Οι κολλώδεις «τρίχες» σε δύο φυτικά είδη του γένους Saxifraga είχαν οδηγήσει τον διάσημο Βρετανό φυσιοδίφη Κάρολο Δαρβίνο σε ένα παράξενο ερώτημα: Μήπως ορισμένα φυτά αυτού του γένους είναι σαρκοφάγα; Τότε δεν μπόρεσε να το αποδείξει, όμως περισσότερα από 150 χρόνια αργότερα, οι επιστήμονες έρχονται να επιβεβαιώσουν ότι οι υποψίες του ήταν απολύτως σωστές.
Ο Δαρβίνος είχε προτείνει από το 1875 ότι τα φυτά Saxifraga rotundifolia και S. umbrosa τρέφονταν με έντομα. Οι τριχοειδείς δομές τους, τα λεγόμενα αδενώδη τριχίδια, εκκρίνονταν μια κολλώδη ουσία και έμοιαζαν ύποπτα με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα άλλων σαρκοφάγων φυτών. Ωστόσο, για να κερδίσει ένα φυτό τον τίτλο του σαρκοφάγου, δεν αρκεί να κολλάει έντομα· πρέπει να τα προσελκύει, να τα παγιδεύει και τελικά να τα χωνεύει. Τα τότε πειράματα του Δαρβίνου δεν μπόρεσαν να κλείσουν οριστικά την υπόθεση.
Σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, ερευνητές αποφάσισαν να δοκιμάσουν την παλιά υπόθεση μελετώντας τη Saxifraga candelabrum, ένα ορεινό ανθοφόρο φυτό που φυτρώνει σε μεγάλα υψόμετρα στο νότιο τμήμα του Οροπεδίου Qinghai-Tibet και στα Όρη Hengduan στην Κίνα.
Το εργαστήριο της φύσης
Μέσω χημικών αναλύσεων, η επιστημονική ομάδα αποκάλυψε πώς τα φυτά χρησιμοποιούν δελεαστικές οσμές για να τραβήξουν μικροσκοπικές σκνίπες και στη συνέχεια αξιοποιούν το ένζυμο φωσφατάση για να διαλύσουν τη λεία τους. Παράλληλα, η τεχνική της σήμανσης ισοτόπων -χρησιμοποιώντας το άζωτο 15- κατέγραψε την απευθείας μεταφορά θρεπτικών συστατικών από τα έντομα στο ίδιο το φυτό.
Η γενετική ανάλυση ήρθε να συμπληρώσει το παζλ, φέρνοντας στο φως κοινά γονίδια που σχετίζονται με την προσέλκυση και την πέψη. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η ανακάλυψη αυτή αποδεικνύει ότι η σαρκοφαγία στο φυτικό βασίλειο είναι πιθανότατα πολύ πιο διαδεδομένη από όσο πίστευαν έως τώρα οι επιστήμονες, με άγνωστα μέχρι πρότινος «κρυφά» είδη να κρύβονται σε κοινή θέα.
Από τον Δαρβίνο στον 21ο αιώνα
Η ιστορία αυτή αποδεικνύει ότι η επιστημονική έρευνα λειτουργεί σαν μια αλυσίδα που ενώνει διαφορετικές εποχές. Άλλωστε, δεν είναι η πρώτη φορά που μια θεωρία του Δαρβίνου δικαιώνεται μετά θάνατον. Όταν ο Βρετανός φυσιοδίφης είχε περιγράψει το 1862 μια ορχιδέα με ασυνήθιστο, μακρύ σωλήνα νέκταρ στη Μαδαγασκάρη, είχε προβλέψει την ύπαρξη ενός τεράστιου σκόρου με εξίσου εντυπωσιακή προβοσκίδα — μια πρόβλεψη που επιβεβαιώθηκε δεκαετίες αργότερα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών