες υποδομές μπορεί να βρεθούν ξανά στο στόχαστρο.
Έτσι, πίσω από το PACT βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο στοίχημα: εάν η Μέση Ανατολή μπορεί πράγματι να δημιουργήσει ένα νέο ενεργειακό δίκτυο που θα λειτουργεί ακόμη και όταν τα Στενά του Hormuz βρίσκονται υπό πίεση.
www.bankingnews.gr
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, οχώρες του Κόλπου αναζητούν νέο μοντέλο ασφάλειας με την Τεχεράνη, καθώς οι τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο ανέδειξαν την ευπάθεια των κρατών της περιοχής απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις, αλλά και τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής προστασίας.
Σύμφωνα με τους Financial Times, τα δημόσια μηνύματα κορυφαίων αξιωματούχων χωρών του Κόλπου δείχνουν ότι ενισχύεται η αντίληψη πως τα κράτη της περιοχής θα πρέπει να διαχειριστούν ενεργότερα τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μιλούν πλέον για την ανάγκη υιοθέτησης μιας «νέας προσέγγισης», ενώ το Κατάρ, μετά τον πόλεμο που ανέδειξε την ευπάθεια των χωρών της περιοχής και έπληξε την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως παράγοντα ασφάλειας, ζητά τη δημιουργία ενός «περιφερειακού πλαισίου ασφαλείας» με το Ιράν.
Κατάρ: «Ξυπνητήρι» ο πόλεμος με το Ιράν
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, μιλώντας στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, χαρακτήρισε τον πόλεμο κατά του Ιράν, τον οποίο ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο, ως ένα «ξυπνητήρι» για τις χώρες της περιοχής.
Όπως ανέφερε, τα κράτη του Κόλπου θα πρέπει «ως περιοχή, να ενεργήσουν υπεύθυνα μαζί και να διασφαλίσουν ότι έχουμε καλές σχέσεις με το Ιράν».
«Βρισκόμαστε σε αυτή την πορεία. Και οι περιφερειακοί μας εταίροι πιστεύουν επίσης σε αυτό», πρόσθεσε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στον Περσικό Κόλπο: οι αραβικές μοναρχίες δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένη την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα και ταυτόχρονα να αγνοούν τη γεωγραφική εγγύτητα και τη στρατιωτική ισχύ του Ιράν.
ΗΑΕ: «Χρειαζόμαστε νέα προσέγγιση»
Σε ξεχωριστή εκδήλωση, ο Anwar Gargash, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, υπογράμμισε επίσης την ανάγκη διαλόγου μεταξύ των αραβικών κρατών και του Ιράν.
Όπως σημείωσε, οι συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον «δεν προχωρούν πραγματικά».
«Χρειαζόμαστε μια νέα προσέγγιση σε αυτού του είδους τις συζητήσεις σχετικά με το τι είδους περιοχή θέλουμε να έχουμε», δήλωσε.
Ο Gargash πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις για τη μελλοντική σταθερότητα της περιοχής θα μπορούσαν να διεξαχθούν μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αλλά «θα πρέπει επίσης να γίνουν μεταξύ του Ιράν και των αραβικών χωρών».
Ο Κόλπος προετοιμάζεται για την «επόμενη ημέρα»
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι ενισχύεται σε ολόκληρο τον Κόλπο η άποψη πως τα κράτη της περιοχής, τα οποία πριν από τον πόλεμο είχαν ζητήσει από τις ΗΠΑ να μην εμπλακούν σε αυτόν, θα πρέπει πλέον να διαχειριστούν απευθείας τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη.
Και αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον έχει ήδη εμπλακεί στη σύγκρουση.
Ο Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani υπογράμμισε ότι χωρίς ένα πλαίσιο ασφαλείας που θα συγκεντρώνει όλες τις χώρες του Κόλπου μαζί με το Ιράν και θα διασφαλίζει ότι κανένα κράτος δεν αποτελεί απειλή για κάποιο άλλο, η περιοχή δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όπως στο παρελθόν.
«Χωρίς ένα πλαίσιο ασφαλείας που θα μας συγκεντρώνει όλους, ως χώρες του Κόλπου, μαζί με το Ιράν και θα διασφαλίζει ότι κανένας από εμάς δεν αποτελεί απειλή για τον άλλο, αυτή η περιοχή δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει με τον τρόπο που διοικούνταν στο παρελθόν», δήλωσε.
Ο Gargash είχε επίσης δηλώσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι «το Ιράν παραμένει γείτονάς μας» και πως κάποια στιγμή θα πρέπει να βρεθεί τρόπος για την αποκατάσταση όσων μπορούν να αποκατασταθούν.
«Η γεωγραφία δεν μας αφήνει άλλη επιλογή από την αλληλεπίδραση», είχε τονίσει.
Στο τραπέζι ακόμη και σύμφωνο μη επίθεσης
Διπλωμάτες και αναλυτές δήλωσαν στους Financial Times ότι και η Σαουδική Αραβία έχει θέσει, από την έναρξη του πολέμου, την ιδέα ενός συμφώνου μη επίθεσης μεταξύ των χωρών της Μέσης Ανατολής και του Ιράν.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος των διαβουλεύσεων του Ριάντ με τους συμμάχους του για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διαχειριστούν τις περιφερειακές εντάσεις μετά το τέλος του πολέμου.
Η Sanam Vakil από το Chatham House σημείωσε ότι οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου, καθώς σκέφτονται την επόμενη ημέρα του πολέμου, αναγνωρίζουν μια κρίσιμη πραγματικότητα.
Ο εξωτερικός εγγυητής της ασφάλειάς τους δεν θεωρείται πλέον αξιόπιστος, ενώ οι ίδιες έχουν τεταμένες σχέσεις με το Ιράν.
Χωρίς έναν αξιόπιστο αμερικανικό παράγοντα στήριξης, επομένως, θα πρέπει να διαχειριστούν οι ίδιες την ασφάλειά τους.
Όπως είπε, αυτό αποτελεί ανάγκη, αλλά ταυτόχρονα και ευκαιρία, καθώς οι χώρες της Μέσης Ανατολής μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο και μεγαλύτερη αυτονομία στη διαμόρφωση των δικών τους μηχανισμών ασφαλείας.
Σαουδική Αραβία: Νέα κρίση με τους Houthis
Το Ριάντ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με μια νέα κρίση, καθώς οι δυνάμεις της Ansar Allah στην Υεμένη αναζωπύρωσαν τις τελευταίες εβδομάδες τη σύγκρουση που διαρκεί περισσότερο από μία δεκαετία με τη Σαουδική Αραβία.
Οι Houthis έχουν εξαπολύσει σχεδόν καθημερινά κύματα πυραύλων και drones εναντίον του βασιλείου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει μέχρι στιγμής αντισταθεί στα αιτήματα του Σαουδάραβα διαδόχου Mohammed bin Salman να συμμετάσχουν αμερικανικές δυνάμεις στο πλευρό του Ριάντ στις επιθέσεις κατά των Houthis.
Η στάση αυτή έχει προκαλέσει προβληματισμό στις χώρες του Κόλπου, καθώς ενισχύει την αίσθηση ότι η αμερικανική στρατιωτική προστασία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
ΗΑΕ: Από τη σκληρή απάντηση στην αποκλιμάκωση
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρέθηκαν κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου αντιμέτωπα με τον μεγαλύτερο όγκο ιρανικών επιθέσεων μεταξύ των γειτονικών αραβικών κρατών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, σχεδόν 3.000 πύραυλοι και drones εκτοξεύθηκαν προς τα ΗΑΕ.
Εκείνη την περίοδο, το Abu Dhabi υιοθέτησε την πιο επιθετική στάση μεταξύ των δυνάμεων του Κόλπου και απάντησε πραγματοποιώντας δεκάδες αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν.
Ωστόσο, έκτοτε τα ΗΑΕ επιδιώκουν την αποκλιμάκωση των εντάσεων, καθώς θέλουν να διατηρήσουν τη θέση τους ως το σημαντικότερο χρηματοπιστωτικό, εμπορικό και τουριστικό κέντρο της περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ο διάδοχος του Abu Dhabi, Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, συναντήθηκε αυτόν τον μήνα με τον πρόεδρο του Ιράν Masoud Pezeshkian, στο περιθώριο της συνόδου των χωρών των BRICS στην Ινδία.
Ο φόβος για το Ιράν μετά τον πόλεμο
Η ευρύτερη ανησυχία των αραβικών κρατών είναι ότι μετά το τέλος του πολέμου θα βρεθούν απέναντι σε ένα Ιράν που θα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική απειλή.
Η Τεχεράνη έχει αποδείξει την ικανότητά της να πλήττει στόχους σε διαφορετικά σημεία της περιοχής και να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz.
Πρόκειται για μια κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία για τις εξαγωγές και τις εισαγωγές των χωρών του Κόλπου.
Η εμπειρία του πολέμου έχει, συνεπώς, ενισχύσει την ανάγκη για ένα νέο μοντέλο περιφερειακής ασφάλειας, στο οποίο οι αραβικές χώρες θα έχουν μεγαλύτερο έλεγχο και άμεση συμμετοχή.
Το Κατάρ ως δίαυλος μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ
Το Κατάρ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Παρότι δεν υπάρχουν απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι μεσολαβητές διατηρούν ανοιχτούς ανεπίσημους και παρασκηνιακούς διαύλους επικοινωνίας.
Οι ηγέτες των αραβικών χωρών αναμένεται να συναντηθούν με τον Donald Trump στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη αυτή την εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσουν την κρίση.
Στη Γενική Συνέλευση αναμένεται επίσης να συμμετάσχουν ο πρόεδρος του Ιράν Masoud Pezeshkian και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Trump: «Ίσως» συνάντηση με τον Pezeshkian
Ο Donald Trump δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News το Σαββατοκύριακο ότι «πιθανότατα» θα συμφωνούσε σε μια συνάντηση με τον πρόεδρο του Ιράν.
Όπως ανέφερε, βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, οι επιλογές που παρουσίασε ο Trump περιλαμβάνουν είτε «την καταστροφή του Ιράν», είτε την επιλογή να αφεθεί το Ιράν στην τύχη του ώστε να καταρρεύσει οικονομικά, είτε την επίτευξη μιας συμφωνίας.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι, παρά τη στρατιωτική σύγκρουση και την ένταση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος, παραμένει ανοιχτή μια παράλληλη διπλωματική διαδικασία.
Για τις χώρες του Κόλπου, ωστόσο, το βασικό ζητούμενο είναι πλέον διαφορετικό: πώς θα διασφαλίσουν την ασφάλειά τους σε μια περιοχή όπου το Ιράν παραμένει γείτονας, η απειλή δεν έχει εξαλειφθεί και η αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας αμφισβητείται ολοένα περισσότερο
ΗΠΑ και 8 χώρες του Κόλπου στήνουν ταμείο 10 δισ. δολ.
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση του Donald Trump έχει προτείνει να επενδύσει 5 δισ. δολάρια σε ένα νέο επενδυτικό ταμείο, με στόχο να βοηθήσει τις χώρες της Μέσης Ανατολής να αποκαταστήσουν τις ενεργειακές υποδομές που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο με το Ιράν και να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Hormuz για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η πρόταση βασίζεται σε δηλώσεις Αμερικανών και αξιωματούχων από τη Μέση Ανατολή, καθώς και σε έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή της εφημερίδας.
ΗΠΑ: Ταμείο 10 δισ. δολαρίων για την ενέργεια
Με βάση το αμερικανικό σχέδιο, η Ουάσιγκτον θα ζητήσει από οκτώ περιφερειακούς εταίρους —τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Ομάν, το Ιράκ και την Ιορδανία — να συνεισφέρουν συνολικά ποσό αντίστοιχο με την αμερικανική επένδυση.
Έτσι, θα δημιουργηθεί ένα επενδυτικό ταμείο συνολικού ύψους 10 δισ. δολαρίων.
Το σχέδιο θα ονομάζεται «Partnership for Allied Trust and Construction» (PACT).
Η πρωτοβουλία αποτελεί, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, έμμεση αναγνώριση από την κυβέρνηση Trump ότι ο επτάμηνος πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, καταστρέφοντας αγωγούς, διυλιστήρια και άλλες κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στην περιοχή.
Και η αποκατάστασή τους αναμένεται να απαιτήσει τεράστιες επενδύσεις.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται – Τίποτα δεν έχει «κλειδώσει»
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι διαπραγματεύσεις για το ταμείο βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη και ότι οι όροι της συμφωνίας ενδέχεται να αλλάξουν.
Παράλληλα, παραμένει άγνωστο πότε —ή ακόμη και εάν— οι υπόλοιπες χώρες θα αποφασίσουν να συμμετάσχουν στο σχέδιο.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της Μέσης Ανατολής εκτιμούν ότι η πρωτοβουλία αποτελεί προσπάθεια της Ουάσιγκτον να υποβαθμίσει τη στρατηγική σημασία των Στενών του Hormuz ως βασικής ενεργειακής αρτηρίας και ταυτόχρονα να προβάλει την ενότητα μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους απέναντι στο Ιράν.
Ωστόσο, προειδοποιούν ότι η δημιουργία ενός ταμείου για την ανοικοδόμηση κατεστραμμένων ενεργειακών υποδομών, χωρίς προηγουμένως να έχει επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη, μπορεί να είναι πρόωρη.
Ο λόγος είναι απλός: το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει ξανά με drones και πυραύλους τις νέες υποδομές.
Bilar Saab: «Η στρατηγική είναι γεμάτη ρίσκο»
Ο Bilal Saab, ανώτερος διευθυντής του τμήματος Μέσης Ανατολής στο συμβουλευτικό ίδρυμα TRENDS US, χαρακτήρισε την αμερικανική στρατηγική ιδιαίτερα επικίνδυνη.
«Αυτή η στρατηγική είναι γεμάτη ρίσκο», δήλωσε.
Ο Saab υπογράμμισε ότι οι χώρες του Κόλπου έχουν διαφορετικό βαθμό εξάρτησης από τα Στενά του Hormuz.
Περιφερειακές δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς ενέργειας.
Αντίθετα, μικρότερες χώρες, όπως το Κουβέιτ και το Κατάρ, εξακολουθούν να εξαρτώνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία.
Η Ουάσιγκτον δίνει το ταμείο στην DFC
Σύμφωνα με την αμερικανική πρόταση, τη διαχείριση του ταμείου θα αναλάβει η Development Finance Corporation (DFC) των ΗΠΑ.
Πρόκειται για ομοσπονδιακό οργανισμό που συνεργάζεται με τον ιδιωτικό τομέα, με στόχο τη στήριξη έργων που συνδέονται με την αμερικανική πολιτική εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί αλλαγή κατεύθυνσης για την DFC.
Τα προγράμματα του οργανισμού είχαν μέχρι σήμερα επικεντρωθεί κυρίως σε έργα σε αναπτυσσόμενες χώρες και όχι στα πλούσια βασίλεια του Κόλπου.
Ο πόλεμος άφησε πίσω του ενεργειακή «βόμβα»
Η πρόταση της κυβέρνησης Trump αποτελεί την πιο πρόσφατη προσπάθεια περιορισμού των οικονομικών και ενεργειακών επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν.
Οι ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones έπληξαν δεκάδες διυλιστήρια, πετρελαϊκά κοιτάσματα και τερματικούς σταθμούς εξαγωγής φυσικού αερίου σε ολόκληρη την περιοχή.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, ακόμη και εάν τα Στενά του Hormuz επανέλθουν πλήρως σε λειτουργία, οι πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου ενδέχεται να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η Σαουδική Αραβία χάνει και τον εναλλακτικό αγωγό
Οι επιθέσεις με drones προκάλεσαν, στις αρχές του μήνα, σοβαρό πλήγμα και στον πετρελαϊκό αγωγό της Σαουδική Αραβία που λειτουργεί ως εναλλακτική διαδρομή παράκαμψης των Στενών του Hormuz.
Η διακοπή λειτουργίας του ανάγκασε τη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει μεγαλύτερες ποσότητες αργού μέσω των Στενών του Hormuz, χρησιμοποιώντας πετρελαιοφόρα πλοία που ήδη αντιμετώπιζαν περιορισμούς χωρητικότητας.
Το πρόβλημα, έτσι, μεταφέρθηκε πολύ πέρα από τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.
Τα πετρελαιοφόρα παραμένουν εγκλωβισμένα – Εκτοξεύονται τα ναύλα
Η παράταση των θαλάσσιων διαδρομών και οι πρόσθετες μετακινήσεις των πλοίων για την αποφυγή των Στενών του Hormuz έχουν αυξήσει σημαντικά τον χρόνο κατά τον οποίο τα δεξαμενόπλοια παραμένουν απασχολημένα.
Το αποτέλεσμα ήταν τα ημερήσια ναύλα των πετρελαιοφόρων να εκτοξευθούν σε ιστορικά επίπεδα.
Παράλληλα, οι εμπορικές διαδρομές στην Ερυθρά Θάλασσα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την απειλή των Houthis.
Οι Houthis ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση του Σαββάτου σε εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμου αεροσκαφών κοντά στο αεροδρόμιο του Ριάντ, της πρωτεύουσας της Σαουδική Αραβία.
Δεκάδες δισ. δολάρια το κόστος της ανοικοδόμησης
Η τεράστια πολυπλοκότητα της αποκατάστασης των ενεργειακών εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές σημαίνει ότι οι πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας και οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές.
Αναλυτές ενέργειας και κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το κόστος επισκευής των ενεργειακών υποδομών της περιοχής ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Το ποσό περιλαμβάνει δαπάνες για μηχανική, κατασκευές, εξοπλισμό και πρώτες ύλες.
Ο Κόλπος ψάχνει νέους δρόμους για το πετρέλαιο
Παραγωγοί πετρελαίου στον Κόλπο, από τα ΗΑΕ έως το Ιράκ, βρίσκονται παράλληλα σε έναν αγώνα για τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς αργού.
Οι νέες διαδρομές έχουν συμβάλει στη διατήρηση της ροής πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή, επιβαρύνουν τα πετρελαιοφόρα, αυξάνουν το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών και, στην περίπτωση της Σαουδική Αραβία, δεν έχουν καταφέρει να εξαλείψουν με σταθερό τρόπο τα bottlenecks που έχουν οδηγήσει την πετρελαϊκή παραγωγή της χώρας σε επίπεδα χαμηλά πολλών δεκαετιών.
Omar Karim: Τα Στενά του Hormuz δεν θα επιστρέψουν εύκολα στην «κανονικότητα»
Ο Omar Karim, ερευνητής σε θέματα ασφάλειας του Κόλπου στο University of Birmingham της Βρετανίας, υποστηρίζει ότι διαμορφώνεται πλέον μια κοινή αντίληψη μεταξύ των αραβικών χωρών του Κόλπου και του Iraq.
«Φαίνεται ότι μεταξύ όλων των αραβικών χωρών του Κόλπου, ακόμη και του Iraq, διαμορφώνεται η αντίληψη ότι η κατάσταση στα Στενά του Hormuz δεν θα επιστρέψει βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα στις συνθήκες πριν από τον πόλεμο», δήλωσε.
Όπως πρόσθεσε, οι χώρες αυτές θα πρέπει να εργαστούν για τη δημιουργία αξιόπιστων, ασφαλών και σταθερών διαδρομών και διαδρόμων που θα μπορούν να παρακάμπτουν τα Στενά του Hormuz.
Ωστόσο, ο Karim προειδοποιεί ότι η νέα αρχιτεκτονική μεταφοράς ενέργειας θα δημιουργήσει αναπόφευκτα γεωγραφικές εξαρτήσεις μεταξύ των ίδιων των χωρών της περιοχής.
«Αυτός ο νέος μηχανισμός θα δημιουργήσει αναπόφευκτα γεωγραφική εξάρτηση ορισμένων συμμετεχουσών χωρών από άλλες και, κατά συνέπεια, ένα είδος εξάρτησης που θα μπορούσε να περιπλέξει τις διμερείς σχέσεις ορισμένων χωρών. Επομένως, η εφαρμογή του θα παραμείνει δύσκολη», σημείωσε.
Το μεγάλο στοίχημα της Ουάσιγκτον
Το σχέδιο των 10 δισ. δολαρίων δεν αφορά μόνο την ανοικοδόμηση κατεστραμμένων εγκαταστάσεων.
Αποτυπώνει μια ευρύτερη προσπάθεια της Ουάσιγκτον να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Μέση Ανατολή μεταφέρει την ενέργειά της, μειώνοντας την εξάρτηση από έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.
Όμως η μεγάλη πρόκληση είναι ότι η δημιουργία νέων αγωγών, τερματικών σταθμών και ενεργειακών υποδομών δεν εξαλείφει τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Χωρίς μια σταθερή συμφωνία που θα περιορίζει την πιθανότητα νέων επιθέσεων, οι νέες υποδομές μπορεί να βρεθούν ξανά στο στόχαστρο.
Έτσι, πίσω από το PACT βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο στοίχημα: εάν η Μέση Ανατολή μπορεί πράγματι να δημιουργήσει ένα νέο ενεργειακό δίκτυο που θα λειτουργεί ακόμη και όταν τα Στενά του Hormuz βρίσκονται υπό πίεση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών