Η επικίνδυνη πυρηνική παρτίδα του Donald Trump - Σαουδική Αραβία, Ισραήλ και μια συμφωνία που μπορεί να ανατινάξει τις ισορροπίες
Η συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σαουδική Αραβία δεν είναι ακόμη ένα απλό ενεργειακό συμβόλαιο.
Είναι μια συμφωνία που ακουμπά ταυτόχρονα την ασφάλεια του Κόλπου, τον ανταγωνισμό με την Κίνα και τη Ρωσία, το μέλλον των σχέσεων του Ισραήλ με τον αραβικό κόσμο, αλλά και την αξιοπιστία ολόκληρης της αμερικανικής πολιτικής για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
Με την επίσημη υποβολή της στο Κογκρέσο, ο Donald Trump έκανε το επόμενο θεσμικό βήμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, διατηρεί έναν όρο που μπορεί να καταστήσει τη συμφωνία πολιτικά ανεφάρμοστη: η Σαουδική Αραβία θα πρέπει να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Ισραήλ και να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Το Ριάντ επιμένει ότι οποιαδήποτε εξομάλυνση προϋποθέτει έναν αξιόπιστο και σαφή δρόμο προς παλαιστινιακό κράτος.
Η σημερινή ισραηλινή ηγεσία, με τον Benjamin Netanyahu στην πρώτη γραμμή, απορρίπτει αυτή την προοπτική.
Με άλλα λόγια, ο Trump προωθεί στο Κογκρέσο μια συμφωνία της οποίας την εφαρμογή έχει συνδέσει με έναν διπλωματικό όρο που, με τα σημερινά δεδομένα, δύσκολα μπορεί να εκπληρωθεί.
Ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία Michael Ratney περιέγραψε εύστοχα το πρόβλημα: η σύνδεση με την εξομάλυνση μπήκε ουσιαστικά την τελευταία στιγμή.
Και αυτή η προσθήκη μετέτρεψε μια ήδη ευαίσθητη πυρηνική συμφωνία σε γεωπολιτικό ναρκοπέδιο.
Ο Trump θέλει και το Ριάντ και το Τελ Αβίβ
Η κίνηση του Λευκού Οίκου δείχνει ότι ο Donald Trump επιχειρεί να κρατήσει δύο πόρτες ανοιχτές ταυτόχρονα.
Προς το Ριάντ στέλνει το μήνυμα ότι η συμφωνία προχωρά θεσμικά και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να ανοίξουν τον δρόμο για ένα μεγάλο σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα πολιτικής χρήσης.
Προς το Tελ Αβίβ αντίθετα, διαβεβαιώνει ότι η τελική υλοποίηση δεν θα γίνει χωρίς το μεγάλο πολιτικό αντάλλαγμα: τη σαουδαραβική αναγνώριση του Ισραήλ.
Αυτή η προσπάθεια ισορροπίας μπορεί να αποδειχθεί αδύνατη.
Η Σαουδική Αραβία δεν αντιμετωπίζει την εξομάλυνση ως μια τεχνική υπογραφή.
Τη συνδέει άμεσα με το παλαιστινιακό.
Το Ισραήλ, από την άλλη, βλέπει με έντονη καχυποψία κάθε ενδεχόμενο που θα δώσει στο Ριάντ δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου ή τεχνογνωσία που, σε διαφορετικές πολιτικές συνθήκες, θα μπορούσε να αποκτήσει στρατιωτική διάσταση.
Ο Avigdor Lieberman ήταν από εκείνους που προειδοποίησαν ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να τροφοδοτήσει περιφερειακή πυρηνική κούρσα και κάλεσε το Ισραήλ να πιέσει το Κογκρέσο για να τη σταματήσει.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, από την πλευρά του, επιμένει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να συνάψουν συμφωνία που θα δημιουργεί κίνδυνο διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Όμως το βασικό ερώτημα παραμένει: τι ακριβώς εμποδίζει μια μελλοντική Σαουδική Αραβία να μετατρέψει μια πολιτική πυρηνική υποδομή σε στρατηγικό μοχλό πίεσης;
Η μεγάλη αντίφαση με το Ιράν
Η συμφωνία γίνεται ακόμη πιο αμφιλεγόμενη εξαιτίας της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν.
Η Ουάσιγκτον έχει παρουσιάσει τον ιρανικό εμπλουτισμό ουρανίου ως κεντρική απειλή για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια.
Την ίδια ώρα, εμφανίζεται έτοιμη να αποδεχθεί για τη Σαουδική Αραβία ένα πλαίσιο σαφώς πιο ελαστικό από εκείνο που απαιτεί από την Τεχεράνη.
Αυτή δεν είναι μια λεπτομέρεια που αφορά μόνο ειδικούς της πυρηνικής πολιτικής.
Είναι ζήτημα αξιοπιστίας.
Αν η αμερικανική θέση είναι ότι ο εγχώριος εμπλουτισμός δημιουργεί απαράδεκτο κίνδυνο όταν πρόκειται για το Ιράν, τότε πώς μπορεί η ίδια τεχνολογία να θεωρείται διαχειρίσιμη όταν πρόκειται για έναν σύμμαχο;
Τέσσερις Δημοκρατικοί βουλευτές έθεσαν ακριβώς αυτή την αντίφαση: οι Ηνωμένες Πολιτείες πολεμούν το Ιράν για να περιορίσουν τις πυρηνικές του δυνατότητες, ενώ ταυτόχρονα διαπραγματεύονται με τη Σαουδική Αραβία όρους που θα μπορούσαν να της αφήσουν ανοιχτή την πόρτα προς τον εμπλουτισμό.
Αυτό αποδυναμώνει όχι μόνο το αμερικανικό επιχείρημα, αλλά και οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια να επιβληθούν αυστηροί περιορισμοί στην Τεχεράνη μέσω διαπραγμάτευσης.
Η ανησυχία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή το ίδιο το Ριάντ έχει αφήσει ανοιχτή τη στρατηγική διάσταση του ζητήματος.
Ο πρίγκιπας Mohammed bin Salman έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι, εάν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικό όπλο, η Σαουδική Αραβία θα επιδιώξει να αποκτήσει και αυτή.
Άρα η συζήτηση δεν γίνεται σε γεωπολιτικό κενό.
Γίνεται σε μια περιοχή όπου η πυρηνική τεχνολογία, η αποτροπή και η ισορροπία ισχύος συνδέονται άμεσα και όπου κάθε εξαίρεση που παραχωρείται σήμερα μπορεί αύριο να μετατραπεί σε προηγούμενο για άλλους.
Το «gold standard» που έμεινε πίσω
Η συμφωνία προβλέπει συνεργασία στο πλαίσιο του Άρθρου 123 του Ατομικού Ενεργειακού Συμβολαίου, δηλαδή το νομικό υπόβαθρο που απαιτείται για σημαντική αμερικανική πυρηνική συνεργασία με τρίτη χώρα. Ωστόσο, το σαουδαραβικό μοντέλο δεν υιοθετεί τις αυστηρότερες δικλίδες που είχαν εφαρμοστεί στη συμφωνία των ΗΠΑ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το 2009.
Τότε, το Abu Dhabi είχε δεχθεί όχι μόνο το Πρόσθετο Πρωτόκολλο της IAEA, που παρέχει ενισχυμένα εργαλεία επιθεώρησης και επαλήθευσης, αλλά και ξεχωριστή δέσμευση ότι δεν θα προχωρήσει σε εγχώριο εμπλουτισμό ουρανίου ή επανεπεξεργασία χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου.
Αυτό το μοντέλο χαρακτηρίστηκε «gold standard».
Η Σαουδική Αραβία δεν έχει αναλάβει αντίστοιχη μόνιμη δέσμευση.
Η αμερικανική πλευρά εξετάζει τεχνικές ασφαλιστικές δικλίδες, όπως μια προσέγγιση «μαύρο κουτί», όπου κρίσιμη τεχνολογία εμπλουτισμού θα είναι φυσικά σφραγισμένη και μη προσβάσιμη στο σαουδαραβικό προσωπικό. Αλλά οι επικριτές επιμένουν ότι η τεχνική προστασία δεν ισοδυναμεί με νομική απαγόρευση.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: ο Donald Trump έχει δηλώσει ότι «δεν θα υπάρχει εμπλουτισμός», όμως μια πολιτική δήλωση δεν έχει το ίδιο βάρος με μια μόνιμη, δεσμευτική απαγόρευση ενσωματωμένη στη συμφωνία.
Γιατί οι ΗΠΑ δεν θέλουν να χάσουν τη Σαουδική Αραβία
Η Ουάσιγκτον, πάντως, έχει ισχυρούς λόγους να μη θέλει να αφήσει το σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα σε άλλους.
Το σχέδιο του Mohammed bin Salman για τον οικονομικό μετασχηματισμό της χώρας προβλέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος.
Η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να καλύψει ένα μέρος της εσωτερικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού, απελευθερώνοντας περισσότερο πετρέλαιο για εξαγωγές.
Για τις αμερικανικές εταιρείες, η αγορά είναι τεράστια.
Η ανάπτυξη πυρηνικών υποδομών μπορεί να μεταφραστεί σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια συμβάσεων, χιλιάδες θέσεις εργασίας και σημαντικό ρόλο για επιχειρήσεις όπως η Westinghouse.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη στρατηγική διάσταση.
Η Σαουδική Αραβία επενδύει σε προηγμένη βιομηχανία, ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη και κρίσιμα ορυκτά.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η στενότερη σύνδεση με το Ριάντ δεν αφορά πλέον μόνο το πετρέλαιο και τα όπλα.
Αφορά τις αλυσίδες εφοδιασμού, την τεχνολογική πρωτοκαθεδρία και την προσπάθεια περιορισμού της επιρροής της Κίνας.
Το επιχείρημα στην Ουάσιγκτον είναι απλό: αν οι Ηνωμένες Πολιτείες πουν «όχι», η Σαουδική Αραβία μπορεί να στραφεί στην Κίνα ή τη Ρωσία.
Και το Ριάντ έχει ήδη δείξει ότι δεν περιμένει αποκλειστικά την αμερικανική έγκριση, ζητώντας προσφορές από ρωσικές, κινεζικές, γαλλικές και νοτιοκορεατικές εταιρείες για τους πρώτους αντιδραστήρες του.
Η πυρηνική φιλοδοξία της χώρας, επομένως, δεν εξαρτάται από την Ουάσιγκτον.
Το πραγματικό δίλημμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αν θέλουν να διαμορφώσουν το πρόγραμμα από μέσα ή να παρακολουθούν άλλες δυνάμεις να αποκτούν τον έλεγχο.
Το Κογκρέσο, το veto και η μάχη που έρχεται
Με την υποβολή της συμφωνίας ξεκινά η περίοδος ελέγχου από το Κογκρέσο.
Αν δεν εγκριθεί κοινό ψήφισμα απόρριψης, η συμφωνία μπορεί να τεθεί σε ισχύ χωρίς θετική ψηφοφορία.
Οι αντιδράσεις είναι διακομματικές, ιδιαίτερα για το ζήτημα του εμπλουτισμού και των εγγυήσεων ασφαλείας.
Ωστόσο, οι αντίπαλοι της συμφωνίας θα χρειαστούν εξαιρετικά ισχυρή πλειοψηφία για να υπερβούν ένα πιθανό προεδρικό veto.
Το παράδοξο είναι ότι ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο να μην είναι τελικά το Κογκρέσο, αλλά ο ίδιος ο όρος που έθεσε ο Trump.
Ο Benjamin Netanyahu θα ήθελε μια ιστορική σαουδαραβική εξομάλυνση.
Το Ριάντ, όμως, δεν δείχνει διατεθειμένο να την προσφέρει χωρίς ουσιαστική μεταβολή στο παλαιστινιακό.
Και η ισραηλινή κυβέρνηση δεν δείχνει πρόθυμη να πληρώσει αυτό το τίμημα.
Έτσι, η συμφωνία κινείται προς τα εμπρός και ταυτόχρονα παραμένει δεμένη χειροπόδαρα.
Στο τέλος, η πυρηνική συμφωνία δεν θα κριθεί μόνο από το αν είναι εμπορικά συμφέρουσα ή τεχνικά ασφαλής.
Θα κριθεί από το ποια σχέση θεωρεί σημαντικότερη η κυβέρνηση Trump όταν οι δύο στρατηγικές της προτεραιότητες συγκρουστούν ανοιχτά: τη συμμαχία με το Ισραήλ ή τη βαθύτερη στρατηγική πρόσδεση της Σαουδικής Αραβίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Και αυτή είναι η πραγματική πυρηνική δοκιμασία για την Ουάσιγκτον.
www.bankingnews.gr
Είναι μια συμφωνία που ακουμπά ταυτόχρονα την ασφάλεια του Κόλπου, τον ανταγωνισμό με την Κίνα και τη Ρωσία, το μέλλον των σχέσεων του Ισραήλ με τον αραβικό κόσμο, αλλά και την αξιοπιστία ολόκληρης της αμερικανικής πολιτικής για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
Με την επίσημη υποβολή της στο Κογκρέσο, ο Donald Trump έκανε το επόμενο θεσμικό βήμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, διατηρεί έναν όρο που μπορεί να καταστήσει τη συμφωνία πολιτικά ανεφάρμοστη: η Σαουδική Αραβία θα πρέπει να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Ισραήλ και να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Το Ριάντ επιμένει ότι οποιαδήποτε εξομάλυνση προϋποθέτει έναν αξιόπιστο και σαφή δρόμο προς παλαιστινιακό κράτος.
Η σημερινή ισραηλινή ηγεσία, με τον Benjamin Netanyahu στην πρώτη γραμμή, απορρίπτει αυτή την προοπτική.
Με άλλα λόγια, ο Trump προωθεί στο Κογκρέσο μια συμφωνία της οποίας την εφαρμογή έχει συνδέσει με έναν διπλωματικό όρο που, με τα σημερινά δεδομένα, δύσκολα μπορεί να εκπληρωθεί.
Ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία Michael Ratney περιέγραψε εύστοχα το πρόβλημα: η σύνδεση με την εξομάλυνση μπήκε ουσιαστικά την τελευταία στιγμή.
Και αυτή η προσθήκη μετέτρεψε μια ήδη ευαίσθητη πυρηνική συμφωνία σε γεωπολιτικό ναρκοπέδιο.
Ο Trump θέλει και το Ριάντ και το Τελ Αβίβ
Η κίνηση του Λευκού Οίκου δείχνει ότι ο Donald Trump επιχειρεί να κρατήσει δύο πόρτες ανοιχτές ταυτόχρονα.
Προς το Ριάντ στέλνει το μήνυμα ότι η συμφωνία προχωρά θεσμικά και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να ανοίξουν τον δρόμο για ένα μεγάλο σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα πολιτικής χρήσης.
Προς το Tελ Αβίβ αντίθετα, διαβεβαιώνει ότι η τελική υλοποίηση δεν θα γίνει χωρίς το μεγάλο πολιτικό αντάλλαγμα: τη σαουδαραβική αναγνώριση του Ισραήλ.
Αυτή η προσπάθεια ισορροπίας μπορεί να αποδειχθεί αδύνατη.
Η Σαουδική Αραβία δεν αντιμετωπίζει την εξομάλυνση ως μια τεχνική υπογραφή.
Τη συνδέει άμεσα με το παλαιστινιακό.
Το Ισραήλ, από την άλλη, βλέπει με έντονη καχυποψία κάθε ενδεχόμενο που θα δώσει στο Ριάντ δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου ή τεχνογνωσία που, σε διαφορετικές πολιτικές συνθήκες, θα μπορούσε να αποκτήσει στρατιωτική διάσταση.
Ο Avigdor Lieberman ήταν από εκείνους που προειδοποίησαν ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να τροφοδοτήσει περιφερειακή πυρηνική κούρσα και κάλεσε το Ισραήλ να πιέσει το Κογκρέσο για να τη σταματήσει.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, από την πλευρά του, επιμένει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να συνάψουν συμφωνία που θα δημιουργεί κίνδυνο διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Όμως το βασικό ερώτημα παραμένει: τι ακριβώς εμποδίζει μια μελλοντική Σαουδική Αραβία να μετατρέψει μια πολιτική πυρηνική υποδομή σε στρατηγικό μοχλό πίεσης;
Η μεγάλη αντίφαση με το Ιράν
Η συμφωνία γίνεται ακόμη πιο αμφιλεγόμενη εξαιτίας της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν.
Η Ουάσιγκτον έχει παρουσιάσει τον ιρανικό εμπλουτισμό ουρανίου ως κεντρική απειλή για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια.
Την ίδια ώρα, εμφανίζεται έτοιμη να αποδεχθεί για τη Σαουδική Αραβία ένα πλαίσιο σαφώς πιο ελαστικό από εκείνο που απαιτεί από την Τεχεράνη.
Αυτή δεν είναι μια λεπτομέρεια που αφορά μόνο ειδικούς της πυρηνικής πολιτικής.
Είναι ζήτημα αξιοπιστίας.
Αν η αμερικανική θέση είναι ότι ο εγχώριος εμπλουτισμός δημιουργεί απαράδεκτο κίνδυνο όταν πρόκειται για το Ιράν, τότε πώς μπορεί η ίδια τεχνολογία να θεωρείται διαχειρίσιμη όταν πρόκειται για έναν σύμμαχο;
Τέσσερις Δημοκρατικοί βουλευτές έθεσαν ακριβώς αυτή την αντίφαση: οι Ηνωμένες Πολιτείες πολεμούν το Ιράν για να περιορίσουν τις πυρηνικές του δυνατότητες, ενώ ταυτόχρονα διαπραγματεύονται με τη Σαουδική Αραβία όρους που θα μπορούσαν να της αφήσουν ανοιχτή την πόρτα προς τον εμπλουτισμό.
Αυτό αποδυναμώνει όχι μόνο το αμερικανικό επιχείρημα, αλλά και οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια να επιβληθούν αυστηροί περιορισμοί στην Τεχεράνη μέσω διαπραγμάτευσης.
Η ανησυχία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή το ίδιο το Ριάντ έχει αφήσει ανοιχτή τη στρατηγική διάσταση του ζητήματος.
Ο πρίγκιπας Mohammed bin Salman έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι, εάν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικό όπλο, η Σαουδική Αραβία θα επιδιώξει να αποκτήσει και αυτή.
Άρα η συζήτηση δεν γίνεται σε γεωπολιτικό κενό.
Γίνεται σε μια περιοχή όπου η πυρηνική τεχνολογία, η αποτροπή και η ισορροπία ισχύος συνδέονται άμεσα και όπου κάθε εξαίρεση που παραχωρείται σήμερα μπορεί αύριο να μετατραπεί σε προηγούμενο για άλλους.
Το «gold standard» που έμεινε πίσω
Η συμφωνία προβλέπει συνεργασία στο πλαίσιο του Άρθρου 123 του Ατομικού Ενεργειακού Συμβολαίου, δηλαδή το νομικό υπόβαθρο που απαιτείται για σημαντική αμερικανική πυρηνική συνεργασία με τρίτη χώρα. Ωστόσο, το σαουδαραβικό μοντέλο δεν υιοθετεί τις αυστηρότερες δικλίδες που είχαν εφαρμοστεί στη συμφωνία των ΗΠΑ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το 2009.
Τότε, το Abu Dhabi είχε δεχθεί όχι μόνο το Πρόσθετο Πρωτόκολλο της IAEA, που παρέχει ενισχυμένα εργαλεία επιθεώρησης και επαλήθευσης, αλλά και ξεχωριστή δέσμευση ότι δεν θα προχωρήσει σε εγχώριο εμπλουτισμό ουρανίου ή επανεπεξεργασία χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου.
Αυτό το μοντέλο χαρακτηρίστηκε «gold standard».
Η Σαουδική Αραβία δεν έχει αναλάβει αντίστοιχη μόνιμη δέσμευση.
Η αμερικανική πλευρά εξετάζει τεχνικές ασφαλιστικές δικλίδες, όπως μια προσέγγιση «μαύρο κουτί», όπου κρίσιμη τεχνολογία εμπλουτισμού θα είναι φυσικά σφραγισμένη και μη προσβάσιμη στο σαουδαραβικό προσωπικό. Αλλά οι επικριτές επιμένουν ότι η τεχνική προστασία δεν ισοδυναμεί με νομική απαγόρευση.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: ο Donald Trump έχει δηλώσει ότι «δεν θα υπάρχει εμπλουτισμός», όμως μια πολιτική δήλωση δεν έχει το ίδιο βάρος με μια μόνιμη, δεσμευτική απαγόρευση ενσωματωμένη στη συμφωνία.
Γιατί οι ΗΠΑ δεν θέλουν να χάσουν τη Σαουδική Αραβία
Η Ουάσιγκτον, πάντως, έχει ισχυρούς λόγους να μη θέλει να αφήσει το σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα σε άλλους.
Το σχέδιο του Mohammed bin Salman για τον οικονομικό μετασχηματισμό της χώρας προβλέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος.
Η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να καλύψει ένα μέρος της εσωτερικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού, απελευθερώνοντας περισσότερο πετρέλαιο για εξαγωγές.
Για τις αμερικανικές εταιρείες, η αγορά είναι τεράστια.
Η ανάπτυξη πυρηνικών υποδομών μπορεί να μεταφραστεί σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια συμβάσεων, χιλιάδες θέσεις εργασίας και σημαντικό ρόλο για επιχειρήσεις όπως η Westinghouse.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη στρατηγική διάσταση.
Η Σαουδική Αραβία επενδύει σε προηγμένη βιομηχανία, ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη και κρίσιμα ορυκτά.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η στενότερη σύνδεση με το Ριάντ δεν αφορά πλέον μόνο το πετρέλαιο και τα όπλα.
Αφορά τις αλυσίδες εφοδιασμού, την τεχνολογική πρωτοκαθεδρία και την προσπάθεια περιορισμού της επιρροής της Κίνας.
Το επιχείρημα στην Ουάσιγκτον είναι απλό: αν οι Ηνωμένες Πολιτείες πουν «όχι», η Σαουδική Αραβία μπορεί να στραφεί στην Κίνα ή τη Ρωσία.
Και το Ριάντ έχει ήδη δείξει ότι δεν περιμένει αποκλειστικά την αμερικανική έγκριση, ζητώντας προσφορές από ρωσικές, κινεζικές, γαλλικές και νοτιοκορεατικές εταιρείες για τους πρώτους αντιδραστήρες του.
Η πυρηνική φιλοδοξία της χώρας, επομένως, δεν εξαρτάται από την Ουάσιγκτον.
Το πραγματικό δίλημμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αν θέλουν να διαμορφώσουν το πρόγραμμα από μέσα ή να παρακολουθούν άλλες δυνάμεις να αποκτούν τον έλεγχο.
Το Κογκρέσο, το veto και η μάχη που έρχεται
Με την υποβολή της συμφωνίας ξεκινά η περίοδος ελέγχου από το Κογκρέσο.
Αν δεν εγκριθεί κοινό ψήφισμα απόρριψης, η συμφωνία μπορεί να τεθεί σε ισχύ χωρίς θετική ψηφοφορία.
Οι αντιδράσεις είναι διακομματικές, ιδιαίτερα για το ζήτημα του εμπλουτισμού και των εγγυήσεων ασφαλείας.
Ωστόσο, οι αντίπαλοι της συμφωνίας θα χρειαστούν εξαιρετικά ισχυρή πλειοψηφία για να υπερβούν ένα πιθανό προεδρικό veto.
Το παράδοξο είναι ότι ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο να μην είναι τελικά το Κογκρέσο, αλλά ο ίδιος ο όρος που έθεσε ο Trump.
Ο Benjamin Netanyahu θα ήθελε μια ιστορική σαουδαραβική εξομάλυνση.
Το Ριάντ, όμως, δεν δείχνει διατεθειμένο να την προσφέρει χωρίς ουσιαστική μεταβολή στο παλαιστινιακό.
Και η ισραηλινή κυβέρνηση δεν δείχνει πρόθυμη να πληρώσει αυτό το τίμημα.
Έτσι, η συμφωνία κινείται προς τα εμπρός και ταυτόχρονα παραμένει δεμένη χειροπόδαρα.
Στο τέλος, η πυρηνική συμφωνία δεν θα κριθεί μόνο από το αν είναι εμπορικά συμφέρουσα ή τεχνικά ασφαλής.
Θα κριθεί από το ποια σχέση θεωρεί σημαντικότερη η κυβέρνηση Trump όταν οι δύο στρατηγικές της προτεραιότητες συγκρουστούν ανοιχτά: τη συμμαχία με το Ισραήλ ή τη βαθύτερη στρατηγική πρόσδεση της Σαουδικής Αραβίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Και αυτή είναι η πραγματική πυρηνική δοκιμασία για την Ουάσιγκτον.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών