Η πρόεδρος της Μολδαβίας επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην Υπερδνειστερία, ενώ η Μόσχα κατηγορεί την κυβέρνηση Sandu ότι ακολουθεί τη γραμμή των Βρυξελλών κι οδηγεί τις διμερείς σχέσεις σε νέα ένταση
Σε μια περίοδο όπου η προσοχή της διεθνούς κοινότητας παραμένει στραμμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας, ένα άλλο, λιγότερο προβεβλημένο μέτωπο στην Ανατολική Ευρώπη επιστρέφει δυναμικά στην επικαιρότητα. Η πρόεδρος της Μολδαβίας, Maia Sandu, χαρακτήρισε «παράνομη» την παρουσία των ρωσικών στρατευμάτων στην αποσχισθείσα περιοχή της Υπερδνειστερίας, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική παρουσία της Μόσχας εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό εμπόδιο για την επανένωση της χώρας. Η δήλωση δεν πέρασε απαρατήρητη. Αντίθετα, έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά αλυσίδα αντιπαραθέσεων μεταξύ Κισινάου και Μόσχας, οι οποίες έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια καθώς η Μολδαβία επιταχύνει την πορεία της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η δήλωση που επαναφέρει την Υπερδνειστερία στο προσκήνιο
Σε συνέντευξή της στο ουγγρικό μέσο «Válasz Online», η Sandu επανέλαβε ότι η κυβέρνηση της Μολδαβίας επιδιώκει ειρηνική λύση στο ζήτημα της Υπερδνειστερίας, όμως θεωρεί ότι η παρουσία των ρωσικών δυνάμεων δυσχεραίνει οποιαδήποτε προσπάθεια επανένταξης της περιοχής.
«Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η παράνομη παρουσία των ρωσικών στρατευμάτων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η Μολδαβή πρόεδρος πρόσθεσε ότι το Κισινάου βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση για το ζήτημα, δείχνοντας ότι σκοπεύει να διατηρήσει το θέμα ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Η τοποθέτησή της δεν προκαλεί έκπληξη.
Η Sandu έχει ταυτιστεί πολιτικά με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της Μολδαβίας και με μια σαφώς πιο ψυχρή στάση απέναντι στη Ρωσία και την Ευρασιατική Ένωση σε σύγκριση με προηγούμενες κυβερνήσεις της χώρας.
Maia Sandu
Γιατί η Υπερδνειστερία παραμένει «παγωμένο» πρόβλημα
Η Υπερδνειστερία είναι μία στενή λωρίδα γης στα ανατολικά της Μολδαβίας, ανάμεσα στον ποταμό Δνείστερο και τα ουκρανικά σύνορα.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 λειτουργεί ως de facto ανεξάρτητη οντότητα, χωρίς όμως να αναγνωρίζεται διεθνώς ως ανεξάρτητο κράτος.
Η περιοχή διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Ρωσία, ενώ η παρουσία ρωσικών στρατευμάτων θεωρείται από τη Μόσχα στοιχείο σταθερότητας κι αποτροπής μιας νέας ένοπλης σύγκρουσης.
Για το Κισινάου, όμως, η ίδια παρουσία αποτελεί παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας.
Αυτή ακριβώς η διαφωνία βρίσκεται στον πυρήνα της διαμάχης εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
Η απάντηση της Μόσχας
Οι δηλώσεις Sandu έρχονται λίγους μήνες μετά από δημόσιες επικρίσεις Ρώσων αξιωματούχων προς τη μολδαβική ηγεσία.
Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στο Κισινάου, Oleg Ozerov, είχε κατηγορήσει τη Μολδαβία ότι υιοθετεί μια πολιτική αντιπαράθεσης υπό την επιρροή των Βρυξελλών.
Σύμφωνα με τη ρωσική προσέγγιση, η ευρωπαϊκή πορεία της Μολδαβίας συνοδεύεται από αυξανόμενη γεωπολιτική απομάκρυνση από τη Ρωσία κι από μια πολιτική που εντείνει αντί να μειώνει τις εντάσεις.
Η Μόσχα θεωρεί ότι το Κισινάου ακολουθεί πλέον μια λογική παρόμοια με εκείνη που ακολούθησαν άλλα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης τα προηγούμενα χρόνια, δίνοντας προτεραιότητα στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και περιορίζοντας σταδιακά τις σχέσεις τους με τη Ρωσία.
Oleg Ozerov
Από τις διπλωματικές διαφωνίες στα ταξιδιωτικά μέτρα
Η επιδείνωση των σχέσεων δεν περιορίζεται στο πολιτικό επίπεδο.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη καλέσει τους Ρώσους πολίτες να αποφεύγουν τα ταξίδια στη Μολδαβία, υποστηρίζοντας ότι οι αρχές της χώρας εφαρμόζουν πολιτικές διακρίσεων σε βάρος Ρώσων ταξιδιωτών.
Οι ρωσικές καταγγελίες περιλαμβάνουν αναφορές για αυστηρούς ελέγχους στο αεροδρόμιο του Κισινάου, πολύωρες αναμονές κι εξονυχιστικές διαδικασίες ελέγχου.
Από την άλλη πλευρά, οι αρχές της Μολδαβίας υποστηρίζουν ότι τα μέτρα ασφαλείας είναι αναγκαία λόγω των αυξημένων περιφερειακών κινδύνων μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Μια χώρα ανάμεσα σε δύο κόσμους-πολιτισμούς
Η Μολδαβία βρίσκεται σήμερα σε μια θέση που θυμίζει πολλές άλλες χώρες της μετασοβιετικής περιφέρειας ιδίως στην Ανατολική Ευρώπη και την Υπερκαυκασία.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η επιθυμία της σημερινής ηγεσίας για ταχύτερη ευρωπαϊκή ενσωμάτωση και στενότερους δεσμούς με τις Βρυξέλλες.
Από την άλλη, η γεωγραφία, η ιστορία, ο πολιτισμός κι η ύπαρξη της Υπερδνειστερίας καθιστούν αδύνατη την πλήρη αγνόηση της Ρωσίας.
Αυτός είναι κι ο λόγος που κάθε δήλωση για την Υπερδνειστερία αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Δεν αφορά μόνο μια αποσχισθείσα περιοχή, αλλά το συνολικό γεωπολιτικό προσανατολισμό της Μολδαβίας.
Η μεγάλη εικόνα
Οι δηλώσεις Sandu δείχνουν ότι το ζήτημα της Υπερδνειστερίας παραμένει μία από τις σημαντικότερες εστίες έντασης στη μετασοβιετική Ευρώπη.
Την ώρα που η Μολδαβία επιταχύνει την πορεία της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, η παρουσία των ρωσικών δυνάμεων εξακολουθεί να λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η χώρα παραμένει «εγκλωβισμένη» ανάμεσα σε δύο διαφορετικά γεωπολιτικά οράματα.
Εδώ, ακριβώς, βρίσκεται η πραγματική είδηση πίσω από τις δηλώσεις Maia Sandu: η μάχη για το γεωπολιτικό μέλλον/κατεύθυνση της Μολδαβίας δεν διεξάγεται μόνο στις Βρυξέλλες ή στη Μόσχα, αλλά και στην Υπερδνειστερία, μια στενή λωρίδα γης μεταξύ Δνείστερου κι Ουκρανίας που εξακολουθεί να επηρεάζει τις ισορροπίες σε ολόκληρη την περιοχή…
Σχόλια αναγνωστών