Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επαναφέρει στο προσκήνιο μια σοβαρή καταγγελία: ότι η Κίνα πραγματοποίησε το 2020 μια μυστική πυρηνική δοκιμή πλήρους κλίμακας, παραβιάζοντας το άτυπο μορατόριουμ που τηρείται εδώ και δεκαετίες.
Στις 22 Ιουνίου 2020, σεισμικός σταθμός στο Καζακστάν κατέγραψε δόνηση 2,75 Ρίχτερ. Το επίκεντρο εντοπίστηκε περίπου 720 χιλιόμετρα από το βασικό κινεζικό πεδίο πυρηνικών δοκιμών στο Λοπ Νουρ. Σύμφωνα με τον Christopher Yoo, αξιωματούχο του State Department αρμόδιο για τον έλεγχο όπλων, τα χαρακτηριστικά του σήματος είναι «ιδιαίτερα συμβατά» με υπόγεια έκρηξη και η πιθανότητα φυσικού σεισμού θεωρείται περιορισμένη.
Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, δεν είναι ομόφωνη. Ο Ben Dando, επικεφαλής σεισμολογίας και επαλήθευσης στον νορβηγικό οργανισμό NORSAR, σημείωσε ότι η αναλογία των σεισμικών κυμάτων θα μπορούσε να παραπέμπει σε έκρηξη, αλλά το σήμα ήταν ασθενές και καταγράφηκε από έναν μόνο σταθμό. Με βάση αυτά τα δεδομένα, δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα φυσικό φαινόμενο.
Το Πεκίνο απορρίπτει πλήρως τις κατηγορίες. Ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Lin Jian έκανε λόγο για «εντελώς αβάσιμους ισχυρισμούς» και κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι επιχειρεί να δημιουργήσει πρόσχημα για πιθανή επανέναρξη αμερικανικών δοκιμών.
Και οι δύο χώρες έχουν υπογράψει τη Συνθήκη Πλήρους Απαγόρευσης των Πυρηνικών Δοκιμών, χωρίς όμως να την έχουν επικυρώσει — γεγονός που σημαίνει ότι η συνθήκη δεν έχει τεθεί επισήμως σε ισχύ. Παρά το μορατόριουμ, η τεχνολογική εξέλιξη των πυρηνικών οπλοστασίων συνεχίζεται.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η αξιοπιστία των όπλων διασφαλίζεται μέσω προσομοιώσεων σε υπερυπολογιστές και «υποκρίσιμων» δοκιμών, όπου πυροδοτούνται μικρές ποσότητες πλουτωνίου χωρίς να προκαλείται πυρηνική αλυσιδωτή αντίδραση. Το 2024, το NPR κατέγραψε σπάνιες εικόνες από τέτοιες υπόγειες εγκαταστάσεις.
Η Κίνα έχει πραγματοποιήσει μόλις 45 πυρηνικές δοκιμές πριν από το μορατόριουμ, αριθμός μικρότερος από άλλες πυρηνικές δυνάμεις. Παράλληλα, επεκτείνει ραγδαία το πυρηνικό της οπλοστάσιο, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες ότι ίσως αναζητά νέα πειραματικά δεδομένα.
Αν η δόνηση των 2,75 Ρίχτερ ήταν πράγματι πυρηνική έκρηξη, εκτιμάται ότι θα αντιστοιχούσε σε ισχύ δεκάδων τόνων TNT. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η δημιουργία υπόγειας κοιλότητας μπορεί να «καμουφλάρει» μια πολύ ισχυρότερη δοκιμή — ίσως εκατοντάδων τόνων ή ακόμη και ενός κιλοτόνου.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο: εάν επιβεβαιωθεί η καταγγελία, θα πρόκειται για σοβαρό πλήγμα στο ήδη εύθραυστο καθεστώς πυρηνικού ελέγχου και για ένα ακόμη βήμα προς μια νέα εποχή πυρηνικής καχυποψίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών