Ευρώπη στο χείλος του γκρεμού: Στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2009 τα αποθέματα φυσικού αερίου

Το φυσικό αέριο αναδεικνύεται πλέον στον βασικότερο πονοκέφαλο των επενδυτών στις ευρωπαϊκές αγορές κρατικών ομολόγων, παίρνοντας τη θέση του πετρελαίου, καθώς τα περιορισμένα αποθέματα ενισχύουν την ανησυχία για μια νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού.
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη διαμορφώνονται κοντά σε υψηλό πέντε μηνών, ενώ τα συμβόλαια παράδοσης για τους χειμερινούς μήνες διαπραγματεύονται πλέον σε επίπεδα πάνω από διπλάσια σε σύγκριση με πέρυσι. Παράλληλα, οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών τίτλων της Γερμανίας και της Βρετανίας έχουν ανέλθει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν εδώ και αρκετές δεκαετίες, παρότι το Brent παραμένει περίπου 30% κάτω από το υψηλό που είχε καταγράψει μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ - Ιράν.
Ο μεγαλύτερος φόβος για τις αγορές είναι ότι η νέα άνοδος του φυσικού αερίου μπορεί να πυροδοτήσει εκ νέου πληθωριστικές πιέσεις, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να κινηθούν με αυξήσεις επιτοκίων πιο επιθετικές από αυτές που έχουν ήδη ενσωματώσει στις τιμές τους οι επενδυτές.
Η σημασία του φυσικού αερίου για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς καλύπτει περίπου το 21% του ενεργειακού μείγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στη Βρετανία το αντίστοιχο ποσοστό βρίσκεται μεταξύ 25% και 35%.
«Το φυσικό αέριο έχει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα για τη Βρετανία και την Ευρώπη και ουσιαστικά δεν παρουσίασε ποτέ σημαντική αποκλιμάκωση κατά τις περιόδους εκεχειρίας, αλλά αντίθετα συνέχισε την ανοδική του πορεία», ανέφερε η Έμα Μοριάρτι, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου στην CG Asset Management. Η εταιρεία έχει αυξήσει την έκθεσή της σε κρατικούς τίτλους που είναι συνδεδεμένοι με τον πληθωρισμό στο 49% του βασικού fund πολλαπλών κατηγοριών ενεργητικού, επίπεδο που βρίσκεται κοντά σε ιστορικό υψηλό.

Το φυσικό αέριο επηρεάζει όλο και περισσότερο τις αποδόσεις

Η άνοδος των αποδόσεων των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ενεργειακή αγορά. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι προβληματισμοί για την πορεία των δημόσιων οικονομικών, η έντονη αύξηση του δανεισμού από εταιρείες που επενδύουν στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και η αβεβαιότητα γύρω από την οικονομική πολιτική των ΗΠΑ.
Παρόλα αυτά, όπως μεταδίδει το Bloomberg, οι επενδυτές αντιμετωπίζουν πλέον το φυσικό αέριο ως τον κυριότερο ενεργειακό παράγοντα κινδύνου για την πορεία των επιτοκίων στην Ευρώπη και τη Βρετανία. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι οι σημερινές τιμές του απέχουν σημαντικά από τα ακραία επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
«Το φυσικό αέριο έχει εξελιχθεί στον βασικό οδηγό των αποδόσεων», δήλωσε ο Jamie Searle, στρατηγικός αναλυτής ευρωπαϊκών επιτοκίων στη Citigroup. Σύμφωνα με τον ίδιο, από τις αρχές Ιουλίου οι μεταβολές στο duration των ομολόγων παρουσιάζουν ολοένα στενότερη συσχέτιση με τις κινήσεις του φυσικού αερίου και μικρότερη με τις διακυμάνσεις του πετρελαίου.
Η αλλαγή αυτή δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων απομακρύνονται σταδιακά από την παραδοσιακή εξάρτηση από το πετρέλαιο, καθώς από τον Ιούλιο παρατηρείται ολοένα ισχυρότερη παράλληλη κίνηση μεταξύ των τιμών του φυσικού αερίου και των αποδόσεων των 10ετών κρατικών τίτλων.

Αποθέματα στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2009

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή οδήγησε κράτη και επιχειρήσεις στην απόφαση να καθυστερήσουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου, θεωρώντας ότι η πολεμική αναστάτωση θα ήταν προσωρινή και ότι οι τιμές θα υποχωρούσαν.
Την ίδια στιγμή, το έντονο κύμα καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αύξησε σημαντικά την κατανάλωση. Έτσι, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σήμερα μόλις στο 63% της χωρητικότητάς τους, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο από το 2009.
Πρόσθετη πίεση δημιουργεί το Στενό του Hormuz, από το οποίο περνά κατά κανόνα περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Σε αντίθεση με την αγορά πετρελαίου, στην περίπτωση του φυσικού αερίου δεν υπάρχουν διαθέσιμες εναλλακτικές διαδρομές που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά των συγκεκριμένων ποσοτήτων στις διεθνείς αγορές, ενώ τα στρατηγικά αποθέματα παραμένουν περιορισμένα.
Αναλυτές της RBC Capital Markets, μεταξύ των οποίων και η Megum Muhic, προειδοποίησαν στις 13 Αυγούστου ότι «διαμορφώνονται οι συνθήκες για μια πιθανή ενεργειακή κρίση στις αγορές φυσικού αερίου». Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με τους ίδιους, θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ ισχυρότερες πληθωριστικές επιπτώσεις σε σχέση με μια αντίστοιχη αναστάτωση στην αγορά πετρελαίου.

Η «ασύμμετρη» απειλή για την πορεία των επιτοκίων

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη προχωρήσει σε μία αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026, ενώ η Τράπεζα της Αγγλίας έχει μέχρι στιγμής διατηρήσει αμετάβλητη τη νομισματική της πολιτική. Με βάση τις τρέχουσες αποτιμήσεις στις αγορές χρήματος, οι επενδυτές αναμένουν μία αύξηση επιτοκίων από καθεμία από τις δύο κεντρικές τράπεζες έως το τέλος του 2026, καθώς και μία επιπλέον αύξηση έως τον Σεπτέμβριο του 2027.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις, ωστόσο, μπορεί να αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες εάν οι τιμές του φυσικού αερίου εξακολουθήσουν να κινούνται ανοδικά και παράλληλα δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για την επαναλειτουργία του Στενού του Hormuz.
«Η συγκεκριμένη νέα πηγή πληθωριστικού κινδύνου, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες στην αναπλήρωση των ενεργειακών αποθεμάτων και τις συνέπειες του καύσωνα και της ξηρασίας, μας οδηγεί σε πιο επιφυλακτική στάση», δήλωσε ο Steven Barrow, επικεφαλής στρατηγικής G10 στη Standard Bank. Όπως τόνισε, η ομάδα του εξετάζει το ενδεχόμενο να αυξήσει τις εκτιμήσεις της για τα επιτόκια.
Για τις αγορές ομολόγων, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ιδιαίτερα αρνητική. Ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία στη Μέση Ανατολή και αυτή οδηγήσει σε νέα υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου, δεν είναι βέβαιο ότι θα εξαλειφθούν οι πιέσεις στις αποδόσεις και στα επιτόκια, εφόσον εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για την επάρκεια φυσικού αερίου.
Όπως υπογραμμίζουν οι αναλυτές της RBC, δημιουργείται έτσι ένα «ασύμμετρο» προφίλ κινδύνου για τα επιτόκια: τα περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης για τις αγορές είναι περιορισμένα, ενώ αντίθετα ο κίνδυνος σημαντικής επιδείνωσης αυξάνεται αισθητά σε περίπτωση που η ενεργειακή κατάσταση κλιμακωθεί.

www.bankingnews.gr