Σοκ στους αιθέρες: Ξεφουσκώνουν τα καύσιμα αλλά τα εισιτήρια «καίνε»... πόλεμο τιμών ετοιμάζουν οι αεροπορικές

Οι αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα δύσκολο δίλημμα σχετικά με τις τιμές των εισιτηρίων, καθώς το κόστος των αεροπορικών καυσίμων, το οποίο εκτοξεύθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, αρχίζει πλέον να υποχωρεί.
Καθώς ο κλάδος προσπαθεί να διατηρήσει όσο το δυνατόν υψηλότερη κερδοφορία σε μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά, οι αεροπορικές εταιρείες αποφεύγουν να κάνουν την πρώτη κίνηση και να μειώσουν τους ναύλους, φοβούμενες ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν επιθετικό «πόλεμο τιμών» για τις κρατήσεις στο τέλος του καλοκαιριού. «Όλοι ελπίζουν ότι κανείς δεν θα το προσέξει πρώτος και θα μειώσει τις τιμές, προκαλώντας έναν επιθετικό πόλεμο ναύλων», δήλωσε ο Rick Lewis της BCG, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «αντιπαράθεση».
Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, εν μέρει λόγω των επιβαρύνσεων καυσίμων που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Ωστόσο, εάν μία αεροπορική εταιρεία προχωρήσει σε μείωση των ναύλων, οι ανταγωνιστές της θα βρεθούν υπό πίεση να ακολουθήσουν, προκειμένου να διατηρήσουν τη θέση τους στην αγορά. Για τον λόγο αυτό, οι εταιρείες που έχουν ήδη επιβαρυνθεί από την άνοδο του κόστους των καυσίμων παρακολουθούν στενά τις κινήσεις των ανταγωνιστών τους.
«Είμαστε μια επιχείρηση με χαμηλό περιθώριο κέρδους», δήλωσε ο Ben Smith, επικεφαλής της Air France-KLM, αναφερόμενος στο μονοψήφιο λειτουργικό περιθώριο κέρδους του ομίλου. Όπως ανέφερε στους Financial Times, όπου υπάρχει δυνατότητα διατήρησης των τιμών σε υψηλά επίπεδα, η εταιρεία θα επιδιώξει να το κάνει όσο το δυνατόν περισσότερο.
Η τιμή αναφοράς των αεροπορικών καυσίμων στη βορειοδυτική Ευρώπη εκτοξεύθηκε στα 1.900 δολάρια ανά τόνο μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν τον Φεβρουάριο. Έκτοτε, η αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητη, ενώ η τιμή διαμορφώνεται πλέον κοντά στα 1.300 δολάρια, σύμφωνα με την Argus Media. Την ίδια στιγμή, το αργό πετρέλαιο Brent κινείται λίγο κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, έχοντας προηγουμένως ξεπεράσει τα 114 δολάρια τον Μάρτιο.
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έχουν καταφέρει να περιορίσουν εν μέρει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης μέσω της αντιστάθμισης κινδύνου στις αγορές καυσίμων. Αντίθετα, οι αμερικανικές ανταγωνίστριές τους δεν χρησιμοποιούν αντίστοιχες στρατηγικές αντιστάθμισης. Παρ' όλα αυτά, όλες οι αεροπορικές εταιρείες έχουν δεχθεί ισχυρές πιέσεις από την εκτίναξη του κόστους των καυσίμων, που αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες τους, ενώ οι αυξημένες τιμές των εισιτηρίων και άλλες περικοπές έχουν αντισταθμίσει μόνο μέρος της επιβάρυνσης.

Ισχυρή η ζήτηση παρά τις αυξήσεις

Παραδοσιακά, οι επιβάτες —και ιδιαίτερα όσοι ταξιδεύουν στην οικονομική θέση— είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις μεταβολές των τιμών, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αύξηση των ναύλων από τις αεροπορικές εταιρείες. Ωστόσο, η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια παρέμεινε ισχυρή μετά την πανδημία του Covid-19 και, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, ούτε φέτος καταγράφηκε σημαντική υποχώρηση της ζήτησης παρά την άνοδο των τιμών.
Ο Ben Minicucci της Alaska Airlines, η οποία εγκαινίασε φέτος το πρώτο της δρομολόγιο προς το αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου, εκτίμησε ότι οι επιβάτες ενδέχεται να πληρώνουν 10% έως 20% περισσότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Όπως σημείωσε, η εταιρεία παρακολουθεί στενά τη συμπεριφορά των πελατών και εξετάζει διαρκώς κατά πόσο οι υψηλότερες τιμές αρχίζουν να επηρεάζουν τη ζήτηση.
Ένας ακόμη λόγος για την ανθεκτικότητα της ζήτησης είναι ότι οι αεροπορικοί ναύλοι έχουν αυξηθεί λιγότερο από τον γενικό πληθωρισμό. Ο Minicucci εκτίμησε ότι, εφόσον οι τιμές των εισιτηρίων παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα και το κόστος των καυσίμων υποχωρήσει, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα θετική για την αεροπορική βιομηχανία.
Την ίδια τάση καταγράφουν και οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους. Η μαλαισιανή AirAsia, η οποία δεν χρησιμοποιεί στρατηγικές αντιστάθμισης για τα αεροπορικά καύσιμα, αύξησε τους ναύλους της περίπου κατά ένα τρίτο, ωστόσο η ζήτηση μειώθηκε μόλις κατά περίπου 10%. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Tony Fernandes, χαρακτήρισε την εξέλιξη ιδιαίτερα ενθαρρυντική.

Μειώνεται η χωρητικότητα

Παρά την ανθεκτικότητα της ζήτησης και την αποκλιμάκωση των τιμών των αεροπορικών καυσίμων, ορισμένες εταιρείες συνεχίζουν να περιορίζουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα. Αυτό συμβαίνει σε μια χρονιά κατά την οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών, η κερδοφορία του κλάδου αναμένεται να μειωθεί περίπου στο μισό εξαιτίας της κρίσης.
Ο Luis Gallego, επικεφαλής της IAG, μητρικής εταιρείας της British Airways, εξήγησε ότι η διαμόρφωση των ναύλων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το κόστος των καυσίμων, αλλά και από τη διαθέσιμη χωρητικότητα και τη ζήτηση. Όπως ανέφερε, η IAG μειώνει τη χωρητικότητά της φέτος.
Ο όμιλος, στον οποίο ανήκουν επίσης οι Iberia, Vueling και Aer Lingus, εξετάζει παράλληλα τα επίπεδα χωρητικότητας για τους τελευταίους μήνες του έτους. Όπως σημείωσε ο Gallego, ανάλογες κινήσεις πραγματοποιούν και άλλες αεροπορικές εταιρείες, γεγονός που σημαίνει ότι η τελική διαμόρφωση των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη χωρητικότητα που θα υπάρχει στην αγορά.

Το πλεονέκτημα των απευθείας πτήσεων

Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες που ανταγωνίζονται απευθείας τους ισχυρούς αερομεταφορείς του Κόλπου, οι οποίοι είναι γνωστοί για την ιδιαίτερα επιθετική τιμολογιακή τους πολιτική, επιχειρούν να αξιοποιήσουν ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα τα απευθείας δρομολόγιά τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Qantas. Σύμφωνα με τη διευθύνουσα σύμβουλο της εταιρείας, Vanessa Hudson, οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες εξακολουθούν να είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερα για μια απευθείας πτήση προς την Αυστραλία — ακόμη και αν αυτή περιλαμβάνει στάση για ανεφοδιασμό — αντί να επιλέξουν μια φθηνότερη λύση που απαιτεί αλλαγή αεροσκάφους στον Κόλπο.
Στην αγορά των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους, ωστόσο, υπάρχουν και εκείνοι που θεωρούν ότι η αποκλιμάκωση των τιμών μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την προσέλκυση περισσότερων επιβατών. Η AirAsia της Μαλαισίας σχεδιάζει να μειώσει τους ναύλους της κατά περίπου 5% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
«Θέλουμε να επιστρέψουμε εκεί που ήταν», δήλωσε ο Fernandes. Όπως εξήγησε, η εταιρεία θα χρειαστεί να διατηρήσει τους ναύλους σε υψηλά επίπεδα για κάποιο χρονικό διάστημα, ώστε να ανακτήσει μέρος των απωλειών που προκάλεσε η εκτίναξη του κόστους των καυσίμων, όμως τελικά σκοπεύει να επιστρέψει σε χαμηλότερες, προπολεμικές τιμές.

Οι ανταγωνιστές θα καθορίσουν τις τιμές

Σε τελική ανάλυση, μεγάλο μέρος των αποφάσεων των αεροπορικών εταιρειών για τους ναύλους θα εξαρτηθεί από τις κινήσεις των ανταγωνιστών τους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται τόσο οι παραδοσιακοί ανταγωνιστές που έχουν ήδη αυξήσει τις τιμές όσο και οι αεροπορικές εταιρείες του Κόλπου, όπως η Emirates και η Qatar Airways, οι οποίες μειώνουν τους ναύλους τους προκειμένου να επαναφέρουν τους πελάτες τους.
Ο Ben Smith της Air France-KLM χαρακτήρισε τη στάση των αεροπορικών εταιρειών του Κόλπου «εξαιρετικά επιθετική».
Όπως εξήγησε, η προτεραιότητά τους να προσελκύσουν επισκέπτες στην περιοχή, αντί να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην επίτευξη κερδοφορίας, σημαίνει ότι δεν λειτουργούν πάντοτε με καθαρά οικονομικά κριτήρια. Αυτό, όπως υπογράμμισε, περιπλέκει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια του αεροπορικού κλάδου να αποκαταστήσει την ισορροπία στα οικονομικά του σε μια ιδιαίτερα ταραχώδη χρονιά.

www.bankingnews.gr