Η παγκόσμια οικονομία οδεύει προς ένα πιο κατακερματισμένο, λιγότερο επικεντρωμένο στις ΗΠΑ εμπορικό σύστημα, με σοβαρές συνέπειες για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και το ίδιο το δολάριο
Σαφές μήνυμα κινδύνου εκπέμπει ο οικονομολόγος του Harvard, Kenneth Rogoff, με συνέντευξή του στη Handelsblatt, προειδοποιώντας ότι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για τους δασμούς δεν σηματοδοτεί ουσιαστική αναδίπλωση της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής.
Αντίθετα, όπως τονίζει, η παγκόσμια οικονομία οδεύει προς ένα πιο κατακερματισμένο, λιγότερο επικεντρωμένο στις ΗΠΑ εμπορικό σύστημα, με σοβαρές συνέπειες για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και το ίδιο το δολάριο.
Ο Rogoff εμφανίζεται κατηγορηματικός: η δικαστική απόφαση περιορίζει μεν την αυθαιρεσία, αλλά δεν αφοπλίζει τον Donald Trump.
Αντιθέτως, του δίνει κίνητρο να χρησιμοποιήσει εναλλακτικούς μηχανισμούς ώστε να διατηρήσει υψηλούς δασμούς και να συνεχίσει την επιθετική εμπορική του στρατηγική.
Ήδη επιβλήθηκε γενικός δασμός 15% στις περισσότερες εισαγωγές στις ΗΠΑ, με περιορισμένες και προσωρινές εξαιρέσεις.
Για τις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν διαφαίνεται ουσιαστική ελάφρυνση.
Μόνο η Κίνα, που είχε δεχθεί τα πιο σκληρά μέτρα, βλέπει μερική αποκλιμάκωση.
Παρά τους θεσμικούς περιορισμούς, ο Rogoff επισημαίνει ότι ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά εργαλεία πίεσης.
Δεν μπορεί πλέον να επιβάλλει δασμούς αυθαίρετα χωρίς τις απαιτούμενες διαδικασίες, ωστόσο η στρατηγική κατεύθυνση δεν αλλάζει.
Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον παρατεταμένης αβεβαιότητας που διαβρώνει την εμπιστοσύνη των αγορών, αποθαρρύνει τις επενδύσεις και επιταχύνει τις γεωοικονομικές ανακατατάξεις.
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, η εικόνα είναι απατηλή.
Παρά το γεγονός ότι διαμορφώθηκε στο 2,4% τον Ιανουάριο, κοντά στον στόχο της Fed, οι κίνδυνοι δεν έχουν εκλείψει.
Οι επιχειρήσεις απορρόφησαν αρχικά μέρος του κόστους, φοβούμενες την αβεβαιότητα και τις πολιτικές πιέσεις.
Όμως, όπως τονίζει ο Rogoff, αυτή η στρατηγική δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Σταδιακά, το κόστος θα περάσει στις τιμές και ο Αμερικανός καταναλωτής θα κληθεί να πληρώσει τον λογαριασμό.
Από το 2026 και μετά, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να ενταθούν, καθώς οι ήδη επιβληθέντες δασμοί θα έχουν πλήρως ενσωματωθεί στο σύστημα τιμών.
Σκληρό μήνυμα για Ευρώπη
Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι ακόμη πιο σκληρό.
Οι εμπορικές συμφωνίες βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας και η εποχή της αμερικανικής προβλεψιμότητας έχει παρέλθει.
Το derisking δεν αφορά πλέον μόνο την Κίνα, αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να επιταχύνει τις προσπάθειες οικονομικής και στρατηγικής αυτονόμησης, σε έναν κόσμο όπου οι παλαιές βεβαιότητες καταρρέουν.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της ανάλυσης αφορά το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα.
Ο Rogoff εκτιμά ότι η πολιτική της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης θα ενισχύσει τη σημασία άλλων νομισμάτων, όπως το ευρώ και το renminbi.
Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ κρίνεται μη βιώσιμο, το κόστος δανεισμού αυξάνεται, το δολάριο χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο κυρώσεων, ενώ ο Trump ασκεί πιέσεις στη Fed για μείωση επιτοκίων.
Αν η νομισματική πολιτική υποταχθεί σε πολιτικές σκοπιμότητες και η σταθερότητα τιμών υποχωρήσει έναντι της βραχυπρόθεσμης ανάπτυξης, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί δυναμικά.
Το συμπέρασμα είναι βαρύ: οι ΗΠΑ διακινδυνεύουν το προνόμιο του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.
Η μετάβαση σε ένα πιο πολυπολικό νομισματικό σύστημα ίσως να μην είναι άμεση, αλλά η κατεύθυνση έχει ήδη διαμορφωθεί.
Η Κίνα ενισχύει σταθερά τον ρόλο της, ενώ πολλές χώρες επιταχύνουν τη διαφοροποίηση των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων.
Παρά την εντυπωσιακή δυναμική της αμερικανικής οικονομίας, που τροφοδοτείται από την εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, οι δομικές αλλαγές στο παγκόσμιο εμπόριο φαίνεται να είναι βαθιές και δύσκολα αναστρέψιμες.
Η προειδοποίηση του Kenneth Rogoff είναι σαφής: ο κόσμος δεν επιστρέφει στο παλαιό μοντέλο.
Οδεύει προς μεγαλύτερο κατακερματισμό, λιγότερη εξάρτηση από τις ΗΠΑ και αυξημένη γεωοικονομική ένταση.
Και αυτή τη φορά, το τίμημα ενδέχεται να είναι όχι μόνο εμπορικό, αλλά συστημικό.
www.bankingnews.gr
Αντίθετα, όπως τονίζει, η παγκόσμια οικονομία οδεύει προς ένα πιο κατακερματισμένο, λιγότερο επικεντρωμένο στις ΗΠΑ εμπορικό σύστημα, με σοβαρές συνέπειες για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και το ίδιο το δολάριο.
Ο Rogoff εμφανίζεται κατηγορηματικός: η δικαστική απόφαση περιορίζει μεν την αυθαιρεσία, αλλά δεν αφοπλίζει τον Donald Trump.
Αντιθέτως, του δίνει κίνητρο να χρησιμοποιήσει εναλλακτικούς μηχανισμούς ώστε να διατηρήσει υψηλούς δασμούς και να συνεχίσει την επιθετική εμπορική του στρατηγική.
Ήδη επιβλήθηκε γενικός δασμός 15% στις περισσότερες εισαγωγές στις ΗΠΑ, με περιορισμένες και προσωρινές εξαιρέσεις.
Για τις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν διαφαίνεται ουσιαστική ελάφρυνση.
Μόνο η Κίνα, που είχε δεχθεί τα πιο σκληρά μέτρα, βλέπει μερική αποκλιμάκωση.
Παρά τους θεσμικούς περιορισμούς, ο Rogoff επισημαίνει ότι ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά εργαλεία πίεσης.
Δεν μπορεί πλέον να επιβάλλει δασμούς αυθαίρετα χωρίς τις απαιτούμενες διαδικασίες, ωστόσο η στρατηγική κατεύθυνση δεν αλλάζει.
Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον παρατεταμένης αβεβαιότητας που διαβρώνει την εμπιστοσύνη των αγορών, αποθαρρύνει τις επενδύσεις και επιταχύνει τις γεωοικονομικές ανακατατάξεις.
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, η εικόνα είναι απατηλή.
Παρά το γεγονός ότι διαμορφώθηκε στο 2,4% τον Ιανουάριο, κοντά στον στόχο της Fed, οι κίνδυνοι δεν έχουν εκλείψει.
Οι επιχειρήσεις απορρόφησαν αρχικά μέρος του κόστους, φοβούμενες την αβεβαιότητα και τις πολιτικές πιέσεις.
Όμως, όπως τονίζει ο Rogoff, αυτή η στρατηγική δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Σταδιακά, το κόστος θα περάσει στις τιμές και ο Αμερικανός καταναλωτής θα κληθεί να πληρώσει τον λογαριασμό.
Από το 2026 και μετά, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να ενταθούν, καθώς οι ήδη επιβληθέντες δασμοί θα έχουν πλήρως ενσωματωθεί στο σύστημα τιμών.
Σκληρό μήνυμα για Ευρώπη
Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι ακόμη πιο σκληρό.
Οι εμπορικές συμφωνίες βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας και η εποχή της αμερικανικής προβλεψιμότητας έχει παρέλθει.
Το derisking δεν αφορά πλέον μόνο την Κίνα, αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να επιταχύνει τις προσπάθειες οικονομικής και στρατηγικής αυτονόμησης, σε έναν κόσμο όπου οι παλαιές βεβαιότητες καταρρέουν.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της ανάλυσης αφορά το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα.
Ο Rogoff εκτιμά ότι η πολιτική της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης θα ενισχύσει τη σημασία άλλων νομισμάτων, όπως το ευρώ και το renminbi.
Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ κρίνεται μη βιώσιμο, το κόστος δανεισμού αυξάνεται, το δολάριο χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο κυρώσεων, ενώ ο Trump ασκεί πιέσεις στη Fed για μείωση επιτοκίων.
Αν η νομισματική πολιτική υποταχθεί σε πολιτικές σκοπιμότητες και η σταθερότητα τιμών υποχωρήσει έναντι της βραχυπρόθεσμης ανάπτυξης, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί δυναμικά.
Το συμπέρασμα είναι βαρύ: οι ΗΠΑ διακινδυνεύουν το προνόμιο του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.
Η μετάβαση σε ένα πιο πολυπολικό νομισματικό σύστημα ίσως να μην είναι άμεση, αλλά η κατεύθυνση έχει ήδη διαμορφωθεί.
Η Κίνα ενισχύει σταθερά τον ρόλο της, ενώ πολλές χώρες επιταχύνουν τη διαφοροποίηση των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων.
Παρά την εντυπωσιακή δυναμική της αμερικανικής οικονομίας, που τροφοδοτείται από την εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, οι δομικές αλλαγές στο παγκόσμιο εμπόριο φαίνεται να είναι βαθιές και δύσκολα αναστρέψιμες.
Η προειδοποίηση του Kenneth Rogoff είναι σαφής: ο κόσμος δεν επιστρέφει στο παλαιό μοντέλο.
Οδεύει προς μεγαλύτερο κατακερματισμό, λιγότερη εξάρτηση από τις ΗΠΑ και αυξημένη γεωοικονομική ένταση.
Και αυτή τη φορά, το τίμημα ενδέχεται να είναι όχι μόνο εμπορικό, αλλά συστημικό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών