Η αμερικανική οικονομία και οι χρηματοπιστωτικές αγορές βρίσκονται σε έναν αγώνα μεταξύ των τεράστιων δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης και των ακούσιων συνεπειών της τεχνολογικής επανάστασης, σύμφωνα με τον Mohamed A. El-Erian.
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) μπορεί να απελευθερώσει πρωτοφανή επίπεδα παραγωγικότητας και κερδοφορίας υποστηρίζει ο οικονομολόγος και σύμβουλος της Allianz, Mohamed A. El-Erian.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η μέχρι σήμερα ομαλή πορεία της επανάστασης του AI είναι πιθανό να δώσει τη θέση της σε μια περίοδο μεγαλύτερης μεταβλητότητας, καθώς οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις της τεχνολογίας γίνονται ολοένα πιο εμφανείς.
Ο El-Erian δηλώνει ενθουσιασμένος από τις εξελίξεις στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης και από τον συνδυασμό τους με την πρόοδο στις επιστήμες της ζωής, τη ρομποτική και, μελλοντικά, την κβαντική υπολογιστική.
H οικονομική δυναμική του AI είναι τεράστια, καθώς ενισχύει μια από τις σημαντικότερες εισροές σχεδόν κάθε οικονομικής δραστηριότητας: τη νοημοσύνη.
Όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος της Federal Reserve, Kevin Warsh, το AI θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν «νέο συντελεστή παραγωγής», αλλάζοντας δραστικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία.
Ακόμη πιο φιλόδοξη είναι η οπτική του James Manyika της Google. Σύμφωνα με τον Manyika, το AI δεν αποτελεί απλώς μια «τεχνολογία γενικού σκοπού», όπως ήταν ο ηλεκτρισμός, που βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο εκτελούμε τις υφιστάμενες εργασίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, σε μια «μηχανή εφευρέσεων για εφευρέσεις», η οποία μπορεί να επιταχύνει την ίδια τη διαδικασία δημιουργίας νέας γνώσης και τεχνολογίας.
Η προοπτική αυτή έχει τροφοδοτήσει τις προσδοκίες για θεαματική αύξηση των εταιρικών κερδών, γεγονός που με τη σειρά του έχει συμβάλει στην άνοδο των χρηματιστηριακών δεικτών σε ιστορικά υψηλά και στην κατεύθυνση τεράστιων κεφαλαίων, τόσο από τις αγορές μετοχών όσο και από τις αγορές ομολόγων, προς τον τεχνολογικό κλάδο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Nvidia, της οποίας τα εντυπωσιακά οικονομικά αποτελέσματα επιβεβαιώνουν το μέγεθος των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στην AI.
Η εκρηκτική αύξηση των εσόδων της Nvidia λειτουργεί ως ισχυρή ένδειξη ότι οι τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες των τεχνολογικών κολοσσών για υποδομές AI δεν είναι χωρίς οικονομικό αντίκρισμα.
Παράλληλα, η προετοιμασία για την IPO της Anthropic καταδεικνύει το μέγεθος των προσδοκιών που έχουν δημιουργηθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Όπως και στην περίπτωση της SpaceX, η δυνητική αγορά στην οποία μπορούν να απευθυνθούν αυτές οι εταιρείες είναι τεράστια.
Ωστόσο, ο El-Erian υπογραμμίζει ότι ο ενθουσιασμός για τις μακροπρόθεσμες δυνατότητες της AI συνοδεύεται από σημαντικές ανησυχίες.
Και αυτές δεν αφορούν μόνο τα ακραία και μακροπρόθεσμα σενάρια, όπως ένας ενδεχόμενος τεχνολογικός κίνδυνος υπαρξιακού χαρακτήρα.
Αφορούν κυρίως τις άμεσες, ακούσιες συνέπειες του AI και τις παράπλευρες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις τους.
Η μεγάλη αντίφαση
Εδώ βρίσκεται, σύμφωνα με τον El-Erian, μία από τις σημαντικότερες αντιφάσεις της τρέχουσας περιόδου.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση πολλών από τα προβλήματα που ταλανίζουν σήμερα την οικονομία: τη χαμηλή ανάπτυξη, το υψηλό χρέος, την κλιματική αλλαγή, ακόμη και την ακραία ανισότητα.
Βραχυπρόθεσμα, όμως, η ανάπτυξη και η εφαρμογή της AI μπορεί να επιβαρύνουν ορισμένα από αυτά τα προβλήματα.
Πρόκειται για έναν κλασικό διαχρονικό αναντιστοιχισμό: τα οφέλη μπορεί να εμφανιστούν σε βάθος χρόνου, ενώ το κόστος και οι παρενέργειες εκδηλώνονται ήδη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδραση της AI στις αγορές κρατικών και εταιρικών ομολόγων.
Σε μια οικονομία όπου η χρηματοδότηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και ο παραδοσιακός εταιρικός δανεισμός απορροφούν ήδη μεγάλο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων στην αγορά ομολόγων, η εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για δανεισμό από τους hyperscalers –τους τεχνολογικούς κολοσσούς που επενδύουν μαζικά σε υποδομές AI– δημιουργεί πρόσθετη πίεση.
Αυτό συμβάλλει στην άνοδο του κόστους δανεισμού, με επιπτώσεις που δεν περιορίζονται στις μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις, αλλά φτάνουν μέχρι και τα στεγαστικά επιτόκια.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς ορισμένοι από τους παραδοσιακά μεγάλους αγοραστές αμερικανικών τίτλων εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να τοποθετούν κεφάλαια στις ΗΠΑ.
Στην περίπτωση της Ιαπωνίας και των χωρών του Κόλπου, η μεταβολή αυτή συνδέεται κυρίως με εγχώριες οικονομικές και δημοσιονομικές προτεραιότητες, ενώ στην περίπτωση της Κίνας και του Καναδά επηρεάζεται περισσότερο από γεωπολιτικούς παράγοντες.
Η επίδραση του AI δεν περιορίζεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ, η αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση που προκαλεί η ανάπτυξη των data centers και των υποδομών AI έχει συμβάλει στην άνοδο των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το γεγονός αυτό εντείνει την ήδη σοβαρή και πολυετή κρίση προσιτότητας, η οποία πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.
Έτσι, μια τεχνολογική επανάσταση που υπόσχεται μακροπρόθεσμα υψηλότερη παραγωγικότητα και εισοδήματα μπορεί, στην πρώτη φάση της, να δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο κόστος ζωής.
Ένας ακόμη σημαντικός κίνδυνος αφορά την άνιση ταχύτητα με την οποία υιοθετείται η τεχνητή νοημοσύνη από την οικονομία.
Μελέτη της Google δείχνει ότι η διάδοση της AI είναι ήδη πολύ ευρεία, παραμένει όμως σχετικά ρηχή.
Με άλλα λόγια, η τεχνολογία έχει φτάσει σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και εργαζομένων, αλλά δεν έχει ακόμη διεισδύσει σε βάθος στις καθημερινές ροές εργασίας και στις επιχειρησιακές διαδικασίες.
Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του παραγωγικού δυναμικού της AI παραμένει ακόμη ανεκμετάλλευτο.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια κρίσιμη αβεβαιότητα για τις αγορές: οι αποτιμήσεις και οι επενδύσεις μπορεί να προεξοφλούν πολύ ταχύτερα την αύξηση της παραγωγικότητας από όσο αυτή τελικά θα εμφανιστεί στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να παίξουν μεγαλύτερο ρόλο
Όλα τα παραπάνω οδηγούν τον El-Erian στο συμπέρασμα ότι η πορεία της AI θα γίνει πιθανότατα πιο δύσκολη.
Δεν αρκεί πλέον η τεχνολογική πρόοδος. Απαιτείται παράλληλη πρόοδος στην επιστήμη, στην υιοθέτηση της τεχνολογίας από την πραγματική οικονομία και, κυρίως, στη διαχείριση των κινδύνων που δημιουργεί.
Για τον λόγο αυτό, οι πρωταγωνιστές της επανάστασης της AI στρέφονται ολοένα περισσότερο προς τους policymakers, ζητώντας μεγαλύτερη συμβολή στην επιτάχυνση της υιοθέτησης της τεχνολογίας και στον περιορισμό των παράπλευρων επιπτώσεων.
Ο Demis Hassabis, ιδρυτής της Google DeepMind, έχει προτείνει ένα μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο της Financial Industry Regulatory Authority (FINRA), βάσει του οποίου ένας συνεργατικός ιδιωτικός φορέας θα μπορούσε να ασκεί ρυθμιστικές αρμοδιότητες που θα του έχουν ανατεθεί από το κράτος, σε συνεργασία με τις αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες.
Μια τέτοια προσέγγιση αποτυπώνει την ανάγκη για ευέλικτες συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς η ταχύτητα της τεχνολογικής εξέλιξης καθιστά δύσκολη την αποτελεσματική ρύθμιση μέσω παραδοσιακών, αργών διαδικασιών.
Μέχρι σήμερα, η χρηματοδότηση της AI έχει εξελιχθεί σχετικά ομαλά – και αυτό αποτελεί ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα των αμερικανικών κεφαλαιαγορών.
Οι επενδυτές έχουν επωφεληθεί από τις ισχυρές προσδοκίες για μελλοντική οικονομική ευημερία, ενώ η υπόσχεση υψηλότερων εταιρικών κερδών έχει στηρίξει τις αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών.
Όμως, σύμφωνα με τον El-Erian, η πορεία αυτή μπορεί σύντομα να γίνει πολύ πιο δύσκολη.
Και αυτό διότι και τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα των ΗΠΑ κινούνται ολοένα περισσότερο προς την κατεύθυνση μιας πιο λαϊκιστικής προσέγγισης στα ζητήματα που συνδέονται με την AI, την απασχόληση, τις ανισότητες και τις επιπτώσεις της τεχνολογικής αλλαγής.
Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των οικονομολόγων και των ειδικών στις συμπεριφορικές επιστήμες που μελετούν συστηματικά τις οικονομικές και κοινωνικές εντάσεις που προκαλεί η AI παραμένει μικρός σε σχέση με το μέγεθος του διακυβεύματος.
Η «εύκολη» εποχή ίσως τελειώνει
Το βασικό μήνυμα του El-Erian είναι ότι η εποχή της σχετικά απρόσκοπτης χρηματοδότησης του AI και των σχεδόν «αυτόματων» κερδών στις αγορές μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της.
Στη θέση της μπορεί να εμφανιστεί μια περίοδος με ισχυρότερες και πολυδιάστατες αντίθετες δυνάμεις: υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, ενεργειακές πιέσεις, πολιτικές αντιδράσεις, κοινωνικές ανισότητες, βραδύτερη από την αναμενόμενη υιοθέτηση και αυξανόμενες απαιτήσεις για ρύθμιση.
Η πλοήγηση σε αυτό το νέο περιβάλλον θα απαιτήσει πολύ μεγαλύτερη ευελιξία και συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων και τεχνολογικών επιχειρήσεων, τόσο στο εσωτερικό των χωρών όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις σημαντικότερες οικονομικές προκλήσεις της εποχής και να απελευθερώσει επίπεδα ανάπτυξης που μέχρι σήμερα θεωρούνταν δύσκολα ή ακόμη και αδιανόητα.
Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα εξελιχθεί το AI, αλλά και πόσο σωστά θα διαχειριστούν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και αγορές τις συνέπειές της.
Εάν η τεχνολογική επανάσταση συνοδευτεί από αποτελεσματική πολιτική, κατάλληλη ρύθμιση και ευρύτερη διάχυση των οφελών της στην οικονομία, μπορεί να αποτελέσει έναν νέο κινητήρα παγκόσμιας ανάπτυξης.
Εάν, αντίθετα, το AI εξελιχθεί χωρίς επαρκή προσαρμογή των θεσμών και χωρίς αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων συνεπειών της, υπάρχει ο κίνδυνος μια τεχνολογία που υπόσχεται να λύσει μεγάλα προβλήματα να καταλήξει, τουλάχιστον προσωρινά, να τα κάνει ακόμη πιο δύσκολα.
Το στοίχημα, επομένως, δεν είναι αν το AI θα αλλάξει την οικονομία. Αυτό θεωρείται πλέον δεδομένο.
Το πραγματικό στοίχημα είναι αν οι κοινωνίες και οι αγορές θα προλάβουν να προσαρμοστούν στην ταχύτητα με την οποία αλλάζει.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η μέχρι σήμερα ομαλή πορεία της επανάστασης του AI είναι πιθανό να δώσει τη θέση της σε μια περίοδο μεγαλύτερης μεταβλητότητας, καθώς οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις της τεχνολογίας γίνονται ολοένα πιο εμφανείς.
Ο El-Erian δηλώνει ενθουσιασμένος από τις εξελίξεις στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης και από τον συνδυασμό τους με την πρόοδο στις επιστήμες της ζωής, τη ρομποτική και, μελλοντικά, την κβαντική υπολογιστική.
H οικονομική δυναμική του AI είναι τεράστια, καθώς ενισχύει μια από τις σημαντικότερες εισροές σχεδόν κάθε οικονομικής δραστηριότητας: τη νοημοσύνη.
Όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος της Federal Reserve, Kevin Warsh, το AI θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν «νέο συντελεστή παραγωγής», αλλάζοντας δραστικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία.
Ακόμη πιο φιλόδοξη είναι η οπτική του James Manyika της Google. Σύμφωνα με τον Manyika, το AI δεν αποτελεί απλώς μια «τεχνολογία γενικού σκοπού», όπως ήταν ο ηλεκτρισμός, που βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο εκτελούμε τις υφιστάμενες εργασίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, σε μια «μηχανή εφευρέσεων για εφευρέσεις», η οποία μπορεί να επιταχύνει την ίδια τη διαδικασία δημιουργίας νέας γνώσης και τεχνολογίας.
Η προοπτική αυτή έχει τροφοδοτήσει τις προσδοκίες για θεαματική αύξηση των εταιρικών κερδών, γεγονός που με τη σειρά του έχει συμβάλει στην άνοδο των χρηματιστηριακών δεικτών σε ιστορικά υψηλά και στην κατεύθυνση τεράστιων κεφαλαίων, τόσο από τις αγορές μετοχών όσο και από τις αγορές ομολόγων, προς τον τεχνολογικό κλάδο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Nvidia, της οποίας τα εντυπωσιακά οικονομικά αποτελέσματα επιβεβαιώνουν το μέγεθος των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στην AI.
Η εκρηκτική αύξηση των εσόδων της Nvidia λειτουργεί ως ισχυρή ένδειξη ότι οι τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες των τεχνολογικών κολοσσών για υποδομές AI δεν είναι χωρίς οικονομικό αντίκρισμα.
Παράλληλα, η προετοιμασία για την IPO της Anthropic καταδεικνύει το μέγεθος των προσδοκιών που έχουν δημιουργηθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Όπως και στην περίπτωση της SpaceX, η δυνητική αγορά στην οποία μπορούν να απευθυνθούν αυτές οι εταιρείες είναι τεράστια.
Ωστόσο, ο El-Erian υπογραμμίζει ότι ο ενθουσιασμός για τις μακροπρόθεσμες δυνατότητες της AI συνοδεύεται από σημαντικές ανησυχίες.
Και αυτές δεν αφορούν μόνο τα ακραία και μακροπρόθεσμα σενάρια, όπως ένας ενδεχόμενος τεχνολογικός κίνδυνος υπαρξιακού χαρακτήρα.
Αφορούν κυρίως τις άμεσες, ακούσιες συνέπειες του AI και τις παράπλευρες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις τους.
Η μεγάλη αντίφαση
Εδώ βρίσκεται, σύμφωνα με τον El-Erian, μία από τις σημαντικότερες αντιφάσεις της τρέχουσας περιόδου.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση πολλών από τα προβλήματα που ταλανίζουν σήμερα την οικονομία: τη χαμηλή ανάπτυξη, το υψηλό χρέος, την κλιματική αλλαγή, ακόμη και την ακραία ανισότητα.
Βραχυπρόθεσμα, όμως, η ανάπτυξη και η εφαρμογή της AI μπορεί να επιβαρύνουν ορισμένα από αυτά τα προβλήματα.
Πρόκειται για έναν κλασικό διαχρονικό αναντιστοιχισμό: τα οφέλη μπορεί να εμφανιστούν σε βάθος χρόνου, ενώ το κόστος και οι παρενέργειες εκδηλώνονται ήδη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδραση της AI στις αγορές κρατικών και εταιρικών ομολόγων.
Σε μια οικονομία όπου η χρηματοδότηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και ο παραδοσιακός εταιρικός δανεισμός απορροφούν ήδη μεγάλο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων στην αγορά ομολόγων, η εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για δανεισμό από τους hyperscalers –τους τεχνολογικούς κολοσσούς που επενδύουν μαζικά σε υποδομές AI– δημιουργεί πρόσθετη πίεση.
Αυτό συμβάλλει στην άνοδο του κόστους δανεισμού, με επιπτώσεις που δεν περιορίζονται στις μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις, αλλά φτάνουν μέχρι και τα στεγαστικά επιτόκια.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς ορισμένοι από τους παραδοσιακά μεγάλους αγοραστές αμερικανικών τίτλων εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να τοποθετούν κεφάλαια στις ΗΠΑ.
Στην περίπτωση της Ιαπωνίας και των χωρών του Κόλπου, η μεταβολή αυτή συνδέεται κυρίως με εγχώριες οικονομικές και δημοσιονομικές προτεραιότητες, ενώ στην περίπτωση της Κίνας και του Καναδά επηρεάζεται περισσότερο από γεωπολιτικούς παράγοντες.
Η επίδραση του AI δεν περιορίζεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ, η αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση που προκαλεί η ανάπτυξη των data centers και των υποδομών AI έχει συμβάλει στην άνοδο των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το γεγονός αυτό εντείνει την ήδη σοβαρή και πολυετή κρίση προσιτότητας, η οποία πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.
Έτσι, μια τεχνολογική επανάσταση που υπόσχεται μακροπρόθεσμα υψηλότερη παραγωγικότητα και εισοδήματα μπορεί, στην πρώτη φάση της, να δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο κόστος ζωής.
Ένας ακόμη σημαντικός κίνδυνος αφορά την άνιση ταχύτητα με την οποία υιοθετείται η τεχνητή νοημοσύνη από την οικονομία.
Μελέτη της Google δείχνει ότι η διάδοση της AI είναι ήδη πολύ ευρεία, παραμένει όμως σχετικά ρηχή.
Με άλλα λόγια, η τεχνολογία έχει φτάσει σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και εργαζομένων, αλλά δεν έχει ακόμη διεισδύσει σε βάθος στις καθημερινές ροές εργασίας και στις επιχειρησιακές διαδικασίες.
Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του παραγωγικού δυναμικού της AI παραμένει ακόμη ανεκμετάλλευτο.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια κρίσιμη αβεβαιότητα για τις αγορές: οι αποτιμήσεις και οι επενδύσεις μπορεί να προεξοφλούν πολύ ταχύτερα την αύξηση της παραγωγικότητας από όσο αυτή τελικά θα εμφανιστεί στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να παίξουν μεγαλύτερο ρόλο
Όλα τα παραπάνω οδηγούν τον El-Erian στο συμπέρασμα ότι η πορεία της AI θα γίνει πιθανότατα πιο δύσκολη.
Δεν αρκεί πλέον η τεχνολογική πρόοδος. Απαιτείται παράλληλη πρόοδος στην επιστήμη, στην υιοθέτηση της τεχνολογίας από την πραγματική οικονομία και, κυρίως, στη διαχείριση των κινδύνων που δημιουργεί.
Για τον λόγο αυτό, οι πρωταγωνιστές της επανάστασης της AI στρέφονται ολοένα περισσότερο προς τους policymakers, ζητώντας μεγαλύτερη συμβολή στην επιτάχυνση της υιοθέτησης της τεχνολογίας και στον περιορισμό των παράπλευρων επιπτώσεων.
Ο Demis Hassabis, ιδρυτής της Google DeepMind, έχει προτείνει ένα μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο της Financial Industry Regulatory Authority (FINRA), βάσει του οποίου ένας συνεργατικός ιδιωτικός φορέας θα μπορούσε να ασκεί ρυθμιστικές αρμοδιότητες που θα του έχουν ανατεθεί από το κράτος, σε συνεργασία με τις αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες.
Μια τέτοια προσέγγιση αποτυπώνει την ανάγκη για ευέλικτες συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς η ταχύτητα της τεχνολογικής εξέλιξης καθιστά δύσκολη την αποτελεσματική ρύθμιση μέσω παραδοσιακών, αργών διαδικασιών.
Μέχρι σήμερα, η χρηματοδότηση της AI έχει εξελιχθεί σχετικά ομαλά – και αυτό αποτελεί ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα των αμερικανικών κεφαλαιαγορών.
Οι επενδυτές έχουν επωφεληθεί από τις ισχυρές προσδοκίες για μελλοντική οικονομική ευημερία, ενώ η υπόσχεση υψηλότερων εταιρικών κερδών έχει στηρίξει τις αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών.
Όμως, σύμφωνα με τον El-Erian, η πορεία αυτή μπορεί σύντομα να γίνει πολύ πιο δύσκολη.
Και αυτό διότι και τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα των ΗΠΑ κινούνται ολοένα περισσότερο προς την κατεύθυνση μιας πιο λαϊκιστικής προσέγγισης στα ζητήματα που συνδέονται με την AI, την απασχόληση, τις ανισότητες και τις επιπτώσεις της τεχνολογικής αλλαγής.
Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των οικονομολόγων και των ειδικών στις συμπεριφορικές επιστήμες που μελετούν συστηματικά τις οικονομικές και κοινωνικές εντάσεις που προκαλεί η AI παραμένει μικρός σε σχέση με το μέγεθος του διακυβεύματος.
Η «εύκολη» εποχή ίσως τελειώνει
Το βασικό μήνυμα του El-Erian είναι ότι η εποχή της σχετικά απρόσκοπτης χρηματοδότησης του AI και των σχεδόν «αυτόματων» κερδών στις αγορές μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της.
Στη θέση της μπορεί να εμφανιστεί μια περίοδος με ισχυρότερες και πολυδιάστατες αντίθετες δυνάμεις: υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, ενεργειακές πιέσεις, πολιτικές αντιδράσεις, κοινωνικές ανισότητες, βραδύτερη από την αναμενόμενη υιοθέτηση και αυξανόμενες απαιτήσεις για ρύθμιση.
Η πλοήγηση σε αυτό το νέο περιβάλλον θα απαιτήσει πολύ μεγαλύτερη ευελιξία και συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων και τεχνολογικών επιχειρήσεων, τόσο στο εσωτερικό των χωρών όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις σημαντικότερες οικονομικές προκλήσεις της εποχής και να απελευθερώσει επίπεδα ανάπτυξης που μέχρι σήμερα θεωρούνταν δύσκολα ή ακόμη και αδιανόητα.
Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα εξελιχθεί το AI, αλλά και πόσο σωστά θα διαχειριστούν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και αγορές τις συνέπειές της.
Εάν η τεχνολογική επανάσταση συνοδευτεί από αποτελεσματική πολιτική, κατάλληλη ρύθμιση και ευρύτερη διάχυση των οφελών της στην οικονομία, μπορεί να αποτελέσει έναν νέο κινητήρα παγκόσμιας ανάπτυξης.
Εάν, αντίθετα, το AI εξελιχθεί χωρίς επαρκή προσαρμογή των θεσμών και χωρίς αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων συνεπειών της, υπάρχει ο κίνδυνος μια τεχνολογία που υπόσχεται να λύσει μεγάλα προβλήματα να καταλήξει, τουλάχιστον προσωρινά, να τα κάνει ακόμη πιο δύσκολα.
Το στοίχημα, επομένως, δεν είναι αν το AI θα αλλάξει την οικονομία. Αυτό θεωρείται πλέον δεδομένο.
Το πραγματικό στοίχημα είναι αν οι κοινωνίες και οι αγορές θα προλάβουν να προσαρμοστούν στην ταχύτητα με την οποία αλλάζει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών