Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές δημοσιονομικό χάος.
Ο Σεπτέμβριος του 2026 δεν υπήρξε ένας μήνας καταστροφικός για το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ.
Δεν ήταν, βεβαίως, ιδιαίτερα θετικός, ωστόσο το έλλειμμα κατά τον τελευταίο μήνα του οικονομικού έτους 2026 περιορίστηκε στα μόλις 27 δισ. δολάρια.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ συνηθίζουν να καταγράφουν μηνιαίες δαπάνες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, το συγκεκριμένο ποσό έμοιαζε σχετικά ασήμαντο.
Η εικόνα, ωστόσο, άλλαξε δραματικά τον Οκτώβριο, τον πρώτο μήνα του οικονομικού έτους 2027, όταν ξέσπασε μια πραγματική δημοσιονομική θύελλα.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή.
Σήμερα Παρασκευή 13/11, στις 14:00, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δημοσίευσε τα τελευταία στοιχεία για το δημοσιονομικό έλλειμμα του Οκτωβρίου, του πρώτου μήνα του οικονομικού έτους 2027, τα οποία στοιχεία αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα.
Τα συνολικά έσοδα της αμερικανικής κυβέρνησης ανήλθαν τον Οκτώβριο σε 369 δισ. δολάρια, καταγράφοντας απότομη πτώση 8,8% σε σύγκριση με τα 404 δισ. δολάρια που είχαν εισπραχθεί έναν χρόνο νωρίτερα.
Από αυτά, μόλις 186 δισ. δολάρια προήλθαν από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, δηλαδή περίπου το ήμισυ των συνολικών εσόδων.
Το μεγαλύτερο μέρος των υπόλοιπων εισπράξεων προήλθε από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, οι οποίες ανήλθαν σε 131 δισ. δολάρια.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ο ρυθμός αύξησης των κρατικών εσόδων έχει επιβραδυνθεί δραματικά.
Από επίπεδα άνω του 10% για μεγάλο μέρος της μεταπανδημικής περιόδου, έχει υποχωρήσει μόλις στο 1,1% σε ετήσια βάση κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ιστορικά, κάθε φορά που τα κρατικά έσοδα παρουσίαζαν αρνητική μεταβολή σε ετήσια βάση, η αμερικανική οικονομία βρισκόταν ήδη σε ύφεση ή πλησίαζε επικίνδυνα σε αυτήν.
Αν τα έσοδα –και, κατ’ επέκταση, οι φορολογικές εισπράξεις– ήταν απογοητευτικά, η εικόνα των κρατικών δαπανών ήταν ακόμη χειρότερη.
Τον Οκτώβριο, οι συνολικές δαπάνες της αμερικανικής κυβέρνησης ανήλθαν σε 773 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 12% σε σύγκριση με τα 688,7 δισ. δολάρια που είχαν δαπανηθεί τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.
Κατά τους τελευταίους έξι μήνες, οι δαπάνες ανήλθαν συνολικά σε 649 δισ. δολάρια, το υψηλότερο ποσό που έχει καταγραφεί ποτέ εκτός της περιόδου της πανδημίας του κορωνοϊού.
Ακόμη και αν συνυπολογιστούν τα επίπεδα δαπανών της πανδημίας, απαιτείται αύξηση μόλις 50 δισ. δολαρίων για να καταρριφθεί το ιστορικό ρεκόρ.
Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η απόκλιση μεταξύ εσόδων και δαπανών, αρκεί να εξετάσει κανείς την πορεία τους κατά τους τελευταίους έξι μήνες.
Οι δύο τάσεις απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο.
Οι κρατικές δαπάνες κινούνται πλέον προς νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας ακόμη και τα αντίστοιχα της πανδημίας, ενώ τα έσοδα της κυβέρνησης παραμένουν ουσιαστικά στάσιμα τα τελευταία πέντε χρόνια.
Η διαφορά ανάμεσα στα έσοδα και τις δαπάνες αποτυπώνεται, φυσικά, στο δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ.
Τον Οκτώβριο, το έλλειμμα εκτοξεύθηκε στα 404 δισ. δολάρια, καταγράφοντας δραματική επιδείνωση σε σύγκριση με τα 284 δισ. δολάρια του Οκτωβρίου του προηγούμενου έτους (δηλαδή, το έλλειμμα αυξήθηκε κατά 120 δισ. δολάρια ή περίπου 42,3% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025) και, ασφαλώς, με τα μόλις 27 δισ. δολάρια του Σεπτεμβρίου.
Αξίζει, βεβαίως, να σημειωθεί ότι η μεγάλη διαφορά μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου επηρεάζεται εν μέρει και από ημερολογιακές διαφοροποιήσεις που αφορούν τον χρόνο καταγραφής ορισμένων πληρωμών.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, πρόκειται για το υψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα που έχει καταγραφεί ποτέ για μήνα Οκτώβριο.
Και επειδή ο Οκτώβριος ήταν ο πρώτος μήνας του οικονομικού έτους 2027, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί επίσης το χειρότερο δημοσιονομικό ξεκίνημα οικονομικού έτους στην ιστορία των ΗΠΑ.
Ωστόσο, παρά τη σημαντική υποχώρηση των φορολογικών εσόδων, η οποία εντείνει τους φόβους για ενδεχόμενη ύφεση, ο βασικός παράγοντας πίσω από τη δραματική αύξηση του ελλείμματος είναι η εκρηκτική άνοδος των κρατικών δαπανών.
Και πίσω από αυτή την αύξηση βρίσκονται δύο βασικοί παράγοντες.
Πρώτος παράγοντας: οι αμυντικές δαπάνες
Οι αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ κατέγραψαν τον Οκτώβριο μια εντυπωσιακή και εξαιρετικά ασυνήθιστη αύξηση, η οποία προκαλεί εύλογα ερωτήματα.
Η εξέλιξη είναι τόσο απότομη, ώστε δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Ίσως κάποιος μπορεί να δώσει μια πιο πειστική απάντηση για το τι ακριβώς συνέβη με τις αμερικανικές αμυντικές δαπάνες τον περασμένο μήνα.
Δεύτερος παράγοντας: οι τόκοι του αμερικανικού δημόσιου χρέους
Πρόκειται για το πρόβλημα που επισημαίνεται εδώ και τέσσερα χρόνια και το οποίο γίνεται ολοένα και πιο επιβαρυντικό για τα δημόσια οικονομικά των ΗΠΑ.
Οι πληρωμές τόκων επί του εθνικού χρέους ανήλθαν τον Οκτώβριο στο αστρονομικό ποσό των 115,5 δισ. δολαρίων, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο που έχει σημειωθεί ποτέ για τον συγκεκριμένο μήνα.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 28% των συνολικών φορολογικών εσόδων της αμερικανικής κυβέρνησης.
Με άλλα λόγια, σχεδόν τρία στα δέκα δολάρια που εισπράττει το αμερικανικό Δημόσιο μέσω της φορολογίας κατευθύνονται αποκλειστικά στην εξυπηρέτηση των τόκων του δημόσιου χρέους.
Και αυτό ενδέχεται να μην είναι το χειρότερο.
Με βάση τις εποχικές διακυμάνσεις των κρατικών πληρωμών, ο Δεκέμβριος, ο οποίος παραδοσιακά αποτελεί έναν από τους πιο επιβαρυμένους μήνες του έτους όσον αφορά τις πληρωμές τόκων, ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο καταστροφικός.
Και ποιος βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της δημοσιονομικής κρίσης;
Ο Trump.
www.bankingnews.gr
Δεν ήταν, βεβαίως, ιδιαίτερα θετικός, ωστόσο το έλλειμμα κατά τον τελευταίο μήνα του οικονομικού έτους 2026 περιορίστηκε στα μόλις 27 δισ. δολάρια.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ συνηθίζουν να καταγράφουν μηνιαίες δαπάνες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, το συγκεκριμένο ποσό έμοιαζε σχετικά ασήμαντο.
Η εικόνα, ωστόσο, άλλαξε δραματικά τον Οκτώβριο, τον πρώτο μήνα του οικονομικού έτους 2027, όταν ξέσπασε μια πραγματική δημοσιονομική θύελλα.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή.
Σήμερα Παρασκευή 13/11, στις 14:00, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δημοσίευσε τα τελευταία στοιχεία για το δημοσιονομικό έλλειμμα του Οκτωβρίου, του πρώτου μήνα του οικονομικού έτους 2027, τα οποία στοιχεία αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα.
Τα συνολικά έσοδα της αμερικανικής κυβέρνησης ανήλθαν τον Οκτώβριο σε 369 δισ. δολάρια, καταγράφοντας απότομη πτώση 8,8% σε σύγκριση με τα 404 δισ. δολάρια που είχαν εισπραχθεί έναν χρόνο νωρίτερα.
Από αυτά, μόλις 186 δισ. δολάρια προήλθαν από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, δηλαδή περίπου το ήμισυ των συνολικών εσόδων.
Το μεγαλύτερο μέρος των υπόλοιπων εισπράξεων προήλθε από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, οι οποίες ανήλθαν σε 131 δισ. δολάρια.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ο ρυθμός αύξησης των κρατικών εσόδων έχει επιβραδυνθεί δραματικά.
Από επίπεδα άνω του 10% για μεγάλο μέρος της μεταπανδημικής περιόδου, έχει υποχωρήσει μόλις στο 1,1% σε ετήσια βάση κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ιστορικά, κάθε φορά που τα κρατικά έσοδα παρουσίαζαν αρνητική μεταβολή σε ετήσια βάση, η αμερικανική οικονομία βρισκόταν ήδη σε ύφεση ή πλησίαζε επικίνδυνα σε αυτήν.
Αν τα έσοδα –και, κατ’ επέκταση, οι φορολογικές εισπράξεις– ήταν απογοητευτικά, η εικόνα των κρατικών δαπανών ήταν ακόμη χειρότερη.
Τον Οκτώβριο, οι συνολικές δαπάνες της αμερικανικής κυβέρνησης ανήλθαν σε 773 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 12% σε σύγκριση με τα 688,7 δισ. δολάρια που είχαν δαπανηθεί τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.
Κατά τους τελευταίους έξι μήνες, οι δαπάνες ανήλθαν συνολικά σε 649 δισ. δολάρια, το υψηλότερο ποσό που έχει καταγραφεί ποτέ εκτός της περιόδου της πανδημίας του κορωνοϊού.
Ακόμη και αν συνυπολογιστούν τα επίπεδα δαπανών της πανδημίας, απαιτείται αύξηση μόλις 50 δισ. δολαρίων για να καταρριφθεί το ιστορικό ρεκόρ.
Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η απόκλιση μεταξύ εσόδων και δαπανών, αρκεί να εξετάσει κανείς την πορεία τους κατά τους τελευταίους έξι μήνες.
Οι δύο τάσεις απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο.
Οι κρατικές δαπάνες κινούνται πλέον προς νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας ακόμη και τα αντίστοιχα της πανδημίας, ενώ τα έσοδα της κυβέρνησης παραμένουν ουσιαστικά στάσιμα τα τελευταία πέντε χρόνια.
Η διαφορά ανάμεσα στα έσοδα και τις δαπάνες αποτυπώνεται, φυσικά, στο δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ.
Τον Οκτώβριο, το έλλειμμα εκτοξεύθηκε στα 404 δισ. δολάρια, καταγράφοντας δραματική επιδείνωση σε σύγκριση με τα 284 δισ. δολάρια του Οκτωβρίου του προηγούμενου έτους (δηλαδή, το έλλειμμα αυξήθηκε κατά 120 δισ. δολάρια ή περίπου 42,3% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025) και, ασφαλώς, με τα μόλις 27 δισ. δολάρια του Σεπτεμβρίου.
Αξίζει, βεβαίως, να σημειωθεί ότι η μεγάλη διαφορά μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου επηρεάζεται εν μέρει και από ημερολογιακές διαφοροποιήσεις που αφορούν τον χρόνο καταγραφής ορισμένων πληρωμών.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, πρόκειται για το υψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα που έχει καταγραφεί ποτέ για μήνα Οκτώβριο.
Και επειδή ο Οκτώβριος ήταν ο πρώτος μήνας του οικονομικού έτους 2027, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί επίσης το χειρότερο δημοσιονομικό ξεκίνημα οικονομικού έτους στην ιστορία των ΗΠΑ.
Ωστόσο, παρά τη σημαντική υποχώρηση των φορολογικών εσόδων, η οποία εντείνει τους φόβους για ενδεχόμενη ύφεση, ο βασικός παράγοντας πίσω από τη δραματική αύξηση του ελλείμματος είναι η εκρηκτική άνοδος των κρατικών δαπανών.
Και πίσω από αυτή την αύξηση βρίσκονται δύο βασικοί παράγοντες.
Πρώτος παράγοντας: οι αμυντικές δαπάνες
Οι αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ κατέγραψαν τον Οκτώβριο μια εντυπωσιακή και εξαιρετικά ασυνήθιστη αύξηση, η οποία προκαλεί εύλογα ερωτήματα.
Η εξέλιξη είναι τόσο απότομη, ώστε δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Ίσως κάποιος μπορεί να δώσει μια πιο πειστική απάντηση για το τι ακριβώς συνέβη με τις αμερικανικές αμυντικές δαπάνες τον περασμένο μήνα.
Δεύτερος παράγοντας: οι τόκοι του αμερικανικού δημόσιου χρέους
Πρόκειται για το πρόβλημα που επισημαίνεται εδώ και τέσσερα χρόνια και το οποίο γίνεται ολοένα και πιο επιβαρυντικό για τα δημόσια οικονομικά των ΗΠΑ.
Οι πληρωμές τόκων επί του εθνικού χρέους ανήλθαν τον Οκτώβριο στο αστρονομικό ποσό των 115,5 δισ. δολαρίων, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο που έχει σημειωθεί ποτέ για τον συγκεκριμένο μήνα.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 28% των συνολικών φορολογικών εσόδων της αμερικανικής κυβέρνησης.
Με άλλα λόγια, σχεδόν τρία στα δέκα δολάρια που εισπράττει το αμερικανικό Δημόσιο μέσω της φορολογίας κατευθύνονται αποκλειστικά στην εξυπηρέτηση των τόκων του δημόσιου χρέους.
Και αυτό ενδέχεται να μην είναι το χειρότερο.
Με βάση τις εποχικές διακυμάνσεις των κρατικών πληρωμών, ο Δεκέμβριος, ο οποίος παραδοσιακά αποτελεί έναν από τους πιο επιβαρυμένους μήνες του έτους όσον αφορά τις πληρωμές τόκων, ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο καταστροφικός.
Και ποιος βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της δημοσιονομικής κρίσης;
Ο Trump.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών