Δραματική προειδοποίηση από Birol (ΙΕΑ): Ζούμε τη χειρότερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία

Η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ προκαλούν σοβαρές αναταράξεις. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Fatih Birol, προειδοποίησε ότι «αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη απειλή ενεργειακής ασφάλειας στην ιστορία».
Μιλώντας στο CNBC, στο πλαίσιο του συνεδρίου CONVERGE LIVE στη Σιγκαπούρη, ο Birol σημείωσε ότι η παγκόσμια αγορά έχει ήδη χάσει περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ σημαντικές είναι και οι διαταραχές σε άλλες ενεργειακές πρώτες ύλες.

Ο διπλός αποκλεισμός που παραλύει την αγορά

Τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως, βρίσκονται σήμερα υπό «διπλό αποκλεισμό», καθώς ούτε το Ιράν ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτρέπουν τη διέλευση πλοίων.
Πριν από την κρίση, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων περνούσαν καθημερινά από το σημείο αυτό. Η διακοπή της ροής έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και επιβαρύνοντας την ανάπτυξη.

Ευρώπη: Στο «κόκκινο» η επάρκεια καυσίμων

Ιδιαίτερα εκτεθειμένη είναι η Ευρώπη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Μέση Ανατολή για καύσιμα αεροπορίας. Σύμφωνα με τον Birol, περίπου το 75% του jet fuel προερχόταν από την περιοχή, ποσοστό που πλέον έχει σχεδόν μηδενιστεί.
Οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να καλύψουν το κενό μέσω εισαγωγών από τις ΗΠΑ και τη Νιγηρία, ωστόσο η επάρκεια παραμένει αβέβαιη. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η λήψη μέτρων όπως ο περιορισμός των αεροπορικών ταξιδιών, εάν η κρίση συνεχιστεί.

Έκτακτα μέτρα χωρίς οριστική λύση

Σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι επιπτώσεις, τα 32 κράτη-μέλη του IEA συμφώνησαν στην αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα.
Ωστόσο, ο επικεφαλής του οργανισμού ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για προσωρινή λύση. Όπως τόνισε, η κίνηση αυτή «μειώνει τον πόνο, αλλά δεν αποτελεί θεραπεία», επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική λύση είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης

Η κρίση αυτή ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για αλλαγές στο ενεργειακό μείγμα. Ο Birol εκτιμά ότι η πυρηνική ενέργεια θα ενισχυθεί σημαντικά, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, θα γνωρίσουν ισχυρή ανάπτυξη.
Παράλληλα, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αναμένεται να επωφεληθούν από την αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες, κυρίως στην Ασία, ενδέχεται να υπάρξει προσωρινή επιστροφή στη χρήση άνθρακα, ως μέτρο διασφάλισης της ενεργειακής επάρκειας.

Ένα εύθραυστο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα

Η παρούσα κρίση αναδεικνύει την ευαλωτότητα του διεθνούς ενεργειακού συστήματος απέναντι σε γεωπολιτικούς κινδύνους. Η εξάρτηση από κρίσιμα περάσματα, όπως τα Στενά του Ορμούζ, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας.
Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η ενεργειακή ασφάλεια επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με τις κυβερνήσεις να καλούνται να λάβουν δύσκολες αποφάσεις για την προστασία των οικονομιών τους και τη διασφάλιση της επάρκειας ενέργειας.

www.bankingnews.gr