Εξωδικαστική λύση για χιλιάδες ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη» στο Κτηματολόγιο

Με εξωδικαστική διαδικασία θα μπορούν πλέον να επιλύονται χιλιάδες υποθέσεις ακινήτων που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», όταν οι πολίτες προβάλλουν δικαίωμα κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας.
Η νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της κτηματολογικής διαμεσολάβησης, δίνοντας στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να κατοχυρώσουν την ιδιοκτησία τους χωρίς να ακολουθήσουν την έως σήμερα πολυδάπανη και χρονοβόρα δικαστική οδό.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στο 72% της κτηματογράφησης έχουν καταγραφεί περίπου 3,45 εκατομμύρια ακίνητα ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 9% του συνόλου.
Με τον νόμο 5197/2025 είχε ήδη προβλεφθεί η δυνατότητα διόρθωσης των σχετικών εγγραφών μέσω κτηματολογικής διαμεσολάβησης. Η νέα παρέμβαση διευρύνει πλέον τη διαδικασία και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η κυριότητα θεμελιώνεται σε έκτακτη χρησικτησία.

Τέλος στις διαδοχικές προσφυγές στα δικαστήρια

Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν το Δημόσιο, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου δεν προέβαλλαν δικαιώματα επί του ακινήτου, ο πολίτης ήταν υποχρεωμένος να προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Η διαδικασία συνεπαγόταν σημαντικό οικονομικό κόστος και μεγάλες καθυστερήσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνταν δύο διαφορετικές δικαστικές προσφυγές μέχρι την οριστική κατοχύρωση της ιδιοκτησίας.
Με τη νέα ρύθμιση της Ειδικής Γραμματείας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, η επίλυση της υπόθεσης θα μπορεί να γίνεται μέσω ειδικά πιστοποιημένων κτηματολογικών διαμεσολαβητών.
Προβλέπεται επίσης η καταχώρηση στο Κτηματολόγιο του Φύλλου Βασικών Στοιχείων, ώστε να εξασφαλίζεται η δημοσιότητα της διαδικασίας, η ενημέρωση των ενδιαφερομένων και η δυνατότητα παρέμβασης τρίτου προσώπου που ενδεχομένως προβάλλει δικαιώματα.

Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται

Σε περίπτωση επιτυχούς ολοκλήρωσης της διαμεσολάβησης, στο σχετικό πρακτικό θα ενσωματώνονται:

• Έγγραφο του Δημοσίου, του αρμόδιου ΟΤΑ ή του ΝΠΔΔ, με το οποίο δηλώνεται ότι δεν προβάλλονται δικαιώματα επί του ακινήτου.
• Τουλάχιστον δύο ένορκες βεβαιώσεις από την πλευρά του ιδιώτη.
• Το έντυπο Ε9, στο οποίο θα πρέπει να εμφανίζεται η επίμαχη ιδιοκτησία τουλάχιστον για δέκα χρόνια πριν από τη διεξαγωγή της υποχρεωτικής συνεδρίας διαμεσολάβησης.
• Συμπληρωματικά, ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να καταθέτει αποδεικτικά στοιχεία που ενισχύουν τον ισχυρισμό του περί κατοχής και χρήσης του ακινήτου.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και τηλεφωνίας στο όνομά του, μισθωτήρια συμβόλαια στα οποία εμφανίζεται ως εκμισθωτής, αποδείξεις είσπραξης ενοικίων και δηλώσεις ενώπιον δημόσιων ή φορολογικών Αρχών.
Θα μπορούν ακόμη να προσκομιστούν οικοδομικές άδειες, τοπογραφικά διαγράμματα βέβαιης χρονολογίας, συμβολαιογραφικές πράξεις, καθώς και ιδιωτικά συμφωνητικά πώλησης ή διανομής. Τα τελευταία θα πρέπει να έχουν συνταχθεί τουλάχιστον 20 χρόνια πριν από την προσφυγή στη διαδικασία και να φέρουν βέβαιη χρονολογία.
Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο άρθρο 61 νομοσχεδίου που βρίσκεται υπό επεξεργασία στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.
Όπως αναφέρει το υπουργείο Δικαιοσύνης, στόχος είναι να αντιμετωπιστούν χρόνιες εκκρεμότητες με άμεσο και εξωδικαστικό τρόπο, να προστατευθούν τα δικαιώματα των πολιτών και να καταστεί δυνατή η αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων που παραμένουν δεσμευμένα.

www.bankingnews.gr