Νέα βαλλιστική επίθεση του Ιράν στα Στενά του Hormuz - Η Τεχεράνη καταγγέλλει τις αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικά δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν ως «έγκλημα πολέμου» και προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα φέρουν την ευθύνη για τις συνέπειες μιας περαιτέρω κλιμάκωσης
(Διαρκές upd) Κλιμακώνεται ανεξέλεγτα η ένταση στη Μέση Ανατολή καθώς Ιράν εκτόξευσε νέο αντιπλοϊκό βαλλιστικό πύραυλο, ο οποίος φαίνεται να είχε ως στόχο μεταφορές πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο στα Στενά του Hormuz, ως αντίποινα στα πλήγματα των ΗΠΑ σε 3 ιρανικά κάνκερ,
Πρόκειται για την τρίτη εκτόξευση αντιπλοϊκού βαλλιστικού πυραύλου από το Ιράν στα Στενά του Hormuz μέσα στη σημερινή ημέρα, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για την κλιμάκωση της έντασης στην κρίσιμη ενεργειακή θαλάσσια οδό.
Η Τεχεράνη - όπως διαμηνύει - αλλάζει τη στρατηγική της και στρέφεται στα προληπτικά πλήγματα, ενώ καταγγέλλει τις αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικά δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν ως «έγκλημα πολέμου» και προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα φέρουν την ευθύνη για τις συνέπειες μιας περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η ιρανική πλευρά ανέφερε ότι τα πλήγματα παραβιάζουν το Άρθρο 2(4) του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο απαγορεύει την απειλή ή χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας ενός κράτους.
Παράλληλα, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία συνιστούν «σαφή απειλή για τη διεθνή ειρήνη και την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας», εντείνοντας τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι η χώρα είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί την κυριαρχία, την εδαφική της ακεραιότητα και τα εθνικά της συμφέροντα απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε αμερικανική «κρατική τρομοκρατία» και συνεχιζόμενη επιθετικότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας, με την Τεχεράνη να υποστηρίζει ότι τέτοιες ενέργειες ξεπερνούν το στρατιωτικό πεδίο και απειλούν ευρύτερα την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και της ενεργειακής τροφοδοσίας.
Ο διοικητής του Ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy), σε ανακοίνωσή του το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, τόνισε ότι «δεν πρέπει κανείς να παρασύρεται από την Αμερική», προειδοποιώντας πως κάθε ύποπτη κίνηση πλοίου θα το καθιστά στόχο.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η επίθεση του «τρομοκρατικού αμερικανικού στρατού» εναντίον τριών πετρελαιοφόρων που ανήκουν στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα έχει σκληρή και άμεση απάντηση.
Αποκάλυψη Fars: Οι ΗΠΑ μετέφεραν δυνάμεις στη βάση Titin στην Ιορδανία – Εκατόμβη νεκρών ύστερα από επίθεση του Ιράν
Σύμφωνα με το Fars News Agency, η αμερικανική μεταφορά δυνάμεων και στρατιωτικού υλικού στη βάση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο προσπάθειας της Ουάσιγκτον να μετακινήσει προσωπικό και μέσα σε περιοχή που θεωρούσε ασφαλέστερη από πιθανές ιρανικές επιθέσεις.
Το ιρανικό πρακτορείο χαρακτήρισε τη βάση Titin στρατηγικής σημασίας, λόγω του ρόλου της στο δίκτυο αμερικανικών στρατιωτικών αναπτύξεων και της υλικοτεχνικής υποστήριξης των ΗΠΑ στη νότια περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Κατά το Fars, η επιχείρηση του Ιράν εναντίον της βάσης αποτέλεσε «επιτυχία σε επίπεδο πληροφοριών και επιχειρησιακού σχεδιασμού», καθώς, όπως υποστηρίζει, η Τεχεράνη γνώριζε τις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων.
Καταστράφηκαν εγκαταστάσεις και ελικόπτερα
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) είχαν προηγουμένως ανακοινώσει ότι πραγματοποίησαν επίθεση κατά της βάσης Titin, που παρουσιάζεται ως εγκατάσταση του Αμερικανικού Σώματος Πεζοναυτών στην Ιορδανία, με χρήση βαλλιστικών πυραύλων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των IRGC, το πλήγμα προκάλεσε καταστροφές σε «σημαντικές εγκαταστάσεις» και σε αμερικανικά επιθετικά ελικόπτερα.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις της στην περιοχή δεν στρέφονται κατά των χωρών όπου βρίσκονται αμερικανικές βάσεις, αλλά αποκλειστικά κατά των αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, τις οποίες θεωρεί πηγή επιθέσεων εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η επίθεση στη βάση Titin αποτέλεσε απάντηση σε προηγούμενη αμερικανική επιχείρηση στο νότιο Ιράν, όπου, όπως αναφέρει η Τεχεράνη, χτυπήθηκε κατοικία στην περιοχή Sirik κατά τη διάρκεια γαμήλιας τελετής.
Οι IRGC ανέφεραν ότι από την επίθεση σκοτώθηκαν πέντε άνθρωποι, μεταξύ αυτών και ένα παιδί, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν. Η ιρανική πλευρά χαρακτήρισε το περιστατικό «βάρβαρη επίθεση» και το συνέδεσε με προηγούμενα αιματηρά περιστατικά.
Για το πλήγμα στην βάση Titin, οι IRGC υποστήριξαν ότι σκοτώθηκε μεγάλος αριθμός Αμερικανών στρατιωτών και καταστράφηκαν κρίσιμες εγκαταστάσεις, χωρίς όμως να δώσουν συγκεκριμένο αριθμό απωλειών ή λεπτομερή απολογισμό ζημιών.
Στρατηγική σημασία της βάση Titin
Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι η βάση Titin βρίσκεται σε ιδιαίτερα σημαντική γεωγραφική θέση, στο βόρειο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, κοντά στα λιμάνια Aqaba και Eilat, αλλά και κοντά στα σύνορα με τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η βάση θεωρείται κατάλληλη για εκπαίδευση των Αμερικανών Πεζοναυτών, προστασία θαλάσσιων υποδομών και ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Το Tasnim υποστήριξε επίσης ότι οι ΗΠΑ επέλεξαν τη συγκεκριμένη βάση θεωρώντας πως το Ιράν δεν διέθετε πλήρη εικόνα για τις δραστηριότητες στην εγκατάσταση, όμως η επίθεση, σύμφωνα με την ιρανική εκδοχή, απέδειξε τις δυνατότητες των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών και την ικανότητά τους να εντοπίζουν αμερικανικές στρατιωτικές κινήσεις.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB μετέδωσε ότι οι δυνατοί ήχοι που ακούστηκαν στις νότιες παράκτιες περιοχές Jask και Qeshm δεν οφείλονταν σε εκρήξεις στην ξηρά.
Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό μέσο, οι ήχοι προκλήθηκαν από επιχείρηση των αρχών στα Στενά του Hormuz, με στόχο πλοία τα οποία φέρονται να είχαν παραβιάσει τους ισχύοντες κανόνες ή περιορισμούς ναυσιπλοΐας.
Η IRIB ανέφερε ότι οι αρμόδιες ιρανικές αρχές προχώρησαν σε ενέργειες για την «τιμωρία παραβατικών πλοίων», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την ταυτότητα των σκαφών, τη φύση της παράβασης ή το είδος της επιχείρησης.
Παράλληλα, το κρατικό δίκτυο διευκρίνισε ότι δεν σημειώθηκαν εκρήξεις στις περιοχές Jask και Qeshm, επιχειρώντας να διαψεύσει πληροφορίες ή εντυπώσεις περί άμεσων πληγμάτων στις δύο παράκτιες περιοχές.
Αλλάζει τακτική η Τεχεράνη
Οι τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να δείχνουν ότι το Ιράν μεταβάλλει τη στρατηγική του, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη χρήση βαλλιστικών πυραύλων και περιορίζοντας συγκριτικά την εξάρτησή του από drones και πυραύλους cruise.
Η αλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των δυνατοτήτων των συγκεκριμένων όπλων, καθώς οι αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι θεωρούνται δυσκολότεροι στην αναχαίτιση.
Μεγαλύτερη εμβέλεια και δυσκολότερη αναχαίτιση
Παράλληλα, οι αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι μπορούν να εμπλέξουν στόχους σε μεγαλύτερες αποστάσεις, προσφέροντας στο Ιράν τη δυνατότητα να απειλεί πλοία σε μεγαλύτερο εύρος επιχειρήσεων.
Η επαναλαμβανόμενη χρήση τους στα Στενά του Hormuz αποτελεί, επομένως, ένδειξη ότι η Τεχεράνη μπορεί να επιδιώκει μια διαφορετική προσέγγιση στην αντιμετώπιση θαλάσσιων στόχων, με μεγαλύτερη reliance σε βαλλιστικά όπλα αντί για drones και πυραύλους cruise.
Κινδυνεύει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ με σκληρά πλήγματα - Σκληρός ο κλοιός στο Hormuz
Ο εκπρόσωπος του Στρατηγείου Khatam al-Anbiya , αντισυνταγματάρχης Ebrahim Zolfaqari, δήλωσε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026 ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα απαντήσουν με μεγαλύτερη ένταση εάν ο αμερικανικός στρατός συνεχίσει, όπως είπε, τις «πράξεις επιθετικότητας», τη δημιουργία ανασφάλειας στην περιοχή, την παρενόχληση ιρανικών πλοίων ή τη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν.
Ο Zolfaqari προειδοποίησε ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία στην περιοχή θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο «ακόμη πιο σκληρών πληγμάτων από ό,τι στο παρελθόν», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η ιρανική στρατιωτική απάντηση να διευρυνθεί γεωγραφικά και επιχειρησιακά, εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές ενέργειες
Το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy) στόχευε από δύο έως πέντε πλοία ημερησίως στα Στενά του Hormuz για διάστημα δέκα ημερών, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του σώματος.
«Κατά τις δέκα ημέρες πριν από τις 30 Αυγούστου, κάθε βράδυ το Ναυτικό των IRGC τιμωρούσε και επέβαλλε κυρώσεις σε δύο έως πέντε πλοία που παραβίαζαν τους κανόνες», δήλωσε ο Ali Mohammadi, αναπληρωτής διοικητής του Ναυτικού των IRGC για πολιτικές υποθέσεις, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars
Ο Mohammadi πρόσθεσε ότι μετά την περίοδο αυτή, το Ναυτικό των IRGC συνέχισε να αναλαμβάνει δράση εναντίον πλοίων που θεωρούσε ότι παραβίαζαν τις οδηγίες του, όποτε το έκρινε απαραίτητο.
Ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε επίσης ότι οι αμερικανικές επιθέσεις δεν προκάλεσαν «ούτε την παραμικρή διαταραχή» στις επιχειρήσεις επιτήρησης του Ναυτικού των IRGC ούτε στην ικανότητά του να επιβάλλει τον έλεγχό του στην περιοχή.
H στροφή του Ιράν στα προληπτικά πλήγματα
Το Ιράν έχει μετατοπιστεί από μια κυρίως αμυντική σε μία σαφώς πιο επιθετική στρατιωτική στάση επί του πεδίου, μετά και την τοποθέτηση νέου επικεφαλής στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, σύμφωνα με τον Ιρανό πολιτικό αναλυτή και πανεπιστημιακό Mohammad Marandi.
Υποστήριξε ότι, παρότι το επίσημο στρατηγικό δόγμα της Τεχεράνης παραμένει αμυντικό, η επιχειρησιακή συμπεριφορά της χώρας έχει αλλάξει.
«Στο πεδίο της μάχης το Ιράν έχει πλέον στραφεί προς την επίθεση και αυτό ήδη το βλέπουμε», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι τις τελευταίες ημέρες οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων έχουν γίνει πολύ σκληρότερες.
«Κάθε αμερικανικό πλήγμα θα απαντάται ακόμη σκληρότερα»
Ο Marandi παρουσίασε τη σύγκρουση ως υπαρξιακή για το Ιράν, λέγοντας ότι πρόκειται για πόλεμο διατήρησης της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της χώρας.
Υποστήριξε ακόμη ότι οι πρόσφατες ιρανικές απαντήσεις στα αμερικανικά πλήγματα ήταν δυσανάλογα ισχυρότερες, με επιθέσεις από τον στρατό και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εναντίον αμερικανικών συμφερόντων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ.
Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποδείξει πως εκείνη μπορεί να καθορίζει τον ρυθμό της κλιμάκωσης.
Παράλληλα ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καταφέρει να καταστρέψουν υπόγειες ιρανικές στρατιωτικές βάσεις και εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο έχουν επιφέρει σοβαρές ζημιές στις
πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Jerusalem Post: Το Ιράν ετοιμάζεται για πλήγμα στο Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα με τον «Άξονα της Αντίστασης»
H εφημερίδα The Jerusalem Post υποστήριξε σε δημοσίευμά της το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι το Ιράν προετοιμάζει μια συντονισμένη και ταυτόχρονη επίθεση εναντίον του Ισραήλ σε πολλά μέτωπα, σε ένα σενάριο που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασίζεται στη συνδυασμένη αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».
Σύμφωνα με το ισραηλινό μέσο, το σχέδιο που φέρεται να εξετάζει η Τεχεράνη παρουσιάζει ομοιότητες με την επιχείρηση της 7ης Οκτωβρίου, όμως η βασική διαφορά –όπως αναφέρει– είναι ότι αυτή τη φορά ο σχεδιασμός προβλέπει από την αρχή τη συμμετοχή και τον συντονισμό όλων των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι το Ιράν φέρεται να επιδιώκει να συνδυάσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Hezbollah στον Λίβανο, της Hamas στη Γάζα, των Houthi στην Υεμένη, καθώς και ένοπλων ομάδων που συνδέονται με την «αντίσταση» στο Ιράκ, ώστε να πραγματοποιηθεί μια ενιαία, ταυτόχρονη επιχείρηση σε πολλαπλά μέτωπα
Hegseth: Θα βυθίζουμε ιρανικά τάνκερ
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Pete Hegseth απείλησε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα καταστρέφουν και θα βυθίζουν ιρανικά πετρελαιοφόρα εάν η Τεχεράνη συνεχίσει να επιτίθεται σε πλοία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Η προειδοποίηση ήρθε λίγες ώρες μετά από αμερικανικά πλήγματα εναντίον τριών ιρανικών δεξαμενόπλοιων, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο το επίπεδο έντασης στον Περσικό Κόλπο και στις θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
«Είναι απλό: αν το Ιράν πυροβολεί εναντίον αμερικανικών πλοίων, θα καταστρέψουμε — και θα βυθίσουμε — τα πετρελαιοφόρα τους», έγραψε ο Hegseth στην πλατφόρμα X.
«Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να μην πλήττουν το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ».
Ο Αμερικανός υπουργός χαρακτήρισε τον ιρανικό στόλο πετρελαιοφόρων «ανυπεράσπιστο», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει πλέον ναυτικές ή αεροπορικές δυνάμεις ικανές να τον προστατεύσουν αποτελεσματικά.
Κατά τον Hegseth, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και υποβρύχια μπορούν να πλήξουν ιρανικά δεξαμενόπλοια σε όλη τη ζώνη επιχειρήσεων της US Central Command (CENTCOM) (Κεντρική Αμερικανική Διοίκηση) και της US Indo-Pacific Command (Αμερικανική Διοίκηση Ινδικού-Ειρηνικού).
Τρόμος για παγκόσμια ανάφλεξη
Το γεωπολιτικό θερμόμετρο στον Περσικό Κόλπο χτυπά πραγματικά... κόκκινο, καθώς η πιθανότητα αποστολής νοτιοκορεατικού πολεμικού πλοίου στα Στενά του Hormuz απειλεί να ανοίξει ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο στη σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν.
Η Σεούλ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη επιλογή: από τη μία πλευρά, οι πιέσεις της Ουάσινγκτον για ενεργότερη στρατιωτική συνδρομή και, από την άλλη, η ξεκάθαρη προειδοποίηση της Τεχεράνης ότι οποιαδήποτε συμμετοχή της Νότιας Κορέας σε επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν θα θεωρηθεί στρατιωτική εμπλοκή στον πόλεμο.
Το διακύβευμα, όμως, ξεπερνά κατά πολύ τις σχέσεις Ιράν – Νότιας Κορέας.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προηγούμενο για την είσοδο και άλλων ξένων δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο, ενισχύοντας την αμερικανική παρουσία και μεταβάλλοντας την ισορροπία των μετώπων.
Για την Τεχεράνη, αυτό είναι ένα σενάριο που δύσκολα θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό χωρίς αντίδραση… κάτι που επί της ουσίας σημαίνει πως η σύγκρουση πλέον θα πάρει παγκόσμιες διαστάσεις.
Ήδη διατυπώνονται φόβοι ότι το Hormuz οδεύει προς νέα ανάφλεξη μετά την επίθεση του στρατού των ΗΠΑ κατά τριών ιρανικών τάνκερ...
Κόλαση στο Hormuz
Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε σήμερα Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι οι δυνάμεις του έπληξαν τρία ιρανικά πλοία μεταφοράς αργού πετρελαίου, αφού οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους προς δύο πολεμικά πλοία του αμερικανικού Ναυτικού.
Οι νέες ανταλλαγές πληγμάτων απειλούν να κλιμακώσουν περαιτέρω τον λεγόμενο «πόλεμο της ναυσιπλοΐας» εντός και εκτός του Περσικού Κόλπου, καθώς το Ιράν επιχειρεί να εμποδίσει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Hormuz χωρίς τη συγκατάθεσή του, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τα πλήγματα κατά ιρανικών πλοίων.
Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν πλήγματα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερο από έναν μήνα, και οι νέες επιθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ενός ακόμη κύκλου αντιποίνων.
Τι ανακοίνωσε η CENTCOM
«Ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο και ένα αντιτορπιλικό κατευθυνόμενων πυραύλων απέφυγαν επιτυχώς πολλαπλές απρόκλητες ιρανικές επιθέσεις», ανέφερε το Σάββατο η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM).
Σε απάντηση, οι αμερικανικές δυνάμεις «έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας» τα ιρανικά πετρελαιοφόρα M/T Downy, ανοικτά των ακτών του νησιού Kharg, και M/T Stark 1, κοντά στο Jask.
Εκτός του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με τη CENTCOM, ένα άδειο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου με την ονομασία M/T Kylo «καταστράφηκε ολοσχερώς», αφού επλήγη επανειλημμένα προκειμένου να τεθεί εκτός λειτουργίας.
«Το μήνυμα προς το IRGC πρέπει να είναι σαφές: εάν πυροβολήσετε εναντίον δύο δικών μας πλοίων, θα σας επιβάλουμε ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό κόστος — θέτοντας εκτός δράσης τρία δικά σας», δήλωσε ο ναύαρχος Brad Cooper, διοικητής της CENTCOM. Το Ιράν ετοιμάζει συντριπτική απάντηση
Το κρατικό ιρανικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε την ανακοίνωση της CENTCOM, προσθέτοντας ότι «Ιρανοί αξιωματούχοι τόνισαν πως θα απαντήσουν δυναμικά σε οποιαδήποτε επίθεση».
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια δήλωση από την ανώτατη ηγεσία του Ιράν.
Νωρίτερα το Σάββατο, ιρανικά ειδησεογραφικά πρακτορεία είχαν αναφέρει ότι ένα πετρελαιοφόρο δέχθηκε πυραυλική επίθεση από αμερικανικές δυνάμεις κοντά στο νησί Kharg.
Σύμφωνα με το Tasnim, το πλοίο επλήγη από τέσσερα βλήματα που εκτοξεύθηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Το πρακτορείο πρόσθεσε ότι δεν υπήρξαν θύματα.
Η σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ασταθή κατάσταση, με τις δύο πλευρές να μάχονται για τον έλεγχο των ζωτικής σημασίας Στενών του Hormuz, τα οποία έχουν καθοριστική σημασία για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου.
Η πίεση του Trump προς τη Νότια Κορέα
Το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι πληροφορίες γύρω από το ενδεχόμενο αποστολής πολεμικού πλοίου της Νότιας Κορέας στον Περσικό Κόλπο.
Η υπόθεση δεν προέκυψε ξαφνικά.
Ο Donald Trump είχε κατ’ επανάληψη ασκήσει πίεση στη Σεούλ προκειμένου να συνδράμει τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ζήτημα των Στενών του Hormuz.
Σε μία από τις παρεμβάσεις του είχε μάλιστα συνδέσει το θέμα με τις αμερικανονοτιοκορεατικές στρατιωτικές ασκήσεις, υποστηρίζοντας ότι η Πιονγκγιάνγκ δεν αποτελεί άμεση απειλή για την Ουάσινγκτον και εκφράζοντας παράλληλα τη δυσαρέσκειά του επειδή η Νότια Κορέα δεν είχε στηρίξει τις ΗΠΑ στο ζήτημα του Ιράν ούτε είχε αποστείλει πολεμικά πλοία στον Περσικό Κόλπο.
Η αρχική άρνηση της Σεούλ
Μετά τις πιέσεις του Trump, Νοτιοκορεάτες αξιωματούχοι είχαν εμφανιστεί κατηγορηματικοί.
Η Σεούλ δεν ήταν διατεθειμένη να στείλει στρατιωτικές δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο, υπογραμμίζοντας ότι ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν αποτελούσε δική της σύγκρουση.
Η στάση αυτή, ωστόσο, φαίνεται ότι στη συνέχεια άρχισε να μεταβάλλεται.
Η αλλαγή στάσης και το σχέδιο αποστολής
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Chosun Ilbo, η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας ενημέρωσε την Ουάσινγκτον ότι είναι έτοιμη να αποστείλει στα Στενά του Hormuz πλοίο υποστήριξης μάχης και θαλάσσιας περιπολίας, μαζί με περίπου 150 στρατιωτικούς.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, είχαν ήδη κινηθεί διαδικασίες για την εξασφάλιση της απαιτούμενης κοινοβουλευτικής έγκρισης.
Το Bloomberg, επικαλούμενο το νοτιοκορεατικό τηλεοπτικό δίκτυο SBS, μετέδωσε ότι ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος της Νότιας Κορέας επιβεβαίωσε πως η Σεούλ βρίσκεται σε συνομιλίες με χώρες της περιοχής για τη χρήση λιμανιών και τη δημιουργία επιχειρησιακής βάσης που θα μπορούσε να υποστηρίξει την ανάπτυξη νοτιοκορεατικών δυνάμεων στα Στενά του Hormuz.
Παράλληλα, είχε αναφερθεί ότι σχετικό νομοσχέδιο θα μπορούσε να κατατεθεί στο κοινοβούλιο ακόμη και εντός του τρέχοντος μήνα.
Η διάψευση από τον «Μπλε Οίκο»
Λίγο αργότερα, όμως, το προεδρικό γραφείο της Νότιας Κορέας επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους.
Ο λεγόμενος «Μπλε Οίκος» χαρακτήρισε ανακριβείς τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η αποστολή πολεμικού πλοίου ήταν άμεσα επικείμενη.
Η επίσημη τοποθέτηση ήταν σαφής: καμία οριστική απόφαση δεν είχε ακόμη ληφθεί.
Η Σεούλ, ωστόσο, παραδέχθηκε ότι βρίσκεται σε στενές διαβουλεύσεις με τη διεθνή κοινότητα προκειμένου να εξεταστούν πρακτικοί τρόποι συμμετοχής στην αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Το Ιράν προειδοποιεί: «Θα θεωρηθεί συμμετοχή στον πόλεμο»
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν ιδιαίτερα σκληρή.
Το Al Mayadeen μετέδωσε, επικαλούμενο υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο στον τομέα της ασφάλειας και της πολιτικής, ότι η Νότια Κορέα δεν θα πρέπει να θυσιάσει τα συμφέροντα και το κύρος της για χάρη των επιθετικών πολιτικών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το μήνυμα προς τη Σεούλ ήταν ουσιαστικά ένα τελεσίγραφο.
Κατά τον Ιρανό αξιωματούχο, οποιαδήποτε συμμετοχή της Νότιας Κορέας σε ενέργειες κατά του Ιράν στα Στενά του Hormuz θα εκληφθεί από την Τεχεράνη ως στρατιωτική συμμετοχή στον πόλεμο.
Πρόκειται για μια προειδοποίηση που αλλάζει δραματικά το επίπεδο κινδύνου για τη νοτιοκορεατική κυβέρνηση.
Το μεγάλο δίλημμα της Νότιας Κορέας
Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες δείχνουν ότι η Σεούλ βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες στρατηγικές ανάγκες.
Η πρώτη είναι να ακολουθήσει την αμερικανική γραμμή και να ανταποκριθεί στις πιέσεις του Trump, προσβλέποντας στη συνέχιση της αμερικανικής στρατιωτικής ομπρέλας απέναντι στη Βόρεια Κορέα και, σε ευρύτερο επίπεδο, απέναντι στην Κίνα.
Η δεύτερη είναι να εμπλακεί στρατιωτικά στον Περσικό Κόλπο και να αποδεχθεί τον κίνδυνο άμεσης αντιπαράθεσης με το Ιράν, μια χώρα που διαθέτει σημαντικές πυραυλικές δυνατότητες και εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Εάν η Νότια Κορέα προχωρήσει τελικά στην αποστολή πολεμικού πλοίου, το Ιράν θεωρείται εξαιρετικά πιθανό να απαντήσει με ισχυρά αντίμετρα.
Ο λόγος είναι ότι η παρουσία μιας ακόμη συμμαχικής προς τις ΗΠΑ δύναμης θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία των μετώπων και, κυρίως, να ανοίξει τον δρόμο για την είσοδο και άλλων ξένων κρατών στον Περσικό Κόλπο.
Για την Τεχεράνη, ένα τέτοιο ντόμινο θα ήταν εξαιρετικά δυσμενές.
Ο πόλεμος στον έβδομο μήνα και η μάχη της αντοχής
Την ίδια ώρα, η ευρύτερη σύγκρουση στην περιοχή εισέρχεται σε μια νέα και πολύ πιο σύνθετη φάση.
Σύμφωνα με ανάλυση από την Al-Nashra, ο πόλεμος έχει πλέον μετακινηθεί από τη λογική ενός γρήγορου και αποφασιστικού πλήγματος σε μια μάχη αντοχής.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον ποιος μπορεί να προκαλέσει το ισχυρότερο στρατιωτικό πλήγμα, αλλά ποιος μπορεί να αντέξει το κόστος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ποντάρουν στη διεύρυνση της οικονομικής πίεσης, θεωρώντας ότι η εξάντληση της ιρανικής οικονομίας θα περιορίσει την ικανότητα της Τεχεράνης να συνεχίσει τη σύγκρουση.
Το Ιράν, αντίθετα, θεωρεί ότι όσο ο πόλεμος παρατείνεται τόσο αυξάνεται το οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Η ιρανική εκτίμηση είναι ότι κάποια στιγμή η Ουάσινγκτον θα υποχρεωθεί να υποχωρήσει ή να αναζητήσει διέξοδο μέσω διαπραγματεύσεων.
Το λάθος των ΗΠΑ στην εξίσωση της «υποταγής»
Όπως αναφέρεται, το βασικό λάθος της αμερικανικής στρατηγικής είναι η υπόθεση πως η οικονομική πίεση μπορεί αυτομάτως να οδηγήσει σε πολιτική υποταγή.
Οι κυρώσεις έχουν αναμφίβολα επιβαρύνει σοβαρά την οικονομία και την κοινωνία του Ιράν.
Ωστόσο, η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με κυρώσεις εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και, στο διάστημα αυτό, έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία στη διαχείρισή τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν έχει πάψει να επηρεάζεται από τις κυρώσεις.
Σημαίνει, όμως ότι έχει μάθει να λειτουργεί υπό καθεστώς διαρκούς εξωτερικής πίεσης.
Η στρατηγική της Τεχεράνης: χρόνος, κόστος και φθορά
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να νικήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες για να θεωρήσει ότι πέτυχε τους στόχους του.
Αρκεί να εμποδίσει την Ουάσινγκτον να πετύχει τους πολιτικούς της στόχους, να διατηρήσει τη συνοχή του πολιτικού συστήματος, να προστατεύσει σε σημαντικό βαθμό τις στρατιωτικές του δυνατότητες και να καταστήσει οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση εξαιρετικά δαπανηρή για την αμερικανική πλευρά.
Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη ποντάρει στον χρόνο.
Όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση χωρίς σαφή αμερικανική πολιτική νίκη, τόσο ισχυρότερη θεωρεί ότι γίνεται η διαπραγματευτική της θέση.
Τα Στενά του Hormuz ως γεωπολιτικό όπλο
Σε αυτή τη στρατηγική, τα Στενά του Hormuz αποκτούν κεντρική σημασία.
Το Ιράν έχει καταφέρει να μετατρέψει τη γεωγραφική του θέση σε διαπραγματευτικό εργαλείο.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας, τα ασφάλιστρα, τις μεταφορές και συνολικά τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.
Το μήνυμα της Τεχεράνης δεν είναι ότι μπορεί να παραλύσει τον πλανήτη, αλλά ότι μπορεί να καταστήσει το κόστος ενός αποκλεισμού ή μιας στρατηγικής στραγγαλισμού του Ιράν εξαιρετικά υψηλό και για τρίτες χώρες.
Πώς εγκλωβίστηκαν οι ΗΠΑ
Το μεγάλο αμερικανικό πρόβλημα είναι ότι ο πόλεμος έχει απομακρυνθεί από το αρχικό σενάριο.
Η Ουάσινγκτον φέρεται να είχε υπολογίσει σε μια σύντομη σύγκρουση.
Αντί γι’ αυτό, ο πόλεμος έχει φτάσει στον έβδομο μήνα, ενώ η συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή μετατρέπεται σε ολοένα βαρύτερο οικονομικό και πολιτικό φορτίο.
Από καθαρά στρατιωτική άποψη, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντική αεροπορική και ναυτική υπεροχή.
Το πρόβλημα είναι πολιτικό και στρατηγικό: η υπεροχή αυτή δεν έχει μέχρι στιγμής μεταφραστεί σε οριστικό πολιτικό αποτέλεσμα.
Οι ΗΠΑ μπορούν να πλήξουν στρατιωτικές και μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά η αεροπορική υπεροχή από μόνη της δεν μπορεί να δημιουργήσει στην Τεχεράνη ένα πολιτικό σύστημα που θα αποδέχεται τους όρους της Ουάσινγκτον.
Μάλιστα, η ενίσχυση των επιθέσεων μπορεί να παράγει το αντίθετο αποτέλεσμα, περιορίζοντας τις πιθανότητες παραχωρήσεων και ενισχύοντας τη σκληρή γραμμή στο εσωτερικό του Ιράν.
Το ιρανικό οπλοστάσιο και ο «Άξονας της Αντίστασης»
Ένας ακόμη παράγοντας που περιπλέκει την εξίσωση είναι η στρατιωτική ισχύς του Ιράν.
Η χώρα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και περισσότερο διαφοροποιημένα πυραυλικά οπλοστάσια της περιοχής, καθώς και σημαντικές δυνατότητες μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, διατηρεί δίκτυο συμμάχων και ένοπλων εταίρων στο Ιράκ, την Υεμένη, τον Λίβανο και αλλού.
Ωστόσο, η σχέση αυτή δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να πρόκειται για έναν ενιαίο ιρανικό στρατό υπό απόλυτο έλεγχο της Τεχεράνης.
Κάθε δύναμη του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης» διαθέτει τη δική της δυναμική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να διευρύνει τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ με σχετική αυτονομία.
Οι φιλοϊρανικές οργανώσεις στο Ιράκ μπορούν να αυξήσουν το κόστος της αμερικανικής παρουσίας.
Στην Υεμένη, το Ansar Allah μπορεί να επηρεάσει κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Στον Λίβανο, η Hezbollah εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα αποτροπής έναντι του Ισραήλ.
Οι στόχοι των ΗΠΑ
Οι στόχοι των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο Ιράν έχουν σταδιακά περιοριστεί ή μεταβληθεί.
Αρχικά, ο δηλωμένος στόχος ήταν η εξάλειψη του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θεωρούν απειλή.
Αργότερα, η στρατηγική διευρύνθηκε και συμπεριέλαβε την οικονομική πίεση με στόχο ευρύτερες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Σήμερα, η Ουάσινγκτον φαίνεται να επιδιώκει έναν συνδυασμό στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, ώστε το Ιράν να οδηγηθεί στις διαπραγματεύσεις από ασθενέστερη θέση.
Εδώ ακριβώς, όμως, εντοπίζεται το στρατηγικό πρόβλημα.
Εάν ο στόχος είναι περιορισμένες παραχωρήσεις, η πίεση μπορεί να λειτουργήσει.
Εάν όμως ο πραγματικός στόχος είναι ριζική αλλαγή της συμπεριφοράς του ιρανικού συστήματος ή ακόμη και η ανατροπή του, τότε η αμερικανική εξίσωση δεν οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Trump και Netanyahu χρειάζονται «νίκη»
Στην εξίσωση εισέρχεται πλέον και ο πολιτικός χρόνος.
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου, με όλες τις έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και το ένα τρίτο της Γερουσίας να κρίνονται στην κάλπη.
Ο πόλεμος με το Ιράν δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Οι επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, στον πληθωρισμό και στο κόστος ζωής μεταφέρουν τη σύγκρουση στην καθημερινότητα του Αμερικανού ψηφοφόρου.
Πρόσφατες δημοσκοπήσεις καταγράφουν σημαντική πτώση της υποστήριξης προς τον πόλεμο και υποχώρηση της δημοτικότητας του Trump.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται ένα αποτέλεσμα που να μπορεί να παρουσιαστεί ως νίκη.
Ο στόχος της επόμενης φάσης, συνεπώς, μπορεί να μην είναι η πλήρης υποταγή του Ιράν αλλά μια συμφωνία που θα επιτρέψει στον Trump να υποστηρίξει ότι πέτυχε τους βασικούς αμερικανικούς στόχους.
Και ο Netanyahu βρίσκεται υπό πίεση
Περισσότερα όπλα, λιγότερη εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ
Η επόμενη φάση μπορεί να βρει την περιοχή πολύ πιο βαριά εξοπλισμένη, πολύ περισσότερο καχύποπτη απέναντι στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας και πολύ πιο πρόθυμη να διαφοροποιήσει τις διεθνείς της συνεργασίες.
Ορισμένες χώρες του Κόλπου έχουν ήδη αρχίσει να επανεξετάζουν τις υπάρχουσες ρυθμίσεις ασφαλείας και ταυτόχρονα να αναζητούν νέους διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν και άλλες μεγάλες δυνάμεις.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η έννοια της απόλυτης νίκης γίνεται ολοένα πιο δύσκολη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επιβαρύνουν σοβαρά την ιρανική οικονομία.
Το Ιράν μπορεί να αυξήσει δραματικά το πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό κόστος του πολέμου.
Το Ισραήλ μπορεί να αποκτήσει στρατιωτικά πλεονεκτήματα.
Αλλά κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν εγγυάται την επίτευξη των μέγιστων πολιτικών στόχων κάθε πλευράς.
Η μάχη πλέον είναι για την έξοδο χωρίς ήττα
Η εξίσωση που διαμορφώνεται είναι εξαιρετικά σκληρή.
Ο Trump χρειάζεται μια διέξοδο από το τέλμα του πολέμου με το Ιράν ώστε να ενισχύσει την πολιτική του θέση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ο Netanyahu χρειάζεται ένα αποτέλεσμα που να μπορεί να παρουσιαστεί ως νίκη πριν από τις ισραηλινές κάλπες.
Και το Ιράν επιμένει στη στρατηγική της αντοχής, επιδιώκοντας να φτάσει σε οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση από όσο το δυνατόν ισχυρότερη θέση.
Σε κάθε παρατεταμένο πόλεμο έρχεται κάποια στιγμή όπου η πλήρης στρατιωτική νίκη παύει να αποτελεί τον μοναδικό στόχο.
Τότε, το κρίσιμο ερώτημα γίνεται διαφορετικό:
Ποιος μπορεί να βγει από τη σύγκρουση χωρίς να παραδεχθεί ότι ηττήθηκε;
Επίδειξη ισχύος - Το ιρανικό σχέδιο για πόλεμο φθοράς στον Trump μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου με όπλο Hormuz και χρόνο
Η αυτοπεποίθηση του Ιράν ως προς την ικανότητά του να πλήττει στόχους στη Μέση Ανατολή εμφανίζεται ενισχυμένη, ενώ η Τεχεράνη φέρεται να εξετάζει τη συνέχιση της σύγκρουσης για μήνες, με στόχο να αυξήσει την πίεση στην Ουάσιγκτον και προσωπικά στον Donald Trump.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται εκτιμήσεις υπηρεσιών των ΗΠΑ και νυν και πρώην αξιωματούχους, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο.
Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει τη διατήρηση της σύγκρουσης τουλάχιστον μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, το Νοέμβριο θεωρώντας ότι το αυξανόμενο οικονομικό κόστος θα ενισχύσει την πίεση στον Trump και στους Ρεπουμπλικανούς.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής φέρεται να είναι το Στενό του Hormuz.
Η διαταραχή της ναυσιπλοΐας έχει συμβάλει στην άνοδο των ενεργειακών τιμών, με το κόστος της βενζίνης να μεταφέρεται άμεσα στα αμερικανικά νοικοκυριά.
Η Τεχεράνη φέρεται να υπολογίζει ότι όσο μεγαλύτερη γίνεται η οικονομική επιβάρυνση, τόσο δυσκολότερη γίνεται πολιτικά η συνέχιση του πολέμου για την Ουάσιγκτον.
Το στοίχημα στην εξάντληση των αμερικανικών αποθεμάτων
Αμερικανικές πηγές εκτιμούν επίσης ότι το Ιράν θεωρεί πως οι ΗΠΑ θα δυσκολευτούν να πραγματοποιήσουν νέες μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις όσο μειώνονται τα διαθέσιμα αποθέματα ορισμένων πυρομαχικών και αναχαιτιστικών συστημάτων.
Η εκτίμηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις πρόσφατες πληροφορίες για περιορισμούς όσον αφορά τα αποθέματα σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και Patriot, καθώς και τις διαρροές που προκάλεσαν εσωτερική έρευνα στον αμερικανικό στρατιωτικό μηχανισμό.
Την ίδια στιγμή, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν πιθανότερο ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να αυξήσει την πίεση μέσω οικονομικών κυρώσεων, αντί να προχωρήσει άμεσα σε νέα γενικευμένη στρατιωτική κλιμάκωση.
www.bankingnews.gr
Πρόκειται για την τρίτη εκτόξευση αντιπλοϊκού βαλλιστικού πυραύλου από το Ιράν στα Στενά του Hormuz μέσα στη σημερινή ημέρα, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για την κλιμάκωση της έντασης στην κρίσιμη ενεργειακή θαλάσσια οδό.
Η Τεχεράνη - όπως διαμηνύει - αλλάζει τη στρατηγική της και στρέφεται στα προληπτικά πλήγματα, ενώ καταγγέλλει τις αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικά δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν ως «έγκλημα πολέμου» και προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα φέρουν την ευθύνη για τις συνέπειες μιας περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η ιρανική πλευρά ανέφερε ότι τα πλήγματα παραβιάζουν το Άρθρο 2(4) του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο απαγορεύει την απειλή ή χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας ενός κράτους.
Παράλληλα, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία συνιστούν «σαφή απειλή για τη διεθνή ειρήνη και την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας», εντείνοντας τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι η χώρα είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί την κυριαρχία, την εδαφική της ακεραιότητα και τα εθνικά της συμφέροντα απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε αμερικανική «κρατική τρομοκρατία» και συνεχιζόμενη επιθετικότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας, με την Τεχεράνη να υποστηρίζει ότι τέτοιες ενέργειες ξεπερνούν το στρατιωτικό πεδίο και απειλούν ευρύτερα την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και της ενεργειακής τροφοδοσίας.
Ο διοικητής του Ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy), σε ανακοίνωσή του το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, τόνισε ότι «δεν πρέπει κανείς να παρασύρεται από την Αμερική», προειδοποιώντας πως κάθε ύποπτη κίνηση πλοίου θα το καθιστά στόχο.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η επίθεση του «τρομοκρατικού αμερικανικού στρατού» εναντίον τριών πετρελαιοφόρων που ανήκουν στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα έχει σκληρή και άμεση απάντηση.
Αποκάλυψη Fars: Οι ΗΠΑ μετέφεραν δυνάμεις στη βάση Titin στην Ιορδανία – Εκατόμβη νεκρών ύστερα από επίθεση του Ιράν
Σύμφωνα με το Fars News Agency, η αμερικανική μεταφορά δυνάμεων και στρατιωτικού υλικού στη βάση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο προσπάθειας της Ουάσιγκτον να μετακινήσει προσωπικό και μέσα σε περιοχή που θεωρούσε ασφαλέστερη από πιθανές ιρανικές επιθέσεις.
Το ιρανικό πρακτορείο χαρακτήρισε τη βάση Titin στρατηγικής σημασίας, λόγω του ρόλου της στο δίκτυο αμερικανικών στρατιωτικών αναπτύξεων και της υλικοτεχνικής υποστήριξης των ΗΠΑ στη νότια περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Κατά το Fars, η επιχείρηση του Ιράν εναντίον της βάσης αποτέλεσε «επιτυχία σε επίπεδο πληροφοριών και επιχειρησιακού σχεδιασμού», καθώς, όπως υποστηρίζει, η Τεχεράνη γνώριζε τις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων.
Καταστράφηκαν εγκαταστάσεις και ελικόπτερα
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) είχαν προηγουμένως ανακοινώσει ότι πραγματοποίησαν επίθεση κατά της βάσης Titin, που παρουσιάζεται ως εγκατάσταση του Αμερικανικού Σώματος Πεζοναυτών στην Ιορδανία, με χρήση βαλλιστικών πυραύλων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των IRGC, το πλήγμα προκάλεσε καταστροφές σε «σημαντικές εγκαταστάσεις» και σε αμερικανικά επιθετικά ελικόπτερα.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις της στην περιοχή δεν στρέφονται κατά των χωρών όπου βρίσκονται αμερικανικές βάσεις, αλλά αποκλειστικά κατά των αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, τις οποίες θεωρεί πηγή επιθέσεων εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η επίθεση στη βάση Titin αποτέλεσε απάντηση σε προηγούμενη αμερικανική επιχείρηση στο νότιο Ιράν, όπου, όπως αναφέρει η Τεχεράνη, χτυπήθηκε κατοικία στην περιοχή Sirik κατά τη διάρκεια γαμήλιας τελετής.
Οι IRGC ανέφεραν ότι από την επίθεση σκοτώθηκαν πέντε άνθρωποι, μεταξύ αυτών και ένα παιδί, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν. Η ιρανική πλευρά χαρακτήρισε το περιστατικό «βάρβαρη επίθεση» και το συνέδεσε με προηγούμενα αιματηρά περιστατικά.
Για το πλήγμα στην βάση Titin, οι IRGC υποστήριξαν ότι σκοτώθηκε μεγάλος αριθμός Αμερικανών στρατιωτών και καταστράφηκαν κρίσιμες εγκαταστάσεις, χωρίς όμως να δώσουν συγκεκριμένο αριθμό απωλειών ή λεπτομερή απολογισμό ζημιών.
Στρατηγική σημασία της βάση Titin
Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι η βάση Titin βρίσκεται σε ιδιαίτερα σημαντική γεωγραφική θέση, στο βόρειο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, κοντά στα λιμάνια Aqaba και Eilat, αλλά και κοντά στα σύνορα με τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η βάση θεωρείται κατάλληλη για εκπαίδευση των Αμερικανών Πεζοναυτών, προστασία θαλάσσιων υποδομών και ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Το Tasnim υποστήριξε επίσης ότι οι ΗΠΑ επέλεξαν τη συγκεκριμένη βάση θεωρώντας πως το Ιράν δεν διέθετε πλήρη εικόνα για τις δραστηριότητες στην εγκατάσταση, όμως η επίθεση, σύμφωνα με την ιρανική εκδοχή, απέδειξε τις δυνατότητες των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών και την ικανότητά τους να εντοπίζουν αμερικανικές στρατιωτικές κινήσεις.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB μετέδωσε ότι οι δυνατοί ήχοι που ακούστηκαν στις νότιες παράκτιες περιοχές Jask και Qeshm δεν οφείλονταν σε εκρήξεις στην ξηρά.
Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό μέσο, οι ήχοι προκλήθηκαν από επιχείρηση των αρχών στα Στενά του Hormuz, με στόχο πλοία τα οποία φέρονται να είχαν παραβιάσει τους ισχύοντες κανόνες ή περιορισμούς ναυσιπλοΐας.
Η IRIB ανέφερε ότι οι αρμόδιες ιρανικές αρχές προχώρησαν σε ενέργειες για την «τιμωρία παραβατικών πλοίων», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την ταυτότητα των σκαφών, τη φύση της παράβασης ή το είδος της επιχείρησης.
Παράλληλα, το κρατικό δίκτυο διευκρίνισε ότι δεν σημειώθηκαν εκρήξεις στις περιοχές Jask και Qeshm, επιχειρώντας να διαψεύσει πληροφορίες ή εντυπώσεις περί άμεσων πληγμάτων στις δύο παράκτιες περιοχές.
Αλλάζει τακτική η Τεχεράνη
Οι τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να δείχνουν ότι το Ιράν μεταβάλλει τη στρατηγική του, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη χρήση βαλλιστικών πυραύλων και περιορίζοντας συγκριτικά την εξάρτησή του από drones και πυραύλους cruise.
Η αλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των δυνατοτήτων των συγκεκριμένων όπλων, καθώς οι αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι θεωρούνται δυσκολότεροι στην αναχαίτιση.
Μεγαλύτερη εμβέλεια και δυσκολότερη αναχαίτιση
Παράλληλα, οι αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι μπορούν να εμπλέξουν στόχους σε μεγαλύτερες αποστάσεις, προσφέροντας στο Ιράν τη δυνατότητα να απειλεί πλοία σε μεγαλύτερο εύρος επιχειρήσεων.
Η επαναλαμβανόμενη χρήση τους στα Στενά του Hormuz αποτελεί, επομένως, ένδειξη ότι η Τεχεράνη μπορεί να επιδιώκει μια διαφορετική προσέγγιση στην αντιμετώπιση θαλάσσιων στόχων, με μεγαλύτερη reliance σε βαλλιστικά όπλα αντί για drones και πυραύλους cruise.
Κινδυνεύει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ με σκληρά πλήγματα - Σκληρός ο κλοιός στο Hormuz
Ο εκπρόσωπος του Στρατηγείου Khatam al-Anbiya , αντισυνταγματάρχης Ebrahim Zolfaqari, δήλωσε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026 ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα απαντήσουν με μεγαλύτερη ένταση εάν ο αμερικανικός στρατός συνεχίσει, όπως είπε, τις «πράξεις επιθετικότητας», τη δημιουργία ανασφάλειας στην περιοχή, την παρενόχληση ιρανικών πλοίων ή τη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν.
Ο Zolfaqari προειδοποίησε ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία στην περιοχή θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο «ακόμη πιο σκληρών πληγμάτων από ό,τι στο παρελθόν», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η ιρανική στρατιωτική απάντηση να διευρυνθεί γεωγραφικά και επιχειρησιακά, εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές ενέργειες
Το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy) στόχευε από δύο έως πέντε πλοία ημερησίως στα Στενά του Hormuz για διάστημα δέκα ημερών, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του σώματος.
«Κατά τις δέκα ημέρες πριν από τις 30 Αυγούστου, κάθε βράδυ το Ναυτικό των IRGC τιμωρούσε και επέβαλλε κυρώσεις σε δύο έως πέντε πλοία που παραβίαζαν τους κανόνες», δήλωσε ο Ali Mohammadi, αναπληρωτής διοικητής του Ναυτικού των IRGC για πολιτικές υποθέσεις, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars
Ο Mohammadi πρόσθεσε ότι μετά την περίοδο αυτή, το Ναυτικό των IRGC συνέχισε να αναλαμβάνει δράση εναντίον πλοίων που θεωρούσε ότι παραβίαζαν τις οδηγίες του, όποτε το έκρινε απαραίτητο.
Ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε επίσης ότι οι αμερικανικές επιθέσεις δεν προκάλεσαν «ούτε την παραμικρή διαταραχή» στις επιχειρήσεις επιτήρησης του Ναυτικού των IRGC ούτε στην ικανότητά του να επιβάλλει τον έλεγχό του στην περιοχή.
H στροφή του Ιράν στα προληπτικά πλήγματα
Το Ιράν έχει μετατοπιστεί από μια κυρίως αμυντική σε μία σαφώς πιο επιθετική στρατιωτική στάση επί του πεδίου, μετά και την τοποθέτηση νέου επικεφαλής στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, σύμφωνα με τον Ιρανό πολιτικό αναλυτή και πανεπιστημιακό Mohammad Marandi.
Υποστήριξε ότι, παρότι το επίσημο στρατηγικό δόγμα της Τεχεράνης παραμένει αμυντικό, η επιχειρησιακή συμπεριφορά της χώρας έχει αλλάξει.
«Στο πεδίο της μάχης το Ιράν έχει πλέον στραφεί προς την επίθεση και αυτό ήδη το βλέπουμε», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι τις τελευταίες ημέρες οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων έχουν γίνει πολύ σκληρότερες.
«Κάθε αμερικανικό πλήγμα θα απαντάται ακόμη σκληρότερα»
Ο Marandi παρουσίασε τη σύγκρουση ως υπαρξιακή για το Ιράν, λέγοντας ότι πρόκειται για πόλεμο διατήρησης της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της χώρας.
Υποστήριξε ακόμη ότι οι πρόσφατες ιρανικές απαντήσεις στα αμερικανικά πλήγματα ήταν δυσανάλογα ισχυρότερες, με επιθέσεις από τον στρατό και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εναντίον αμερικανικών συμφερόντων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ.
Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποδείξει πως εκείνη μπορεί να καθορίζει τον ρυθμό της κλιμάκωσης.
Παράλληλα ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καταφέρει να καταστρέψουν υπόγειες ιρανικές στρατιωτικές βάσεις και εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο έχουν επιφέρει σοβαρές ζημιές στις
πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Jerusalem Post: Το Ιράν ετοιμάζεται για πλήγμα στο Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα με τον «Άξονα της Αντίστασης»
H εφημερίδα The Jerusalem Post υποστήριξε σε δημοσίευμά της το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι το Ιράν προετοιμάζει μια συντονισμένη και ταυτόχρονη επίθεση εναντίον του Ισραήλ σε πολλά μέτωπα, σε ένα σενάριο που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασίζεται στη συνδυασμένη αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».
Σύμφωνα με το ισραηλινό μέσο, το σχέδιο που φέρεται να εξετάζει η Τεχεράνη παρουσιάζει ομοιότητες με την επιχείρηση της 7ης Οκτωβρίου, όμως η βασική διαφορά –όπως αναφέρει– είναι ότι αυτή τη φορά ο σχεδιασμός προβλέπει από την αρχή τη συμμετοχή και τον συντονισμό όλων των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι το Ιράν φέρεται να επιδιώκει να συνδυάσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Hezbollah στον Λίβανο, της Hamas στη Γάζα, των Houthi στην Υεμένη, καθώς και ένοπλων ομάδων που συνδέονται με την «αντίσταση» στο Ιράκ, ώστε να πραγματοποιηθεί μια ενιαία, ταυτόχρονη επιχείρηση σε πολλαπλά μέτωπα
Hegseth: Θα βυθίζουμε ιρανικά τάνκερ
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Pete Hegseth απείλησε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα καταστρέφουν και θα βυθίζουν ιρανικά πετρελαιοφόρα εάν η Τεχεράνη συνεχίσει να επιτίθεται σε πλοία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Η προειδοποίηση ήρθε λίγες ώρες μετά από αμερικανικά πλήγματα εναντίον τριών ιρανικών δεξαμενόπλοιων, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο το επίπεδο έντασης στον Περσικό Κόλπο και στις θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
«Είναι απλό: αν το Ιράν πυροβολεί εναντίον αμερικανικών πλοίων, θα καταστρέψουμε — και θα βυθίσουμε — τα πετρελαιοφόρα τους», έγραψε ο Hegseth στην πλατφόρμα X.
«Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να μην πλήττουν το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ».
Ο Αμερικανός υπουργός χαρακτήρισε τον ιρανικό στόλο πετρελαιοφόρων «ανυπεράσπιστο», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει πλέον ναυτικές ή αεροπορικές δυνάμεις ικανές να τον προστατεύσουν αποτελεσματικά.
Κατά τον Hegseth, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και υποβρύχια μπορούν να πλήξουν ιρανικά δεξαμενόπλοια σε όλη τη ζώνη επιχειρήσεων της US Central Command (CENTCOM) (Κεντρική Αμερικανική Διοίκηση) και της US Indo-Pacific Command (Αμερικανική Διοίκηση Ινδικού-Ειρηνικού).
Τρόμος για παγκόσμια ανάφλεξη
Το γεωπολιτικό θερμόμετρο στον Περσικό Κόλπο χτυπά πραγματικά... κόκκινο, καθώς η πιθανότητα αποστολής νοτιοκορεατικού πολεμικού πλοίου στα Στενά του Hormuz απειλεί να ανοίξει ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο στη σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν.
Η Σεούλ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη επιλογή: από τη μία πλευρά, οι πιέσεις της Ουάσινγκτον για ενεργότερη στρατιωτική συνδρομή και, από την άλλη, η ξεκάθαρη προειδοποίηση της Τεχεράνης ότι οποιαδήποτε συμμετοχή της Νότιας Κορέας σε επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν θα θεωρηθεί στρατιωτική εμπλοκή στον πόλεμο.
Το διακύβευμα, όμως, ξεπερνά κατά πολύ τις σχέσεις Ιράν – Νότιας Κορέας.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προηγούμενο για την είσοδο και άλλων ξένων δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο, ενισχύοντας την αμερικανική παρουσία και μεταβάλλοντας την ισορροπία των μετώπων.
Για την Τεχεράνη, αυτό είναι ένα σενάριο που δύσκολα θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό χωρίς αντίδραση… κάτι που επί της ουσίας σημαίνει πως η σύγκρουση πλέον θα πάρει παγκόσμιες διαστάσεις.
Ήδη διατυπώνονται φόβοι ότι το Hormuz οδεύει προς νέα ανάφλεξη μετά την επίθεση του στρατού των ΗΠΑ κατά τριών ιρανικών τάνκερ...
Κόλαση στο Hormuz
Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε σήμερα Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι οι δυνάμεις του έπληξαν τρία ιρανικά πλοία μεταφοράς αργού πετρελαίου, αφού οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους προς δύο πολεμικά πλοία του αμερικανικού Ναυτικού.
Οι νέες ανταλλαγές πληγμάτων απειλούν να κλιμακώσουν περαιτέρω τον λεγόμενο «πόλεμο της ναυσιπλοΐας» εντός και εκτός του Περσικού Κόλπου, καθώς το Ιράν επιχειρεί να εμποδίσει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Hormuz χωρίς τη συγκατάθεσή του, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τα πλήγματα κατά ιρανικών πλοίων.
Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν πλήγματα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερο από έναν μήνα, και οι νέες επιθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ενός ακόμη κύκλου αντιποίνων.
Τι ανακοίνωσε η CENTCOM
«Ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο και ένα αντιτορπιλικό κατευθυνόμενων πυραύλων απέφυγαν επιτυχώς πολλαπλές απρόκλητες ιρανικές επιθέσεις», ανέφερε το Σάββατο η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM).
Σε απάντηση, οι αμερικανικές δυνάμεις «έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας» τα ιρανικά πετρελαιοφόρα M/T Downy, ανοικτά των ακτών του νησιού Kharg, και M/T Stark 1, κοντά στο Jask.
Εκτός του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με τη CENTCOM, ένα άδειο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου με την ονομασία M/T Kylo «καταστράφηκε ολοσχερώς», αφού επλήγη επανειλημμένα προκειμένου να τεθεί εκτός λειτουργίας.
«Το μήνυμα προς το IRGC πρέπει να είναι σαφές: εάν πυροβολήσετε εναντίον δύο δικών μας πλοίων, θα σας επιβάλουμε ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό κόστος — θέτοντας εκτός δράσης τρία δικά σας», δήλωσε ο ναύαρχος Brad Cooper, διοικητής της CENTCOM. Το Ιράν ετοιμάζει συντριπτική απάντηση
Το κρατικό ιρανικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε την ανακοίνωση της CENTCOM, προσθέτοντας ότι «Ιρανοί αξιωματούχοι τόνισαν πως θα απαντήσουν δυναμικά σε οποιαδήποτε επίθεση».
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια δήλωση από την ανώτατη ηγεσία του Ιράν.
Νωρίτερα το Σάββατο, ιρανικά ειδησεογραφικά πρακτορεία είχαν αναφέρει ότι ένα πετρελαιοφόρο δέχθηκε πυραυλική επίθεση από αμερικανικές δυνάμεις κοντά στο νησί Kharg.
Σύμφωνα με το Tasnim, το πλοίο επλήγη από τέσσερα βλήματα που εκτοξεύθηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Το πρακτορείο πρόσθεσε ότι δεν υπήρξαν θύματα.
Η σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ασταθή κατάσταση, με τις δύο πλευρές να μάχονται για τον έλεγχο των ζωτικής σημασίας Στενών του Hormuz, τα οποία έχουν καθοριστική σημασία για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου.
Η πίεση του Trump προς τη Νότια Κορέα
Το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι πληροφορίες γύρω από το ενδεχόμενο αποστολής πολεμικού πλοίου της Νότιας Κορέας στον Περσικό Κόλπο.
Η υπόθεση δεν προέκυψε ξαφνικά.
Ο Donald Trump είχε κατ’ επανάληψη ασκήσει πίεση στη Σεούλ προκειμένου να συνδράμει τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ζήτημα των Στενών του Hormuz.
Σε μία από τις παρεμβάσεις του είχε μάλιστα συνδέσει το θέμα με τις αμερικανονοτιοκορεατικές στρατιωτικές ασκήσεις, υποστηρίζοντας ότι η Πιονγκγιάνγκ δεν αποτελεί άμεση απειλή για την Ουάσινγκτον και εκφράζοντας παράλληλα τη δυσαρέσκειά του επειδή η Νότια Κορέα δεν είχε στηρίξει τις ΗΠΑ στο ζήτημα του Ιράν ούτε είχε αποστείλει πολεμικά πλοία στον Περσικό Κόλπο.
Η αρχική άρνηση της Σεούλ
Μετά τις πιέσεις του Trump, Νοτιοκορεάτες αξιωματούχοι είχαν εμφανιστεί κατηγορηματικοί.
Η Σεούλ δεν ήταν διατεθειμένη να στείλει στρατιωτικές δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο, υπογραμμίζοντας ότι ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν αποτελούσε δική της σύγκρουση.
Η στάση αυτή, ωστόσο, φαίνεται ότι στη συνέχεια άρχισε να μεταβάλλεται.
Η αλλαγή στάσης και το σχέδιο αποστολής
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Chosun Ilbo, η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας ενημέρωσε την Ουάσινγκτον ότι είναι έτοιμη να αποστείλει στα Στενά του Hormuz πλοίο υποστήριξης μάχης και θαλάσσιας περιπολίας, μαζί με περίπου 150 στρατιωτικούς.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, είχαν ήδη κινηθεί διαδικασίες για την εξασφάλιση της απαιτούμενης κοινοβουλευτικής έγκρισης.
Το Bloomberg, επικαλούμενο το νοτιοκορεατικό τηλεοπτικό δίκτυο SBS, μετέδωσε ότι ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος της Νότιας Κορέας επιβεβαίωσε πως η Σεούλ βρίσκεται σε συνομιλίες με χώρες της περιοχής για τη χρήση λιμανιών και τη δημιουργία επιχειρησιακής βάσης που θα μπορούσε να υποστηρίξει την ανάπτυξη νοτιοκορεατικών δυνάμεων στα Στενά του Hormuz.
Παράλληλα, είχε αναφερθεί ότι σχετικό νομοσχέδιο θα μπορούσε να κατατεθεί στο κοινοβούλιο ακόμη και εντός του τρέχοντος μήνα.
Η διάψευση από τον «Μπλε Οίκο»
Λίγο αργότερα, όμως, το προεδρικό γραφείο της Νότιας Κορέας επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους.
Ο λεγόμενος «Μπλε Οίκος» χαρακτήρισε ανακριβείς τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η αποστολή πολεμικού πλοίου ήταν άμεσα επικείμενη.
Η επίσημη τοποθέτηση ήταν σαφής: καμία οριστική απόφαση δεν είχε ακόμη ληφθεί.
Η Σεούλ, ωστόσο, παραδέχθηκε ότι βρίσκεται σε στενές διαβουλεύσεις με τη διεθνή κοινότητα προκειμένου να εξεταστούν πρακτικοί τρόποι συμμετοχής στην αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Το Ιράν προειδοποιεί: «Θα θεωρηθεί συμμετοχή στον πόλεμο»
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν ιδιαίτερα σκληρή.
Το Al Mayadeen μετέδωσε, επικαλούμενο υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο στον τομέα της ασφάλειας και της πολιτικής, ότι η Νότια Κορέα δεν θα πρέπει να θυσιάσει τα συμφέροντα και το κύρος της για χάρη των επιθετικών πολιτικών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το μήνυμα προς τη Σεούλ ήταν ουσιαστικά ένα τελεσίγραφο.
Κατά τον Ιρανό αξιωματούχο, οποιαδήποτε συμμετοχή της Νότιας Κορέας σε ενέργειες κατά του Ιράν στα Στενά του Hormuz θα εκληφθεί από την Τεχεράνη ως στρατιωτική συμμετοχή στον πόλεμο.
Πρόκειται για μια προειδοποίηση που αλλάζει δραματικά το επίπεδο κινδύνου για τη νοτιοκορεατική κυβέρνηση.
Το μεγάλο δίλημμα της Νότιας Κορέας
Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες δείχνουν ότι η Σεούλ βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες στρατηγικές ανάγκες.
Η πρώτη είναι να ακολουθήσει την αμερικανική γραμμή και να ανταποκριθεί στις πιέσεις του Trump, προσβλέποντας στη συνέχιση της αμερικανικής στρατιωτικής ομπρέλας απέναντι στη Βόρεια Κορέα και, σε ευρύτερο επίπεδο, απέναντι στην Κίνα.
Η δεύτερη είναι να εμπλακεί στρατιωτικά στον Περσικό Κόλπο και να αποδεχθεί τον κίνδυνο άμεσης αντιπαράθεσης με το Ιράν, μια χώρα που διαθέτει σημαντικές πυραυλικές δυνατότητες και εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Εάν η Νότια Κορέα προχωρήσει τελικά στην αποστολή πολεμικού πλοίου, το Ιράν θεωρείται εξαιρετικά πιθανό να απαντήσει με ισχυρά αντίμετρα.
Ο λόγος είναι ότι η παρουσία μιας ακόμη συμμαχικής προς τις ΗΠΑ δύναμης θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία των μετώπων και, κυρίως, να ανοίξει τον δρόμο για την είσοδο και άλλων ξένων κρατών στον Περσικό Κόλπο.
Για την Τεχεράνη, ένα τέτοιο ντόμινο θα ήταν εξαιρετικά δυσμενές.
Ο πόλεμος στον έβδομο μήνα και η μάχη της αντοχής
Την ίδια ώρα, η ευρύτερη σύγκρουση στην περιοχή εισέρχεται σε μια νέα και πολύ πιο σύνθετη φάση.
Σύμφωνα με ανάλυση από την Al-Nashra, ο πόλεμος έχει πλέον μετακινηθεί από τη λογική ενός γρήγορου και αποφασιστικού πλήγματος σε μια μάχη αντοχής.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον ποιος μπορεί να προκαλέσει το ισχυρότερο στρατιωτικό πλήγμα, αλλά ποιος μπορεί να αντέξει το κόστος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ποντάρουν στη διεύρυνση της οικονομικής πίεσης, θεωρώντας ότι η εξάντληση της ιρανικής οικονομίας θα περιορίσει την ικανότητα της Τεχεράνης να συνεχίσει τη σύγκρουση.
Το Ιράν, αντίθετα, θεωρεί ότι όσο ο πόλεμος παρατείνεται τόσο αυξάνεται το οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Η ιρανική εκτίμηση είναι ότι κάποια στιγμή η Ουάσινγκτον θα υποχρεωθεί να υποχωρήσει ή να αναζητήσει διέξοδο μέσω διαπραγματεύσεων.
Το λάθος των ΗΠΑ στην εξίσωση της «υποταγής»
Όπως αναφέρεται, το βασικό λάθος της αμερικανικής στρατηγικής είναι η υπόθεση πως η οικονομική πίεση μπορεί αυτομάτως να οδηγήσει σε πολιτική υποταγή.
Οι κυρώσεις έχουν αναμφίβολα επιβαρύνει σοβαρά την οικονομία και την κοινωνία του Ιράν.
Ωστόσο, η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με κυρώσεις εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και, στο διάστημα αυτό, έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία στη διαχείρισή τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν έχει πάψει να επηρεάζεται από τις κυρώσεις.
Σημαίνει, όμως ότι έχει μάθει να λειτουργεί υπό καθεστώς διαρκούς εξωτερικής πίεσης.
Η στρατηγική της Τεχεράνης: χρόνος, κόστος και φθορά
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να νικήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες για να θεωρήσει ότι πέτυχε τους στόχους του.
Αρκεί να εμποδίσει την Ουάσινγκτον να πετύχει τους πολιτικούς της στόχους, να διατηρήσει τη συνοχή του πολιτικού συστήματος, να προστατεύσει σε σημαντικό βαθμό τις στρατιωτικές του δυνατότητες και να καταστήσει οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση εξαιρετικά δαπανηρή για την αμερικανική πλευρά.
Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη ποντάρει στον χρόνο.
Όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση χωρίς σαφή αμερικανική πολιτική νίκη, τόσο ισχυρότερη θεωρεί ότι γίνεται η διαπραγματευτική της θέση.
Τα Στενά του Hormuz ως γεωπολιτικό όπλο
Σε αυτή τη στρατηγική, τα Στενά του Hormuz αποκτούν κεντρική σημασία.
Το Ιράν έχει καταφέρει να μετατρέψει τη γεωγραφική του θέση σε διαπραγματευτικό εργαλείο.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας, τα ασφάλιστρα, τις μεταφορές και συνολικά τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.
Το μήνυμα της Τεχεράνης δεν είναι ότι μπορεί να παραλύσει τον πλανήτη, αλλά ότι μπορεί να καταστήσει το κόστος ενός αποκλεισμού ή μιας στρατηγικής στραγγαλισμού του Ιράν εξαιρετικά υψηλό και για τρίτες χώρες.
Πώς εγκλωβίστηκαν οι ΗΠΑ
Το μεγάλο αμερικανικό πρόβλημα είναι ότι ο πόλεμος έχει απομακρυνθεί από το αρχικό σενάριο.
Η Ουάσινγκτον φέρεται να είχε υπολογίσει σε μια σύντομη σύγκρουση.
Αντί γι’ αυτό, ο πόλεμος έχει φτάσει στον έβδομο μήνα, ενώ η συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή μετατρέπεται σε ολοένα βαρύτερο οικονομικό και πολιτικό φορτίο.
Από καθαρά στρατιωτική άποψη, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντική αεροπορική και ναυτική υπεροχή.
Το πρόβλημα είναι πολιτικό και στρατηγικό: η υπεροχή αυτή δεν έχει μέχρι στιγμής μεταφραστεί σε οριστικό πολιτικό αποτέλεσμα.
Οι ΗΠΑ μπορούν να πλήξουν στρατιωτικές και μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά η αεροπορική υπεροχή από μόνη της δεν μπορεί να δημιουργήσει στην Τεχεράνη ένα πολιτικό σύστημα που θα αποδέχεται τους όρους της Ουάσινγκτον.
Μάλιστα, η ενίσχυση των επιθέσεων μπορεί να παράγει το αντίθετο αποτέλεσμα, περιορίζοντας τις πιθανότητες παραχωρήσεων και ενισχύοντας τη σκληρή γραμμή στο εσωτερικό του Ιράν.
Το ιρανικό οπλοστάσιο και ο «Άξονας της Αντίστασης»
Ένας ακόμη παράγοντας που περιπλέκει την εξίσωση είναι η στρατιωτική ισχύς του Ιράν.
Η χώρα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και περισσότερο διαφοροποιημένα πυραυλικά οπλοστάσια της περιοχής, καθώς και σημαντικές δυνατότητες μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, διατηρεί δίκτυο συμμάχων και ένοπλων εταίρων στο Ιράκ, την Υεμένη, τον Λίβανο και αλλού.
Ωστόσο, η σχέση αυτή δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να πρόκειται για έναν ενιαίο ιρανικό στρατό υπό απόλυτο έλεγχο της Τεχεράνης.
Κάθε δύναμη του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης» διαθέτει τη δική της δυναμική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να διευρύνει τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ με σχετική αυτονομία.
Οι φιλοϊρανικές οργανώσεις στο Ιράκ μπορούν να αυξήσουν το κόστος της αμερικανικής παρουσίας.
Στην Υεμένη, το Ansar Allah μπορεί να επηρεάσει κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Στον Λίβανο, η Hezbollah εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα αποτροπής έναντι του Ισραήλ.
Οι στόχοι των ΗΠΑ
Οι στόχοι των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο Ιράν έχουν σταδιακά περιοριστεί ή μεταβληθεί.
Αρχικά, ο δηλωμένος στόχος ήταν η εξάλειψη του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θεωρούν απειλή.
Αργότερα, η στρατηγική διευρύνθηκε και συμπεριέλαβε την οικονομική πίεση με στόχο ευρύτερες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Σήμερα, η Ουάσινγκτον φαίνεται να επιδιώκει έναν συνδυασμό στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, ώστε το Ιράν να οδηγηθεί στις διαπραγματεύσεις από ασθενέστερη θέση.
Εδώ ακριβώς, όμως, εντοπίζεται το στρατηγικό πρόβλημα.
Εάν ο στόχος είναι περιορισμένες παραχωρήσεις, η πίεση μπορεί να λειτουργήσει.
Εάν όμως ο πραγματικός στόχος είναι ριζική αλλαγή της συμπεριφοράς του ιρανικού συστήματος ή ακόμη και η ανατροπή του, τότε η αμερικανική εξίσωση δεν οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Trump και Netanyahu χρειάζονται «νίκη»
Στην εξίσωση εισέρχεται πλέον και ο πολιτικός χρόνος.
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου, με όλες τις έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και το ένα τρίτο της Γερουσίας να κρίνονται στην κάλπη.
Ο πόλεμος με το Ιράν δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Οι επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, στον πληθωρισμό και στο κόστος ζωής μεταφέρουν τη σύγκρουση στην καθημερινότητα του Αμερικανού ψηφοφόρου.
Πρόσφατες δημοσκοπήσεις καταγράφουν σημαντική πτώση της υποστήριξης προς τον πόλεμο και υποχώρηση της δημοτικότητας του Trump.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται ένα αποτέλεσμα που να μπορεί να παρουσιαστεί ως νίκη.
Ο στόχος της επόμενης φάσης, συνεπώς, μπορεί να μην είναι η πλήρης υποταγή του Ιράν αλλά μια συμφωνία που θα επιτρέψει στον Trump να υποστηρίξει ότι πέτυχε τους βασικούς αμερικανικούς στόχους.
Και ο Netanyahu βρίσκεται υπό πίεση
Περισσότερα όπλα, λιγότερη εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ
Η επόμενη φάση μπορεί να βρει την περιοχή πολύ πιο βαριά εξοπλισμένη, πολύ περισσότερο καχύποπτη απέναντι στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας και πολύ πιο πρόθυμη να διαφοροποιήσει τις διεθνείς της συνεργασίες.
Ορισμένες χώρες του Κόλπου έχουν ήδη αρχίσει να επανεξετάζουν τις υπάρχουσες ρυθμίσεις ασφαλείας και ταυτόχρονα να αναζητούν νέους διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν και άλλες μεγάλες δυνάμεις.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η έννοια της απόλυτης νίκης γίνεται ολοένα πιο δύσκολη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επιβαρύνουν σοβαρά την ιρανική οικονομία.
Το Ιράν μπορεί να αυξήσει δραματικά το πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό κόστος του πολέμου.
Το Ισραήλ μπορεί να αποκτήσει στρατιωτικά πλεονεκτήματα.
Αλλά κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν εγγυάται την επίτευξη των μέγιστων πολιτικών στόχων κάθε πλευράς.
Η μάχη πλέον είναι για την έξοδο χωρίς ήττα
Η εξίσωση που διαμορφώνεται είναι εξαιρετικά σκληρή.
Ο Trump χρειάζεται μια διέξοδο από το τέλμα του πολέμου με το Ιράν ώστε να ενισχύσει την πολιτική του θέση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ο Netanyahu χρειάζεται ένα αποτέλεσμα που να μπορεί να παρουσιαστεί ως νίκη πριν από τις ισραηλινές κάλπες.
Και το Ιράν επιμένει στη στρατηγική της αντοχής, επιδιώκοντας να φτάσει σε οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση από όσο το δυνατόν ισχυρότερη θέση.
Σε κάθε παρατεταμένο πόλεμο έρχεται κάποια στιγμή όπου η πλήρης στρατιωτική νίκη παύει να αποτελεί τον μοναδικό στόχο.
Τότε, το κρίσιμο ερώτημα γίνεται διαφορετικό:
Ποιος μπορεί να βγει από τη σύγκρουση χωρίς να παραδεχθεί ότι ηττήθηκε;
Επίδειξη ισχύος - Το ιρανικό σχέδιο για πόλεμο φθοράς στον Trump μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου με όπλο Hormuz και χρόνο
Η αυτοπεποίθηση του Ιράν ως προς την ικανότητά του να πλήττει στόχους στη Μέση Ανατολή εμφανίζεται ενισχυμένη, ενώ η Τεχεράνη φέρεται να εξετάζει τη συνέχιση της σύγκρουσης για μήνες, με στόχο να αυξήσει την πίεση στην Ουάσιγκτον και προσωπικά στον Donald Trump.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται εκτιμήσεις υπηρεσιών των ΗΠΑ και νυν και πρώην αξιωματούχους, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο.
Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει τη διατήρηση της σύγκρουσης τουλάχιστον μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, το Νοέμβριο θεωρώντας ότι το αυξανόμενο οικονομικό κόστος θα ενισχύσει την πίεση στον Trump και στους Ρεπουμπλικανούς.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής φέρεται να είναι το Στενό του Hormuz.
Η διαταραχή της ναυσιπλοΐας έχει συμβάλει στην άνοδο των ενεργειακών τιμών, με το κόστος της βενζίνης να μεταφέρεται άμεσα στα αμερικανικά νοικοκυριά.
Η Τεχεράνη φέρεται να υπολογίζει ότι όσο μεγαλύτερη γίνεται η οικονομική επιβάρυνση, τόσο δυσκολότερη γίνεται πολιτικά η συνέχιση του πολέμου για την Ουάσιγκτον.
Το στοίχημα στην εξάντληση των αμερικανικών αποθεμάτων
Αμερικανικές πηγές εκτιμούν επίσης ότι το Ιράν θεωρεί πως οι ΗΠΑ θα δυσκολευτούν να πραγματοποιήσουν νέες μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις όσο μειώνονται τα διαθέσιμα αποθέματα ορισμένων πυρομαχικών και αναχαιτιστικών συστημάτων.
Η εκτίμηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις πρόσφατες πληροφορίες για περιορισμούς όσον αφορά τα αποθέματα σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και Patriot, καθώς και τις διαρροές που προκάλεσαν εσωτερική έρευνα στον αμερικανικό στρατιωτικό μηχανισμό.
Την ίδια στιγμή, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν πιθανότερο ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να αυξήσει την πίεση μέσω οικονομικών κυρώσεων, αντί να προχωρήσει άμεσα σε νέα γενικευμένη στρατιωτική κλιμάκωση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών