Οι ΗΠΑ στήνουν συμμαχία για κρίσιμα ορυκτά – Μάχη γεωπολιτικής επιρροής σε κρίσιμες πρώτες ύλες
Στην Ουάσιγκτον ξεκινά σήμερα η πρώτη υπουργική συνάντηση για τα κρίσιμα ορυκτά, σε μια κίνηση που δεν είναι απλώς οικονομική αλλά καθαρά γεωπολιτική.
Με στόχο να περιορίσουν την κυριαρχία της Κίνας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, οι ΗΠΑ προσπαθούν να στήσουν μια διεθνή συμμαχία πάνω σε πόρους ζωτικής σημασίας για μπαταρίες, ημιαγωγούς και στρατιωτική τεχνολογία.
Η προσπάθεια αυτή αναδεικνύει όχι μόνο τις τεράστιες δυνατότητες των ορυκτών, αλλά και τον κίνδυνο μιας νέας «ψυχροπολεμικής» σύγκρουσης για τον έλεγχο της τεχνολογικής υπεροχής.
«Αδιάφορη» η ατζέντα
Τα κρίσιμα ορυκτά, όπως οι σπάνιες γαίες, είναι απαραίτητα για την παραγωγή μπαταριών, ημιαγωγών, τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού και ηλεκτρονικών, ενώ αποτελούν καίριας σημασίας πόρους για τη στρατιωτική βιομηχανία.
Σήμερα, οι προμήθειές τους εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από λίγες χώρες, κυρίως την Κίνα.
Ο έλεγχος της Κίνας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού υπήρξε καθοριστικός παράγοντας για την Ουάσιγκτον, η οποία επιδιώκει εδώ και χρόνια την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών και συνεργατικών δομών με συμμάχους.
Η βασική ιδέα του φόρουμ είναι απλή: να συγκεντρωθούν εκπρόσωποι άνω των 50 κρατών για να συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης και διαφοροποίησης των αλυσίδων προμήθειας κρίσιμων ορυκτών και για από κοινού επενδύσεις.
Στην θεωρία, μια τέτοια συνεργασία μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών, να δημιουργήσει πιο σταθερές βάσεις για την παραγωγή υψηλής τεχνολογίας προϊόντων και να περιορίσει τις αιφνίδιες διακυμάνσεις τιμών που πλήττουν κυρίως τους παραγωγούς ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών οχημάτων.
Η πρόκληση
Ωστόσο, οι διοργανωτές αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις πέρα από την τεχνική πλευρά των προμηθειών.
Ένα από τα κύρια ζητήματα είναι ο πολιτικός παράγοντας, κυρίως γύρω από τη Γροιλανδία και τις διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ, ΕΕ και ορισμένων συμμάχων.
Η αμερικανική διοίκηση έχει επανειλημμένα θέσει ζήτημα ελέγχου της Γροιλανδίας, προκαλώντας εντάσεις με τη Δανία και ορισμένους ευρωπαϊκούς εταίρους.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν, σύμφωνα με το Politico, ότι η αβεβαιότητα γύρω από τη Γροιλανδία μπορεί να υπονομεύσει την επιτυχία του φόρουμ.
Η υψηλή πολιτική ένταση αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμετεχόντων, κάτι που είναι κρίσιμο για πολυμερείς πρωτοβουλίες που απαιτούν μακροχρόνια συνεργασία και συνεκτική οικονομική πολιτική.
Η εκμετάλλευση
Ακόμη, οι αναλυτές σημειώνουν ότι τα πραγματικά αποθέματα ορυκτών σε απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Αρκτική, δεν είναι έτοιμα για γρήγορη εισαγωγή στις παγκόσμιες αγορές λόγω περιορισμών υποδομών και κλίματος.
Η σοβαρή αμφισβήτηση του φόρουμ βασίζεται στην παραδοχή ότι οι δομικές προκλήσεις της παγκόσμιας αγοράς ορυκτών δεν επιλύονται με μια μόνο συνάντηση, ακόμη κι αν αυτή πραγματοποιείται σε επίπεδο υπουργών εξωτερικών και βιομηχανικών εκπροσώπων.
Το φόρουμ μπορεί να λειτουργήσει ως χρήσιμη πλατφόρμα για ανταλλαγή πληροφοριών και για ανάδειξη προτεραιοτήτων, αλλά χωρίς σαφείς δεσμεύσεις για κοινές επενδύσεις και μηχανισμούς υλοποίησης, κινδυνεύει να παραμείνει κυρίως διακηρυκτικό.
Ιστορικά, ανάλογες πρωτοβουλίες στον τομέα ενέργειας και πρώτων υλών έχουν συναντήσει προβλήματα λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων: οι μεγάλοι καταναλωτές επιδιώκουν σταθερότητα στις προμήθειες, ενώ οι χώρες παραγωγοί θέλουν να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη από τους πόρους τους.
Σε περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων, αυτές οι διαφορές μπορεί να καταστούν αξεπέραστο εμπόδιο για την επίτευξη πραγματικών λύσεων.
www.bankingnews.gr
Με στόχο να περιορίσουν την κυριαρχία της Κίνας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, οι ΗΠΑ προσπαθούν να στήσουν μια διεθνή συμμαχία πάνω σε πόρους ζωτικής σημασίας για μπαταρίες, ημιαγωγούς και στρατιωτική τεχνολογία.
Η προσπάθεια αυτή αναδεικνύει όχι μόνο τις τεράστιες δυνατότητες των ορυκτών, αλλά και τον κίνδυνο μιας νέας «ψυχροπολεμικής» σύγκρουσης για τον έλεγχο της τεχνολογικής υπεροχής.
«Αδιάφορη» η ατζέντα
Τα κρίσιμα ορυκτά, όπως οι σπάνιες γαίες, είναι απαραίτητα για την παραγωγή μπαταριών, ημιαγωγών, τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού και ηλεκτρονικών, ενώ αποτελούν καίριας σημασίας πόρους για τη στρατιωτική βιομηχανία.
Σήμερα, οι προμήθειές τους εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από λίγες χώρες, κυρίως την Κίνα.
Ο έλεγχος της Κίνας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού υπήρξε καθοριστικός παράγοντας για την Ουάσιγκτον, η οποία επιδιώκει εδώ και χρόνια την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών και συνεργατικών δομών με συμμάχους.
Η βασική ιδέα του φόρουμ είναι απλή: να συγκεντρωθούν εκπρόσωποι άνω των 50 κρατών για να συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης και διαφοροποίησης των αλυσίδων προμήθειας κρίσιμων ορυκτών και για από κοινού επενδύσεις.
Στην θεωρία, μια τέτοια συνεργασία μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών, να δημιουργήσει πιο σταθερές βάσεις για την παραγωγή υψηλής τεχνολογίας προϊόντων και να περιορίσει τις αιφνίδιες διακυμάνσεις τιμών που πλήττουν κυρίως τους παραγωγούς ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών οχημάτων.
Η πρόκληση
Ωστόσο, οι διοργανωτές αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις πέρα από την τεχνική πλευρά των προμηθειών.
Ένα από τα κύρια ζητήματα είναι ο πολιτικός παράγοντας, κυρίως γύρω από τη Γροιλανδία και τις διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ, ΕΕ και ορισμένων συμμάχων.
Η αμερικανική διοίκηση έχει επανειλημμένα θέσει ζήτημα ελέγχου της Γροιλανδίας, προκαλώντας εντάσεις με τη Δανία και ορισμένους ευρωπαϊκούς εταίρους.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν, σύμφωνα με το Politico, ότι η αβεβαιότητα γύρω από τη Γροιλανδία μπορεί να υπονομεύσει την επιτυχία του φόρουμ.
Η υψηλή πολιτική ένταση αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμετεχόντων, κάτι που είναι κρίσιμο για πολυμερείς πρωτοβουλίες που απαιτούν μακροχρόνια συνεργασία και συνεκτική οικονομική πολιτική.
Η εκμετάλλευση
Ακόμη, οι αναλυτές σημειώνουν ότι τα πραγματικά αποθέματα ορυκτών σε απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Αρκτική, δεν είναι έτοιμα για γρήγορη εισαγωγή στις παγκόσμιες αγορές λόγω περιορισμών υποδομών και κλίματος.
Η σοβαρή αμφισβήτηση του φόρουμ βασίζεται στην παραδοχή ότι οι δομικές προκλήσεις της παγκόσμιας αγοράς ορυκτών δεν επιλύονται με μια μόνο συνάντηση, ακόμη κι αν αυτή πραγματοποιείται σε επίπεδο υπουργών εξωτερικών και βιομηχανικών εκπροσώπων.
Το φόρουμ μπορεί να λειτουργήσει ως χρήσιμη πλατφόρμα για ανταλλαγή πληροφοριών και για ανάδειξη προτεραιοτήτων, αλλά χωρίς σαφείς δεσμεύσεις για κοινές επενδύσεις και μηχανισμούς υλοποίησης, κινδυνεύει να παραμείνει κυρίως διακηρυκτικό.
Ιστορικά, ανάλογες πρωτοβουλίες στον τομέα ενέργειας και πρώτων υλών έχουν συναντήσει προβλήματα λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων: οι μεγάλοι καταναλωτές επιδιώκουν σταθερότητα στις προμήθειες, ενώ οι χώρες παραγωγοί θέλουν να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη από τους πόρους τους.
Σε περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων, αυτές οι διαφορές μπορεί να καταστούν αξεπέραστο εμπόδιο για την επίτευξη πραγματικών λύσεων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών