Είμαστε εκτεθειμένοι στην άβυσσο, λέει ο David Rosenberg, ιδρυτής και πρόεδρος της Rosenberg Research & Associates Inc
Η απόλυτη αισιοδοξία που επικρατεί στην αγορά μπορεί να κρύβει τεράστιους κινδύνους, σύμφωνα με έκθεση του David Rosenberg, ιδρυτή και προέδρου της Rosenberg Research & Associates Inc., την οποία σας παρουσιάζει το Banking News.
«Η συναίνεση σπάνια έχει δίκιο σε ό,τι αφορά τα σημεία καμπής», σημειώνει, και σήμερα δεν μιλάμε απλώς για συναίνεση – μιλάμε για ομοφωνία.
Αυτό, λέει, θα πρέπει να προβληματίσει κάθε σοβαρό επενδυτή.
Η αισιοδοξία έχει φτάσει σε εκκωφαντικό επίπεδο: η οικονομία φαίνεται «ισχυρή», τα κέρδη των επιχειρήσεων αναμένονται να είναι διψήφια, και οι μετοχές παραπέμπουν μόνο σε «καθαρούς ουρανούς».
Αν κάποιος απομόνωνες τα παραπάνω, θα νόμιζες ότι βρισκόμαστε σε κάποια χρηματοοικονομική «νιρβάνα», με τους κινδύνους να έχουν εξαλειφθεί και τους επιχειρηματικούς κύκλους να έχουν καταργηθεί.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο; κανένας οικονομολόγος στις δημοσκοπήσεις συναίνεσης δεν προβλέπει ύφεση για το 2026. Μηδενός εξαιρουμένου.
Τέτοια ομοφωνία είναι ιστορικά ασυνήθιστη. Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε ήταν στα τέλη του 2007 και όλοι θυμόμαστε πώς κατέληξε.
Πριν από αυτό; Στις αρχές του 2000. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, ή τουλάχιστον μοιάζει να κάνει ομοιοκαταληξία.
Χορωδία
Σύμφωνα με τον Rosenberg, η οικονομική επιστήμη υποτίθεται ότι είναι επάγγελμα σκληρής αντιπαράθεσης και ανταγωνιστικών απόψεων.
Αντί γι’ αυτό, σήμερα μοιάζει με χορωδία όπου όλοι τραγουδούν από το ίδιο ύμνο. Η αφήγηση της «μαλακής προσγείωσης» έχει εξελιχθεί από το «πιθανό» σε «βεβαιότητα» μέσα σε 12 μήνες.
Όταν η βεβαιότητα αντικαθιστά την πιθανότητα στις οικονομικές προβλέψεις, αυτό είναι το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι.
Οι υφέσεις δεν ανακοινώνονται με μεγάφωνο. Φτάνουν ακριβώς όταν κανείς δεν τις περιμένει, όταν η συναίνεση τις θεωρεί αδύνατες. Η απουσία προβλέψεων ύφεσης αποτελεί ένδειξη εφησυχασμού.
Η κοινότητα των επενδυτικών εταιρειών έχει ξεπεράσει ακόμα και τους οικονομολόγους στην υπεραισιοδοξία της.
Κάθε αναλυτής προβλέπει ανοδική πορεία για τον S&P 500 έως το τέλος του έτους, με μέσο στόχο που υποδηλώνει διψήφιο όφελος από τα τρέχοντα επίπεδα.
Το εύρος των εκτιμήσεων, που κανονικά καλύπτει εκατοντάδες μονάδες, έχει συμπιεστεί στο στενότερο εύρος που μπορεί να θυμηθεί κανείς.
Αυτό συμβαίνει όταν η θέληση για καριέρα υπερτερεί της ειλικρίνειας.
Κανένας στρατηγικός δεν θέλει να πιαστεί απροετοίμαστος αν η αγορά εκτιναχθεί.
Το πρόβλημα, όμως, διδάσκει η ιστορία, είναι ότι όταν όλοι στέκονται στη μία πλευρά του σκάφους, το σκάφος ανατρέπεται.
Δεν είναι μόνο οι στρατηγικοί. Η κοινότητα των αναλυτών έχει ουσιαστικά εγκαταλείψει τις «πωλήσεις».
Λιγότερο από το 5% όλων των αξιολογήσεων μετοχών S&P 500 φέρει σύσταση πώλησης. Αυτό δεν είναι ανάλυση, είναι μάρκετινγκ.
Όταν όσοι πληρώνονται για να εντοπίζουν υπερτιμημένες μετοχές δεν μπορούν να εντοπίσουν ούτε μία, πρέπει να αναρωτηθείς: για τι ακριβώς πληρώνουν οι επενδυτές;
Θεσμικοί επενδυτές
Η τοποθέτηση των θεσμικών επενδυτών λέει την ίδια ιστορία.
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Bank of America Corp., οι διαχειριστές χαρτοφυλακίων έχουν μειώσει την κατανομή μετρητών σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, μόλις πάνω από 1% στα δεδομένα αμοιβαίων κεφαλαίων εγχώριων μετοχών, συγκρίσιμα μόνο με την απόδοση μερισμάτων του S&P 500.
Παρά τη συζήτηση για ρευστότητα, οι επαγγελματίες είναι πλήρως επενδυμένοι.
Στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδο CAPE όλων των εποχών (40x), οι θεσμικοί επενδυτές αποφάσισαν να είναι απόλυτα πλήρως τοποθετημένοι.
Ο κίνδυνος υποχώρησης και κύκλου εξαγορών δεν ήταν ποτέ τόσο υψηλός όσο σήμερα.
Τα στοιχεία τοποθέτησης δείχνουν ότι η καθαρή μακροχρόνια έκθεση σε futures μετοχών βρίσκεται σε πολυετή υψηλά.
Ο δείκτης put-call είναι στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 20 ετών.
Η προστασία από πτώση έχει γίνει παρωχημένη. Όλοι στοιχηματίζουν με την ίδια στρατηγική: long στις μετοχές και short στη μεταβλητότητα.
Κραχ
Ο David Rosenberg διευκρινίζει ότι δεν προβλέπει άμεσο κραχ, αλλά επισημαίνει ότι η κατανόηση όλων των πιθανών αποτελεσμάτων είναι κρίσιμη, υπενθυμίζοντας το ρητό του John Keynes: οι αγορές μπορούν να παραμείνουν παράλογες πολύ περισσότερο από όσο οι σκεπτικιστές παραμένουν φερέγγυοι.
Η βασική του θέση είναι ότι η «περιθώριο ασφαλείας» έχει εξαφανιστεί.
Οι αποτιμήσεις -τιμή προς κέρδη, τιμή προς πωλήσεις, τιμή προς λογιστική αξία, market-cap/GDP (δείκτης Buffett), Shiller CAPE- βρίσκονται στο υψηλότερο δεκατημόριο ιστορικά.
Δεν σημαίνει ότι οι αγορές δεν μπορούν να ανεβούν, αλλά το σημερινό σημείο εκκίνησης είναι αδύναμο για μακροπρόθεσμη απόδοση.
Όταν το σενάριο ανόδου απαιτεί τελειότητα, δεν επενδύεις, κάνεις κερδοσκοπία.
Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς, αλλά μοιάζει: περίοδοι ισχυρών αποδόσεων οδηγούν σε εφησυχασμό, υπερβολικό ρίσκο, συμπίεση risk premiums σε μη βιώσιμα επίπεδα και, τελικά, ακολουθεί αναπροσαρμογή.
Το κλειδί σήμερα είναι ότι κανείς δεν περιμένει ύφεση, κανείς δεν προτείνει πώληση, κανείς δεν κρατά μετρητά.
Η αγορά, από ορισμό, έχει ήδη τιμολογήσει το καλύτερο σενάριο. Τι απομένει για το upside;
Όταν η πραγματικότητα αποτύχει να φτάσει στην τελειότητα, το κόστος του εφησυχασμού αποκαλύπτεται.
Η συμβουλή του David Rosenberg: να είμαστε προσεκτικοί όταν το πλήθος είναι πεπεισμένο για οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Η ανεξαρτησία και η συνειδητοποίηση του ρίσκου είναι αναγκαίες.
Ίσως ήρθε η ώρα να θυμηθούμε το παλιό ρητό του Warren Buffett: «Να φοβάσαι όταν οι άλλοι είναι άπληστοι και να είσαι άπληστος όταν οι άλλοι φοβούνται».
Σήμερα, η απληστία δεν είναι απλώς διάχυτη - είναι παγκόσμια.
Ο David Rosenberg επιλέγει να πάρει την αντίθετη θέση.
www.bankingnews.gr
«Η συναίνεση σπάνια έχει δίκιο σε ό,τι αφορά τα σημεία καμπής», σημειώνει, και σήμερα δεν μιλάμε απλώς για συναίνεση – μιλάμε για ομοφωνία.
Αυτό, λέει, θα πρέπει να προβληματίσει κάθε σοβαρό επενδυτή.
Η αισιοδοξία έχει φτάσει σε εκκωφαντικό επίπεδο: η οικονομία φαίνεται «ισχυρή», τα κέρδη των επιχειρήσεων αναμένονται να είναι διψήφια, και οι μετοχές παραπέμπουν μόνο σε «καθαρούς ουρανούς».
Αν κάποιος απομόνωνες τα παραπάνω, θα νόμιζες ότι βρισκόμαστε σε κάποια χρηματοοικονομική «νιρβάνα», με τους κινδύνους να έχουν εξαλειφθεί και τους επιχειρηματικούς κύκλους να έχουν καταργηθεί.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο; κανένας οικονομολόγος στις δημοσκοπήσεις συναίνεσης δεν προβλέπει ύφεση για το 2026. Μηδενός εξαιρουμένου.
Τέτοια ομοφωνία είναι ιστορικά ασυνήθιστη. Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε ήταν στα τέλη του 2007 και όλοι θυμόμαστε πώς κατέληξε.
Πριν από αυτό; Στις αρχές του 2000. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, ή τουλάχιστον μοιάζει να κάνει ομοιοκαταληξία.
Χορωδία
Σύμφωνα με τον Rosenberg, η οικονομική επιστήμη υποτίθεται ότι είναι επάγγελμα σκληρής αντιπαράθεσης και ανταγωνιστικών απόψεων.
Αντί γι’ αυτό, σήμερα μοιάζει με χορωδία όπου όλοι τραγουδούν από το ίδιο ύμνο. Η αφήγηση της «μαλακής προσγείωσης» έχει εξελιχθεί από το «πιθανό» σε «βεβαιότητα» μέσα σε 12 μήνες.
Όταν η βεβαιότητα αντικαθιστά την πιθανότητα στις οικονομικές προβλέψεις, αυτό είναι το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι.
Οι υφέσεις δεν ανακοινώνονται με μεγάφωνο. Φτάνουν ακριβώς όταν κανείς δεν τις περιμένει, όταν η συναίνεση τις θεωρεί αδύνατες. Η απουσία προβλέψεων ύφεσης αποτελεί ένδειξη εφησυχασμού.
Η κοινότητα των επενδυτικών εταιρειών έχει ξεπεράσει ακόμα και τους οικονομολόγους στην υπεραισιοδοξία της.
Κάθε αναλυτής προβλέπει ανοδική πορεία για τον S&P 500 έως το τέλος του έτους, με μέσο στόχο που υποδηλώνει διψήφιο όφελος από τα τρέχοντα επίπεδα.
Το εύρος των εκτιμήσεων, που κανονικά καλύπτει εκατοντάδες μονάδες, έχει συμπιεστεί στο στενότερο εύρος που μπορεί να θυμηθεί κανείς.
Αυτό συμβαίνει όταν η θέληση για καριέρα υπερτερεί της ειλικρίνειας.
Κανένας στρατηγικός δεν θέλει να πιαστεί απροετοίμαστος αν η αγορά εκτιναχθεί.
Το πρόβλημα, όμως, διδάσκει η ιστορία, είναι ότι όταν όλοι στέκονται στη μία πλευρά του σκάφους, το σκάφος ανατρέπεται.
Δεν είναι μόνο οι στρατηγικοί. Η κοινότητα των αναλυτών έχει ουσιαστικά εγκαταλείψει τις «πωλήσεις».
Λιγότερο από το 5% όλων των αξιολογήσεων μετοχών S&P 500 φέρει σύσταση πώλησης. Αυτό δεν είναι ανάλυση, είναι μάρκετινγκ.
Όταν όσοι πληρώνονται για να εντοπίζουν υπερτιμημένες μετοχές δεν μπορούν να εντοπίσουν ούτε μία, πρέπει να αναρωτηθείς: για τι ακριβώς πληρώνουν οι επενδυτές;
Θεσμικοί επενδυτές
Η τοποθέτηση των θεσμικών επενδυτών λέει την ίδια ιστορία.
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Bank of America Corp., οι διαχειριστές χαρτοφυλακίων έχουν μειώσει την κατανομή μετρητών σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, μόλις πάνω από 1% στα δεδομένα αμοιβαίων κεφαλαίων εγχώριων μετοχών, συγκρίσιμα μόνο με την απόδοση μερισμάτων του S&P 500.
Παρά τη συζήτηση για ρευστότητα, οι επαγγελματίες είναι πλήρως επενδυμένοι.
Στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδο CAPE όλων των εποχών (40x), οι θεσμικοί επενδυτές αποφάσισαν να είναι απόλυτα πλήρως τοποθετημένοι.
Ο κίνδυνος υποχώρησης και κύκλου εξαγορών δεν ήταν ποτέ τόσο υψηλός όσο σήμερα.
Τα στοιχεία τοποθέτησης δείχνουν ότι η καθαρή μακροχρόνια έκθεση σε futures μετοχών βρίσκεται σε πολυετή υψηλά.
Ο δείκτης put-call είναι στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 20 ετών.
Η προστασία από πτώση έχει γίνει παρωχημένη. Όλοι στοιχηματίζουν με την ίδια στρατηγική: long στις μετοχές και short στη μεταβλητότητα.
Κραχ
Ο David Rosenberg διευκρινίζει ότι δεν προβλέπει άμεσο κραχ, αλλά επισημαίνει ότι η κατανόηση όλων των πιθανών αποτελεσμάτων είναι κρίσιμη, υπενθυμίζοντας το ρητό του John Keynes: οι αγορές μπορούν να παραμείνουν παράλογες πολύ περισσότερο από όσο οι σκεπτικιστές παραμένουν φερέγγυοι.
Η βασική του θέση είναι ότι η «περιθώριο ασφαλείας» έχει εξαφανιστεί.
Οι αποτιμήσεις -τιμή προς κέρδη, τιμή προς πωλήσεις, τιμή προς λογιστική αξία, market-cap/GDP (δείκτης Buffett), Shiller CAPE- βρίσκονται στο υψηλότερο δεκατημόριο ιστορικά.
Δεν σημαίνει ότι οι αγορές δεν μπορούν να ανεβούν, αλλά το σημερινό σημείο εκκίνησης είναι αδύναμο για μακροπρόθεσμη απόδοση.
Όταν το σενάριο ανόδου απαιτεί τελειότητα, δεν επενδύεις, κάνεις κερδοσκοπία.
Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς, αλλά μοιάζει: περίοδοι ισχυρών αποδόσεων οδηγούν σε εφησυχασμό, υπερβολικό ρίσκο, συμπίεση risk premiums σε μη βιώσιμα επίπεδα και, τελικά, ακολουθεί αναπροσαρμογή.
Το κλειδί σήμερα είναι ότι κανείς δεν περιμένει ύφεση, κανείς δεν προτείνει πώληση, κανείς δεν κρατά μετρητά.
Η αγορά, από ορισμό, έχει ήδη τιμολογήσει το καλύτερο σενάριο. Τι απομένει για το upside;
Όταν η πραγματικότητα αποτύχει να φτάσει στην τελειότητα, το κόστος του εφησυχασμού αποκαλύπτεται.
Η συμβουλή του David Rosenberg: να είμαστε προσεκτικοί όταν το πλήθος είναι πεπεισμένο για οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Η ανεξαρτησία και η συνειδητοποίηση του ρίσκου είναι αναγκαίες.
Ίσως ήρθε η ώρα να θυμηθούμε το παλιό ρητό του Warren Buffett: «Να φοβάσαι όταν οι άλλοι είναι άπληστοι και να είσαι άπληστος όταν οι άλλοι φοβούνται».
Σήμερα, η απληστία δεν είναι απλώς διάχυτη - είναι παγκόσμια.
Ο David Rosenberg επιλέγει να πάρει την αντίθετη θέση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών