Εφιάλτης στασιμοπληθωρισμού - Το πετρέλαιο ξαναγράφει σενάριο παγκόσμιας κρίσης, διπλό σοκ για Ευρώπη

Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό, καθώς η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας απειλεί να συνδυάσει υψηλότερο πληθωρισμό με επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης.
Οι ελπίδες ότι η προσωρινή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα επέτρεπε στην παγκόσμια οικονομία να αποφύγει ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων εξανεμίστηκαν, καθώς το πετρέλαιο επέστρεψε στα 100 δολάρια το βαρέλι, παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση στα 98 δολ. ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου καταγράφουν τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από τον Μάρτιο και το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων αυξάνεται σε υψηλά πολλών ετών.
Την ίδια στιγμή, οι νέες εμπορικές εντάσεις προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας για καταναλωτές, επιχειρήσεις και επενδυτές. Οι ΗΠΑ επέβαλαν την Παρασκευή νέους δασμούς 10% και 12,5% σε εισαγωγές από 60 εμπορικούς εταίρους, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω πιέσεων στις τιμές.
«Ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού υπήρχε ήδη για κάθε οικονομία από τον Μάρτιο, με διαφορετικό τρόπο για την καθεμία», δήλωσε στο Reuters η Alessia Berardi, επικεφαλής παγκόσμιας μακροοικονομικής ανάλυσης στο Amundi Investment Institute, σημειώνοντας ότι η διεύρυνση της σύγκρουσης «αυξάνει σίγουρα τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού».

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο οδηγούν το νέο κύμα ανησυχίας

Οι ενεργειακές τιμές αποτελούν τον βασικό καταλύτη των νέων πληθωριστικών φόβων.
Το Brent, που είχε υποχωρήσει έως τα 70 δολάρια στις αρχές Ιουλίου λόγω της αισιοδοξίας για εκεχειρία, επέστρεψε στα 100 δολάρια μετά τις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης σε δύο σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η εξέλιξη αυτή διεύρυνε τις ανησυχίες για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές πέρα από τα προβλήματα στη στρατηγικής σημασίας περιοχή των Στενών του Χορμούζ.
Το πετρέλαιο έχει αυξηθεί σχεδόν 40% μέσα στον Ιούλιο, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από τον Μάρτιο, ενώ τα συμβόλαια φυσικού αερίου αναφοράς στην Ευρώπη κινούνται επίσης στα υψηλότερα επίπεδα από τον ίδιο μήνα.




Οι αγορές φοβούνται νέο πληθωριστικό σοκ

Παρότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ για τον Ιούνιο διαμορφώθηκε χαμηλότερα των προβλέψεων, η ανακούφιση αποδείχθηκε βραχύβια.
Η εκτίναξη των ενεργειακών τιμών οδήγησε σε σημαντική άνοδο τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων από τις ΗΠΑ έως την Ιαπωνία και τη Γερμανία, καθώς οι επενδυτές επανεκτιμούν την πορεία των επιτοκίων.
Οι δείκτες προσδοκιών για τον πληθωρισμό στις αγορές δεν έχουν ακόμη αντιδράσει πλήρως, ωστόσο αναλυτές προειδοποιούν ότι η επίδραση των εμπορευμάτων μπορεί να εμφανιστεί με καθυστέρηση.
Ο Kristjan Kasikov, επικεφαλής λύσεων ποσοτικής ανάλυσης για επενδυτές συναλλάγματος στη Citi, σημείωσε ότι ιστορικά οι αγορές συχνά καθυστερούν να ενσωματώσουν πλήρως τις επιπτώσεις από τις μεταβολές στις τιμές αγροτικών προϊόντων και ενέργειας.
Παράλληλα, η εταιρεία αναλύσεων Kpler εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων φορτίων λιπασμάτων διέρχεται από τα Στενά του Hormuz, γεγονός που δημιουργεί κινδύνους για παρατεταμένες πιέσεις στις τιμές τροφίμων, ιδιαίτερα στις πιο ευάλωτες αναδυόμενες οικονομίες.



Κεντρικές τράπεζες σε δύσκολη ισορροπία

Η νέα άνοδος της ενέργειας αναζωπύρωσε τα στοιχήματα των αγορών ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να διατηρήσουν πιο αυστηρή στάση ή ακόμη και να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Οι επενδυτές πλέον τιμολογούν περίπου δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έως το τέλος του έτους, πέρα από την κίνηση του Ιουνίου.
Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίασή της την Πέμπτη, ωστόσο άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω σύσφιξης.
Στις ΗΠΑ, ενώ οι προσδοκίες για αύξηση επιτοκίων είχαν περιοριστεί μετά τα στοιχεία πληθωρισμού, επανήλθαν γρήγορα. Οι αγορές πλέον προεξοφλούν περίπου δύο αυξήσεις έως τον Ιανουάριο.
Το πρόβλημα για τους κεντρικούς τραπεζίτες είναι ότι η αύξηση επιτοκίων για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού επιβαρύνει την ανάπτυξη, τη στιγμή που το ενεργειακό σοκ ήδη περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα.

Η Ευρώπη ο μεγάλος χαμένος – Διπλή πίεση από ενέργεια και επιτόκια



Η Ευρωζώνη θεωρείται η πιο ευάλωτη περιοχή, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας.
«Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζεται πιο πρόθυμη να αυξήσει τα επιτόκια απέναντι σε πληθωρισμό που προκαλείται από το πετρέλαιο σε σχέση με τη Federal Reserve», δήλωσε ο Andrew Sheets, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας σταθερού εισοδήματος της Morgan Stanley.
Όπως εξήγησε, η Ευρώπη κινδυνεύει από «διπλό πλήγμα»: υψηλότερες τιμές ενέργειας και αυστηρότερη νομισματική πολιτική.
Την ίδια στιγμή, το ευρώ υποχώρησε σε χαμηλό τριών εβδομάδων κάτω από τα 1,14 δολάρια, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν στο αμερικανικό νόμισμα.



H Ασία αντιμέτωπη με ενεργειακή πίεση – Οι ΗΠΑ δεν μένουν ανεπηρέαστες

Οι ασιατικές οικονομίες, που εισάγουν μεγάλο μέρος της ενέργειάς τους από τη Μέση Ανατολή, βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με αυξημένους κινδύνους.
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι χώρες της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας, οι οποίες δυσκολεύονται περισσότερο να απορροφήσουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος.
Η Ιαπωνία μπορεί να αντέξει οικονομικά την άνοδο των τιμών, όμως η αδυναμία του γεν σε χαμηλά τεσσάρων δεκαετιών έναντι του δολαρίου καθιστά τις εισαγωγές ακριβότερες. Η αξία των εισαγωγών της χώρας έφτασε σε ιστορικό υψηλό τον Ιούνιο, ενισχύοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό.
Ακόμη και οι ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι είναι εξαγωγέας ενέργειας, δεν παραμένουν ανεπηρέαστες. Η μέση τιμή βενζίνης ξεπέρασε ξανά το «ψυχολογικό όριο» των 4 δολαρίων ανά γαλόνι, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές εν μέσω της θερινής περιόδου αυξημένων μετακινήσεων.
Παράλληλα, οι υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων αύξησαν το κόστος στεγαστικών δανείων, με το δημοφιλέστερο στεγαστικό επιτόκιο να ανεβαίνει στο υψηλότερο επίπεδο από τον περασμένο Αύγουστο.
Η επιστροφή του πετρελαίου στα 100 δολάρια επαναφέρει έτσι ένα σενάριο που οι αγορές ήλπιζαν να έχουν αφήσει πίσω: μια νέα περίοδο στασιμοπληθωρισμού, όπου οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό χωρίς να επιβαρύνουν περαιτέρω μια ήδη εύθραυστη ανάπτυξη.

www.bankingnews.gr