Τελευταία Νέα
Διεθνή

Ραγδαίες εξελίξεις - Το Πακιστάν σπάει το τελεσίγραφο ΗΠΑ, απορρίπτει τις κυρώσεις στο Ιράν – Ιστορική πανωλεθρία Trump

Ραγδαίες εξελίξεις - Το Πακιστάν σπάει το τελεσίγραφο ΗΠΑ, απορρίπτει τις κυρώσεις στο Ιράν – Ιστορική πανωλεθρία Trump
Το Πακιστάν συνεχίζει το εμπόριο με το Ιράν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις διμερείς συμφωνίες, αγνοώντας τις απειλές του σαστισμένου από τη νέα πανωλεθρία Donald Trump 
Η νέα οικονομική επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν είχε σχεδιαστεί για να εκπέμψει ένα απλό και τρομακτικό μήνυμα προς ολόκληρο τον κόσμο: όποιος συναλλάσσεται με την Τεχεράνη, θα πληρώσει το τίμημα στην Ουάσιγκτον.
Μόνο που λίγες ημέρες μετά την πανηγυρική ανακοίνωση του αμερικανικού «Economic D-Day», το Πακιστάν έστειλε ένα μήνυμα που η αμερικανική κυβέρνηση κάθε άλλο παρά θα ήθελε να ακούσει: οι μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις δεν αποτελούν αυτομάτως υποχρέωση για τα υπόλοιπα κράτη.
Το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στις 27 Αυγούστου ότι η χώρα συνεχίζει το εμπόριό της με το Ιράν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις διμερείς συμφωνίες της.
Ακόμη πιο καθαρά, το κρατικό ραδιόφωνο Radio Pakistan μετέδωσε τον εκπρόσωπο Tahir Andrabi να δηλώνει το Πακιστάν δεν υποχρεούται να ανταποκριθεί σε μονομερείς κυρώσεις κατά του Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι το Ισλαμαμπάντ αντιτίθεται διαχρονικά σε μονομερή καταναγκαστικά μέτρα εκτός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Πίσω από αυτή τη φαινομενικά διπλωματική διατύπωση κρύβεται μια πολύ σοβαρότερη πολιτική σύγκρουση.
Οι ΗΠΑ δεν ζητούν απλώς από το Ιράν να αλλάξει πολιτική.
Ζητούν από τρίτες χώρες να υποτάξουν τη δική τους εμπορική και εξωτερική πολιτική στις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
Και όταν αυτές δεν συμμορφώνονται, τις απειλούν με αποκλεισμό από το δολαριακό χρηματοπιστωτικό σύστημα, κυρώσεις στις επιχειρήσεις τους και οικονομικά αντίποινα.
Πρόκειται ξεκάθαρα για οικονομικό εξαναγκασμό. «Ή μαζί μας ή θα πληρώσετε»

Στις 24 Αυγούστου, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent παρουσίασε την «Operation Economic Outcast», την οποία η ίδια η κυβέρνηση του Donald Trump χαρακτήρισε πρωτοφανή οικονομική εκστρατεία για να αποκοπεί το Ιράν από κάθε διεθνή οικονομική «αρτηρία».
Η επίσημη ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών δεν άφηνε πολλά περιθώρια παρερμηνείας.
Στόχος είναι η απομόνωση της Τεχεράνης και όσων διευκολύνουν τις συναλλαγές της.
Ο Bessent προειδοποίησε παράλληλα ότι οι χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με το Ιράν κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικά οικονομικά μέτρα.
Εδώ όμως εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής.
Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει τις κυρώσεις της σαν να αποτελούν κανόνες παγκόσμιας ισχύος, ενώ πρόκειται για αποφάσεις μιας συγκεκριμένης κυβέρνησης.
Η τεράστια δύναμη του δολαρίου και η κεντρική θέση των αμερικανικών τραπεζών επιτρέπουν στις ΗΠΑ να μετατρέπουν τη δική τους εθνική νομοθεσία σε πρακτικό καταναγκασμό για επιχειρήσεις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Η επιχείρηση είναι αποτελεσματική επειδή το μήνυμα είναι ωμό: μπορεί να μην είσαι αμερικανική εταιρεία, μπορεί η συναλλαγή σου να μην πραγματοποιείται στις ΗΠΑ και μπορεί η κυβέρνησή σου να μην έχει επιβάλει τις ίδιες κυρώσεις — αλλά αν θέλεις πρόσβαση στο δολάριο και στην αμερικανική αγορά, θα πρέπει να σκεφτείς δύο φορές πριν κάνεις δουλειές με την Τεχεράνη.
Το Πακιστάν αμφισβητεί ακριβώς αυτή τη λογική.

bessent_3.webp
Τα 3,1 δισεκατομμύρια που δεν εξαφανίζονται με ένα τελεσίγραφο

Η σχέση του Πακιστάν με το Ιράν δεν είναι θεωρητική.
Οι δύο χώρες μοιράζονται μακρά χερσαία σύνορα και έχουν αναπτύξει εμπορικούς μηχανισμούς που περιλαμβάνουν αγροτικά προϊόντα, ενέργεια, μεταφορές και διασυνοριακές αγορές.
Το διμερές εμπόριο είχε ήδη ξεπεράσει τα 3,1 δισ. δολάρια, ενώ οι δύο κυβερνήσεις έχουν θέσει πολύ μεγαλύτερο στόχο: να φτάσει στα 10 δισ. δολάρια ετησίως.
Μόλις στις 5 Αυγούστου, δηλαδή λίγες εβδομάδες πριν από τις νέες αμερικανικές απειλές, οι δύο χώρες συμφώνησαν να επιταχύνουν τις διαπραγματεύσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, να διευρύνουν τις εμπορικές σχέσεις να ενισχύσουν τις συνοριακές αγορές και να βελτιώσουν τελωνεία, logistics και υποδομές.
Μία ημέρα αργότερα, το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωνε ότι τα σύνορα με το Ιράν θα παραμείνουν ανοιχτά όλο το εικοσιτετράωρο για εμπορικές δραστηριότητες και ότι το Ισλαμαμπάντ θα συνεχίσει την πολιτική εμπορίου μέσω των ανοικτών συνόρων.
Και τώρα έρχεται η Ουάσιγκτον να ζητήσει ουσιαστικά από το Πακιστάν να επανεξετάσει αυτά τα συμφέροντα επειδή αυτό εξυπηρετεί την αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν.
Γιατί ακριβώς θα έπρεπε το Ισλαμαμπάντ να το κάνει;
Αυτό είναι το ερώτημα που αποφεύγει συστηματικά η αμερικανική πολιτική.

pakistan_1_2.jpg
Η αυτοκρατορική αδυναμία των κυρώσεων


Οι κυρώσεις αποτελούν ένα από τα ισχυρότερα όπλα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Όταν όμως χρησιμοποιούνται αδιάκοπα και εναντίον ολοένα περισσότερων χωρών, δημιουργούν ένα σοβαρό παράδοξο: αναγκάζουν τον υπόλοιπο κόσμο να αναζητά τρόπους για να μειώσει την εξάρτησή του από το αμερικανικό οικονομικό σύστημα.
Το Πακιστάν δεν είναι μόνο του.
Η Κίνα έχει επίσης απορρίψει τις μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις και παραμένει κρίσιμος οικονομικός εταίρος του Ιράν.
Η Ουάσιγκτον γνωρίζει μάλιστα ότι μια ανεξέλεγκτη επέκταση των δευτερογενών κυρώσεων προς μεγάλους κινεζικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αντιπαράθεση με το Πεκίνο. Γι' αυτό και η πρώτη φάση της «Operation Economic Outcast» απέφυγε τα πιο ακραία μέτρα κατά μεγάλων κινεζικών τραπεζών.
Και εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται το πρόβλημα.
Εάν πραγματικά κανείς δεν εξαιρείται από την αμερικανική απειλή, γιατί η Ουάσιγκτον διστάζει απέναντι στους ισχυρότερους εμπορικούς εταίρους της Τεχεράνης;
Επειδή άλλο είναι να απειλείς και άλλο να πληρώνεις το κόστος της απειλής σου.
Η οικονομική ισχύς των ΗΠΑ παραμένει τεράστια.
Δεν είναι όμως απεριόριστη.
Μια κυβέρνηση μπορεί να εκφοβίσει μικρές επιχειρήσεις και εξαρτημένες οικονομίες πολύ ευκολότερα από όσο μπορεί να υπαγορεύσει ταυτόχρονα πολιτική στην Κίνα, στο Πακιστάν, στην Ινδία, στη Ρωσία και στην Τουρκία.
3_1343.jpg

Η υποκρισία μιας «διεθνούς τάξης»

Υπάρχει και ένα ευρύτερο πολιτικό ζήτημα.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται συχνά τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.
Όμως ένας κανόνας δεν γίνεται «διεθνής» απλώς επειδή θεσπίστηκε στις ΗΠΑ και επειδή το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα διαθέτει τη δύναμη να τιμωρήσει όποιον δεν τον ακολουθεί.
Το Πακιστάν κάνει μια διάκριση που η αμερικανική ρητορική επιχειρεί συχνά να θολώσει: άλλο οι διεθνείς υποχρεώσεις ενός κράτους και άλλο οι μονομερείς κυρώσεις μιας ξένης κυβέρνησης.
Βεβαίως, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από τις δηλώσεις.
Μια πακιστανική τράπεζα ή εταιρεία που έχει τεράστια έκθεση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν μπορεί απλώς να αγνοήσει τον κίνδυνο δευτερογενών κυρώσεων.
Η αμερικανική απειλή έχει πραγματικά δόντια.
Αλλά ακριβώς αυτό είναι το θέμα.
Η συμμόρφωση που επιτυγχάνεται μέσω του φόβου απώλειας πρόσβασης στο δολάριο δεν είναι απόδειξη διεθνούς νομιμοποίησης.
Είναι απόδειξη οικονομικής ισχύος.
Και οι δύο έννοιες δεν πρέπει να συγχέονται.
2_1519.jpg
Το μήνυμα του Πακιστάν είναι μεγαλύτερο από το Πακιστάν


Το Ισλαμαμπάντ μάλιστα, προσπαθεί παράλληλα να λειτουργήσει ως μεσολαβητής στην αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η διέξοδος πρέπει να αναζητηθεί μέσω διαλόγου και διπλωματίας.
Το ίδιο το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στις 27 Αυγούστου ότι επιθυμεί μια ευρύτερη διευθέτηση στην οποία θα αντιμετωπιστούν και τα οικονομικά ζητήματα.
Και αυτή είναι ίσως η πιο σκληρή κριτική προς την αμερικανική στρατηγική.
Ενώ περιφερειακές χώρες προσπαθούν να κρατήσουν ανοιχτές διπλωματικές πόρτες, η Ουάσιγκτον συνοδεύει τη διαδικασία με τελεσίγραφα προς ολόκληρο τον κόσμο.
Ενώ ζητά διαπραγματεύσεις, απειλεί όσους δεν συμμετέχουν στην οικονομική πολιορκία.
Ενώ μιλά για διεθνή συνεργασία, αντιμετωπίζει την ανεξάρτητη οικονομική πολιτική τρίτων κρατών περίπου ως πράξη ανυπακοής.
Το Πακιστάν δεν έχει τη δύναμη της Κίνας ούτε μπορεί να αγνοήσει το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Γι' αυτό ακριβώς η στάση του έχει σημασία.
Δείχνει ότι το πραγματικό όριο της νέας αμερικανικής οικονομικής εκστρατείας δεν βρίσκεται μόνο στην αντοχή του Ιράν.
Βρίσκεται στην προθυμία του υπόλοιπου κόσμου να υπακούσει.
Και όταν χώρες αρχίζουν να λένε δημόσια ότι οι αποφάσεις της Ουάσιγκτον δεν είναι αυτομάτως δικές τους αποφάσεις, η «μέγιστη πίεση» παύει να είναι απλώς πόλεμος κατά της Τεχεράνης.
Μετατρέπεται σε δοκιμασία για την ίδια την αμερικανική δυνατότητα να επιβάλλει τους κανόνες της σε όλους.
Το Πακιστάν μόλις έδειξε ότι αυτή η δυνατότητα δεν είναι πλέον αυτονόητη.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης