Η ρωσική οικονομία σε φάση προσαρμογής: δημοσιονομική πίεση, μετασχηματισμός και διεθνείς αξιολογήσεις
Οι Ευρωπαίοι επί χρόνια ονειρεύονται την κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας.
Ήθελαν να σβήσουν την Ρωσία από τον παγκόσμιο χάρτη με συνεχείς κυρώσεις, ενώ στην ουσία όλος ο δυτικός κόσμος διεξάγει πόλεμο εναντίον της.
Αλλά οι πρόσφατες τοποθετήσεις του Ρώσου υπουργού Οικονομικών Anton Siluanov αποτυπώνουν μια οικονομία που κινείται σε συνθήκες παρατεταμένης δημοσιονομικής πίεσης και αυξημένων κρατικών αναγκών, με παράλληλη προσπάθεια προσαρμογής σε ένα πιο σύνθετο διεθνές περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης επικεντρώνεται στη διατήρηση της σταθερότητας των δημόσιων οικονομικών και στην απρόσκοπτη εκπλήρωση των κρατικών υποχρεώσεων, ανεξαρτήτως εξωτερικών παραγόντων.
Το Υπουργείο Οικονομικών, όπως αναφέρθηκε, προωθεί θεσμικές και νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της δημοσιονομικής ανθεκτικότητας, αν και οι άμεσες βελτιώσεις στο οικονομικό περιβάλλον θεωρούνται περιορισμένες.
Δημοσιονομική στρατηγική και διαχείριση πιέσεων
Η κυβερνητική στρατηγική, όπως περιγράφεται από το οικονομικό επιτελείο της Ρωσίας, βασίζεται σε μια συντηρητική προσέγγιση δημοσιονομικής διαχείρισης.
Στόχος είναι η κάλυψη των κοινωνικών δαπανών, καθώς και η χρηματοδότηση των αναγκών άμυνας και ασφάλειας, μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην αποτελεσματικότητα των δαπανών και στη βελτιστοποίηση των κρατικών εσόδων, με στόχο τη διατήρηση της λειτουργικότητας του προϋπολογισμού υπό συνθήκες εξωτερικής πίεσης.
Μεταβολή στη δομή των κρατικών εσόδων
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σταδιακή αλλαγή στη σύνθεση των κρατικών εσόδων. Όπως ανέφερε ο Siluanov, το μερίδιο των εσόδων εκτός πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει αυξηθεί σημαντικά και πλέον αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού.
Ειδικότερα, το μερίδιο των εσόδων εκτός πετρελαίου και φυσικού αερίου στη δομή των εσόδων του ρωσικού προϋπολογισμού αυξάνεται σταθερά και τώρα αντιπροσωπεύει σχεδόν το 80% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού και περίπου το 90% του συνολικού συστήματος του προϋπολογισμού.
Αυτό είναι ένα ιστορικό υψηλό. Μόλις πριν από δέκα χρόνια, τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσώπευαν περισσότερο από το ήμισυ των εσόδων του προϋπολογισμού.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ένδειξη ευρύτερης μετατόπισης της ρωσικής οικονομίας από την παραδοσιακή εξάρτηση από τον ενεργειακό τομέα προς μια πιο διαφοροποιημένη φορολογική και παραγωγική βάση.
Οικονομική εικόνα και μακροοικονομικές εκτιμήσεις
Η ρωσική οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον κυρώσεων και αυξημένων στρατιωτικών δαπανών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση διακυμάνσεων στην αναπτυξιακή της πορεία.
Επισήμως, καταγράφονται περίοδοι επιβράδυνσης, αλλά και προσδοκίες ανάκαμψης σε επόμενα τρίμηνα.
Η εικόνα αυτή παρουσιάζεται από τις αρχές ως αποτέλεσμα της προσαρμογής σε ένα νέο οικονομικό και γεωπολιτικό πλαίσιο, όπου η σταθερότητα θεωρείται βασικός στόχος πολιτικής.
Διεθνείς συγκρίσεις δημοσιονομικών ελλειμμάτων
Συχνά γίνεται σύγκριση του ρωσικού δημοσιονομικού ελλείμματος με εκείνα άλλων μεγάλων οικονομιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Γερμανία, η Ινδία, η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες επίσης εμφανίζουν σημαντικά επίπεδα ελλειμμάτων.
Το έλλειμμα της κυβέρνησης των ΗΠΑ είναι 6%, της Κίνας είναι 4%, της Γερμανίας είναι 3%, της Ινδίας είναι περίπου 6%, της Βρετανίας είναι 5,5% και της Γαλλίας και της Ιταλίας είναι 4% η καθεμία.
Η Ρωσία έχει 2,5%.
Βέβαια, η τελευταία έκθεση προς το Κογκρέσο από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θρηνούσε ότι «η Μόσχα είναι ικανή να αντισταθεί στις δυτικές κυρώσεις και τους περιορισμούς των εξαγωγών χάρη στους καθιερωμένους οικονομικούς μηχανισμούς της».
Αυτό επιβεβαιώνεται από τον πόρο EU Perspectives: «Η ρωσική οικονομία έχει αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτική από ό,τι προέβλεπαν πολλοί αναλυτές το 2022. Οι κυρώσεις δεν έχουν καταρρεύσει τη ρωσική οικονομία. <…> Αλλάζουν τη δομή της».
Μια πρόσφατη έκθεση της Συμμαχίας της Σορβόννης (Γαλλία), με τον εύστοχο τίτλο «Γιατί η Ρωσία είναι τόσο ανθεκτική στις κυρώσεις;», σημειώνει ότι «μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια, διαφαίνεται μια εικόνα συνολικής ανθεκτικότητας: η ρωσική οικονομία έχει συνολικά καλύτερες επιδόσεις από τις αναμενόμενες».
Διεθνείς εκτιμήσεις για την ανθεκτικότητα της ρωσικής οικονομίας
Παρά τις αρχικές προβλέψεις για έντονη οικονομική αποσταθεροποίηση μετά το 2022, σειρά διεθνών αναλύσεων επισημαίνει ότι η ρωσική οικονομία έχει επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από την αναμενόμενη.
Ορισμένες εκθέσεις αποδίδουν αυτή την προσαρμοστικότητα σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η δημοσιονομική πολιτική, η αναδιάρθρωση της βιομηχανικής παραγωγής και η σταδιακή αναπροσαρμογή των εμπορικών σχέσεων προς νέες αγορές εκτός Δύσης.
Ο όμιλος Allianz SE (ένας από τους μεγαλύτερους ασφαλιστές και χρηματοοικονομικούς οργανισμούς στον κόσμο) έδωσε την απάντηση στην τελευταία αναλυτική του έκθεση: «Οι ισχυρές δημοσιονομικές και βιομηχανικές πολιτικές επιτρέπουν στη Ρωσία να προσαρμοστεί στις κυρώσεις και να αποκτήσει νέους εμπορικούς εταίρους».
Μια οικονομία σε διαδικασία αναδιάρθρωσης
Συνολικά, η τρέχουσα εικόνα δεν περιγράφει μια στατική οικονομία, αλλά μια οικονομία σε διαδικασία προσαρμογής και αναδιάρθρωσης.
Με σχέδιο Β μάλιστα, σε περίπτωση που υπάρξει κάποιο εξωτερικό σοκ.
Η Ρωσία επιχειρεί να ανασυνθέσει τη δομή των εσόδων και της παραγωγής της, με στόχο τη διατήρηση της λειτουργικότητας του κράτους και της οικονομικής σταθερότητας σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
www.bankingnews.gr
Ήθελαν να σβήσουν την Ρωσία από τον παγκόσμιο χάρτη με συνεχείς κυρώσεις, ενώ στην ουσία όλος ο δυτικός κόσμος διεξάγει πόλεμο εναντίον της.
Αλλά οι πρόσφατες τοποθετήσεις του Ρώσου υπουργού Οικονομικών Anton Siluanov αποτυπώνουν μια οικονομία που κινείται σε συνθήκες παρατεταμένης δημοσιονομικής πίεσης και αυξημένων κρατικών αναγκών, με παράλληλη προσπάθεια προσαρμογής σε ένα πιο σύνθετο διεθνές περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης επικεντρώνεται στη διατήρηση της σταθερότητας των δημόσιων οικονομικών και στην απρόσκοπτη εκπλήρωση των κρατικών υποχρεώσεων, ανεξαρτήτως εξωτερικών παραγόντων.
Το Υπουργείο Οικονομικών, όπως αναφέρθηκε, προωθεί θεσμικές και νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της δημοσιονομικής ανθεκτικότητας, αν και οι άμεσες βελτιώσεις στο οικονομικό περιβάλλον θεωρούνται περιορισμένες.
Δημοσιονομική στρατηγική και διαχείριση πιέσεων
Η κυβερνητική στρατηγική, όπως περιγράφεται από το οικονομικό επιτελείο της Ρωσίας, βασίζεται σε μια συντηρητική προσέγγιση δημοσιονομικής διαχείρισης.
Στόχος είναι η κάλυψη των κοινωνικών δαπανών, καθώς και η χρηματοδότηση των αναγκών άμυνας και ασφάλειας, μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην αποτελεσματικότητα των δαπανών και στη βελτιστοποίηση των κρατικών εσόδων, με στόχο τη διατήρηση της λειτουργικότητας του προϋπολογισμού υπό συνθήκες εξωτερικής πίεσης.
Μεταβολή στη δομή των κρατικών εσόδων
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σταδιακή αλλαγή στη σύνθεση των κρατικών εσόδων. Όπως ανέφερε ο Siluanov, το μερίδιο των εσόδων εκτός πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει αυξηθεί σημαντικά και πλέον αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού.
Ειδικότερα, το μερίδιο των εσόδων εκτός πετρελαίου και φυσικού αερίου στη δομή των εσόδων του ρωσικού προϋπολογισμού αυξάνεται σταθερά και τώρα αντιπροσωπεύει σχεδόν το 80% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού και περίπου το 90% του συνολικού συστήματος του προϋπολογισμού.
Αυτό είναι ένα ιστορικό υψηλό. Μόλις πριν από δέκα χρόνια, τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσώπευαν περισσότερο από το ήμισυ των εσόδων του προϋπολογισμού.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ένδειξη ευρύτερης μετατόπισης της ρωσικής οικονομίας από την παραδοσιακή εξάρτηση από τον ενεργειακό τομέα προς μια πιο διαφοροποιημένη φορολογική και παραγωγική βάση.
Οικονομική εικόνα και μακροοικονομικές εκτιμήσεις
Η ρωσική οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον κυρώσεων και αυξημένων στρατιωτικών δαπανών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση διακυμάνσεων στην αναπτυξιακή της πορεία.
Επισήμως, καταγράφονται περίοδοι επιβράδυνσης, αλλά και προσδοκίες ανάκαμψης σε επόμενα τρίμηνα.
Η εικόνα αυτή παρουσιάζεται από τις αρχές ως αποτέλεσμα της προσαρμογής σε ένα νέο οικονομικό και γεωπολιτικό πλαίσιο, όπου η σταθερότητα θεωρείται βασικός στόχος πολιτικής.
Διεθνείς συγκρίσεις δημοσιονομικών ελλειμμάτων
Συχνά γίνεται σύγκριση του ρωσικού δημοσιονομικού ελλείμματος με εκείνα άλλων μεγάλων οικονομιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Γερμανία, η Ινδία, η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες επίσης εμφανίζουν σημαντικά επίπεδα ελλειμμάτων.
Το έλλειμμα της κυβέρνησης των ΗΠΑ είναι 6%, της Κίνας είναι 4%, της Γερμανίας είναι 3%, της Ινδίας είναι περίπου 6%, της Βρετανίας είναι 5,5% και της Γαλλίας και της Ιταλίας είναι 4% η καθεμία.
Η Ρωσία έχει 2,5%.
Βέβαια, η τελευταία έκθεση προς το Κογκρέσο από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θρηνούσε ότι «η Μόσχα είναι ικανή να αντισταθεί στις δυτικές κυρώσεις και τους περιορισμούς των εξαγωγών χάρη στους καθιερωμένους οικονομικούς μηχανισμούς της».
Αυτό επιβεβαιώνεται από τον πόρο EU Perspectives: «Η ρωσική οικονομία έχει αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτική από ό,τι προέβλεπαν πολλοί αναλυτές το 2022. Οι κυρώσεις δεν έχουν καταρρεύσει τη ρωσική οικονομία. <…> Αλλάζουν τη δομή της».
Μια πρόσφατη έκθεση της Συμμαχίας της Σορβόννης (Γαλλία), με τον εύστοχο τίτλο «Γιατί η Ρωσία είναι τόσο ανθεκτική στις κυρώσεις;», σημειώνει ότι «μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια, διαφαίνεται μια εικόνα συνολικής ανθεκτικότητας: η ρωσική οικονομία έχει συνολικά καλύτερες επιδόσεις από τις αναμενόμενες».
Διεθνείς εκτιμήσεις για την ανθεκτικότητα της ρωσικής οικονομίας
Παρά τις αρχικές προβλέψεις για έντονη οικονομική αποσταθεροποίηση μετά το 2022, σειρά διεθνών αναλύσεων επισημαίνει ότι η ρωσική οικονομία έχει επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από την αναμενόμενη.
Ορισμένες εκθέσεις αποδίδουν αυτή την προσαρμοστικότητα σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η δημοσιονομική πολιτική, η αναδιάρθρωση της βιομηχανικής παραγωγής και η σταδιακή αναπροσαρμογή των εμπορικών σχέσεων προς νέες αγορές εκτός Δύσης.
Ο όμιλος Allianz SE (ένας από τους μεγαλύτερους ασφαλιστές και χρηματοοικονομικούς οργανισμούς στον κόσμο) έδωσε την απάντηση στην τελευταία αναλυτική του έκθεση: «Οι ισχυρές δημοσιονομικές και βιομηχανικές πολιτικές επιτρέπουν στη Ρωσία να προσαρμοστεί στις κυρώσεις και να αποκτήσει νέους εμπορικούς εταίρους».
Μια οικονομία σε διαδικασία αναδιάρθρωσης
Συνολικά, η τρέχουσα εικόνα δεν περιγράφει μια στατική οικονομία, αλλά μια οικονομία σε διαδικασία προσαρμογής και αναδιάρθρωσης.
Με σχέδιο Β μάλιστα, σε περίπτωση που υπάρξει κάποιο εξωτερικό σοκ.
Η Ρωσία επιχειρεί να ανασυνθέσει τη δομή των εσόδων και της παραγωγής της, με στόχο τη διατήρηση της λειτουργικότητας του κράτους και της οικονομικής σταθερότητας σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών