Οι λεπτομέρειες σχετικά με την ύποπτη μόλυνση από πανώλη παραμένουν ασαφείς
Μετά την πανδημία της Covid-19, είμαστε όλοι περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι σε νέες εξάρσεις ασθενειών.
Είναι, επομένως, κατανοητό ότι ο θάνατος μιας τεχνικού εργαστηρίου, η οποία εργαζόταν σε ερευνητικό ινστιτούτο με αντικείμενο την πανώλη στη Σιβηρία, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και έχει θέσει τις αρχές σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής.
Ωστόσο, ενώ πολλά στοιχεία για τη συγκεκριμένη υπόθεση παραμένουν άγνωστα, υπάρχει μια άλλη απειλή για τη δημόσια υγεία στη Ρωσία, η οποία θα έπρεπε να προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία και να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής.
Οι λεπτομέρειες σχετικά με την ύποπτη μόλυνση από πανώλη παραμένουν ασαφείς. Σύμφωνα με δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης, η 28χρονη Daria Shipilova ενδέχεται να προσβλήθηκε από πνευμονική πανώλη έπειτα από ατύχημα στον χώρο εργασίας της, ωστόσο οι σχετικές αναφορές δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Οι ρωσικές αρχές έχουν ανακοινώσει ότι περίπου 200 άτομα που ήρθαν σε επαφή μαζί της τέθηκαν σε καραντίνα. Η πνευμονική πανώλη είναι μια σοβαρή λοίμωξη που προκαλείται όταν το βακτήριο Yersinia pestis προσβάλλει τους πνεύμονες. Χωρίς θεραπεία, η νόσος είναι σχεδόν πάντοτε θανατηφόρα.
Επισήμως, ο θάνατος της Shipilova αποδόθηκε σε πνευμονία «άγνωστης» αιτιολογίας. Παράλληλα, οι ρωσικές αρχές ενημέρωσαν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ότι δεν έχει καταγραφεί κανένα κρούσμα πανώλης στην περιοχή. Ο ΠΟΥ έχει ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε ότι έχει προγραμματίσει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin, προκειμένου να συζητήσουν το περιστατικό.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία για να προχωρήσει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση του κινδύνου. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Ρωσία καθυστερεί υπερβολικά να απαντήσει στα ερωτήματά του, χαρακτηρίζοντας την καθυστέρηση «μη αποδεκτή». Η έλλειψη διαφάνειας από την πλευρά της Μόσχας προκαλεί ανησυχία, κυρίως επειδή η πιθανή εμφάνιση πανώλης δεν αποτελεί τη μοναδική απειλή για τη δημόσια υγεία στη Σιβηρία.
Αυτό που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία βρίσκεται στο μόνιμα παγωμένο έδαφος της περιοχής, όπου διατηρούνται σε συνθήκες ψύχους κατάλοιπα από παλαιότερες πανδημίες. Σε μια μούμια ηλικίας 300 ετών εντοπίστηκε DNA του ιού της ευλογιάς, ενώ RNA του ιού της γρίπης ανιχνεύθηκε στους πνεύμονες ανθρώπου που είχε ταφεί το 1918. Παράλληλα, οι επιστήμονες έχουν πλέον καταφέρει να αναβιώσουν παθογόνα που παρέμεναν αδρανή στο μόνιμα παγωμένο έδαφος επί δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Ορισμένα από αυτά παρουσιάζουν επιστημονικό ενδιαφέρον, χωρίς να αποτελούν απειλή για τον άνθρωπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι γιγάντιοι ιοί, οι οποίοι μπορούν να προσβάλουν αποκλειστικά μονοκύτταρες αμοιβάδες. Άλλα παθογόνα, ωστόσο, συγγενεύουν με γνωστούς μικροοργανισμούς που προσβάλλουν τον άνθρωπο, όπως οι σταφυλόκοκκοι και το καμπυλοβακτηρίδιο, ένα βακτήριο που αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες διαρροϊκών νοσημάτων.
Παρότι υπάρχουν φάρμακα που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυτούς τους γνωστούς μικροβιακούς «εχθρούς», οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μια εντυπωσιακά υψηλή συχνότητα γονιδίων ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά μεταξύ βακτηρίων που βρίσκονται στο μόνιμα παγωμένο έδαφος. Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο να υπάρχουν εκεί ιοί και βακτήρια που ενδέχεται να συνέβαλαν στην εξαφάνιση των Νεάντερταλ ή των μαμούθ και τα οποία θα ήταν άγνωστα στον σύγχρονο άνθρωπο.
Φυσικά, όλα αυτά δεν θα αποτελούσαν απαραίτητα πρόβλημα εάν το κλίμα παρέμενε σταθερό. Ωστόσο, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή θερμαίνει την Αρκτική έως και τέσσερις φορές ταχύτερα σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πλανήτη. Ως αποτέλεσμα, το μόνιμα παγωμένο έδαφος λιώνει με ταχείς ρυθμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο απελευθέρωσης ενός πραγματικού «κουτιού της Πανδώρας» με αρχαία παθογόνα.
Η απειλή εντείνεται εξαιτίας της αυξανόμενης βιομηχανικής δραστηριότητας στην περιοχή και της συνακόλουθης αύξησης του αριθμού των μεταναστών εργαζομένων. Η μεγαλύτερη ανθρώπινη παρουσία ενδέχεται να διευκολύνει τη μετάδοση μιας πιθανής επιδημίας σε πυκνοκατοικημένες περιοχές και, τελικά, σε πιο απομακρυσμένα σημεία του κόσμου.
Όσο απίθανη κι αν φαίνεται η επανεμφάνιση ενός παθογόνου που παρέμενε αδρανές επί χιλιάδες χρόνια, αξίζει να θυμηθούμε ότι η απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους στη Σιβηρία, μετά από ένα θερμό και ξηρό καλοκαίρι, συνέβαλε στην εκδήλωση επιδημίας άνθρακα το 2016. Η έξαρση είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός 12χρονου αγοριού και περισσότερων από 2.300 ταράνδων.
Το 2023, επιστήμονες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία δημοσίευσαν επιστημονική μελέτη, προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία από την τήξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους είναι υπαρκτοί και απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση. Ωστόσο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του μόνιμα παγωμένου εδάφους παγκοσμίως βρίσκεται στη Ρωσία, η εισβολή του Putin στην Ουκρανία έχει περιπλέξει τις διεθνείς ερευνητικές συνεργασίες και την ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών.
Όπως καταδεικνύει και η έλλειψη σαφών πληροφοριών γύρω από τον ύποπτο θάνατο της Shipilova από πανώλη, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Ρωσία θα επιδείκνυε διαφάνεια σε περίπτωση που αναδυόταν κάποια απειλή από την απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Πέμπτη, με αφορμή την έρευνα για τον θάνατο της Shipilova, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Ghebreyesus, υπογράμμισε τη σημασία της διαφάνειας, γράφοντας: «Η έγκαιρη, πλήρης και διαφανής ανταλλαγή πληροφοριών βάσει του Διεθνούς Κανονισμού Υγείας είναι απαραίτητη για την αποσαφήνιση αντικρουόμενων αναφορών και την ακριβή αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για τη δημόσια υγεία».
Η ανάγκη για έγκαιρη ενημέρωση και διαφάνεια ισχύει τόσο για τις πιθανές απειλές από αρχαία παθογόνα που παραμένουν παγιδευμένα στους πάγους όσο και για τις επιδημίες πανώλης.
www.bankingnews.gr
Είναι, επομένως, κατανοητό ότι ο θάνατος μιας τεχνικού εργαστηρίου, η οποία εργαζόταν σε ερευνητικό ινστιτούτο με αντικείμενο την πανώλη στη Σιβηρία, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και έχει θέσει τις αρχές σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής.
Ωστόσο, ενώ πολλά στοιχεία για τη συγκεκριμένη υπόθεση παραμένουν άγνωστα, υπάρχει μια άλλη απειλή για τη δημόσια υγεία στη Ρωσία, η οποία θα έπρεπε να προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία και να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής.
Οι λεπτομέρειες σχετικά με την ύποπτη μόλυνση από πανώλη παραμένουν ασαφείς. Σύμφωνα με δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης, η 28χρονη Daria Shipilova ενδέχεται να προσβλήθηκε από πνευμονική πανώλη έπειτα από ατύχημα στον χώρο εργασίας της, ωστόσο οι σχετικές αναφορές δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Οι ρωσικές αρχές έχουν ανακοινώσει ότι περίπου 200 άτομα που ήρθαν σε επαφή μαζί της τέθηκαν σε καραντίνα. Η πνευμονική πανώλη είναι μια σοβαρή λοίμωξη που προκαλείται όταν το βακτήριο Yersinia pestis προσβάλλει τους πνεύμονες. Χωρίς θεραπεία, η νόσος είναι σχεδόν πάντοτε θανατηφόρα.
Επισήμως, ο θάνατος της Shipilova αποδόθηκε σε πνευμονία «άγνωστης» αιτιολογίας. Παράλληλα, οι ρωσικές αρχές ενημέρωσαν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ότι δεν έχει καταγραφεί κανένα κρούσμα πανώλης στην περιοχή. Ο ΠΟΥ έχει ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε ότι έχει προγραμματίσει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin, προκειμένου να συζητήσουν το περιστατικό.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία για να προχωρήσει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση του κινδύνου. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Ρωσία καθυστερεί υπερβολικά να απαντήσει στα ερωτήματά του, χαρακτηρίζοντας την καθυστέρηση «μη αποδεκτή». Η έλλειψη διαφάνειας από την πλευρά της Μόσχας προκαλεί ανησυχία, κυρίως επειδή η πιθανή εμφάνιση πανώλης δεν αποτελεί τη μοναδική απειλή για τη δημόσια υγεία στη Σιβηρία.
Αυτό που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία βρίσκεται στο μόνιμα παγωμένο έδαφος της περιοχής, όπου διατηρούνται σε συνθήκες ψύχους κατάλοιπα από παλαιότερες πανδημίες. Σε μια μούμια ηλικίας 300 ετών εντοπίστηκε DNA του ιού της ευλογιάς, ενώ RNA του ιού της γρίπης ανιχνεύθηκε στους πνεύμονες ανθρώπου που είχε ταφεί το 1918. Παράλληλα, οι επιστήμονες έχουν πλέον καταφέρει να αναβιώσουν παθογόνα που παρέμεναν αδρανή στο μόνιμα παγωμένο έδαφος επί δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Ορισμένα από αυτά παρουσιάζουν επιστημονικό ενδιαφέρον, χωρίς να αποτελούν απειλή για τον άνθρωπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι γιγάντιοι ιοί, οι οποίοι μπορούν να προσβάλουν αποκλειστικά μονοκύτταρες αμοιβάδες. Άλλα παθογόνα, ωστόσο, συγγενεύουν με γνωστούς μικροοργανισμούς που προσβάλλουν τον άνθρωπο, όπως οι σταφυλόκοκκοι και το καμπυλοβακτηρίδιο, ένα βακτήριο που αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες διαρροϊκών νοσημάτων.
Παρότι υπάρχουν φάρμακα που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυτούς τους γνωστούς μικροβιακούς «εχθρούς», οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μια εντυπωσιακά υψηλή συχνότητα γονιδίων ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά μεταξύ βακτηρίων που βρίσκονται στο μόνιμα παγωμένο έδαφος. Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο να υπάρχουν εκεί ιοί και βακτήρια που ενδέχεται να συνέβαλαν στην εξαφάνιση των Νεάντερταλ ή των μαμούθ και τα οποία θα ήταν άγνωστα στον σύγχρονο άνθρωπο.
Φυσικά, όλα αυτά δεν θα αποτελούσαν απαραίτητα πρόβλημα εάν το κλίμα παρέμενε σταθερό. Ωστόσο, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή θερμαίνει την Αρκτική έως και τέσσερις φορές ταχύτερα σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πλανήτη. Ως αποτέλεσμα, το μόνιμα παγωμένο έδαφος λιώνει με ταχείς ρυθμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο απελευθέρωσης ενός πραγματικού «κουτιού της Πανδώρας» με αρχαία παθογόνα.
Η απειλή εντείνεται εξαιτίας της αυξανόμενης βιομηχανικής δραστηριότητας στην περιοχή και της συνακόλουθης αύξησης του αριθμού των μεταναστών εργαζομένων. Η μεγαλύτερη ανθρώπινη παρουσία ενδέχεται να διευκολύνει τη μετάδοση μιας πιθανής επιδημίας σε πυκνοκατοικημένες περιοχές και, τελικά, σε πιο απομακρυσμένα σημεία του κόσμου.
Όσο απίθανη κι αν φαίνεται η επανεμφάνιση ενός παθογόνου που παρέμενε αδρανές επί χιλιάδες χρόνια, αξίζει να θυμηθούμε ότι η απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους στη Σιβηρία, μετά από ένα θερμό και ξηρό καλοκαίρι, συνέβαλε στην εκδήλωση επιδημίας άνθρακα το 2016. Η έξαρση είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός 12χρονου αγοριού και περισσότερων από 2.300 ταράνδων.
Το 2023, επιστήμονες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία δημοσίευσαν επιστημονική μελέτη, προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία από την τήξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους είναι υπαρκτοί και απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση. Ωστόσο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του μόνιμα παγωμένου εδάφους παγκοσμίως βρίσκεται στη Ρωσία, η εισβολή του Putin στην Ουκρανία έχει περιπλέξει τις διεθνείς ερευνητικές συνεργασίες και την ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών.
Όπως καταδεικνύει και η έλλειψη σαφών πληροφοριών γύρω από τον ύποπτο θάνατο της Shipilova από πανώλη, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Ρωσία θα επιδείκνυε διαφάνεια σε περίπτωση που αναδυόταν κάποια απειλή από την απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Πέμπτη, με αφορμή την έρευνα για τον θάνατο της Shipilova, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Ghebreyesus, υπογράμμισε τη σημασία της διαφάνειας, γράφοντας: «Η έγκαιρη, πλήρης και διαφανής ανταλλαγή πληροφοριών βάσει του Διεθνούς Κανονισμού Υγείας είναι απαραίτητη για την αποσαφήνιση αντικρουόμενων αναφορών και την ακριβή αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για τη δημόσια υγεία».
Η ανάγκη για έγκαιρη ενημέρωση και διαφάνεια ισχύει τόσο για τις πιθανές απειλές από αρχαία παθογόνα που παραμένουν παγιδευμένα στους πάγους όσο και για τις επιδημίες πανώλης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών