Η στρατηγική ασφυκτικής πίεσης του Trump προς την Κούβα – Σενάρια κατάρρευσης του καθεστώτος και σχέδια έκτακτης επέμβασης
Η κυβέρνηση του Donald Trump προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο κατάρρευσης του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κούβας ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, αναφέρει το Axios, ενώ σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους έχει ήδη επεξεργαστεί εναλλακτικά στρατιωτικά σχέδια αντιμετώπισης πιθανής αποσταθεροποίησης στο νησί.
Παρά τις σχετικές προετοιμασίες, ο Trump δεν έχει εγκρίνει στρατιωτική εισβολή και, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προτιμά μια ειρηνική μετάβαση της Κούβας σε ένα διαφορετικό πολιτικό σύστημα.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον σκοπεύει να συνεχίσει την εντατικοποίηση των οικονομικών κυρώσεων, επιδιώκοντας τη σταδιακή οικονομική αποδυνάμωση του καθεστώτος της Αβάνας.
Όπως δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης στο Axios, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να περιγραφεί ως μια μορφή «επιταχυνόμενης πίεσης» (accelerationism), με στόχο την επίσπευση πολιτικών εξελίξεων.
«Δεν επιδιώκουμε την άμεση ανατροπή του καθεστώτος. Υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο και εξελίσσεται σταδιακά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στόχος η πλήρης οικονομική απομόνωση της Αβάνας
Η στρατηγική της κυβέρνησης Trump αποσκοπεί στην εξάλειψη της επιρροής που ασκεί η Κούβα στη Λατινική Αμερική από την εποχή της επανάστασης των Fidel Castro και Raul Castro το 1959.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το πρώτο βήμα ήταν η αποδυνάμωση της βασικής πηγής στήριξης της Κούβας, δηλαδή της Βενεζουέλας και του σοσιαλιστή ηγέτη Nicolas Maduro.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι οι αποστολές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα αποτελούσαν βασικό παράγοντα επιβίωσης της κουβανικής οικονομίας.
Μετά τη σύλληψη του Maduro από αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου, οι δωρεάν αποστολές πετρελαίου προς την Κούβα διακόπηκαν, προκαλώντας νέα οικονομική κρίση στη χώρα.
Οι ΗΠΑ αποδίδουν τις οικονομικές δυσκολίες της Κούβας στην ίδια την πολιτική του καθεστώτος, ενώ η Αβάνα κατηγορεί τις αμερικανικές κυρώσεις για τη δραματική κατάσταση της οικονομίας.
Στρατιωτικά σενάρια και προετοιμασία για ενδεχόμενη κρίση
Τον περασμένο μήνα η Διοίκηση Νότιας Αμερικής των ΗΠΑ (SOUTHCOM), η οποία είναι υπεύθυνη για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καραϊβική, πραγματοποίησε πολυυπηρεσιακή άσκηση προσομοίωσης με αντικείμενο ενδεχόμενες εξελίξεις στην Κούβα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, εξετάστηκαν σενάρια κοινωνικών αναταραχών, η χρήση drones από την Κούβα, αλλά και τρόποι αντίδρασης των ΗΠΑ σε περίπτωση εκτεταμένων επεισοδίων.
«Όλα τα ενδεχόμενα βρίσκονται στο τραπέζι, αλλά δεν υπάρχει σχέδιο άμεσης εισβολής. Εάν ο Πρόεδρος δώσει εντολή, είμαστε έτοιμοι για κάθε εξέλιξη», ανέφερε κυβερνητική πηγή.
Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, οι διακοπές ρεύματος και οι ελλείψεις τροφίμων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέο κύμα διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Υπενθυμίζεται ότι οι μαζικές κινητοποιήσεις της 11ης Ιουλίου 2022 καταστάλθηκαν βίαια από τις κουβανικές αρχές, με εκατοντάδες συλλήψεις διαδηλωτών.
Οικονομικός πόλεμος μέσω νέων κυρώσεων
Η στρατηγική του Trump βασίζεται κυρίως στην οικονομική πίεση.
Την 1η Μαΐου υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει δευτερογενείς κυρώσεις σε επιχειρήσεις που συνεργάζονται με τον στρατιωτικό και επιχειρηματικό κολοσσό της Κούβας GAESA.
Οι κυρώσεις οδήγησαν ήδη εταιρείες όπως η καναδική Sherritt International και οι ναυτιλιακοί όμιλοι CMA CGM και Hapag-Lloyd στην αναστολή δραστηριοτήτων στην Κούβα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ανάλογες κινήσεις θα ακολουθήσουν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ξενοδοχειακοί όμιλοι από την Ισπανία, τον Παναμά και το Μεξικό.
«Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιας έντασης πίεση απέναντι στην Κούβα. Πρόκειται για ένα εντελώς νέο πλαίσιο κυρώσεων», δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών Max Meizlish.
Κεντρικός ρόλος του Marco Rubio
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής Trump για τη Λατινική Αμερική διαδραματίζει ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio.
Ο Rubio βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας κατά της GAESA και ανακοίνωσε επίσημα τις νέες κυρώσεις στις 7 Μαΐου.
Την ίδια περίοδο το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης δημοσιοποίησε κατηγορητήριο κατά του Raul Castro για την κατάρριψη αεροσκαφών της οργάνωσης Brothers to the Rescue το 1996.
Παράλληλα, η SOUTHCOM ανακοίνωσε την ανάπτυξη της ναυτικής δύναμης κρούσης του αεροπλανοφόρου Nimitz στην ευρύτερη περιοχή.
Γιατί η Κούβα δεν είναι Βενεζουέλα
Παρά τις συγκρίσεις με την υπόθεση Maduro, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Trump επισημαίνουν ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές.
Πρώτον, η Ουάσιγκτον δεν έχει ακόμη εντοπίσει πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν μια μεταβατική κυβέρνηση στην Αβάνα σε περίπτωση κατάρρευσης του σημερινού καθεστώτος.
Δεύτερον, η απομάκρυνση του Raul Castro δεν θα οδηγούσε αυτόματα σε πολιτική αναδιάταξη, καθώς το σύστημα εξουσίας στην Κούβα έχει αποκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια.
Τρίτον, το αμερικανικό εμπάργκο κατά της Κούβας είναι κατοχυρωμένο από το Κογκρέσο και δεν μπορεί να αρθεί μονομερώς από τον εκάστοτε Πρόεδρο, όπως συνέβη με μέρος των κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας.
Παράλληλα και οικονομική βοήθεια
Η πολιτική της Ουάσιγκτον δεν περιορίζεται μόνο στις κυρώσεις.
Μέσα στον Μάιο οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πακέτο βοήθειας ύψους 100 εκατ. δολαρίων προς τον κουβανικό λαό, με τη διαχείριση των κονδυλίων να γίνεται μέσω της Καθολικής Εκκλησίας και φιλανθρωπικών οργανώσεων και όχι μέσω της κυβέρνησης της Κούβας.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Trump υποστήριξε ότι στόχος είναι να αποδειχθεί στους πολίτες της Κούβας πως μπορούν να έχουν καλύτερη ζωή χωρίς τους περιορισμούς του σημερινού καθεστώτος.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας Bruno Rodriguez Parrilla κατηγόρησε την Ουάσιγκτον και προσωπικά τον Marco Rubio ότι επιχειρούν να διαμορφώσουν το κατάλληλο πολιτικό κλίμα για πιθανή μελλοντική στρατιωτική επέμβαση.
«Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος του καθεστώτος»
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά σύνθετη τόσο στην Κούβα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω των πολιτικών ισορροπιών και των αντιδράσεων της κουβανοαμερικανικής κοινότητας.
Ωστόσο, η εκτίμηση που επικρατεί στους κύκλους της κυβέρνησης Trump είναι σαφής:
«Η πολιτική είναι περίπλοκη και στις δύο πλευρές των Στενών της Φλόριντα. Όμως εμείς έχουμε χρόνο. Το καθεστώς της Κούβας όχι».
www.bankingnews.gr
Παρά τις σχετικές προετοιμασίες, ο Trump δεν έχει εγκρίνει στρατιωτική εισβολή και, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προτιμά μια ειρηνική μετάβαση της Κούβας σε ένα διαφορετικό πολιτικό σύστημα.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον σκοπεύει να συνεχίσει την εντατικοποίηση των οικονομικών κυρώσεων, επιδιώκοντας τη σταδιακή οικονομική αποδυνάμωση του καθεστώτος της Αβάνας.
Όπως δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης στο Axios, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να περιγραφεί ως μια μορφή «επιταχυνόμενης πίεσης» (accelerationism), με στόχο την επίσπευση πολιτικών εξελίξεων.
«Δεν επιδιώκουμε την άμεση ανατροπή του καθεστώτος. Υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο και εξελίσσεται σταδιακά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στόχος η πλήρης οικονομική απομόνωση της Αβάνας
Η στρατηγική της κυβέρνησης Trump αποσκοπεί στην εξάλειψη της επιρροής που ασκεί η Κούβα στη Λατινική Αμερική από την εποχή της επανάστασης των Fidel Castro και Raul Castro το 1959.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το πρώτο βήμα ήταν η αποδυνάμωση της βασικής πηγής στήριξης της Κούβας, δηλαδή της Βενεζουέλας και του σοσιαλιστή ηγέτη Nicolas Maduro.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι οι αποστολές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα αποτελούσαν βασικό παράγοντα επιβίωσης της κουβανικής οικονομίας.
Μετά τη σύλληψη του Maduro από αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου, οι δωρεάν αποστολές πετρελαίου προς την Κούβα διακόπηκαν, προκαλώντας νέα οικονομική κρίση στη χώρα.
Οι ΗΠΑ αποδίδουν τις οικονομικές δυσκολίες της Κούβας στην ίδια την πολιτική του καθεστώτος, ενώ η Αβάνα κατηγορεί τις αμερικανικές κυρώσεις για τη δραματική κατάσταση της οικονομίας.
Στρατιωτικά σενάρια και προετοιμασία για ενδεχόμενη κρίση
Τον περασμένο μήνα η Διοίκηση Νότιας Αμερικής των ΗΠΑ (SOUTHCOM), η οποία είναι υπεύθυνη για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καραϊβική, πραγματοποίησε πολυυπηρεσιακή άσκηση προσομοίωσης με αντικείμενο ενδεχόμενες εξελίξεις στην Κούβα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, εξετάστηκαν σενάρια κοινωνικών αναταραχών, η χρήση drones από την Κούβα, αλλά και τρόποι αντίδρασης των ΗΠΑ σε περίπτωση εκτεταμένων επεισοδίων.
«Όλα τα ενδεχόμενα βρίσκονται στο τραπέζι, αλλά δεν υπάρχει σχέδιο άμεσης εισβολής. Εάν ο Πρόεδρος δώσει εντολή, είμαστε έτοιμοι για κάθε εξέλιξη», ανέφερε κυβερνητική πηγή.
Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, οι διακοπές ρεύματος και οι ελλείψεις τροφίμων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέο κύμα διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Υπενθυμίζεται ότι οι μαζικές κινητοποιήσεις της 11ης Ιουλίου 2022 καταστάλθηκαν βίαια από τις κουβανικές αρχές, με εκατοντάδες συλλήψεις διαδηλωτών.
Οικονομικός πόλεμος μέσω νέων κυρώσεων
Η στρατηγική του Trump βασίζεται κυρίως στην οικονομική πίεση.
Την 1η Μαΐου υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει δευτερογενείς κυρώσεις σε επιχειρήσεις που συνεργάζονται με τον στρατιωτικό και επιχειρηματικό κολοσσό της Κούβας GAESA.
Οι κυρώσεις οδήγησαν ήδη εταιρείες όπως η καναδική Sherritt International και οι ναυτιλιακοί όμιλοι CMA CGM και Hapag-Lloyd στην αναστολή δραστηριοτήτων στην Κούβα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ανάλογες κινήσεις θα ακολουθήσουν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ξενοδοχειακοί όμιλοι από την Ισπανία, τον Παναμά και το Μεξικό.
«Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιας έντασης πίεση απέναντι στην Κούβα. Πρόκειται για ένα εντελώς νέο πλαίσιο κυρώσεων», δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών Max Meizlish.
Κεντρικός ρόλος του Marco Rubio
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής Trump για τη Λατινική Αμερική διαδραματίζει ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio.
Ο Rubio βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας κατά της GAESA και ανακοίνωσε επίσημα τις νέες κυρώσεις στις 7 Μαΐου.
Την ίδια περίοδο το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης δημοσιοποίησε κατηγορητήριο κατά του Raul Castro για την κατάρριψη αεροσκαφών της οργάνωσης Brothers to the Rescue το 1996.
Παράλληλα, η SOUTHCOM ανακοίνωσε την ανάπτυξη της ναυτικής δύναμης κρούσης του αεροπλανοφόρου Nimitz στην ευρύτερη περιοχή.
Γιατί η Κούβα δεν είναι Βενεζουέλα
Παρά τις συγκρίσεις με την υπόθεση Maduro, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Trump επισημαίνουν ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές.
Πρώτον, η Ουάσιγκτον δεν έχει ακόμη εντοπίσει πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν μια μεταβατική κυβέρνηση στην Αβάνα σε περίπτωση κατάρρευσης του σημερινού καθεστώτος.
Δεύτερον, η απομάκρυνση του Raul Castro δεν θα οδηγούσε αυτόματα σε πολιτική αναδιάταξη, καθώς το σύστημα εξουσίας στην Κούβα έχει αποκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια.
Τρίτον, το αμερικανικό εμπάργκο κατά της Κούβας είναι κατοχυρωμένο από το Κογκρέσο και δεν μπορεί να αρθεί μονομερώς από τον εκάστοτε Πρόεδρο, όπως συνέβη με μέρος των κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας.
Παράλληλα και οικονομική βοήθεια
Η πολιτική της Ουάσιγκτον δεν περιορίζεται μόνο στις κυρώσεις.
Μέσα στον Μάιο οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πακέτο βοήθειας ύψους 100 εκατ. δολαρίων προς τον κουβανικό λαό, με τη διαχείριση των κονδυλίων να γίνεται μέσω της Καθολικής Εκκλησίας και φιλανθρωπικών οργανώσεων και όχι μέσω της κυβέρνησης της Κούβας.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Trump υποστήριξε ότι στόχος είναι να αποδειχθεί στους πολίτες της Κούβας πως μπορούν να έχουν καλύτερη ζωή χωρίς τους περιορισμούς του σημερινού καθεστώτος.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας Bruno Rodriguez Parrilla κατηγόρησε την Ουάσιγκτον και προσωπικά τον Marco Rubio ότι επιχειρούν να διαμορφώσουν το κατάλληλο πολιτικό κλίμα για πιθανή μελλοντική στρατιωτική επέμβαση.
«Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος του καθεστώτος»
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά σύνθετη τόσο στην Κούβα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω των πολιτικών ισορροπιών και των αντιδράσεων της κουβανοαμερικανικής κοινότητας.
Ωστόσο, η εκτίμηση που επικρατεί στους κύκλους της κυβέρνησης Trump είναι σαφής:
«Η πολιτική είναι περίπλοκη και στις δύο πλευρές των Στενών της Φλόριντα. Όμως εμείς έχουμε χρόνο. Το καθεστώς της Κούβας όχι».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών