Έκθεση σοκ - Κατάρρευση 35% στην πραγματική καταναλωτική δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών από το 2008

Οι καταναλωτές - ψηφοφόροι θα πουν το δικό τους πρόβλημα μέσα από τις εθνικές κάλπες, ενώ μέχρι σήμερα παρακολουθούν τα προβλήματα του πολιτικού κόσμου και των κομμάτων που αδυνατούν να βρουν πρακτικές λύσεις στα δικά τους προβλήματα.
Η αρχή του προβλήματος είναι η χαμηλή καταναλωτική δαπάνη που δεν μπορεί να καλύψει τις καθημερινές τους ανάγκες.
Η Ετήσια Έρευνα του Ελληνικού Εμπορίου της ΕΣΕΕ για το 2025, ανάμεσα στα πολλά αρνητικά, εντοπίζει ότι ο μέσος όρος της μηνιαίας δαπάνης το 2024 είναι χαμηλότερος σε σχέση με το 2008.

Η πτώση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης

Πριν την οικονομική κρίση του 2010 ήταν 2117,60 ευρώ και διαμορφώθηκε σε 1724,54 ευρώ το 2024. Η ονομαστική μείωση ανά νοικοκυριό είναι κατά 18,8%.
Ο διευθυντής του ΙΝΕΜΥ κ. Χαράλαμπος Αραχώβας αποκαλύπτει ότι σε πραγματικές τιμές μειώνουν την ονομαστική δαπάνη κατά 35,3% και η πραγματική δαπάνη περιορίζεται σε 1.451,7 ευρώ το 2024, όταν το 2008 ήταν 2.259,50 ευρώ. Η σύγκριση λέει ότι η μέση δαπάνη υπολείπεται κατά 807 ευρώ τα τελευταία 16 χρόνια.

Οι δαπάνες για διατροφή μειώθηκαν κατά 30%

Σε πραγματικές τιμές, η δαπάνη για διατροφή και μη οινοπνευματώδη υποχώρησε κατά 30,5%. Το 2024 η μέση μηνιαία δαπάνη υποχώρησε σε 363,96 ευρώ, όταν στην αντίστοιχη κατηγορία δαπανούσαν 523,98 ευρώ το 2008.

Τα νοικοκυριά μειώνουν τις δαπάνες

Με βάση την έκθεση, η ποσοστιαία μεταβολή της μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών εμφανίζει ότι μειώθηκε κατά -6% όταν αυτή ανέρχεται πάνω από τις 3.500 ευρώ. Κάτω από τις 3.500 έως τις 2.801 ευρώ υποχώρησε -1%. Αντίθετα, η δαπάνη άνω των 2.200 έως 2.800 ευρώ αυξήθηκε +4%.
Η υψηλότερη αύξηση, κατά 12%, παρουσιάζει η κατηγορία των νοικοκυριών από 1.400 έως 1.800 ευρώ. Κάτω από τα 1.000 η πτώση ήταν -1% και για δαπάνη μέχρι 700 ευρώ σημειώθηκε πτώση κατά -3%.

Οι πωλήσεις της μπύρας μειώθηκαν κατά 5%

Η ακρίβεια, ως έννοια που αποτυπώνεται σε δημοσκοπήσεις, δικαιολογείται με τα παραπάνω στοιχεία που καθιστούν πιεστική την καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Την ίδια στιγμή, σε έκθεση του ΙΟΒΕ σε συνεργασία με την Ελληνική Ζυθοποιία αποτυπώθηκε ότι η κατανάλωση μπύρας μειώθηκε κατά 5% και οι τρέχουσες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αντίστοιχη πτώση και τη φετινή χρονιά. Στελέχη του κλάδου ήδη προωθούν προϊόντα μπύρας σε χαμηλότερες τιμές για να αναζωπυρώσουν τη ζήτηση. Ο συνολικός τζίρος της αγοράς διαμορφώνεται σε 575 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 200 εκατ. ευρώ τον χρόνο πηγαίνουν στα ταμεία του κράτους λόγω του διπλασιασμού του ΕΦΚ στην μπύρα από το 2016.

Οι εμπορικές επιχειρήσεις ως προς το ΑΕΠ

Η Έκθεση της ΕΣΕΕ του 2025 αναδεικνύει ότι το ελληνικό εμπόριο παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα (17,3%), διατηρώντας τη σημαντική θέση του στην ελληνική οικονομία (11% του ΑΕΠ), ενώ κατέχει τη 12η θέση συμβολής στον τζίρο του Ευρωπαϊκού Λιανικού Εμπορίου ανάμεσα στους 30 της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς.
Ωστόσο, ο πληθωρισμός απορροφά το σύνολο σχεδόν της ετήσιας αύξησης του τζίρου. Την ίδια περίοδο, η αλλαγή των κανόνων του παγκόσμιου εμπορίου, οι νέες καταναλωτικές τάσεις που μετατοπίζουν τον τζίρο στα ψηφιακά κανάλια πωλήσεων, καθώς και η παρατεταμένη συμπίεση και στροφή της καταναλωτικής δαπάνης στα αγαθά πρώτης ανάγκης, αλλάζουν τον χάρτη της αγοράς: οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις και το υπέρογκο λειτουργικό κόστος αποτελεί σοβαρό παράγοντα ανάσχεσης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Ως κυριότερα σημεία προβληματισμού επισημαίνονται τα εξής:
• Τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις δεν παρουσιάζουν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους.
• Η πίεση στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις είναι αρκετά μεγαλύτερη, καθώς οι επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 2,8%, ενώ με απλογραφικά μείωση που προσεγγίζει το -3,6%. Η πίεση είναι μεγαλύτερη σε ένδυση/υπόδηση.
• Οι μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις στο λιανικό παρουσιάζουν συρρίκνωση, καθώς το 35% καταγράφει μείωση του κύκλου εργασιών.
• Οι οικονομικές υποχρεώσεις, η έλλειψη ρευστότητας και η διαχείριση των ανατιμήσεων αποτελούν τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις εμπορικές επιχειρήσεις.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Σταύρος Καφούνης αναφέρθηκε στο μείζον θέμα της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία περνά σε νέα φάση: πιο πολιτικοποιημένη, πιο αμυντική και άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ασφάλεια και τη βιομηχανική στρατηγική.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ υπογράμμισε: «Χρειάζεται ένα αξιόπιστο ευρωπαϊκό σχέδιο για προσιτή ενέργεια, που να διασφαλίζει επάρκεια και σταθερές, ανταγωνιστικές τιμές για την παραγωγή και τη μεταποίηση. Ωστόσο, σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η περιχαράκωση. Ναι, χρειαζόμαστε εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε πραγματικούς κινδύνους.
Όχι, όμως, πολιτικές που οδηγούν σε άκριτο προστατευτισμό. Η διαφοροποίηση μέσω ισχυρών και αξιόπιστων εμπορικών συμφωνιών είναι εργαλείο ανθεκτικότητας για την Ευρώπη και πρέπει να αξιοποιηθεί ως τέτοιο».



Νίκος Θεοδωρόπουλος
ntheo@bankingnews.gr
www.bankingnews.gr