Σχετικά Άρθρα
ΗΠΑ: Σε επίπεδο - ρεκόρ παραμένει το χρέος των νοικοκυριών, στα 18,8 τρισ. δολάρια το δ' τρίμηνο 2025
Σοκ - Μη «επενδύσιμες» οι ΗΠΑ - «Τάφος» η παγκόσμια αγορά χρέους 100 τρισ. δολ.– Εκδόσεις ομολόγων 12 τρισ. δολ. το 2026
Ανησυχητικά είναι τα νέα από την τελευταία έκθεση του αμερικανικού Γραφείου Προϋπολογισμού (Congressional Budget Office, CBO), η οποία σκιαγραφεί μια επιδεινούμενη δημοσιονομική εικόνα για τις ΗΠΑ την επόμενη δεκαετία.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το δημόσιο χρέος που κατέχεται από το κοινό θα ξεπεράσει το ιστορικό του υψηλό ως ποσοστό του ΑΕΠ ήδη από το 2030, για να εκτιναχθεί στο 120% του ΑΕΠ έως το 2036.
Η προοπτική αυτή έρχεται σε μια περίοδο χαμηλής αναπτυξιακής δυναμικής και αυξημένων γεωπολιτικών και δημογραφικών πιέσεων, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα για τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Ελλείμματα-μαμούθ
Το CBO εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα διαμορφωθεί στα 1,9 τρισ. δολάρια το οικονομικό έτος 2026, για να αυξηθεί στα 3,1 τρισ. δολάρια έως το 2036. Σωρευτικά, τα ελλείμματα της περιόδου 2026–2035 θα αγγίξουν τα 24 τρισ. δολάρια.
Ως ποσοστό του ΑΕΠ, το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 5,8% το 2026, παραμένοντας σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα για περίοδο ειρήνης και ανάπτυξης. Σε ορίζοντα δεκαετίας, ο λόγος ελλείμματος προς ΑΕΠ θα κινηθεί κατά μέσο όρο στο 6,1%, φθάνοντας το 6,7% το 2036 — πολύ πάνω από τον στόχο για 3% που έχει θέσει ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιανουαρίου 2025, το έλλειμμα του 2026 είναι κατά περίπου 100 δισ. δολάρια υψηλότερο, ενώ τα σωρευτικά ελλείμματα της δεκαετίας αυξάνονται κατά 1,4 τρισ. δολάρια.
Το «One Big Beautiful Bill» και οι επιπτώσεις
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο φορολογικό και δημοσιονομικό πακέτο των Ρεπουμπλικάνων, γνωστό ως “One Big Beautiful Bill Act”. Η επέκταση των φορολογικών περικοπών του 2017 και οι μειώσεις σε κοινωνικές δαπάνες, όπως το Medicaid, αναμένεται να ενισχύσουν βραχυπρόθεσμα την κατανάλωση και τις ιδιωτικές επενδύσεις.
Ωστόσο, σε δημοσιονομικούς όρους, η νομοθεσία αυτή θα προσθέσει 4,7 τρισ. δολάρια στο δημόσιο χρέος σε ορίζοντα δεκαετίας, ενώ η περιοριστική μεταναστευτική πολιτική εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει περαιτέρω τα ελλείμματα κατά 500 δισ. δολάρια.
Από την άλλη πλευρά, τα αυξημένα έσοδα από τους δασμούς εκτιμάται ότι θα μειώσουν τα ελλείμματα κατά περίπου 3 τρισ. δολάρια, αν και αυτό συνοδεύεται από υψηλότερο πληθωρισμό την περίοδο 2026–2029.
Ασθενέστερη ανάπτυξη και υψηλά επιτόκια
Το CBO προβλέπει πραγματική ανάπτυξη 2,2% για το 2026, με μέσο όρο περίπου 1,8% για την υπόλοιπη δεκαετία — αισθητά χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης Trump, η οποία κάνει λόγο ακόμη και για 6% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, λόγω επενδύσεων σε εργοστάσια και κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
Η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγικότητα εκτιμάται περιορισμένη, μόλις κατά 10 μονάδες βάσης ετησίως σε όρους ονομαστικού προϊόντος.
Παράλληλα, τα επιτόκια των 10ετών ομολόγων αναμένεται να παραμείνουν στα τρέχοντα ή ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, ενώ η Federal Reserve προβλέπεται να προχωρήσει σε μόλις μία μείωση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης εντός του έτους. Το περιβάλλον αυτό αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
Εκτίναξη δαπανών και τόκων
Οι ομοσπονδιακές δαπάνες αυξάνονται σταθερά ως ποσοστό του ΑΕΠ: από 23,1% πέρυσι — ήδη πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο 21,2% — στο 24,4% έως το 2036.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των πληρωμών τόκων. Σήμερα ανέρχονται περίπου στο 1 τρισ. δολάρια ετησίως, με προοπτική να διπλασιαστούν στα 2 τρισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης «εκτοπίζει» κρίσιμες δαπάνες για υποδομές, εκπαίδευση και επενδύσεις μελλοντικής ανάπτυξης.
Τα ταμειακά αδιέξοδα θα εξαντληθούν
Το CBO προειδοποιεί ότι το Highway Trust Fund αναμένεται να εξαντληθεί το 2028, ενώ το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα της Social Security κινδυνεύει με αφερεγγυότητα έως το 2032.
Όπως σημειώνουν αναλυτές, «μεγάλα ελλείμματα σε μια αναπτυσσόμενη οικονομία και σε περίοδο ειρήνης είναι πρωτοφανή», ωστόσο υπάρχει ακόμη χρόνος για διορθωτικές κινήσεις. Οι μέχρι σήμερα παρεμβάσεις — ανώτατα όρια δαπανών, αναστολές του ορίου χρέους και «έκτακτα μέτρα» — δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά τη μακροπρόθεσμη τάση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών