Με κόφτη το νέο επίδομα ανεργίας που θα κινείται στα 1.295 ευρώ - Οι αλλαγές που έρχονται μέσα στο καλοκαίρι

Μετά το Καλοκαίρι αναμένεται να ξεκινήσει η καθολική εφαρμογήτου νέου επιδόματος ανεργίας που φτάνει τα 1.295 ευρώ, καθώς αποδεσμεύεται το επίδομα από τον προϋπολογισμό στις περιπτώσεις ανέργων που αρνούνται την εργασία, μετά τις προτάσεις από τον σύμβουλο απασχόλησης της ΔΥΠΑ.
Στις αρχές του τρέχοντος μήνα, έληξε η πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος στο οποίο συμμετείχαν με επιλογή 12.000 άνεργοι και το υπουργείο Εργασίας, αλλά και η ΔΥΠΑ, αναμένουν τα συμπεράσματα μέσα στο επόμενο δίμηνο της μελέτης που θα εκπονήσει ειδική ομάδα, προκειμένου να διαπιστωθεί αν χρειάζεται βελτιώσεις το νέο σύστημα.

Η χρηματοδότηση

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης με συνολικά 100 εκατ. ευρώ κι έχει ήδη λάβει παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2026 για την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την προσαρμογή των τεχνικών παραμέτρων.
Με το νέο σύστημα, στις περιπτώσεις ανέργων με λίγα χρόνια ασφάλισης και χαμηλό μισθό κατά την διάρκεια της απασχόλησης, το επίδομα – που θα είναι συνάρτηση αυτών – θα μπορεί να πέφτει και κάτω από τα σημερινά επίπεδα των 565 ευρώ, όπως διαμορφώθηκε από 1η Απριλίου, από 540 ευρώ που ήταν, λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού.

Χαμηλή κάλυψη

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κάλυψη των ανέργων παραμένει χαμηλή. Από τους περίπου 903.928 ανέργους, εγγεγραμμένους στη ΔΥΠΑ, μόλις 258.684 λαμβάνουν επίδομα.
Ζητούμενο, σύμφωνα με την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας είναι η δημιουργία ενός επιδόματος που θα είναι απλό, δίκαιο, ανταποδοτικό και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της αγοράς.
Στην νέα του μορφή, το επίδομα ανεργίας μπορεί να ανέλθει έως και τα 1.295 ευρώ, κατά τους πρώτους μήνες της παροχής για κάποιον δικαιούχο, με πολλά χρόνια εργασίας, αλλά και ιδιαίτερα υψηλές αποδοχές για μεγάλο χρονικό διάστημα, κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου.
Μάλιστα, το επίδομα καταβάλλεται εμπροσθοβαρώς, δηλαδή είναι υψηλότερο κατά τους πρώτους μήνες ανεργίας, προκειμένου να καλύπτει τις αρχικές, αυξημένες ανάγκες, και βαίνει μειούμενο στη συνέχεια, προκειμένου να υπάρχει ένα ισχυρό αντικίνητρο προς τον δικαιούχο και να μη μένει εκτός αγοράς εργασίας.
Η συνολική διάρκεια καταβολής του μπορεί να είναι και 24 μήνες.
Το ύψος της επιδότησης στηρίζεται στις εισφορές που έχουν καταβάλει οι άνεργοι, όπως ήδη συμβαίνει σε 25 από 27 χώρες της ΕΕ, και δεν θα εξομοιώνονται περιπτώσεις με μεγάλες διαφορές, όπως γίνεται στη χώρα μας. Σήμερα, ανεξάρτητα από το αν κάποιος εργάστηκε 2 χρόνια με κατώτατο μισθό ή 20 χρόνια με μισθό 2.000 ευρώ, λαμβάνει το ίδιο επίδομα για το ίδιο διάστημα.

Το νέο επίδομα αποτελείται από τρία μέρη:

• Το σταθερό μέρος επιδότησης: Υπολογίζεται βάσει των αποδοχών του δικαιούχου σε συνάρτηση με το νόμιμο κατώτατο ημερομίσθιο, ξεκινώντας στο 1ο τρίμηνο απότο  70% του κατώτατου ημερομισθίου (ή του μέσου ημερομισθίου των αποδοχών του, εάν αυτές ήταν μικρότερες από τον κατώτατο μισθό) και θα μειώνεται σταδιακά (60% 2ο τρίμηνο, 50% 3ο τρίμηνο, 40% 4ο τρίμηνο, 30% 1ο εξάμηνο 2ου έτους, 20% 2ο εξάμηνο 2ου έτους), ενώ ο μέσος όρος ποσοστού επιδότησης στο πρώτο 12μηνο παραμένει στο 55% του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου, όπως και σήμερα.Προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση 175 ημερών ασφάλισης κατ’ ελάχιστο κατά τους 14 μήνες πριν την ένταξη στην επιδότηση, εξαιρουμένων των 2 τελευταίων μηνών.
• Το μεταβλητό μέρος επιδότησης («μπόνους»): Εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης (από το 4ο έως και το 20ο έτος ασφάλισης) και τον μέσο όρο αποδοχών του δικαιούχου. Με αυτό τον τρόπο, διασυνδέεται ο εργασιακός βίος με το ύψος του μεταβλητού μέρους της επιδότησης, αυξάνοντας το συνολικό επίδομα για όσους έχουν εργαστεί τουλάχιστον 4 χρόνια, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της ασφάλισης κατά της ανεργίας. Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα ανεργίας είναι ανταποδοτικό (προκύπτει από καταβληθείσες εισφορές) και όχι προνοιακό.Ο υπολογισμός γίνεται με τον πολλαπλασιασμό των συντελεστών που αντιστοιχούν στα έτη ασφάλισης και τον μέσο όρο αποδοχών με το νομοθετημένο κατώτατο ημερομίσθιο. Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα ανεργίας είναι ανταποδοτικής φύσης (δηλ. προκύπτει από καταβληθείσες εισφορές ανεργίας κατά τον εργασιακό βίο) και όχι προνοιακής φύσης. Προϋποθέσεις: α) Ένταξη στην τακτική επιδότηση, β) 900 ημέρες ασφάλισης κατ’ ελάχιστο κατά τους 50 μήνες πριν την ένταξη στην επιδότηση, εξαιρουμένων των 2 τελευταίων μηνών, γ) Αποδοχές ίσες ή μεγαλύτερες από τον κατώτατο μισθό κατά τους 14 μήνες πριν την ένταξη στην επιδότηση, εξαιρουμένων των 2 τελευταίων μηνών.
• Τις πρόσθετες παροχές και προσαυξήσεις, όπως το Δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα, προσαυξήσεις παιδιών και – για πρώτη φορά – προσαυξήσεις λόγω μονογονεϊκότητας.

Με τις αλλαγές που έρχονται ουσιαστικά συγχωνεύεται η τακτική επιδότηση με το επίδομα μακροχρόνια ανέργων, επιτρέποντας μέγιστη διάρκεια επιδότησης έως 2 χρόνια (24 μήνες), ακολουθώντας εξατομικευμένη προσέγγιση για το ύψος του επιδόματος.Ωστόσο, θα μένει εκτός επιδόματος κάποιος άνεργος, εφόσον απορρίψει την πρόταση των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης (ΚΠΑ) για τρεις φορές.

Ορθολογικοποίηση

Μπαίνει σε μια πιο ορθολογική βάση τόσο η ένταξη στην επιδότηση, θέτοντας ως όριο τις 175 ημέρες ασφάλισης, όσο και τη διάρκεια της επιδότησης, που υπολογίζεται πλέον με αναλογία 2 μήνες απασχόλησης: 1 μήνας επιδότησης για το πρώτο έτος της επιδότησης, και 3 μήνες απασχόλησης: 1 μήνας επιδότησης για το δεύτερο έτος.
Λαμβάνει υπόψη την ασφαλιστική ιστορία για τον υπολογισμό του ύψους του επιδόματος, προσφέροντας ένα σταθερό μέρος το οποίο λαμβάνουν όλοι και ένα επιπλέον μεταβλητό μέρος, ανάλογα με την ασφαλιστική ιστορία.

Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr