Πώς τα αδίστακτα αλγοριθμικά avatar και οι ψεύτικοι «βοτανολόγοι» παρασύρουν ανυποψίαστους πολίτες στον όλεθρο — Το επικίνδυνο κόλπο των μάρκετερ, τα φρικτά περιστατικά και η άμεση ανάγκη για μπλόκο από τις αρχές
Η εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην καθημερινότητά μας έχει αγγίξει πλέον και τον ευαίσθητο τομέα της υγείας, με τα νευρωνικά δίκτυα να μετατρέπονται σε δημοφιλή πηγή ιατρικών συμβουλών.
Η τάση αυτή έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου κάνουν την εμφανίσή τους «θεραπευτές» και «βοτανολόγοι» δημιουργημένοι εξ ολοκλήρου από αλγορίθμους.
Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η περιπέτεια μιας 68χρονης κατοίκου της Μόσχας, η οποία εμπιστεύτηκε έναν τέτοιο «βοτανολόγο» Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ακολουθώντας τη συνταγή που πρότεινε το ψηφιακό avatar για «καθαρισμό εντέρου» —ένα έγχυμα από λεμόνι και μαύρο πιπέρι— η συνταξιούχος παρουσίασε ακατάσχετους εμετούς με αίμα και απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Η γυναίκα διακομίστηκε επειγόντως στο νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες, καθώς είχε εκλάβει το ψηφιακό avatar ως πραγματικό γιατρό.
«Θεραπεία μέσω AI»
Η Svetlana Sport, επικεφαλής ψυχίατρος στο ρωσικό Υπουργείο Υγείας, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου ήδη από τον Μάρτιο για τα πρώτα θύματα της «θεραπείας μέσω AI». Όπως εξήγησε, τα νευρωνικά δίκτυα συχνά τροποποιούν ή ακυρώνουν αυθαίρετα φαρμακευτικές αγωγές, φέρνοντας τους ασθενείς σε οριακή ψυχική και σωματική κατάσταση.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Gennady Onishchenko υπογράμμισε ότι η διάγνωση και η συνταγογράφηση αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των πραγματικών γιατρών.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στη Ρωσία.
Το 2025, ένας 60χρονος Αμερικανός, ανησυχώντας για την κατανάλωση αλατιού, ζήτησε συμβουλή από το ChatGPT και άρχισε να καταναλώνει βρωμιούχο νάτριο. Η απόφαση αυτή τον οδήγησε σε ψυχιατρική κλινική με οξεία δηλητηρίαση από βρώμιο (βρωμισμός).
Επικίνδυνες διαστάσεις
Ακόμη πιο επικίνδυνες διαστάσεις λαμβάνει η κατάσταση όταν εμπλέκονται ογκολογικοί ασθενείς.
Ο Igor Vikhlyanov, επικεφαλής ιατρός του Περιφερειακού Ογκολογικού Κέντρου Altai, ανέφερε την περίπτωση 60χρονου ασθενούς με καρκίνο στομάχου 2ου σταδίου.
Ο ασθενής, πειθόμενος από τις συμβουλές νευρωνικού δικτύου και του οικογενειακού του περιβάλλοντος, αρνήθηκε τη γαστρεκτομή, η οποία αποτελούσε τη μοναδική ριζική θεραπευτική επιλογή για την επιβίωσή του.
Πίσω από αυτούς τους λογαριασμούς δεν κρύβονται επιστήμονες, όπως αποκαλύπτει ο κινησιολόγος Mikhail Gavrikin σε δηλώσεις του στο Svobodnaya Press.
Πρόκειται για επαγγελματίες του μάρκετινγκ και πωλητές με μόνο στόχο την προώθηση συμπληρωμάτων διατροφής, «θαυματουργών» σταγόνων και συνδρομητικών υπηρεσιών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη παράγει πειστικό κείμενο που μιμείται την ιατρική ορολογία, εκμεταλλευόμενη τον φόβο και την εμπιστοσύνη των χρηστών.
Οι λόγοι που οδηγοούν τους πολίτες —και κυρίως τους ηλικιωμένους— σε αυτούς τους ψηφιακούς «γιατρούς» είναι πολλοί:
• Η έλλειψη διαθέσιμων ραντεβού και οι μεγάλες αναμονές στο σύστημα υγείας.
• Ο φόβος απέναντι σε χρόνιους πόνους ή ασαφή συμπτώματα που ωθεί στην αναζήτηση γρήγορων λύσεων.
• Η μοναξιά, καθώς το ψηφιακό ρομπότ προσφέρει την ψευδαίσθηση της προσοχής και της φροντίδας.
• Ο χαμηλός ψηφιακός γραμματισμός, που εμποδίζει την κατανόηση ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη απλώς αναπαράγει μοτίβα κειμένου χωρίς να σκέφτεται.
Καμία νομική ευθύνη
Ο κίνδυνος είναι τεράστιος, καθώς ένας αλγόριθμος δεν μπορεί να εξετάσει τον ασθενή, δεν φέρει καμία νομική ευθύνη και μπορεί να διαγνώσει λανθασμένα σοβαρές παθήσεις όπως έμφραγμα, εγκεφαλικό ή καρκίνο, στερώντας πολύτιμο χρόνο.
Για την προστασία των πολιτών, οι ειδικοί συνιστούν αυστηρό έλεγχο των διαπιστευτηρίων κάθε διαδικτυακού λογαριασμού, αποφυγή ακύρωσης φαρμακευτικών αγωγών χωρίς ιατρική οδηγία και εκπαίδευση των μεγαλύτερων σε ηλικία ατόμων.
Από νομικής πλευράς, ο δικηγόρος Dmitri Agranovsky τονίζει την ανάγκη κρατικής παρέμβασης.
Παρότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί νόμιμα από εγγεγραμμένους ιατρικούς φορείς, οι ανεξέλεγκτες και ανώνυμες πηγές ιατρικών συμβουλών πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως το επικίνδυνο ή εξτρεμιστικό περιεχόμενο, με άμεσο αποκλεισμό των αλγορίθμων και των σχετικών ιστοσελίδων από τις αρμόδιες αρχές, όπως η Roskomnadzor.
www.bankingnews.gr
Η τάση αυτή έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου κάνουν την εμφανίσή τους «θεραπευτές» και «βοτανολόγοι» δημιουργημένοι εξ ολοκλήρου από αλγορίθμους.
Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η περιπέτεια μιας 68χρονης κατοίκου της Μόσχας, η οποία εμπιστεύτηκε έναν τέτοιο «βοτανολόγο» Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ακολουθώντας τη συνταγή που πρότεινε το ψηφιακό avatar για «καθαρισμό εντέρου» —ένα έγχυμα από λεμόνι και μαύρο πιπέρι— η συνταξιούχος παρουσίασε ακατάσχετους εμετούς με αίμα και απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Η γυναίκα διακομίστηκε επειγόντως στο νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες, καθώς είχε εκλάβει το ψηφιακό avatar ως πραγματικό γιατρό.
«Θεραπεία μέσω AI»
Η Svetlana Sport, επικεφαλής ψυχίατρος στο ρωσικό Υπουργείο Υγείας, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου ήδη από τον Μάρτιο για τα πρώτα θύματα της «θεραπείας μέσω AI». Όπως εξήγησε, τα νευρωνικά δίκτυα συχνά τροποποιούν ή ακυρώνουν αυθαίρετα φαρμακευτικές αγωγές, φέρνοντας τους ασθενείς σε οριακή ψυχική και σωματική κατάσταση.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Gennady Onishchenko υπογράμμισε ότι η διάγνωση και η συνταγογράφηση αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των πραγματικών γιατρών.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στη Ρωσία.
Το 2025, ένας 60χρονος Αμερικανός, ανησυχώντας για την κατανάλωση αλατιού, ζήτησε συμβουλή από το ChatGPT και άρχισε να καταναλώνει βρωμιούχο νάτριο. Η απόφαση αυτή τον οδήγησε σε ψυχιατρική κλινική με οξεία δηλητηρίαση από βρώμιο (βρωμισμός).
Επικίνδυνες διαστάσεις
Ακόμη πιο επικίνδυνες διαστάσεις λαμβάνει η κατάσταση όταν εμπλέκονται ογκολογικοί ασθενείς.
Ο Igor Vikhlyanov, επικεφαλής ιατρός του Περιφερειακού Ογκολογικού Κέντρου Altai, ανέφερε την περίπτωση 60χρονου ασθενούς με καρκίνο στομάχου 2ου σταδίου.
Ο ασθενής, πειθόμενος από τις συμβουλές νευρωνικού δικτύου και του οικογενειακού του περιβάλλοντος, αρνήθηκε τη γαστρεκτομή, η οποία αποτελούσε τη μοναδική ριζική θεραπευτική επιλογή για την επιβίωσή του.
Πίσω από αυτούς τους λογαριασμούς δεν κρύβονται επιστήμονες, όπως αποκαλύπτει ο κινησιολόγος Mikhail Gavrikin σε δηλώσεις του στο Svobodnaya Press.
Πρόκειται για επαγγελματίες του μάρκετινγκ και πωλητές με μόνο στόχο την προώθηση συμπληρωμάτων διατροφής, «θαυματουργών» σταγόνων και συνδρομητικών υπηρεσιών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη παράγει πειστικό κείμενο που μιμείται την ιατρική ορολογία, εκμεταλλευόμενη τον φόβο και την εμπιστοσύνη των χρηστών.
Οι λόγοι που οδηγοούν τους πολίτες —και κυρίως τους ηλικιωμένους— σε αυτούς τους ψηφιακούς «γιατρούς» είναι πολλοί:
• Η έλλειψη διαθέσιμων ραντεβού και οι μεγάλες αναμονές στο σύστημα υγείας.
• Ο φόβος απέναντι σε χρόνιους πόνους ή ασαφή συμπτώματα που ωθεί στην αναζήτηση γρήγορων λύσεων.
• Η μοναξιά, καθώς το ψηφιακό ρομπότ προσφέρει την ψευδαίσθηση της προσοχής και της φροντίδας.
• Ο χαμηλός ψηφιακός γραμματισμός, που εμποδίζει την κατανόηση ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη απλώς αναπαράγει μοτίβα κειμένου χωρίς να σκέφτεται.
Καμία νομική ευθύνη
Ο κίνδυνος είναι τεράστιος, καθώς ένας αλγόριθμος δεν μπορεί να εξετάσει τον ασθενή, δεν φέρει καμία νομική ευθύνη και μπορεί να διαγνώσει λανθασμένα σοβαρές παθήσεις όπως έμφραγμα, εγκεφαλικό ή καρκίνο, στερώντας πολύτιμο χρόνο.
Για την προστασία των πολιτών, οι ειδικοί συνιστούν αυστηρό έλεγχο των διαπιστευτηρίων κάθε διαδικτυακού λογαριασμού, αποφυγή ακύρωσης φαρμακευτικών αγωγών χωρίς ιατρική οδηγία και εκπαίδευση των μεγαλύτερων σε ηλικία ατόμων.
Από νομικής πλευράς, ο δικηγόρος Dmitri Agranovsky τονίζει την ανάγκη κρατικής παρέμβασης.
Παρότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί νόμιμα από εγγεγραμμένους ιατρικούς φορείς, οι ανεξέλεγκτες και ανώνυμες πηγές ιατρικών συμβουλών πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως το επικίνδυνο ή εξτρεμιστικό περιεχόμενο, με άμεσο αποκλεισμό των αλγορίθμων και των σχετικών ιστοσελίδων από τις αρμόδιες αρχές, όπως η Roskomnadzor.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών