Η «Οδύσσεια» του Christopher Nolan πιθανότατα θα γίνει μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες των τελευταίων ετών…
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι Έλληνες έχουν δώσει αμέτρητες μάχες για την Ελένη.
Τη γυναίκα που ο Όμηρος παρουσίασε ως την πιο όμορφη του κόσμου, τη μορφή που στάθηκε η αφορμή για έναν από τους μεγαλύτερους πολέμους της μυθολογίας.
Τρεις χιλιάδες χρόνια μετά, η Ελένη επιστρέφει στο επίκεντρο μιας νέας πολιτιστικής σύγκρουσης.
Η πολυαναμενόμενη κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Christopher Nolan έχει ήδη προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον, αλλά στην Ελλάδα έχει ανοίξει μια θυελλώδη συζήτηση: πρόκειται για μια ελεύθερη καλλιτεχνική ερμηνεία ενός παγκόσμιου μύθου ή για ακόμη ένα παράδειγμα της λεγόμενης woke κουλτούρας που επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά;
Η ταινία, με πρωταγωνιστή τον Matt Damon στον ρόλο του Οδυσσέα, ακολουθεί τη βασική αφήγηση του ομηρικού έπους: το δεκαετές, γεμάτο κινδύνους ταξίδι του βασιλιά της Ιθάκης προς την πατρίδα του μετά τον Τρωικό Πόλεμο, τη σύγκρουσή του με θεούς και τέρατα και την προσπάθειά του να επιστρέψει στην Πηνελόπη.
Παράλληλα, η παραγωγή επέλεξε να γυρίσει σημαντικά τμήματα της ταινίας στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας εμβληματικές τοποθεσίες όπως το Ανάκτορο του Νέστορα στην Πύλο, τη Βοϊδοκοιλιά, το Κάστρο της Μεθώνης και την Ακροκόρινθο.
Η Ελλάδα, μάλιστα, στήριξε οικονομικά την παραγωγή με περίπου 6,5 εκατ. ευρώ μέσω του συστήματος επιστροφής δαπανών για κινηματογραφικές παραγωγές, σε μια επένδυση που στόχο είχε την προβολή της χώρας διεθνώς.
Όμως η επιλογή του καστ ήταν αυτή που άναψε τη μεγάλη φωτιά.
Η απόφαση να ενσαρκώσει την Ελένη η Lupita Nyong’o, η Μεξικανή-Κενυάτισσα-Αμερικανίδα ηθοποιός, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι η μεταφορά ενός κορυφαίου ελληνικού μύθου πρέπει να διατηρεί ισχυρότερη σύνδεση με την ιστορική και πολιτιστική του προέλευση.
Η Ελένη δεν είναι ένας οποιοσδήποτε χαρακτήρας. Είναι η γυναίκα για την οποία, σύμφωνα με την ομηρική παράδοση, «κινήθηκαν χίλια πλοία». Είναι ένα σύμβολο που έχει συνδεθεί εδώ και αιώνες με την ελληνική αισθητική, την ομορφιά και την κλασική αντίληψη του μέτρου.
Ο Elon Musk ήταν από τους πιο έντονους επικριτές της επιλογής, υποστηρίζοντας μέσω της πλατφόρμας X ότι ο Christopher Nolan «βεβήλωσε τον Όμηρο» προκειμένου να ακολουθήσει τους κανόνες της woke κουλτούρας που –κατά την άποψή του– κυριαρχούν στη σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος.
Τι λένε στην Ελλάδα
Η αντιπαράθεση έφτασε γρήγορα και στην Ελλάδα.
Ιστορικοί, σκηνοθέτες και κριτικοί κινηματογράφου χωρίστηκαν σε δύο στρατόπεδα.
Οι υποστηρικτές της επιλογής υποστηρίζουν ότι τα ομηρικά έπη αποτελούν κτήμα ολόκληρης της ανθρωπότητας και κάθε δημιουργός έχει δικαίωμα να τα ερμηνεύσει εκ νέου.
Οι επικριτές, όμως, απαντούν ότι ο Όμηρος δεν δημιούργησε έναν αφηρημένο μύθο χωρίς πολιτισμικές ρίζες.
Περιγράφει την Ελένη με χαρακτηρισμούς όπως «καλλίκομη», «καλλιπάρειο» και «τανύπεπλο», ενώ η αναφορά στους «λευκούς βραχίονες» έχει χρησιμοποιηθεί από πολλούς ως επιχείρημα ότι η σύγχρονη διασκευή απομακρύνεται από το αρχικό πλαίσιο.
Το κόμμα Νίκη εξέφρασε την αντίθεσή του τόσο στην επιλογή του καστ όσο και στη δημόσια χρηματοδότηση της παραγωγής, υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι δεν θα έπρεπε να χρηματοδοτούν αλλαγές που – κατά την άποψή του – αλλοιώνουν την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
Ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός, έκανε λόγο για στήριξη «woke» επιλογών από την κυβέρνηση, προκαλώντας νέα πολιτική αντιπαράθεση.
Από την άλλη πλευρά, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι το κράτος δεν μπορεί να υπαγορεύει σε έναν καλλιτέχνη πώς θα ερμηνεύσει έναν μύθο.
«Μπορούμε πραγματικά να συζητάμε αν το κράτος πρέπει να λογοκρίνει τον Christopher Nolan;» ήταν το ερώτημα που έθεσε.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι δεν αμφισβητεί την κρατική στήριξη της παραγωγής, ωστόσο εξέφρασε προβληματισμό για ορισμένες επιλογές του σκηνοθέτη, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η κινηματογραφική βιομηχανία επηρεάζεται πλέον υπερβολικά από την ανάγκη πολιτικής ορθότητας και βραβεύσεων.
Η συζήτηση, όμως, δεν περιορίστηκε στην Ελένη.
Πολλοί Έλληνες εξέφρασαν την απορία γιατί μια ταινία που βασίζεται στο κορυφαίο ελληνικό έπος δεν περιλαμβάνει κανέναν Έλληνα ηθοποιό σε βασικό ρόλο.
Η ελληνική διασπορά αντέδρασε επίσης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό σκηνικό για διεθνείς παραγωγές, αλλά μια ζωντανή χώρα με σύγχρονους ανθρώπους και πολιτισμό.
Ο Eddie Zemenidis, εκτελεστικός διευθυντής του Hellenic American Leadership Council, χαρακτήρισε την απουσία Ελλήνων από το καστ ως «χαμένη ευκαιρία» για τον Nolan.
Το ερώτημα που μένει είναι ένα: μπορεί ένα έργο να ανήκει σε ολόκληρη την ανθρωπότητα χωρίς να αποκοπεί από τις ρίζες του;
Η «Οδύσσεια» του Christopher Nolan πιθανότατα θα γίνει μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες των τελευταίων ετών.
Όμως, πέρα από τα εισιτήρια και τα βραβεία, έχει ήδη προκαλέσει μια βαθύτερη σύγκρουση: ποιος έχει το δικαίωμα να ξαναγράψει τους μεγάλους μύθους της ανθρωπότητας και πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η σύγχρονη πολιτιστική επανερμηνεία;
Για την Ελλάδα, η μάχη της Ελένης συνεχίζεται – αυτή τη φορά όχι με όπλα και πλοία, αλλά με κάμερες, ιδέες και μια παγκόσμια πολιτιστική αντιπαράθεση.
www.bankingnews.gr
Τη γυναίκα που ο Όμηρος παρουσίασε ως την πιο όμορφη του κόσμου, τη μορφή που στάθηκε η αφορμή για έναν από τους μεγαλύτερους πολέμους της μυθολογίας.
Τρεις χιλιάδες χρόνια μετά, η Ελένη επιστρέφει στο επίκεντρο μιας νέας πολιτιστικής σύγκρουσης.
Η πολυαναμενόμενη κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Christopher Nolan έχει ήδη προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον, αλλά στην Ελλάδα έχει ανοίξει μια θυελλώδη συζήτηση: πρόκειται για μια ελεύθερη καλλιτεχνική ερμηνεία ενός παγκόσμιου μύθου ή για ακόμη ένα παράδειγμα της λεγόμενης woke κουλτούρας που επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά;
Η ταινία, με πρωταγωνιστή τον Matt Damon στον ρόλο του Οδυσσέα, ακολουθεί τη βασική αφήγηση του ομηρικού έπους: το δεκαετές, γεμάτο κινδύνους ταξίδι του βασιλιά της Ιθάκης προς την πατρίδα του μετά τον Τρωικό Πόλεμο, τη σύγκρουσή του με θεούς και τέρατα και την προσπάθειά του να επιστρέψει στην Πηνελόπη.
Παράλληλα, η παραγωγή επέλεξε να γυρίσει σημαντικά τμήματα της ταινίας στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας εμβληματικές τοποθεσίες όπως το Ανάκτορο του Νέστορα στην Πύλο, τη Βοϊδοκοιλιά, το Κάστρο της Μεθώνης και την Ακροκόρινθο.
Η Ελλάδα, μάλιστα, στήριξε οικονομικά την παραγωγή με περίπου 6,5 εκατ. ευρώ μέσω του συστήματος επιστροφής δαπανών για κινηματογραφικές παραγωγές, σε μια επένδυση που στόχο είχε την προβολή της χώρας διεθνώς.
Όμως η επιλογή του καστ ήταν αυτή που άναψε τη μεγάλη φωτιά.
Η απόφαση να ενσαρκώσει την Ελένη η Lupita Nyong’o, η Μεξικανή-Κενυάτισσα-Αμερικανίδα ηθοποιός, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι η μεταφορά ενός κορυφαίου ελληνικού μύθου πρέπει να διατηρεί ισχυρότερη σύνδεση με την ιστορική και πολιτιστική του προέλευση.
Η Ελένη δεν είναι ένας οποιοσδήποτε χαρακτήρας. Είναι η γυναίκα για την οποία, σύμφωνα με την ομηρική παράδοση, «κινήθηκαν χίλια πλοία». Είναι ένα σύμβολο που έχει συνδεθεί εδώ και αιώνες με την ελληνική αισθητική, την ομορφιά και την κλασική αντίληψη του μέτρου.
Ο Elon Musk ήταν από τους πιο έντονους επικριτές της επιλογής, υποστηρίζοντας μέσω της πλατφόρμας X ότι ο Christopher Nolan «βεβήλωσε τον Όμηρο» προκειμένου να ακολουθήσει τους κανόνες της woke κουλτούρας που –κατά την άποψή του– κυριαρχούν στη σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος.
Τι λένε στην Ελλάδα
Η αντιπαράθεση έφτασε γρήγορα και στην Ελλάδα.
Ιστορικοί, σκηνοθέτες και κριτικοί κινηματογράφου χωρίστηκαν σε δύο στρατόπεδα.
Οι υποστηρικτές της επιλογής υποστηρίζουν ότι τα ομηρικά έπη αποτελούν κτήμα ολόκληρης της ανθρωπότητας και κάθε δημιουργός έχει δικαίωμα να τα ερμηνεύσει εκ νέου.
Οι επικριτές, όμως, απαντούν ότι ο Όμηρος δεν δημιούργησε έναν αφηρημένο μύθο χωρίς πολιτισμικές ρίζες.
Περιγράφει την Ελένη με χαρακτηρισμούς όπως «καλλίκομη», «καλλιπάρειο» και «τανύπεπλο», ενώ η αναφορά στους «λευκούς βραχίονες» έχει χρησιμοποιηθεί από πολλούς ως επιχείρημα ότι η σύγχρονη διασκευή απομακρύνεται από το αρχικό πλαίσιο.
Το κόμμα Νίκη εξέφρασε την αντίθεσή του τόσο στην επιλογή του καστ όσο και στη δημόσια χρηματοδότηση της παραγωγής, υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι δεν θα έπρεπε να χρηματοδοτούν αλλαγές που – κατά την άποψή του – αλλοιώνουν την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
Ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός, έκανε λόγο για στήριξη «woke» επιλογών από την κυβέρνηση, προκαλώντας νέα πολιτική αντιπαράθεση.
Από την άλλη πλευρά, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι το κράτος δεν μπορεί να υπαγορεύει σε έναν καλλιτέχνη πώς θα ερμηνεύσει έναν μύθο.
«Μπορούμε πραγματικά να συζητάμε αν το κράτος πρέπει να λογοκρίνει τον Christopher Nolan;» ήταν το ερώτημα που έθεσε.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι δεν αμφισβητεί την κρατική στήριξη της παραγωγής, ωστόσο εξέφρασε προβληματισμό για ορισμένες επιλογές του σκηνοθέτη, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η κινηματογραφική βιομηχανία επηρεάζεται πλέον υπερβολικά από την ανάγκη πολιτικής ορθότητας και βραβεύσεων.
Η συζήτηση, όμως, δεν περιορίστηκε στην Ελένη.
Πολλοί Έλληνες εξέφρασαν την απορία γιατί μια ταινία που βασίζεται στο κορυφαίο ελληνικό έπος δεν περιλαμβάνει κανέναν Έλληνα ηθοποιό σε βασικό ρόλο.
Η ελληνική διασπορά αντέδρασε επίσης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό σκηνικό για διεθνείς παραγωγές, αλλά μια ζωντανή χώρα με σύγχρονους ανθρώπους και πολιτισμό.
Ο Eddie Zemenidis, εκτελεστικός διευθυντής του Hellenic American Leadership Council, χαρακτήρισε την απουσία Ελλήνων από το καστ ως «χαμένη ευκαιρία» για τον Nolan.
Το ερώτημα που μένει είναι ένα: μπορεί ένα έργο να ανήκει σε ολόκληρη την ανθρωπότητα χωρίς να αποκοπεί από τις ρίζες του;
Η «Οδύσσεια» του Christopher Nolan πιθανότατα θα γίνει μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες των τελευταίων ετών.
Όμως, πέρα από τα εισιτήρια και τα βραβεία, έχει ήδη προκαλέσει μια βαθύτερη σύγκρουση: ποιος έχει το δικαίωμα να ξαναγράψει τους μεγάλους μύθους της ανθρωπότητας και πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η σύγχρονη πολιτιστική επανερμηνεία;
Για την Ελλάδα, η μάχη της Ελένης συνεχίζεται – αυτή τη φορά όχι με όπλα και πλοία, αλλά με κάμερες, ιδέες και μια παγκόσμια πολιτιστική αντιπαράθεση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών