Η τουρκική κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον επισήμως πως εξετάζει σενάρια από κρίση και ένταση έως και πόλεμο, την ώρα που παρακολουθεί στενά την αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ
Η τουρκική αντίδραση στην ολοένα στενότερη αμυντική σχέση Ελλάδας και Ισραήλ δεν εκδηλώνεται, μέχρι στιγμής, με ένα συγκεκριμένο νέο οπλικό σύστημα που η Άγκυρα θα μπορούσε να χαρακτηρίσει ως «απάντηση» στην ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Εκδηλώνεται περισσότερο ως ένα πλέγμα στρατιωτικού σχεδιασμού, επιχειρησιακής ετοιμότητας, ασκήσεων, μετακινήσεων δυνάμεων και πολιτικο-διπλωματικών μηνυμάτων.
Το στοιχείο που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις τελευταίες εξελίξεις είναι ότι η ίδια η τουρκική κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον επισήμως πως εξετάζει σενάρια από κρίση και ένταση έως και πόλεμο, την ώρα που παρακολουθεί στενά την αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ.
Η αφετηρία της σημερινής εικόνας βρίσκεται ήδη στις 4 Ιουνίου 2026, όταν Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία περίπου 750 εκατ. δολαρίων για το σύστημα πολλαπλών εκτοξευτών PULS.
Η συμφωνία αυτή δεν αφορούσε την «Ασπίδα του Αχιλλέα», αλλά αποτέλεσε ένα ακόμη βήμα στη διεύρυνση της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας, η οποία πλέον περιλαμβάνει οπλικά συστήματα, εκπαίδευση, ασκήσεις, τεχνολογία και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Παράλληλα, Ελλάδα και Ισραήλ είχαν συμφωνήσει πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας για το 2026 με 29 δραστηριότητες στην Ελλάδα και 25 στο Ισραήλ, καθώς και συνεργασία σε τομείς όπως η αντιμετώπιση σμηνών UAV, μη επανδρωμένων υποβρυχίων και κυβερνοαπειλών.
Η κρίσιμη εξέλιξη ήρθε στις 23 Ιουλίου, όταν η Αθήνα ενέκρινε την απόκτηση ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας από το Ισραήλ, συνολικής αξίας έως 3,5 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα αποτέλεσε τον πυρήνα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», μιας αρχιτεκτονικής που σχεδιάζεται να συνδυάζει διαφορετικά επίπεδα αντιμετώπισης βαλλιστικών πυραύλων, αεροσκαφών, πυραύλων και drones.
Πώς διαβάζει τις εξελίξεις η Αγκυρα
Την ίδια περίοδο, στην Αγκυρα είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται μια διαφορετική ανάγνωση της ελληνοϊσραηλινής προσέγγισης.
Στις 10 Αυγούστου, ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας Yaşar Güler υπέγραψε απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του CHP Hasan Öztürkmen.
Το έγγραφο, το οποίο δημοσιοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου από το Nordic Monitor, έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν περιορίζεται σε μια πολιτική καταγγελία. Αναφέρει ότι οι τουρκικές κρατικές υπηρεσίες προετοιμάζονται για «κάθε είδους εξέλιξη», από πιθανή κρίση και ένταση έως και πόλεμο, σε συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων κρατικών φορέων.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση του Öztürkmen είχε επικεντρωθεί ακριβώς στο νέο στρατιωτικό περιβάλλον στο Αιγαίο.
Περιλάμβανε ερωτήματα για τη στρατιωτική ενίσχυση ελληνικών νησιών, την πιθανή εγκατάσταση ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας, τη δημιουργία υπόγειων εγκαταστάσεων και ενισχυμένων διοικητηρίων και αποθηκών πυρομαχικών, αλλά και για την ανάπτυξη ελληνικών Patriot ή ισραηλινών συστημάτων.
Κυρίως, ζητούσε να πληροφορηθεί ποια αντίμετρα σχεδιάζει η Τουρκία απέναντι στην πολυεπίπεδη «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Ο Güler δεν αποκάλυψε ποια ακριβώς επιχειρησιακά αντίμετρα σχεδιάζει η Τουρκία.
Δεν ανακοίνωσε νέες αναπτύξεις πυραύλων, συγκεκριμένες μονάδες, νέες βάσεις ή κάποιο σύστημα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επίσημα ως «τουρκική απάντηση» στην ελληνική αεράμυνα.
Αντίθετα, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας υπογράμμισε ότι παρακολουθεί στενά την ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική συνεργασία και ότι προστατεύει τα τουρκικά συμφέροντα και δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μόλις πέντε ημέρες αργότερα, στις 31 Αυγούστου, η εξέλιξη που μέχρι τότε βρισκόταν στη φάση του σχεδιασμού πήρε οριστική μορφή. Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν τη συμφωνία ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία στην ιστορία του Ισραήλ προς την Ελλάδα και μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας. Το σύστημα περιλαμβάνει David’s Sling, SPYDER και BARAK MX, καθώς και ραντάρ MMR, ενώ προβλέπεται και νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου για τη διασύνδεση των επιμέρους στοιχείων της ελληνικής αεράμυνας. Συμπληρωματικά, υπογράφηκε συμφωνία 26 εκατ. ευρώ για συστήματα Drone Dome.
Η σημασία της συμφωνίας για την Αγκυρα δεν βρίσκεται μόνο στα ίδια τα συστήματα.
Βρίσκεται στην αρχιτεκτονική που δημιουργούν. Η Ελλάδα δεν αποκτά απλώς επιμέρους πυραύλους ή ραντάρ, αλλά ένα δικτυωμένο σύστημα αεράμυνας, το οποίο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα στρατιωτικού εκσυγχρονισμού ύψους περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036. Η τουρκική ανησυχία, επομένως, αφορά περισσότερο τη σταδιακή αλλαγή της ισορροπίας δυνατοτήτων παρά ένα συγκεκριμένο οπλικό σύστημα.
Ζητά αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και γκριζάρει το Αιγαίο
Η τουρκική αντίδραση έγινε περισσότερο ορατή τον Σεπτέμβριο.
Στις 16 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan επανέφερε με έντονο τρόπο την τουρκική θέση για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, χαρακτηρίζοντας τη στρατιωτική παρουσία στα νησιά του Αιγαίου απειλή για την Τουρκία. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί νέα θέση της Αγκυρας, αλλά αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή συμπίπτει χρονικά με την έναρξη της νέας φάσης της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας.
Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο υλοποιήθηκε η μετεγκατάσταση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στην περιοχή του Söke, απέναντι από τη Σάμο.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η απόφαση είχε ληφθεί ήδη από τον Ιούνιο και, συνεπώς, δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως άμεση στρατιωτική απάντηση στην υπογραφή της «Ασπίδας του Αχιλλέα» στις 31 Αυγούστου.
Η χρονική σύμπτωση, ωστόσο, προσέδωσε στη μετακίνηση πρόσθετο συμβολικό βάρος στην Αθήνα και στον δημόσιο διάλογο.
Στις 18 Σεπτεμβρίου το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε επίσημα την άσκηση Denizkurdu-I/2026.
Η άσκηση πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 25 Σεπτεμβρίου σε Μαύρη Θάλασσα, Μαρμαρά, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με τη συμμετοχή Ναυτικού, Στρατού, Πολεμικής Αεροπορίας και Ακτοφυλακής.
Η κλίμακα ήταν μεγάλη: περίπου 100 πλοία, 50 εναέρια μέσα και 14.000 στελέχη, με πραγματικά πυρά, επιχειρήσεις επιφανείας και ανθυποβρυχιακού πολέμου, ναρκοπόλεμο, αμφίβιες επιχειρήσεις, καθώς και αξιοποίηση μη επανδρωμένων συστημάτων και κυβερνοδυνατοτήτων.
Είναι σημαντικό, όμως, να μην αποδοθεί μηχανικά η Denizkurdu στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Η άσκηση αποτελεί μέρος του τουρκικού ετήσιου στρατιωτικού σχεδιασμού. Η χρονική συγκυρία την καθιστά πολιτικά και στρατηγικά αξιοσημείωτη, ενώ τουρκικές και ελληνικές αναλύσεις την αντιμετωπίζουν ως μήνυμα επίδειξης ισχύος. Δεν υπάρχει, όμως, δημόσιο τουρκικό έγγραφο που να λέει ότι η συγκεκριμένη άσκηση σχεδιάστηκε ως αντίμετρο στο ελληνικό ισραηλινό σύστημα.
Το σκηνικό συμπληρώθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα πληροφορίες ελληνικών ΜΜΕ τουρκική πηγή χαρακτήριζε τα οπλικά συστήματα στα ελληνικά νησιά ένα από τα νέα βασικά ζητήματα της ελληνοτουρκικής ατζέντας και τόνιζε ότι η Αγκυρα θα παρακολουθεί στενά την επέκταση της συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Τρεις ημέρες αργότερα, στις 24 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον Benjamin Netanyahu, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. με την ισραηλινή πλευρά, ο Netanyahu υπογράμμισε τη σημασία της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών και χαιρέτισε την ελληνική απόφαση για την απόκτηση των ισραηλινών αμυντικών συστημάτων. Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης η ενεργειακή συνεργασία, η προετοιμασία νέας τριμερούς Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και οι περιφερειακές εξελίξεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται, επομένως, είναι πιο σύνθετη από μια απλή «τουρκική απάντηση» στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Η Αγκυρα δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο επιχειρησιακό αντίμετρο. Έχει, όμως, καταστήσει σαφές ότι παρακολουθεί στενά την ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική σχέση, εντάσσει την εξέλιξη αυτή στον συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό της και προετοιμάζεται, σύμφωνα με το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, για ένα ευρύ φάσμα σεναρίων.
Από την άλλη πλευρά, η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως μεμονωμένο πρόγραμμα.
Η απόκτηση ισραηλινών συστημάτων συνδέεται με μια ευρύτερη αλλαγή του ελληνικού μοντέλου άμυνας: δικτύωση αισθητήρων και όπλων, πολυεπίπεδη αεράμυνα, αντιμετώπιση drones, νέες δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου και μεγαλύτερη διασύνδεση με τις αμυντικές βιομηχανίες και τις ένοπλες δυνάμεις άλλων χωρών.
Έτσι, το πραγματικό ενδιαφέρον των επόμενων μηνών δεν θα βρίσκεται μόνο στο αν η Τουρκία θα αγοράσει ένα συγκεκριμένο σύστημα ως απάντηση. Θα βρίσκεται στο πώς θα προσαρμόσει συνολικά τη στρατιωτική της αρχιτεκτονική σε μια περιοχή όπου η ελληνική άμυνα αποκτά νέα τεχνολογικά χαρακτηριστικά και όπου η συνεργασία Αθήνας–Ιερουσαλήμ περνά από το επίπεδο των κοινών ασκήσεων σε ένα πιο μόνιμο επίπεδο αμυντικής διασύνδεσης. Η επιστολή του Yaşar Güler της 10ης Αυγούστου είναι, από αυτή την άποψη, ίσως το πιο καθαρό μέχρι σήμερα δημόσιο τεκμήριο για το πώς η Αγκυρα αντιλαμβάνεται τη μεταβολή του περιβάλλοντος: όχι ως ένα μεμονωμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής των στρατηγικών ισορροπιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το Χρονολόγιο των Εξελίξεων
4 Ιουνίου 2026
Ελλάδα και Ισραήλ υπογράφουν συμφωνία περίπου 750 εκατ. δολαρίων για την απόκτηση του ισραηλινού συστήματος πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS.
Η συμφωνία εντάσσεται στη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Ιούνιος 2026
Στην Τουρκία εγκρίνεται, σύμφωνα με μεταγενέστερη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για τη μετακίνηση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στην περιοχή του Söke, απέναντι από τη Σάμο. Η τουρκική πλευρά θα διευκρινίσει αργότερα ότι η απόφαση δεν συνδέεται με τις εξελίξεις του Σεπτεμβρίου.
23 Ιουλίου 2026
Η Ελλάδα εγκρίνει την απόκτηση από το Ισραήλ ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας, συνολικής αξίας έως περίπου 3,5 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα αποτελεί τον πυρήνα της μελλοντικής «Ασπίδας του Αχιλλέα».
10 Αυγούστου 2026
Ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας Yaşar Güler υπογράφει απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Hasan Öztürkmen. Στην επιστολή αναφέρεται ότι οι τουρκικές κρατικές υπηρεσίες προετοιμάζονται για σενάρια από «κρίση» και «ένταση» έως «πόλεμο», ενώ παρακολουθούν στενά την αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ.
26 Αυγούστου 2026
Το Nordic Monitor δημοσιεύει το περιεχόμενο της επιστολής Güler. Γίνεται γνωστό ότι η τουρκική κοινοβουλευτική ερώτηση περιλάμβανε ειδική αναφορά στα πιθανά τουρκικά αντίμετρα απέναντι στην «Ασπίδα του Αχιλλέα». Ο Güler δεν δημοσιοποιεί συγκεκριμένα επιχειρησιακά μέτρα, αναπτύξεις ή σχέδια. Nordic Monitor – Turkey plans for war scenarios amid expanding Israel-Greece defense ties
31 Αυγούστου 2026
Ελλάδα και Ισραήλ υπογράφουν επισήμως τη συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ / 3,5 δισ. δολαρίων. Το σύστημα περιλαμβάνει David’s Sling, SPYDER και BARAK MX, ραντάρ MMR και νέο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Παράλληλα υπογράφεται συμπληρωματική συμφωνία για το Drone Dome. Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από το ισραηλινό υπουργείο Αμυνας ως η μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία Ισραήλ–Ελλάδας.
16 Σεπτεμβρίου 2026
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan επαναφέρει δημόσια το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, χαρακτηρίζοντας τη στρατιωτική τους παρουσία απειλή για την Τουρκία.
16–18 Σεπτεμβρίου 2026
Γίνεται γνωστή η μετακίνηση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών από το Hozat στο Söke. Η τουρκική πλευρά διευκρινίζει ότι ο επιχειρησιακός σχεδιασμός είχε εγκριθεί από τον Ιούνιο.
18 Σεπτεμβρίου 2026
Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανακοινώνει την έναρξη της μεγάλης διακλαδικής άσκησης Denizkurdu-I/2026, η οποία προγραμματίζεται για το διάστημα 20–25 Σεπτεμβρίου σε Μαύρη Θάλασσα, Μαρμαρά, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
20–25 Σεπτεμβρίου 2026
Πραγματοποιείται η Denizkurdu-I/2026, με συμμετοχή περίπου 14.000 στελεχών, 100 πλοίων και 50 αεροσκαφών. Η άσκηση περιλαμβάνει πραγματικά πυρά, επιχειρήσεις επιφανείας και ανθυποβρυχιακού πολέμου, ναρκοπόλεμο, αμφίβιες επιχειρήσεις, καθώς και χρήση μη επανδρωμένων και κυβερνοδικτυακών δυνατοτήτων. Δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως ότι η άσκηση αποτελεί ειδικό αντίμετρο στην «Ασπίδα του Αχιλλέα». Anadolu – Denizkurdu-I/2026
24 Σεπτεμβρίου 2026
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντά στη Νέα Υόρκη τον Benjamin Netanyahu, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η συνάντηση πραγματοποιείται ενώ η νέα αμυντική συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ έχει πλέον υπογραφεί και η διμερής στρατηγική συνεργασία βρίσκεται σε νέα φάση.
24–25 Σεπτεμβρίου 2026
Η άσκηση Denizkurdu ολοκληρώνεται με δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η χρονική σύμπτωση με την εφαρμογή της νέας ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συμφωνίας προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην άσκηση, χωρίς όμως να τεκμηριώνει από μόνη της ότι αυτή σχεδιάστηκε ως απάντηση στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
www.bankingnews.gr
Εκδηλώνεται περισσότερο ως ένα πλέγμα στρατιωτικού σχεδιασμού, επιχειρησιακής ετοιμότητας, ασκήσεων, μετακινήσεων δυνάμεων και πολιτικο-διπλωματικών μηνυμάτων.
Το στοιχείο που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις τελευταίες εξελίξεις είναι ότι η ίδια η τουρκική κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον επισήμως πως εξετάζει σενάρια από κρίση και ένταση έως και πόλεμο, την ώρα που παρακολουθεί στενά την αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ.
Η αφετηρία της σημερινής εικόνας βρίσκεται ήδη στις 4 Ιουνίου 2026, όταν Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία περίπου 750 εκατ. δολαρίων για το σύστημα πολλαπλών εκτοξευτών PULS.
Η συμφωνία αυτή δεν αφορούσε την «Ασπίδα του Αχιλλέα», αλλά αποτέλεσε ένα ακόμη βήμα στη διεύρυνση της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας, η οποία πλέον περιλαμβάνει οπλικά συστήματα, εκπαίδευση, ασκήσεις, τεχνολογία και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Παράλληλα, Ελλάδα και Ισραήλ είχαν συμφωνήσει πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας για το 2026 με 29 δραστηριότητες στην Ελλάδα και 25 στο Ισραήλ, καθώς και συνεργασία σε τομείς όπως η αντιμετώπιση σμηνών UAV, μη επανδρωμένων υποβρυχίων και κυβερνοαπειλών.
Η κρίσιμη εξέλιξη ήρθε στις 23 Ιουλίου, όταν η Αθήνα ενέκρινε την απόκτηση ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας από το Ισραήλ, συνολικής αξίας έως 3,5 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα αποτέλεσε τον πυρήνα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», μιας αρχιτεκτονικής που σχεδιάζεται να συνδυάζει διαφορετικά επίπεδα αντιμετώπισης βαλλιστικών πυραύλων, αεροσκαφών, πυραύλων και drones.
Πώς διαβάζει τις εξελίξεις η Αγκυρα
Την ίδια περίοδο, στην Αγκυρα είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται μια διαφορετική ανάγνωση της ελληνοϊσραηλινής προσέγγισης.
Στις 10 Αυγούστου, ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας Yaşar Güler υπέγραψε απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του CHP Hasan Öztürkmen.
Το έγγραφο, το οποίο δημοσιοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου από το Nordic Monitor, έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν περιορίζεται σε μια πολιτική καταγγελία. Αναφέρει ότι οι τουρκικές κρατικές υπηρεσίες προετοιμάζονται για «κάθε είδους εξέλιξη», από πιθανή κρίση και ένταση έως και πόλεμο, σε συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων κρατικών φορέων.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση του Öztürkmen είχε επικεντρωθεί ακριβώς στο νέο στρατιωτικό περιβάλλον στο Αιγαίο.
Περιλάμβανε ερωτήματα για τη στρατιωτική ενίσχυση ελληνικών νησιών, την πιθανή εγκατάσταση ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας, τη δημιουργία υπόγειων εγκαταστάσεων και ενισχυμένων διοικητηρίων και αποθηκών πυρομαχικών, αλλά και για την ανάπτυξη ελληνικών Patriot ή ισραηλινών συστημάτων.
Κυρίως, ζητούσε να πληροφορηθεί ποια αντίμετρα σχεδιάζει η Τουρκία απέναντι στην πολυεπίπεδη «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Ο Güler δεν αποκάλυψε ποια ακριβώς επιχειρησιακά αντίμετρα σχεδιάζει η Τουρκία.
Δεν ανακοίνωσε νέες αναπτύξεις πυραύλων, συγκεκριμένες μονάδες, νέες βάσεις ή κάποιο σύστημα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επίσημα ως «τουρκική απάντηση» στην ελληνική αεράμυνα.
Αντίθετα, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας υπογράμμισε ότι παρακολουθεί στενά την ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική συνεργασία και ότι προστατεύει τα τουρκικά συμφέροντα και δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μόλις πέντε ημέρες αργότερα, στις 31 Αυγούστου, η εξέλιξη που μέχρι τότε βρισκόταν στη φάση του σχεδιασμού πήρε οριστική μορφή. Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν τη συμφωνία ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία στην ιστορία του Ισραήλ προς την Ελλάδα και μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας. Το σύστημα περιλαμβάνει David’s Sling, SPYDER και BARAK MX, καθώς και ραντάρ MMR, ενώ προβλέπεται και νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου για τη διασύνδεση των επιμέρους στοιχείων της ελληνικής αεράμυνας. Συμπληρωματικά, υπογράφηκε συμφωνία 26 εκατ. ευρώ για συστήματα Drone Dome.
Η σημασία της συμφωνίας για την Αγκυρα δεν βρίσκεται μόνο στα ίδια τα συστήματα.
Βρίσκεται στην αρχιτεκτονική που δημιουργούν. Η Ελλάδα δεν αποκτά απλώς επιμέρους πυραύλους ή ραντάρ, αλλά ένα δικτυωμένο σύστημα αεράμυνας, το οποίο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα στρατιωτικού εκσυγχρονισμού ύψους περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036. Η τουρκική ανησυχία, επομένως, αφορά περισσότερο τη σταδιακή αλλαγή της ισορροπίας δυνατοτήτων παρά ένα συγκεκριμένο οπλικό σύστημα.
Ζητά αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και γκριζάρει το Αιγαίο
Η τουρκική αντίδραση έγινε περισσότερο ορατή τον Σεπτέμβριο.
Στις 16 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan επανέφερε με έντονο τρόπο την τουρκική θέση για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, χαρακτηρίζοντας τη στρατιωτική παρουσία στα νησιά του Αιγαίου απειλή για την Τουρκία. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί νέα θέση της Αγκυρας, αλλά αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή συμπίπτει χρονικά με την έναρξη της νέας φάσης της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας.
Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο υλοποιήθηκε η μετεγκατάσταση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στην περιοχή του Söke, απέναντι από τη Σάμο.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η απόφαση είχε ληφθεί ήδη από τον Ιούνιο και, συνεπώς, δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως άμεση στρατιωτική απάντηση στην υπογραφή της «Ασπίδας του Αχιλλέα» στις 31 Αυγούστου.
Η χρονική σύμπτωση, ωστόσο, προσέδωσε στη μετακίνηση πρόσθετο συμβολικό βάρος στην Αθήνα και στον δημόσιο διάλογο.
Στις 18 Σεπτεμβρίου το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε επίσημα την άσκηση Denizkurdu-I/2026.
Η άσκηση πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 25 Σεπτεμβρίου σε Μαύρη Θάλασσα, Μαρμαρά, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με τη συμμετοχή Ναυτικού, Στρατού, Πολεμικής Αεροπορίας και Ακτοφυλακής.
Η κλίμακα ήταν μεγάλη: περίπου 100 πλοία, 50 εναέρια μέσα και 14.000 στελέχη, με πραγματικά πυρά, επιχειρήσεις επιφανείας και ανθυποβρυχιακού πολέμου, ναρκοπόλεμο, αμφίβιες επιχειρήσεις, καθώς και αξιοποίηση μη επανδρωμένων συστημάτων και κυβερνοδυνατοτήτων.
Είναι σημαντικό, όμως, να μην αποδοθεί μηχανικά η Denizkurdu στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Η άσκηση αποτελεί μέρος του τουρκικού ετήσιου στρατιωτικού σχεδιασμού. Η χρονική συγκυρία την καθιστά πολιτικά και στρατηγικά αξιοσημείωτη, ενώ τουρκικές και ελληνικές αναλύσεις την αντιμετωπίζουν ως μήνυμα επίδειξης ισχύος. Δεν υπάρχει, όμως, δημόσιο τουρκικό έγγραφο που να λέει ότι η συγκεκριμένη άσκηση σχεδιάστηκε ως αντίμετρο στο ελληνικό ισραηλινό σύστημα.
Το σκηνικό συμπληρώθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα πληροφορίες ελληνικών ΜΜΕ τουρκική πηγή χαρακτήριζε τα οπλικά συστήματα στα ελληνικά νησιά ένα από τα νέα βασικά ζητήματα της ελληνοτουρκικής ατζέντας και τόνιζε ότι η Αγκυρα θα παρακολουθεί στενά την επέκταση της συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Τρεις ημέρες αργότερα, στις 24 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον Benjamin Netanyahu, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. με την ισραηλινή πλευρά, ο Netanyahu υπογράμμισε τη σημασία της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών και χαιρέτισε την ελληνική απόφαση για την απόκτηση των ισραηλινών αμυντικών συστημάτων. Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης η ενεργειακή συνεργασία, η προετοιμασία νέας τριμερούς Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και οι περιφερειακές εξελίξεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται, επομένως, είναι πιο σύνθετη από μια απλή «τουρκική απάντηση» στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Η Αγκυρα δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο επιχειρησιακό αντίμετρο. Έχει, όμως, καταστήσει σαφές ότι παρακολουθεί στενά την ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική σχέση, εντάσσει την εξέλιξη αυτή στον συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό της και προετοιμάζεται, σύμφωνα με το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, για ένα ευρύ φάσμα σεναρίων.
Από την άλλη πλευρά, η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως μεμονωμένο πρόγραμμα.
Η απόκτηση ισραηλινών συστημάτων συνδέεται με μια ευρύτερη αλλαγή του ελληνικού μοντέλου άμυνας: δικτύωση αισθητήρων και όπλων, πολυεπίπεδη αεράμυνα, αντιμετώπιση drones, νέες δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου και μεγαλύτερη διασύνδεση με τις αμυντικές βιομηχανίες και τις ένοπλες δυνάμεις άλλων χωρών.
Έτσι, το πραγματικό ενδιαφέρον των επόμενων μηνών δεν θα βρίσκεται μόνο στο αν η Τουρκία θα αγοράσει ένα συγκεκριμένο σύστημα ως απάντηση. Θα βρίσκεται στο πώς θα προσαρμόσει συνολικά τη στρατιωτική της αρχιτεκτονική σε μια περιοχή όπου η ελληνική άμυνα αποκτά νέα τεχνολογικά χαρακτηριστικά και όπου η συνεργασία Αθήνας–Ιερουσαλήμ περνά από το επίπεδο των κοινών ασκήσεων σε ένα πιο μόνιμο επίπεδο αμυντικής διασύνδεσης. Η επιστολή του Yaşar Güler της 10ης Αυγούστου είναι, από αυτή την άποψη, ίσως το πιο καθαρό μέχρι σήμερα δημόσιο τεκμήριο για το πώς η Αγκυρα αντιλαμβάνεται τη μεταβολή του περιβάλλοντος: όχι ως ένα μεμονωμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής των στρατηγικών ισορροπιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το Χρονολόγιο των Εξελίξεων
4 Ιουνίου 2026
Ελλάδα και Ισραήλ υπογράφουν συμφωνία περίπου 750 εκατ. δολαρίων για την απόκτηση του ισραηλινού συστήματος πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS.
Η συμφωνία εντάσσεται στη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Ιούνιος 2026
Στην Τουρκία εγκρίνεται, σύμφωνα με μεταγενέστερη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για τη μετακίνηση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στην περιοχή του Söke, απέναντι από τη Σάμο. Η τουρκική πλευρά θα διευκρινίσει αργότερα ότι η απόφαση δεν συνδέεται με τις εξελίξεις του Σεπτεμβρίου.
23 Ιουλίου 2026
Η Ελλάδα εγκρίνει την απόκτηση από το Ισραήλ ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας, συνολικής αξίας έως περίπου 3,5 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα αποτελεί τον πυρήνα της μελλοντικής «Ασπίδας του Αχιλλέα».
10 Αυγούστου 2026
Ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας Yaşar Güler υπογράφει απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Hasan Öztürkmen. Στην επιστολή αναφέρεται ότι οι τουρκικές κρατικές υπηρεσίες προετοιμάζονται για σενάρια από «κρίση» και «ένταση» έως «πόλεμο», ενώ παρακολουθούν στενά την αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ.
26 Αυγούστου 2026
Το Nordic Monitor δημοσιεύει το περιεχόμενο της επιστολής Güler. Γίνεται γνωστό ότι η τουρκική κοινοβουλευτική ερώτηση περιλάμβανε ειδική αναφορά στα πιθανά τουρκικά αντίμετρα απέναντι στην «Ασπίδα του Αχιλλέα». Ο Güler δεν δημοσιοποιεί συγκεκριμένα επιχειρησιακά μέτρα, αναπτύξεις ή σχέδια. Nordic Monitor – Turkey plans for war scenarios amid expanding Israel-Greece defense ties
31 Αυγούστου 2026
Ελλάδα και Ισραήλ υπογράφουν επισήμως τη συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ / 3,5 δισ. δολαρίων. Το σύστημα περιλαμβάνει David’s Sling, SPYDER και BARAK MX, ραντάρ MMR και νέο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Παράλληλα υπογράφεται συμπληρωματική συμφωνία για το Drone Dome. Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από το ισραηλινό υπουργείο Αμυνας ως η μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία Ισραήλ–Ελλάδας.
16 Σεπτεμβρίου 2026
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan επαναφέρει δημόσια το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, χαρακτηρίζοντας τη στρατιωτική τους παρουσία απειλή για την Τουρκία.
16–18 Σεπτεμβρίου 2026
Γίνεται γνωστή η μετακίνηση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών από το Hozat στο Söke. Η τουρκική πλευρά διευκρινίζει ότι ο επιχειρησιακός σχεδιασμός είχε εγκριθεί από τον Ιούνιο.
18 Σεπτεμβρίου 2026
Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανακοινώνει την έναρξη της μεγάλης διακλαδικής άσκησης Denizkurdu-I/2026, η οποία προγραμματίζεται για το διάστημα 20–25 Σεπτεμβρίου σε Μαύρη Θάλασσα, Μαρμαρά, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
20–25 Σεπτεμβρίου 2026
Πραγματοποιείται η Denizkurdu-I/2026, με συμμετοχή περίπου 14.000 στελεχών, 100 πλοίων και 50 αεροσκαφών. Η άσκηση περιλαμβάνει πραγματικά πυρά, επιχειρήσεις επιφανείας και ανθυποβρυχιακού πολέμου, ναρκοπόλεμο, αμφίβιες επιχειρήσεις, καθώς και χρήση μη επανδρωμένων και κυβερνοδικτυακών δυνατοτήτων. Δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως ότι η άσκηση αποτελεί ειδικό αντίμετρο στην «Ασπίδα του Αχιλλέα». Anadolu – Denizkurdu-I/2026
24 Σεπτεμβρίου 2026
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντά στη Νέα Υόρκη τον Benjamin Netanyahu, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η συνάντηση πραγματοποιείται ενώ η νέα αμυντική συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ έχει πλέον υπογραφεί και η διμερής στρατηγική συνεργασία βρίσκεται σε νέα φάση.
24–25 Σεπτεμβρίου 2026
Η άσκηση Denizkurdu ολοκληρώνεται με δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η χρονική σύμπτωση με την εφαρμογή της νέας ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συμφωνίας προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην άσκηση, χωρίς όμως να τεκμηριώνει από μόνη της ότι αυτή σχεδιάστηκε ως απάντηση στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών