Τα drones λειτουργούν πλέον ως πολλαπλασιαστές ισχύος στον ασύμμετρο πόλεμο, επιτρέποντας ακόμη και σε κράτη ή μη κρατικούς δρώντες με περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες να απειλήσουν κρίσιμες υποδομές και να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες οικονομικές συνέπειες
Καθώς οι αγορές ενέργειας αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς κλυδωνισμούς, η μερική εξουδετέρωση των επιπτώσεων από το κλείσιμο των Στενών του Hormuz οφείλεται σε έναν κρίσιμο σαουδαραβικό αγωγό που καταλήγει στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ωστόσο, εάν το Ιράν καταφέρει να διαταράξει και τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, τότε θα μπορούσε να προκαλέσει μια ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση.
Οι πρόσφατες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στο αιγυπτιακό λιμάνι της Damietta, κοντά στη Διώρυγα του Suez, προκάλεσαν πυρκαγιές στα δύο πλοία και αναζωπύρωσαν τις ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, ανέδειξαν ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα: εκτός από τα Στενά του Hormuz, υπάρχει και μια δεύτερη θαλάσσια αρτηρία ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, η οποία θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώνεται και ενδέχεται να ξεφύγει από τον έλεγχο της Ουάσιγκτον.
Μέχρι στιγμής καμία οργάνωση ή κράτος δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση στη Damietta, η οποία βρίσκεται σε έναν από τους βραχίονες του Δέλτα του Νείλου.
Ωστόσο, το περιστατικό υπενθυμίζει πόσο εύκολα μπορούν πλέον να διακοπούν κρίσιμες θαλάσσιες οδοί από σχετικά φθηνά και εύκολα διαθέσιμα drones.
Η περίπλοκη θαλάσσια γεωγραφία της Μέσης Ανατολής
Από την έναρξη της επιχείρησης Επική Οργή, τον Φεβρουάριο, το Ιράν έχει ουσιαστικά καταφέρει να παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz, το στενό πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.
Οι επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου υπήρξαν ιδιαίτερα σοβαρές.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από το συγκεκριμένο σημείο.
Μία από τις ελάχιστες θετικές εξελίξεις για τις αγορές ήταν η ύπαρξη του σαουδαραβικού αγωγού East–West Pipeline, ο οποίος είχε κατασκευαστεί πριν από χρόνια ακριβώς για να μειώσει την εξάρτηση από τα Στενά του Hormuz.
Σήμερα, ο αγωγός μεταφέρει περίπου επτά εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από τα κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Από εκεί, τα δεξαμενόπλοια μπορούν είτε να κινηθούν βόρεια μέσω της Διώρυγας του Suez προς την Ευρώπη είτε νότια, μέσω των Στενών Bab el-Mandeb, με προορισμό τις ασιατικές αγορές.
Ωστόσο, όσο ο πόλεμος παρατείνεται, τόσο περισσότερο το Ιράν δείχνει αποφασισμένο να επεκτείνει την πίεσή του και πέρα από τα Στενά του Hormuz.
Οι Houthi, που ελέγχουν μεγάλο μέρος της βόρειας Υεμένης και βρίσκονται σε στρατηγική θέση απέναντι από τα Στενά Bab el-Mandeb, ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι προτίθενται να αποκλείσουν τη διέλευση σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων από το συγκεκριμένο πέρασμα, διακόπτοντας ουσιαστικά τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ασία.
Εάν παράλληλα δεχθεί πλήγμα και η Διώρυγα του Suez, τότε θα διακοπεί και η βασική ενεργειακή οδός προς την Ευρώπη.
Στην περίπτωση αυτή, η Ερυθρά Θάλασσα θα μετατραπεί ουσιαστικά σε ένα «δεύτερο Hurmuz», με τις δύο εξόδους της να βρίσκονται υπό απειλή.
Ακόμη και μια σχετικά αδύναμη δύναμη μπορεί να παραλύσει τη Διώρυγα του Suez
Η επίθεση με drones αυτής της εβδομάδας δεν προκάλεσε, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, θύματα ή τραυματισμούς.
Ωστόσο, θα μπορούσε να αποτελεί προειδοποίηση για όσα ενδέχεται να ακολουθήσουν.
Όπως ανέφεραν οι New York Times, δύο Ιρανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι στόχος της επίθεσης ήταν να αποδειχθεί πως οι διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές και οι ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορούν να διαταραχθούν ακόμη περισσότερο.
Περίπου το 12% έως 15% του παγκόσμιου εμπορίου και σχεδόν το 30% της παγκόσμιας διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων διέρχεται κάθε χρόνο από τη Διώρυγα του Suez, μεταφέροντας αγαθά αξίας άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, από τη Διώρυγα διέρχονται καθημερινά περίπου 50 έως 60 πλοία.
Η λειτουργία της έχει διακοπεί αρκετές φορές στο παρελθόν.
Έμεινε κλειστή για πέντε μήνες κατά την Κρίση του Suez (1956–1957), παρέμεινε αποκλεισμένη μεταξύ 1967 και 1974 εξαιτίας των αραβοϊσραηλινών πολέμων και, πιο πρόσφατα, το 2021, όταν το γιγαντιαίο εμπορικό πλοίο Ever Given προσάραξε στα πρανή της Διώρυγας, μπλοκάροντας πλήρως τη ναυσιπλοΐα.
Τότε η κυκλοφορία αποκαταστάθηκε μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Ένα αντίστοιχο περιστατικό, όμως, στο οποίο ένα δεξαμενόπλοιο θα βυθιζόταν έπειτα από επίθεση με drone, θα μπορούσε να κρατήσει τη Διώρυγα κλειστή για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το πλάτος του πλωτού διαύλου της Διώρυγας κυμαίνεται μεταξύ 200 και 210 μέτρων, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια ελιγμών ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόλις πριν από ενάμιση χρόνο το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Harry S. Truman (CVN-75) συγκρούστηκε με εμπορικό δεξαμενόπλοιο κοντά στην είσοδο της Διώρυγας, υπενθυμίζοντας πόσο εύκολα μπορεί να συμβεί ένα σοβαρό ατύχημα.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, μια επίθεση με drones θα μπορούσε να προκαλέσει πραγματικό χάος.
Ένας σημαντικός παράγοντας που περιορίζει τον κίνδυνο είναι ο αιγυπτιακός αγωγός SUMED, ο οποίος συνδέει το Suez με την Αλεξάνδρεια και επιτρέπει τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου ακόμη και αν η Διώρυγα κλείσει προσωρινά.
Ωστόσο, η δυναμικότητά του δεν αρκεί για να αντικαταστήσει τη συνολική διακίνηση πετρελαίου μέσω της Διώρυγας, πόσο μάλλον το σύνολο του εμπορίου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Επιπλέον, τίποτε δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το Ιράν ή οργανώσεις που συνδέονται με αυτό να στοχοποιήσουν και τον ίδιο τον αγωγό.
Στρατηγικά δόγματα και ενεργειακές διαδρομές
Το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών φαίνεται πως έχει αντιληφθεί πλήρως τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τόσο η Διώρυγα του Suez όσο και τα Στενά Bab el-Mandeb.
Αυτό εξηγεί γιατί το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS George H.W. Bush (CVN-77), το τελευταίο της κλάσης Nimitz, επέλεξε την άνοιξη να προσεγγίσει τη Μέση Ανατολή ακολουθώντας τη μακρά διαδρομή γύρω από την Αφρική, αποφεύγοντας εντελώς τα δύο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα.
Δεν είναι όμως μόνο το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό που προσαρμόζει τις κινήσεις του.
Οι αλλαγές στις διαδρομές του θαλάσσιου εμπορίου
Όλο και περισσότερες εμπορικές ναυτιλιακές εταιρείες επιλέγουν επίσης να παρακάμπτουν την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Suez, προτιμώντας τον περίπλου της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.
Η επιλογή αυτή συνεπάγεται σημαντικό κόστος, καθώς αυξάνει τη διαδρομή κατά περίπου 3.000 έως 3.500 ναυτικά μίλια, προσθέτοντας 10 έως 14 ημέρες σε ένα τυπικό ταξίδι μεταξύ Ασίας και Ευρώπης ή μεταξύ Ασίας και της ανατολικής ακτής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η δυνατότητα των drones να προκαλούν τόσο σοβαρές διαταραχές δεν αποτελεί νέα διαπίστωση.
Η Ουκρανία έχει ήδη αξιοποιήσει θαλάσσια και εναέρια drones εναντίον του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, καθώς και άλλων πλοίων, προκαλώντας σοβαρές δομικές ζημιές και εκτεταμένες πυρκαγιές που έθεσαν αρκετά σκάφη εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας.
Παράλληλα, ουκρανικά drones έχουν πλήξει στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις δυσκολεύονται να προστατεύσουν κρίσιμες υποδομές από φθηνά μη επανδρωμένα συστήματα.
Σύμφωνα με τον Peter Suciu, η Τεχεράνη ενδέχεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν χρειάζεται να περιοριστεί μόνο στα Στενά του Ορμούζ.
Εφόσον το επιλέξει, θα μπορούσε να επιχειρήσει να διαταράξει και άλλα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα, όπως τα Στενά Bab el-Mandeb, τη Διώρυγα του Suez ή ακόμη και τα Στενά της Malacca, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου μεταξύ Ασίας και Δύσης.
Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει μια νέα πραγματικότητα στον σύγχρονο πόλεμο.
Τα drones λειτουργούν πλέον ως πολλαπλασιαστές ισχύος στον ασύμμετρο πόλεμο, επιτρέποντας ακόμη και σε κράτη ή μη κρατικούς δρώντες με περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες να απειλήσουν κρίσιμες υποδομές και να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες οικονομικές συνέπειες.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών οδών, αλλά και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και στρατηγικών άμυνας απέναντι σε μια απειλή που εξελίσσεται διαρκώς.
Ο πόλεμος για την ενεργειακή ασφάλεια
Η επίθεση στη Damietta υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από μεγάλες δυνάμεις του πολεμικού ναυτικού ή τις παραδοσιακές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η ευρεία διάδοση φθηνών αλλά αποτελεσματικών drones έχει μεταβάλει ριζικά τις ισορροπίες, καθιστώντας ακόμη και τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου ευάλωτα σε επιθέσεις χαμηλού κόστους.
Εάν εκτός από τα Στενά του Hormuz τεθούν υπό σοβαρή απειλή και η Διώρυγα του Suez ή τα Στενά Bab el-Mandeb, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στις τιμές του πετρελαίου. Θα επηρεάσουν ολόκληρη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς, επιβαρύνοντας το διεθνές εμπόριο και ενισχύοντας τον πληθωρισμό σε παγκόσμια κλίμακα.
Το πραγματικό μήνυμα των πρόσφατων επιθέσεων είναι ότι η γεωπολιτική ισχύς δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από το μέγεθος ενός στόλου ή ενός στρατού.
Στην εποχή των drones, ακόμη και περιορισμένα μέσα μπορούν να απειλήσουν κρίσιμες αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας, μετατρέποντας τα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα σε σημεία υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, εάν το Ιράν καταφέρει να διαταράξει και τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, τότε θα μπορούσε να προκαλέσει μια ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση.
Οι πρόσφατες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στο αιγυπτιακό λιμάνι της Damietta, κοντά στη Διώρυγα του Suez, προκάλεσαν πυρκαγιές στα δύο πλοία και αναζωπύρωσαν τις ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, ανέδειξαν ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα: εκτός από τα Στενά του Hormuz, υπάρχει και μια δεύτερη θαλάσσια αρτηρία ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, η οποία θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώνεται και ενδέχεται να ξεφύγει από τον έλεγχο της Ουάσιγκτον.
Μέχρι στιγμής καμία οργάνωση ή κράτος δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση στη Damietta, η οποία βρίσκεται σε έναν από τους βραχίονες του Δέλτα του Νείλου.
Ωστόσο, το περιστατικό υπενθυμίζει πόσο εύκολα μπορούν πλέον να διακοπούν κρίσιμες θαλάσσιες οδοί από σχετικά φθηνά και εύκολα διαθέσιμα drones.
Η περίπλοκη θαλάσσια γεωγραφία της Μέσης Ανατολής
Από την έναρξη της επιχείρησης Επική Οργή, τον Φεβρουάριο, το Ιράν έχει ουσιαστικά καταφέρει να παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz, το στενό πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.
Οι επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου υπήρξαν ιδιαίτερα σοβαρές.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από το συγκεκριμένο σημείο.
Μία από τις ελάχιστες θετικές εξελίξεις για τις αγορές ήταν η ύπαρξη του σαουδαραβικού αγωγού East–West Pipeline, ο οποίος είχε κατασκευαστεί πριν από χρόνια ακριβώς για να μειώσει την εξάρτηση από τα Στενά του Hormuz.
Σήμερα, ο αγωγός μεταφέρει περίπου επτά εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από τα κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Από εκεί, τα δεξαμενόπλοια μπορούν είτε να κινηθούν βόρεια μέσω της Διώρυγας του Suez προς την Ευρώπη είτε νότια, μέσω των Στενών Bab el-Mandeb, με προορισμό τις ασιατικές αγορές.
Ωστόσο, όσο ο πόλεμος παρατείνεται, τόσο περισσότερο το Ιράν δείχνει αποφασισμένο να επεκτείνει την πίεσή του και πέρα από τα Στενά του Hormuz.
Οι Houthi, που ελέγχουν μεγάλο μέρος της βόρειας Υεμένης και βρίσκονται σε στρατηγική θέση απέναντι από τα Στενά Bab el-Mandeb, ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι προτίθενται να αποκλείσουν τη διέλευση σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων από το συγκεκριμένο πέρασμα, διακόπτοντας ουσιαστικά τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ασία.
Εάν παράλληλα δεχθεί πλήγμα και η Διώρυγα του Suez, τότε θα διακοπεί και η βασική ενεργειακή οδός προς την Ευρώπη.
Στην περίπτωση αυτή, η Ερυθρά Θάλασσα θα μετατραπεί ουσιαστικά σε ένα «δεύτερο Hurmuz», με τις δύο εξόδους της να βρίσκονται υπό απειλή.
Ακόμη και μια σχετικά αδύναμη δύναμη μπορεί να παραλύσει τη Διώρυγα του Suez
Η επίθεση με drones αυτής της εβδομάδας δεν προκάλεσε, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, θύματα ή τραυματισμούς.
Ωστόσο, θα μπορούσε να αποτελεί προειδοποίηση για όσα ενδέχεται να ακολουθήσουν.
Όπως ανέφεραν οι New York Times, δύο Ιρανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι στόχος της επίθεσης ήταν να αποδειχθεί πως οι διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές και οι ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορούν να διαταραχθούν ακόμη περισσότερο.
Περίπου το 12% έως 15% του παγκόσμιου εμπορίου και σχεδόν το 30% της παγκόσμιας διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων διέρχεται κάθε χρόνο από τη Διώρυγα του Suez, μεταφέροντας αγαθά αξίας άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, από τη Διώρυγα διέρχονται καθημερινά περίπου 50 έως 60 πλοία.
Η λειτουργία της έχει διακοπεί αρκετές φορές στο παρελθόν.
Έμεινε κλειστή για πέντε μήνες κατά την Κρίση του Suez (1956–1957), παρέμεινε αποκλεισμένη μεταξύ 1967 και 1974 εξαιτίας των αραβοϊσραηλινών πολέμων και, πιο πρόσφατα, το 2021, όταν το γιγαντιαίο εμπορικό πλοίο Ever Given προσάραξε στα πρανή της Διώρυγας, μπλοκάροντας πλήρως τη ναυσιπλοΐα.
Τότε η κυκλοφορία αποκαταστάθηκε μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Ένα αντίστοιχο περιστατικό, όμως, στο οποίο ένα δεξαμενόπλοιο θα βυθιζόταν έπειτα από επίθεση με drone, θα μπορούσε να κρατήσει τη Διώρυγα κλειστή για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το πλάτος του πλωτού διαύλου της Διώρυγας κυμαίνεται μεταξύ 200 και 210 μέτρων, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια ελιγμών ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόλις πριν από ενάμιση χρόνο το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Harry S. Truman (CVN-75) συγκρούστηκε με εμπορικό δεξαμενόπλοιο κοντά στην είσοδο της Διώρυγας, υπενθυμίζοντας πόσο εύκολα μπορεί να συμβεί ένα σοβαρό ατύχημα.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, μια επίθεση με drones θα μπορούσε να προκαλέσει πραγματικό χάος.
Ένας σημαντικός παράγοντας που περιορίζει τον κίνδυνο είναι ο αιγυπτιακός αγωγός SUMED, ο οποίος συνδέει το Suez με την Αλεξάνδρεια και επιτρέπει τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου ακόμη και αν η Διώρυγα κλείσει προσωρινά.
Ωστόσο, η δυναμικότητά του δεν αρκεί για να αντικαταστήσει τη συνολική διακίνηση πετρελαίου μέσω της Διώρυγας, πόσο μάλλον το σύνολο του εμπορίου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Επιπλέον, τίποτε δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το Ιράν ή οργανώσεις που συνδέονται με αυτό να στοχοποιήσουν και τον ίδιο τον αγωγό.
Στρατηγικά δόγματα και ενεργειακές διαδρομές
Το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών φαίνεται πως έχει αντιληφθεί πλήρως τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τόσο η Διώρυγα του Suez όσο και τα Στενά Bab el-Mandeb.
Αυτό εξηγεί γιατί το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS George H.W. Bush (CVN-77), το τελευταίο της κλάσης Nimitz, επέλεξε την άνοιξη να προσεγγίσει τη Μέση Ανατολή ακολουθώντας τη μακρά διαδρομή γύρω από την Αφρική, αποφεύγοντας εντελώς τα δύο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα.
Δεν είναι όμως μόνο το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό που προσαρμόζει τις κινήσεις του.
Οι αλλαγές στις διαδρομές του θαλάσσιου εμπορίου
Όλο και περισσότερες εμπορικές ναυτιλιακές εταιρείες επιλέγουν επίσης να παρακάμπτουν την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Suez, προτιμώντας τον περίπλου της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.
Η επιλογή αυτή συνεπάγεται σημαντικό κόστος, καθώς αυξάνει τη διαδρομή κατά περίπου 3.000 έως 3.500 ναυτικά μίλια, προσθέτοντας 10 έως 14 ημέρες σε ένα τυπικό ταξίδι μεταξύ Ασίας και Ευρώπης ή μεταξύ Ασίας και της ανατολικής ακτής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η δυνατότητα των drones να προκαλούν τόσο σοβαρές διαταραχές δεν αποτελεί νέα διαπίστωση.
Η Ουκρανία έχει ήδη αξιοποιήσει θαλάσσια και εναέρια drones εναντίον του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, καθώς και άλλων πλοίων, προκαλώντας σοβαρές δομικές ζημιές και εκτεταμένες πυρκαγιές που έθεσαν αρκετά σκάφη εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας.
Παράλληλα, ουκρανικά drones έχουν πλήξει στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις δυσκολεύονται να προστατεύσουν κρίσιμες υποδομές από φθηνά μη επανδρωμένα συστήματα.
Σύμφωνα με τον Peter Suciu, η Τεχεράνη ενδέχεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν χρειάζεται να περιοριστεί μόνο στα Στενά του Ορμούζ.
Εφόσον το επιλέξει, θα μπορούσε να επιχειρήσει να διαταράξει και άλλα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα, όπως τα Στενά Bab el-Mandeb, τη Διώρυγα του Suez ή ακόμη και τα Στενά της Malacca, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου μεταξύ Ασίας και Δύσης.
Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει μια νέα πραγματικότητα στον σύγχρονο πόλεμο.
Τα drones λειτουργούν πλέον ως πολλαπλασιαστές ισχύος στον ασύμμετρο πόλεμο, επιτρέποντας ακόμη και σε κράτη ή μη κρατικούς δρώντες με περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες να απειλήσουν κρίσιμες υποδομές και να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες οικονομικές συνέπειες.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών οδών, αλλά και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και στρατηγικών άμυνας απέναντι σε μια απειλή που εξελίσσεται διαρκώς.
Ο πόλεμος για την ενεργειακή ασφάλεια
Η επίθεση στη Damietta υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από μεγάλες δυνάμεις του πολεμικού ναυτικού ή τις παραδοσιακές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η ευρεία διάδοση φθηνών αλλά αποτελεσματικών drones έχει μεταβάλει ριζικά τις ισορροπίες, καθιστώντας ακόμη και τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου ευάλωτα σε επιθέσεις χαμηλού κόστους.
Εάν εκτός από τα Στενά του Hormuz τεθούν υπό σοβαρή απειλή και η Διώρυγα του Suez ή τα Στενά Bab el-Mandeb, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στις τιμές του πετρελαίου. Θα επηρεάσουν ολόκληρη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς, επιβαρύνοντας το διεθνές εμπόριο και ενισχύοντας τον πληθωρισμό σε παγκόσμια κλίμακα.
Το πραγματικό μήνυμα των πρόσφατων επιθέσεων είναι ότι η γεωπολιτική ισχύς δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από το μέγεθος ενός στόλου ή ενός στρατού.
Στην εποχή των drones, ακόμη και περιορισμένα μέσα μπορούν να απειλήσουν κρίσιμες αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας, μετατρέποντας τα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα σε σημεία υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών