Όλοι βλέπουν κρίση: Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από το κύμα λουκέτων στις ρωσικές τράπεζες... ποιος θέλει τη Μόσχα χωρίς μετρητά

Οι ρωσικές τράπεζες έκλεισαν 1.370 υποκαταστήματα από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026, ο υψηλότερος αριθμός των τελευταίων επτά ετών.
Αυτό σημαίνει περίπου 171 λουκέτα τον μήνα, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με πέρυσι. Εάν η τάση συνεχιστεί, μέχρι το τέλος του έτους τα κλεισίματα θα ξεπεράσουν τα 2.000, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό.
Η επίσημη εξήγηση είναι η ταχεία ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών, καθώς οι πελάτες πραγματοποιούν πλέον τις περισσότερες καθημερινές συναλλαγές μέσω διαδικτύου και κινητών τηλεφώνων. Ωστόσο, πίσω από τη συρρίκνωση του δικτύου φαίνεται να βρίσκεται και ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας: η ανάγκη των τραπεζών να μειώσουν δραστικά το λειτουργικό κόστος.

Η ψηφιοποίηση δεν εξηγεί τα πάντα

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές έχουν πράγματι περιορίσει την ανάγκη για φυσική παρουσία, όμως η απότομη επιτάχυνση των λουκέτων δείχνει ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία.
Η λειτουργία ενός υποκαταστήματος συνεπάγεται υψηλά πάγια έξοδα, όπως ενοίκια, μισθούς, εξοπλισμό, ασφάλεια και διαχείριση μετρητών. Όταν η πελατειακή κίνηση μειώνεται, τα σημεία αυτά γίνονται ολοένα λιγότερο βιώσιμα. Έτσι, οι τράπεζες προχωρούν σε μαζικές περικοπές για να περιορίσουν τις δαπάνες τους.
Το κλείσιμο ενός υποκαταστήματος μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια θέσεων εργασίας για 8 έως 15 άτομα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, έως 25.000 τραπεζικοί υπάλληλοι ενδέχεται να χάσουν τη δουλειά τους μέσα σε έναν χρόνο, ενώ σε βάθος χρόνου ο αριθμός θα μπορούσε να φτάσει τις 70.000-80.000 θέσεις.
Οι επιπτώσεις, όμως, δεν περιορίζονται στις τράπεζες. Οι απολύσεις μειώνουν την κατανάλωση, πλήττουν το λιανεμπόριο και τις υπηρεσίες και περιορίζουν τα φορολογικά έσοδα.

Ποιοι μένουν εκτός

Η ανάγκη για φυσικά υποκαταστήματα δεν έχει εξαφανιστεί. Ηλικιωμένοι, κάτοικοι μικρών πόλεων και αγροτικών περιοχών, αλλά και άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα πρόσβασης στο διαδίκτυο, εξακολουθούν να εξαρτώνται από την προσωπική εξυπηρέτηση.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω των συχνών διακοπών στις υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας και στο διαδίκτυο σε αρκετές περιοχές. Όσο περιορίζεται η ψηφιακή πρόσβαση, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για μετρητά, ΑΤΜ και φυσικά τραπεζικά σημεία, την ώρα που οι τράπεζες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Τα λουκέτα ως καμπανάκι για την οικονομία

Η συρρίκνωση του τραπεζικού δικτύου αποτελεί και ένδειξη της ευρύτερης οικονομικής πίεσης. Το υψηλό κόστος δανεισμού περιορίζει τις επενδύσεις και τη ζήτηση, ενώ τα εισοδήματα των νοικοκυριών παραμένουν στάσιμα.
Οι τράπεζες, επομένως, αντιμετωπίζουν ένα περιβάλλον περιορισμένων ευκαιριών ανάπτυξης και επιλέγουν να μειώσουν τις δαπάνες. Τα υποκαταστήματα λειτουργούν έτσι ως ένας άτυπος δείκτης οικονομικής υγείας: όσο αυξάνονται τα λουκέτα, τόσο εντονότερα είναι τα σημάδια ότι οι τράπεζες δεν περιμένουν ισχυρή ανάκαμψη.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την ψηφιοποίηση. Αφορά την οικονομία συνολικά και το κόστος που μεταφέρεται τελικά στους πολίτες.
Οι αρχές θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τη «βελτιστοποίηση» του τραπεζικού δικτύου όχι μόνο ως αποτέλεσμα της τεχνολογικής προόδου, αλλά και ως προειδοποιητικό σημάδι για την οικονομική κατάσταση, ιδιαίτερα όταν η πρόσβαση στις τραπεζικές υπηρεσίες γίνεται δυσκολότερη για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού.

www.bankingnews.gr