Επιστήμονες από τη Νέα Ζηλανδία και τις ΗΠΑ έχουν εντοπίσει ένα νέο φαινόμενο στους ωκεανούς, τα λεγόμενα «θαλάσσια σκοτεινά κύματα» — σύντομες αλλά έντονες περιόδους μείωσης του φωτός στον θαλάσσιο πυθμένα
Ο ωκεανός μοιάζει σταθερός και αμετάβλητος, όμως στα βάθη του συμβαίνουν αιφνίδιες μεταβολές που συχνά περνούν απαρατήρητες.
Επιστήμονες κατέγραψαν ένα φαινόμενο κατά το οποίο ο φωτισμός του θαλάσσιου πυθμένα μειώνεται κατά τάξεις μεγέθους, στερώντας από τα οικοσυστήματα βασικές συνθήκες ζωής.
Για να περιγράψουν αυτές τις ακραίες, αλλά «σιωπηλές» μεταβολές, εισήγαγαν έναν νέο επιστημονικό όρο.
Τι είναι τα «θαλάσσια σκοτεινά κύματα»
Ερευνητές από τη Νέα Ζηλανδία καθιέρωσαν τον όρο marine darkwaves («θαλάσσια σκοτεινά κύματα»), για να περιγράψουν σύντομες αλλά εξαιρετικά έντονες περιόδους απότομης μείωσης του φωτός στον θαλάσσιο πυθμένα.
Ανάλυση δεδομένων από υποθαλάσσιους αισθητήρες στις ακτές της Νέας Ζηλανδίας και της Καλιφόρνιας έδειξε ότι τέτοια επεισόδια μπορεί να διαρκούν από λίγες ημέρες έως και δύο μήνες.
Οι αιτίες ποικίλλουν: από ισχυρές καταιγίδες και μαζικές ανθίσεις φυκιών, έως εισροές θολών υδάτων από ποτάμια και συνέπειες δασικών πυρκαγιών, οι οποίες μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες σωματιδίων και οργανικής ύλης στη θάλασσα.
Σε όλες τις περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: το φως σχεδόν δεν φτάνει στα βενθικά οικοσυστήματα.
Επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα
Η αιφνίδια σκοτείνιαση έχει καταστροφικές συνέπειες. Φύκη και θαλάσσια λιβάδια, που εξαρτώνται από το ηλιακό φως, χάνουν έως και 95% της φωτοσυνθετικής τους δραστηριότητας.
Αυτό μεταφέρεται άμεσα σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα - από μικροοργανισμούς έως ψάρια και ανώτερους θηρευτές.
Σύμφωνα με οικολόγους, ακόμη και μια βραχυπρόθεσμη μείωση του φωτός μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, των οποίων οι συνέπειες τα οικοσυστήματα θα χρειαστούν χρόνια για να αντισταθμίσουν.
Στο σκοτάδι, ψάρια και ασπόνδυλα δυσκολεύονται να προσανατολιστούν, αλλάζουν μεταναστευτικές διαδρομές και χάνουν την αποτελεσματικότητα στο κυνήγι.
Παράλληλα, διαταράσσονται οι αναπαραγωγικές διαδικασίες - κάτι ιδιαίτερα επικίνδυνο για παράκτιους υφάλους και θαλάσσια λιβάδια.
Γιατί χρειάστηκε νέος όρος
Μέχρι σήμερα, τέτοια επεισόδια εξετάζονταν αποσπασματικά. Οι επιστήμονες συγκρίνουν την ανάγκη ορολογίας με την έννοια των marine heatwaves (θαλάσσιων καυσώνων), η οποία επέτρεψε τη συστηματική μελέτη της υπερθέρμανσης των ωκεανών.
Όπως σημειώνει ο κλιματολόγος Orlov M.E., όταν ένα φαινόμενο αποκτά σαφή ορισμό, παύει να θεωρείται στατιστική εξαίρεση και γίνεται αντικείμενο πλήρους και συστηματικής παρακολούθησης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο συνδυασμός σκοτεινών κυμάτων, αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών και οξίνισης των θαλασσών.
Μαζί, αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν δραματικά το στρες σε υφάλους και παράκτιες ζώνες, μειώνοντας την ικανότητά τους να ανακάμψουν.
Κενά δεδομένων και πιθανές λύσεις
Το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη μακροχρόνιων δεδομένων για τον φωτισμό του θαλάσσιου πυθμένα.
Οι υποθαλάσσιοι αισθητήρες είναι ακόμη λίγοι, ενώ τα δορυφορικά δεδομένα δεν αποτυπώνουν πάντα με ακρίβεια τις συνθήκες σε βάθος.
Η επέκταση των δικτύων αισθητήρων και η τυποποίηση των μεθόδων ανάλυσης θα μπορούσαν να επιτρέψουν την έγκαιρη αναγνώριση επικίνδυνων περιόδων και την ανάπτυξη μέτρων προστασίας για τα παράκτια οικοσυστήματα - τα οποία εξαρτώνται άμεσα από το φως για την επιβίωσή τους.
www.bankingnews.gr
Επιστήμονες κατέγραψαν ένα φαινόμενο κατά το οποίο ο φωτισμός του θαλάσσιου πυθμένα μειώνεται κατά τάξεις μεγέθους, στερώντας από τα οικοσυστήματα βασικές συνθήκες ζωής.
Για να περιγράψουν αυτές τις ακραίες, αλλά «σιωπηλές» μεταβολές, εισήγαγαν έναν νέο επιστημονικό όρο.
Τι είναι τα «θαλάσσια σκοτεινά κύματα»
Ερευνητές από τη Νέα Ζηλανδία καθιέρωσαν τον όρο marine darkwaves («θαλάσσια σκοτεινά κύματα»), για να περιγράψουν σύντομες αλλά εξαιρετικά έντονες περιόδους απότομης μείωσης του φωτός στον θαλάσσιο πυθμένα.
Ανάλυση δεδομένων από υποθαλάσσιους αισθητήρες στις ακτές της Νέας Ζηλανδίας και της Καλιφόρνιας έδειξε ότι τέτοια επεισόδια μπορεί να διαρκούν από λίγες ημέρες έως και δύο μήνες.
Οι αιτίες ποικίλλουν: από ισχυρές καταιγίδες και μαζικές ανθίσεις φυκιών, έως εισροές θολών υδάτων από ποτάμια και συνέπειες δασικών πυρκαγιών, οι οποίες μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες σωματιδίων και οργανικής ύλης στη θάλασσα.
Σε όλες τις περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: το φως σχεδόν δεν φτάνει στα βενθικά οικοσυστήματα.
Επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα
Η αιφνίδια σκοτείνιαση έχει καταστροφικές συνέπειες. Φύκη και θαλάσσια λιβάδια, που εξαρτώνται από το ηλιακό φως, χάνουν έως και 95% της φωτοσυνθετικής τους δραστηριότητας.
Αυτό μεταφέρεται άμεσα σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα - από μικροοργανισμούς έως ψάρια και ανώτερους θηρευτές.
Σύμφωνα με οικολόγους, ακόμη και μια βραχυπρόθεσμη μείωση του φωτός μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, των οποίων οι συνέπειες τα οικοσυστήματα θα χρειαστούν χρόνια για να αντισταθμίσουν.
Στο σκοτάδι, ψάρια και ασπόνδυλα δυσκολεύονται να προσανατολιστούν, αλλάζουν μεταναστευτικές διαδρομές και χάνουν την αποτελεσματικότητα στο κυνήγι.
Παράλληλα, διαταράσσονται οι αναπαραγωγικές διαδικασίες - κάτι ιδιαίτερα επικίνδυνο για παράκτιους υφάλους και θαλάσσια λιβάδια.
Γιατί χρειάστηκε νέος όρος
Μέχρι σήμερα, τέτοια επεισόδια εξετάζονταν αποσπασματικά. Οι επιστήμονες συγκρίνουν την ανάγκη ορολογίας με την έννοια των marine heatwaves (θαλάσσιων καυσώνων), η οποία επέτρεψε τη συστηματική μελέτη της υπερθέρμανσης των ωκεανών.
Όπως σημειώνει ο κλιματολόγος Orlov M.E., όταν ένα φαινόμενο αποκτά σαφή ορισμό, παύει να θεωρείται στατιστική εξαίρεση και γίνεται αντικείμενο πλήρους και συστηματικής παρακολούθησης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο συνδυασμός σκοτεινών κυμάτων, αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών και οξίνισης των θαλασσών.
Μαζί, αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν δραματικά το στρες σε υφάλους και παράκτιες ζώνες, μειώνοντας την ικανότητά τους να ανακάμψουν.
Κενά δεδομένων και πιθανές λύσεις
Το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη μακροχρόνιων δεδομένων για τον φωτισμό του θαλάσσιου πυθμένα.
Οι υποθαλάσσιοι αισθητήρες είναι ακόμη λίγοι, ενώ τα δορυφορικά δεδομένα δεν αποτυπώνουν πάντα με ακρίβεια τις συνθήκες σε βάθος.
Η επέκταση των δικτύων αισθητήρων και η τυποποίηση των μεθόδων ανάλυσης θα μπορούσαν να επιτρέψουν την έγκαιρη αναγνώριση επικίνδυνων περιόδων και την ανάπτυξη μέτρων προστασίας για τα παράκτια οικοσυστήματα - τα οποία εξαρτώνται άμεσα από το φως για την επιβίωσή τους.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών