Ανατροπή στην προθεσμία επιλογής ασφαλιστικού φορέα
Νέα δεδομένα για τους ασφαλισμένους που διατηρούν παράλληλα επιχειρηματική δραστηριότητα και μισθωτή εργασία διαμορφώνει η απόφαση 1040/2024 του Συμβουλίου της Επικρατείας, ξεκαθαρίζοντας ότι το δικαίωμα επιλογής ασφαλιστικού φορέα δεν ασκείται μία και μοναδική φορά, αλλά κάθε φορά που προκύπτει νέα παράλληλη απασχόληση.
Η κρίσιμη αυτή διευκρίνιση αφορά επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που διατηρούν επιχείρηση, ενώ παράλληλα εργάζονται ως μισθωτοί, καθώς η ανάληψη νέας μισθωτής εργασίας δημιουργεί νέα δυνατότητα επιλογής ως προς τον ασφαλιστικό φορέα.
Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή συνοδεύεται από συγκεκριμένη προθεσμία, η οποία πρέπει να τηρείται, προκειμένου να παραχθούν τα προβλεπόμενα ασφαλιστικά αποτελέσματα.
Η υπόθεση
Η υπόθεση που εξετάστηκε από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο αφορά ασφαλισμένη η οποία διατηρούσε επιχείρηση αναψυκτηρίου και είχε ήδη πετύχει μία φορά την εξαίρεσή της από την υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ, λόγω παράλληλης μισθωτής απασχόλησης.
Στη συνέχεια, όμως, είχε επανέλθει στην ασφάλιση του Οργανισμού, ενώ αργότερα ανέλαβε νέα μισθωτή εργασία.
Η ασφαλισμένη, ωστόσο, δεν υπέβαλε εγκαίρως τη σχετική δήλωση για την εξαίρεσή της από την ασφάλιση του ΟΑΕΕ, αλλά προχώρησε στην υποβολή της στις 2 Ιανουαρίου 2014, δηλαδή αφού είχε παρέλθει η προβλεπόμενη εξάμηνη προθεσμία.
Τα δικαστήρια της ουσίας είχαν δεχθεί ότι, παρά το γεγονός ότι η ασφαλισμένη όφειλε να υπάγεται στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ για το προηγούμενο χρονικό διάστημα, μπορούσε να εξαιρεθεί από την ημερομηνία υποβολής της εκπρόθεσμης δήλωσης και εφεξής.
Η προσέγγιση αυτή, όμως, δεν έγινε δεκτή από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έκρινε ότι η συγκεκριμένη δικαστική κρίση δεν ήταν νόμιμη.
Με την απόφασή του, το ΣτΕ αποσαφήνισε ότι η δυνατότητα επιλογής ασφαλιστικού φορέα συνδέεται με κάθε νέα περίπτωση παράλληλης απασχόλησης και δεν εξαντλείται με την πρώτη άσκησή της.
Νέα παράλληλη εργασία, νέα δυνατότητα επιλογής
Το βασικό σημείο της απόφασης είναι ότι η προηγούμενη άσκηση του δικαιώματος εξαίρεσης δεν δεσμεύει οριστικά τον ασφαλισμένο για όλες τις μελλοντικές περιπτώσεις παράλληλης απασχόλησης.
Κάθε φορά που προκύπτει νέα μισθωτή εργασία, δημιουργείται νέα αυτοτελής περίπτωση, για την οποία ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να ασκήσει εκ νέου το δικαίωμα επιλογής.
Επομένως, η ύπαρξη προηγούμενης εξαίρεσης από την ασφάλιση του ΟΑΕΕ δεν σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος έχει εξαντλήσει το δικαίωμά του και δεν μπορεί να το επικαλεστεί ξανά.
Αντίστοιχα, η επιστροφή στην ασφάλιση του Οργανισμού δεν αποκλείει τη δυνατότητα νέας εξαίρεσης, εφόσον στη συνέχεια αναληφθεί άλλη μισθωτή απασχόληση και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους συνδυάζουν περισσότερες από μία επαγγελματικές δραστηριότητες, καθώς αναδεικνύει ότι κάθε μεταβολή στην εργασιακή τους κατάσταση μπορεί να δημιουργεί νέα ασφαλιστικά δεδομένα.
Καθοριστική η εξάμηνη προθεσμία
Η αναγνώριση του δικαιώματος νέας επιλογής δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο ασφαλισμένος μπορεί να υποβάλει τη δήλωση οποτεδήποτε και να επιτύχει αναδρομική ή αυτοδίκαιη εξαίρεση.
Η εξάμηνη προθεσμία αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της διαδικασίας.
Η έναρξη νέας μισθωτής εργασίας δημιουργεί νέα αφετηρία για την άσκηση του δικαιώματος, με τον ασφαλισμένο να πρέπει να κινηθεί εγκαίρως και να υποβάλει την απαιτούμενη δήλωση μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Στην εξεταζόμενη υπόθεση, η ασφαλισμένη ξεκίνησε τη νέα εργασία στις 6 Ιουνίου 2013, αλλά υπέβαλε τη δήλωση στις 2 Ιανουαρίου 2014, δηλαδή εκπρόθεσμα.
Το γεγονός αυτό δεν μπορούσε να παρακαμφθεί με την αποδοχή της εξαίρεσης από την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης και μετά, όπως είχαν κρίνει τα δικαστήρια της ουσίας.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Η κρίσιμη αυτή διευκρίνιση αφορά επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που διατηρούν επιχείρηση, ενώ παράλληλα εργάζονται ως μισθωτοί, καθώς η ανάληψη νέας μισθωτής εργασίας δημιουργεί νέα δυνατότητα επιλογής ως προς τον ασφαλιστικό φορέα.
Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή συνοδεύεται από συγκεκριμένη προθεσμία, η οποία πρέπει να τηρείται, προκειμένου να παραχθούν τα προβλεπόμενα ασφαλιστικά αποτελέσματα.
Η υπόθεση
Η υπόθεση που εξετάστηκε από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο αφορά ασφαλισμένη η οποία διατηρούσε επιχείρηση αναψυκτηρίου και είχε ήδη πετύχει μία φορά την εξαίρεσή της από την υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ, λόγω παράλληλης μισθωτής απασχόλησης.
Στη συνέχεια, όμως, είχε επανέλθει στην ασφάλιση του Οργανισμού, ενώ αργότερα ανέλαβε νέα μισθωτή εργασία.
Η ασφαλισμένη, ωστόσο, δεν υπέβαλε εγκαίρως τη σχετική δήλωση για την εξαίρεσή της από την ασφάλιση του ΟΑΕΕ, αλλά προχώρησε στην υποβολή της στις 2 Ιανουαρίου 2014, δηλαδή αφού είχε παρέλθει η προβλεπόμενη εξάμηνη προθεσμία.
Τα δικαστήρια της ουσίας είχαν δεχθεί ότι, παρά το γεγονός ότι η ασφαλισμένη όφειλε να υπάγεται στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ για το προηγούμενο χρονικό διάστημα, μπορούσε να εξαιρεθεί από την ημερομηνία υποβολής της εκπρόθεσμης δήλωσης και εφεξής.
Η προσέγγιση αυτή, όμως, δεν έγινε δεκτή από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έκρινε ότι η συγκεκριμένη δικαστική κρίση δεν ήταν νόμιμη.
Με την απόφασή του, το ΣτΕ αποσαφήνισε ότι η δυνατότητα επιλογής ασφαλιστικού φορέα συνδέεται με κάθε νέα περίπτωση παράλληλης απασχόλησης και δεν εξαντλείται με την πρώτη άσκησή της.
Νέα παράλληλη εργασία, νέα δυνατότητα επιλογής
Το βασικό σημείο της απόφασης είναι ότι η προηγούμενη άσκηση του δικαιώματος εξαίρεσης δεν δεσμεύει οριστικά τον ασφαλισμένο για όλες τις μελλοντικές περιπτώσεις παράλληλης απασχόλησης.
Κάθε φορά που προκύπτει νέα μισθωτή εργασία, δημιουργείται νέα αυτοτελής περίπτωση, για την οποία ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να ασκήσει εκ νέου το δικαίωμα επιλογής.
Επομένως, η ύπαρξη προηγούμενης εξαίρεσης από την ασφάλιση του ΟΑΕΕ δεν σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος έχει εξαντλήσει το δικαίωμά του και δεν μπορεί να το επικαλεστεί ξανά.
Αντίστοιχα, η επιστροφή στην ασφάλιση του Οργανισμού δεν αποκλείει τη δυνατότητα νέας εξαίρεσης, εφόσον στη συνέχεια αναληφθεί άλλη μισθωτή απασχόληση και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους συνδυάζουν περισσότερες από μία επαγγελματικές δραστηριότητες, καθώς αναδεικνύει ότι κάθε μεταβολή στην εργασιακή τους κατάσταση μπορεί να δημιουργεί νέα ασφαλιστικά δεδομένα.
Καθοριστική η εξάμηνη προθεσμία
Η αναγνώριση του δικαιώματος νέας επιλογής δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο ασφαλισμένος μπορεί να υποβάλει τη δήλωση οποτεδήποτε και να επιτύχει αναδρομική ή αυτοδίκαιη εξαίρεση.
Η εξάμηνη προθεσμία αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της διαδικασίας.
Η έναρξη νέας μισθωτής εργασίας δημιουργεί νέα αφετηρία για την άσκηση του δικαιώματος, με τον ασφαλισμένο να πρέπει να κινηθεί εγκαίρως και να υποβάλει την απαιτούμενη δήλωση μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Στην εξεταζόμενη υπόθεση, η ασφαλισμένη ξεκίνησε τη νέα εργασία στις 6 Ιουνίου 2013, αλλά υπέβαλε τη δήλωση στις 2 Ιανουαρίου 2014, δηλαδή εκπρόθεσμα.
Το γεγονός αυτό δεν μπορούσε να παρακαμφθεί με την αποδοχή της εξαίρεσης από την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης και μετά, όπως είχαν κρίνει τα δικαστήρια της ουσίας.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών