Μιλώντας στους Financial Times, ο Wunsch χαρακτήρισε την Ευρώπη «αφελή», υποστηρίζοντας ότι εμμένει σε ένα ξεπερασμένο μοντέλο ανοιχτών αγορών και ελεύθερου ανταγωνισμού, την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν αλλάξει οριστικά τους κανόνες του παιχνιδιού.
Ο Pierre Wunsch ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ εξακολουθούν να επιδιώκουν στόχους όπως οι ανοιχτές αγορές και οι περιορισμένες κρατικές ενισχύσεις, οι οποίοι δεν αντικατοπτρίζουν πλέον μια γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώθηκε από την πολιτική «America First» του Donald Trump και τις διευθυντικές πολιτικές του Πεκίνου.
«Το άνοιγμα στο εμπόριο και οι αυστηροί κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις λειτουργούν σε έναν κόσμο που βασιζόταν σε κανόνες», δήλωσε ο Wunsch. «Αυτός ο κόσμος έχει χαθεί, και αν εμμένετε υπερβολικά σε έναν κόσμο που έχει χαθεί, είστε απλώς αφελείς».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθορίζει την εμπορική πολιτική και την πολιτική ανταγωνισμού για το μπλοκ και πρόσφατα σύναψε συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με χώρες της Λατινικής Αμερικής, την Αυστραλία, την Ινδία και την Ινδονησία. Ωστόσο, ο Wunsch αμφισβήτησε αυτή την προσέγγιση: «Πώς ακολουθείς κανόνες σε έναν κόσμο όπου ορισμένοι δεν τους ακολουθούν;»
Τέλος... το παλιό οικονομικό μοντέλο
Στο παρελθόν, είπε ο Wunsch, οι πολιτικοί μπορούσαν να «εφαρμόσουν την καλή ατζέντα του ελεύθερου εμπορίου και επίσης να περιορίσουν σημαντικά τη βιομηχανική πολιτική», μια προσέγγιση που ήταν «σε μεγάλο βαθμό επιτυχημένη, με εξαίρεση το γεγονός ότι υστερούσαμε στο μέτωπο της καινοτομίας». Αυτό το μοντέλο βρίσκεται πλέον υπό πίεση. Ο Wunsch αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις βιομηχανίες έντασης ενέργειας, όπου η Ευρώπη αντιμετωπίζει δομικά υψηλότερο κόστος, αλλά εξακολουθεί να στοχεύει στη διατήρηση της εγχώριας παραγωγής. Η ΕΕ, υποστήριξε, έχει μια «τάση να μην αντιμετωπίζει τους συμβιβασμούς... Απλώς δεν είσαι ανταγωνιστικός, αυτό είναι όλο».
Στο επίκεντρο του επιχειρήματός του βρίσκεται η άποψη ότι η Ευρώπη απέτυχε να εσωτερικεύσει το πόσο πολύ η παγκόσμια οικονομία έχει απομακρυνθεί από τους ίσους όρους ανταγωνισμού. Οι κινεζικές επιδοτήσεις και οι προστατευτικές πολιτικές των ΗΠΑ έχουν αναδιαμορφώσει το τοπίο, δήλωσε. «Ο κόσμος έχει αλλάξει, επομένως δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να κάνουμε το ίδιο πράγμα και να δίνουμε τις ίδιες απαντήσεις ξανά και ξανά, ενώ αυτές έχουν αποτύχει σε κάποιο βαθμό στο παρελθόν».
Αιχμές για... φιλόδοξη πράσινη ατζέντα
Σε πρόσφατο έγγραφο της κεντρικής τράπεζας του Βελγίου, ο Wunsch προσφέρει μια ωμή κριτική στην οικονομική στρατηγική της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι οι Βρυξέλλες αποφεύγουν τους δύσκολους συμβιβασμούς μεταξύ της κλιματικής φιλοδοξίας, της ανταγωνιστικότητας και του ανοίγματος των αγορών.
Η Επιτροπή την τελευταία δεκαετία προώθησε επίσης μια φιλόδοξη πράσινη ατζέντα, συμπεριλαμβανομένου του στόχου για μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα έως τα μέσα του αιώνα. Διαδοχικές κρίσεις -συμπεριλαμβανομένης της πανδημίας Covid-19, του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία και του πρόσφατου πολέμου στο Ιράν- οδήγησαν στην αποδυνάμωση των πολιτικών της Πράσινης Συμφωνίας εν μέσω ανησυχιών για την ασθενή ανάπτυξη και τη φθίνουσα ανταγωνιστικότητα έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
Χώρες σε όλο τον κόσμο εξετάζουν πώς θα απεξαρτηθούν από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μετά την τελευταία ενεργειακή κρίση από τη σύγκρουση με το Ιράν. Ο Fatih Birol, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, προέβλεψε ότι αυτό θα ενισχύσει την πυρηνική ενέργεια, σημειώνοντας ότι ένα μεγάλο μέρος των υφιστάμενων ατομικών εργοστασίων της Ευρώπης χτίστηκε ως απάντηση στις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970.
«Χρειαζόμαστε μια πολιτική συζήτηση και όχι αυτού του είδους τα μεγαλεπήβολα αφηγήματα όπου προσποιείσαι ότι μπορείς να τα έχεις όλα», είπε ο Wunsch.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο Wunsch και ο συνάδελφός του Geert Langenus υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη έχει μια κλίση προς την οικονομική αναδιανομή και την αποφυγή κινδύνου λόγω «βαθιά ριζωμένων κοινωνικών προτιμήσεων», οι οποίες εμποδίζουν την ικανότητα της Ευρώπης να ανταγωνιστεί στις αναδυόμενες τεχνολογίες.
Από την τεχνητή νοημοσύνη έως τη ρομποτική, ο Wunsch προειδοποίησε ότι το μπλοκ κινδυνεύει να μείνει περαιτέρω πίσω, τόσο στην καινοτομία όσο και στην ικανότητά του να διαμορφώνει παγκόσμια πρότυπα.
«Κύμα με το κύμα μένουμε πίσω με έναν όλο και πιο προφανή τρόπο», είπε. «Προσπαθούμε να ρυθμίσουμε κάτι που δεν κατέχουμε».
Ενώ το να είναι κανείς «ακόλουθος» της τεχνολογίας -κάποιος δηλαδή που υιοθετεί την τεχνολογία αντί να ηγείται στην καινοτομία- μπορεί να ήταν διαχειρίσιμο στο παρελθόν, η σημερινή ταχεία ανάπτυξη αυξάνει τον κίνδυνο για την Ευρώπη να χάσει τον έλεγχο του οικονομικού της μέλλοντος.
Πίσω από αυτές τις προκλήσεις, υποστήριξε ο Wunsch, κρύβεται ένας βαθύτερος πολιτικός περιορισμός: «Έχετε ουσιαστικά δημοκρατίες που δεν μπορούν πλέον να κάνουν επιλογές».
Σχόλια αναγνωστών