Πόλεμος και ενεργειακή κρίση κρίνουν τον κατώτατο μισθό - Στενεύουν τα περιθώρια για αύξηση στα 950 ευρώ 

Η κρίση και η αβεβαιότητα που δημιουργεί ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή «τρώει» το μεγάλο περιθώριο αύξησης για 950 ευρώ που σχεδίαζε η κυβέρνηση στον κατώτατο μισθό, με αποτέλεσμα η υπουργός Εργασίας να εισηγηθεί σήμερα 26/6 αυξήσεις της τάξεις του 4%.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η εισήγηση της Νίκης Κεραμέως αναμένεται να «κλειδώσει» τον κατώτατο μισθό κοντά στα 920-921 ευρώ μεικτά, από 880 ευρώ σήμερα.
Πρόκειται για αύξηση της τάξης των 40 ευρώ μηνιαίως ή περίπου 4%, ποσοστό που θεωρείται πλέον το επικρατέστερο σενάριο. Αν και παραμένει στο τραπέζι και μια ελαφρώς υψηλότερη εκδοχή, κοντά στα 930 ευρώ, οι πιθανότητες υλοποίησής της έχουν περιοριστεί αισθητά τις τελευταίες εβδομάδες.

Πόρτα καλύτερων αυξήσεων

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι με το πρόσφατο θεσμικό πλαίσιο για τις κλαδικές συμβάσεις, ανοίγει η πόρτα για καλύτερες αυξήσεις, οι οποίες θα βελτιώνονται περαιτέρω με την κατάργηση της μνημονιακής διάταξης για τις τριετίες, οι οποίες αυξάνουν τους μισθούς κατά 10%.
Ο βασικός λόγος αυτής της αναδίπλωσης εντοπίζεται στις γεωπολιτικές εξελίξεις, και στην άνοδο των τιμών ενέργειας, στις πιέσεις στο κόστος μεταφορών και στην αβεβαιότητα ως προς την πορεία του πληθωρισμού.
Αρχικά, στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζονταν σενάρια που θα οδηγούσαν τον κατώτατο μισθό πιο κοντά στον στόχο των 950 ευρώ ήδη από το 2026. Ωστόσο, η επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης του πληθωρισμού οδήγησαν σε επαναξιολόγηση της στρατηγικής. Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η ισορροπία: ενίσχυση του εισοδήματος των χαμηλόμισθων χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και χωρίς να δημιουργηθεί ένας νέος κύκλος ανατιμήσεων.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού αφορά άμεσα περίπου 575.000 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή σχεδόν έναν στους τέσσερις μισθωτούς. Παράλληλα, έχει έμμεσο αντίκτυπο και στο Δημόσιο, όπου ο κατώτατος λειτουργεί ως βάση για τον εισαγωγικό μισθό. Εκτιμάται ότι περίπου 600.000 δημόσιοι υπάλληλοι θα δουν αύξηση της τάξης των 40 ευρώ μηνιαίως, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τα μισθολογικά κλιμάκια.

Τα σενάρια και οι προτάσεις των φορέων

Η διαδικασία διαβούλευσης που προηγήθηκε κατέδειξε σαφή τάση υπέρ μιας συγκρατημένης αύξησης. Οι περισσότερες εισηγήσεις επιστημονικών φορέων και οικονομικών οργανισμών κινούνται σε εύρος από 2,5% έως 5%, με το 4% να αποτελεί σημείο σύγκλισης. Το ποσοστό αυτό θεωρείται ότι επιτρέπει την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης χωρίς να δημιουργεί έντονες πληθωριστικές πιέσεις.
Ενδεικτικές είναι οι προτάσεις βασικών φορέων. Το ΙΟΒΕ εισηγείται αύξηση μεταξύ 2,5% και 3,5%, τονίζοντας ότι ο κατώτατος μισθός δεν πρέπει να λειτουργεί ως μοχλός γενικευμένων αυξήσεων σε όλη την οικονομία. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι αύξηση έως 4% είναι συμβατή με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, επισημαίνοντας παράλληλα τον κίνδυνο «διάχυσης» των αυξήσεων στον μέσο μισθό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, κάθε 1% αύξησης στον κατώτατο μεταφράζεται σε περίπου 0,55% αύξηση στον μέσο μισθό.
Από την πλευρά του, το ΚΕΠΕ τοποθετεί την αύξηση σε εύρος 3,5% έως 5%, αλλά προειδοποιεί ότι υψηλότερα ποσοστά ενδέχεται να αυξήσουν το μοναδιαίο κόστος εργασίας, ιδιαίτερα για τις μικρές επιχειρήσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και το ΙΝΣΕΤΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του τουριστικού τομέα, όπου το μισθολογικό κόστος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας.
Οι εργοδοτικοί φορείς, όπως η ΓΣΕΒΕΕ, η ΕΣΕΕ και ο ΣΒΕ, εμφανίζονται θετικοί σε μια αύξηση, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από μέτρα μείωσης του μη μισθολογικού κόστους, όπως ασφαλιστικές εισφορές. Αντίθετα, η ΓΣΕΕ επιμένει σε σημαντικά υψηλότερη αύξηση, προτείνοντας κατώτατο μισθό στα 1.052 ευρώ, επίπεδο που αντιστοιχεί περίπου στο 60% του διάμεσου μισθού.

Τι δείχνει η ΕΡΓΑΝΗ

Επιπλέον, η αύξηση στον κατώτατο μισθό έμμεσα συμπαρασύρει προς τα πάνω και τον μέσο μισθό.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ετήσιας έκθεσης του μηχανογραφικού συστήματος «Εργάνη» προσδιορίζουν τον μέσο μισθό πλήρους και μερικής απασχόλησης στα 1.362,66 ευρώ από τα 1.342 ευρώ το 2024, ενώ εφόσον συγκριθεί το 2019, η αύξηση φθάσει στο 30,3% (1.362.66 ευρώ έναντι 1.046 ευρώ).
Ωστόσο, το ένα τρίτο των μισθωτών εξακολουθούν να αμείβονται με ιδιαιτέρως χαμηλές αμοιβές κάτω των 1.000 ευρώ, ενώ 63,5% λαμβάνει μισθό υψηλότερο. Όμως σε σύγκριση με το 2024 υπάρχει σαφής βελτίωση, καθώς τότε πάνω από 1.000 ευρώ ελάμβανε το 53,7%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάταξη των μισθωτών αναλόγως με το ύψος των αμοιβών τους, καθώς η καταγραφή δείχνει ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις μισθωτούς (24,29%) αμείβεται σήμερα με μισθό από 1.001 έως 1.200 ευρώ. Πρόκειται για την κατηγορία με τους περισσότερους εργαζόμενους.

Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr