Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς μετά την απαγωγή του Nicolas Maduro κανείς δεν μπορεί να αψηφήσει τις απειλές του Αμερικανού προέδρου, Donald Trump, για τη Γροιλανδία.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Kaja Kallas, δήλωσε ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ συζήτησαν τους ισχυρισμούς του Trump ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν τη Γροιλανδία, που είναι αυτόνομη περιοχή εντός της Δανίας. Σύμφωνα με την ίδια, η ΕΕ εξέτασε εάν «αυτή αποτελεί πραγματική απειλή και, εάν ναι, ποια θα είναι η απάντησή μας».
Η Kallas επανέλαβε ότι οι δηλώσεις του Trump είναι «εξαιρετικά ανησυχητικές» και «δεν βοηθούν τη σταθερότητα ολόκληρου του κόσμου». Πρόσθεσε ότι η ΕΕ ήταν «πολύ σταθερή» στην ανάγκη διαφύλαξης της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας άλλων χωρών. Επέμεινε ότι το διεθνές δίκαιο πρέπει να τηρείται, καθώς είναι «το μόνο πράγμα που προστατεύει τις μικρότερες χώρες».
Τα 4 βήματα του Trump
Aξιωματούχοι της ΕΕ, στελέχη του ΝΑΤΟ, διπλωμάτες και ειδικοί στην άμυνα, μιλώντας στo Politico περιέγραψαν τα πιθανά βήματα μέσω των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο της στρατηγικής και πλούσιας σε φυσικούς πόρους αρκτικής νήσου.
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής και ενίσχυση της ανεξαρτησίας
Το πρώτο στάδιο αφορά την πολιτική και επικοινωνιακή προετοιμασία του εδάφους. Η κυβέρνηση Trump εμφανίζεται να ενθαρρύνει ανοιχτά το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, γνωρίζοντας ότι μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάπτει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ, χωρίς την έγκριση της Δανίας.
Σύμφωνα με δανικές υπηρεσίες ασφαλείας, έχουν εντοπιστεί εκστρατείες επιρροής, τόσο διαδικτυακές όσο και στη χώρα, που θυμίζουν ρωσικές πρακτικές παραπληροφόρησης. Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να τους πείσει, αλλά η δημιουργία μιας αίσθησης «αναπόφευκτης» ανεξαρτησίας.
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι προβάλλουν τη ρητορική της «αυτοδιάθεσης» και διαμηνύουν ότι καμία χώρα δεν θα αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία.
Βήμα 2: Η «δελεαστική» συμφωνία
Εφόσον η Γροιλανδία κινηθεί προς την ανεξαρτησία, το επόμενο βήμα θα ήταν η οικονομική και στρατηγική της σύνδεση με τις ΗΠΑ.
Αν και η άμεση ενσωμάτωση της Γροιλανδίας ως αμερικανική πολιτεία απορρίπτεται από τη μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων, στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο μιας Συμφωνίας Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association). Μέσω αυτής, οι ΗΠΑ θα παρείχαν ασφάλεια, χρηματοδότηση και ελεύθερο εμπόριο, με αντάλλαγμα πλήρη στρατιωτική ελευθερία στο νησί.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι μια τέτοια διαπραγμάτευση θα ήταν εξαιρετικά άνιση, ενώ η Γροιλανδία θα ρίσκαρε να απεμπολήσει κυριαρχικά δικαιώματα χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις μακροπρόθεσμου οφέλους.
Βήμα 3: Πίεση και συναλλαγή με την Ευρώπη
Η αντίδραση της Ευρώπης θεωρείται δεδομένη, ωστόσο η Ουάσινγκτον διαθέτει ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί: την Ουκρανία.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να είναι μια «ανταλλαγή ασφαλείας», όπου οι ΗΠΑ θα προσφέρουν πιο σαφείς εγγυήσεις προς το Κίεβο, με αντάλλαγμα την ανοχή ή σιωπηρή αποδοχή ενός διευρυμένου αμερικανικού ρόλου στη Γροιλανδία.
Ένα τέτοιο παζάρι θα έφερνε την Ευρώπη μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: αντίσταση με ρίσκο να έρθει σε ρήξη με την Ουάσινγκτον ή αποδοχή μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας στον Αρκτικό Κύκλο.
Βήμα 4: Το ακραίο σενάριο της στρατιωτικής επέμβασης
Αν όλα τα παραπάνω αποτύχουν, οι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο μια στρατιωτικής επίθεσης.
Η Γροιλανδία διαθέτει ελάχιστες αμυντικές δυνατότητες, ενώ οι ΗΠΑ έχουν ήδη στρατιωτική παρουσία στο έδαφος. Σύμφωνα με ειδικούς, μια ταχεία επιχείρηση κατάληψης του Νουούκ θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε ελάχιστο χρόνο.
Ένα τέτοιο σενάριο θα στερούνταν κάθε νομικής βάσης, θα απαιτούσε έγκριση του Κογκρέσου για μακροχρόνια κατοχή και, κυρίως, θα ισοδυναμούσε με σοβαρό πλήγμα στο ΝΑΤΟ και στη διεθνή αξιοπιστία των ΗΠΑ.
Ποιο είναι το συμπέρασμα… Παρότι μια στρατιωτική επέμβαση δεν θεωρείται άμεσα πιθανή, η σταδιακή κλιμάκωση πολιτικής πίεσης, επιρροής και διαπραγματευτικών εκβιασμών καθιστά το ζήτημα της Γροιλανδίας ένα από τα πιο ανησυχητικά γεωπολιτικά μέτωπα.
Όπως προειδοποιούν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, το ερώτημα δεν είναι αν το σχέδιο είναι ρεαλιστικό, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Donald Trump για να το υλοποιήσει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών