Δραματική προειδοποίηση ΔΝΤ: Έρχεται νέα εφιαλτική δοκιμασία... επιστρέφει το ενεργειακό σοκ, διογκώνεται το χρέος

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θεωρεί ότι η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής πιο ανθεκτική απέναντι στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Παρά το ενεργειακό σοκ, το ΔΝΤ εξακολουθεί να βλέπει παγκόσμια ανάπτυξη περίπου 3% το 2026 και 3,4% το 2027.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι καθησυχαστική. Η Julie Kozack υπογραμμίζει ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τον κύκλο της και ότι το σοκ από τον πόλεμο συνεχίζει να αποτελεί σημαντική απειλή για την παγκόσμια οικονομία. Η βασική ανησυχία είναι ότι οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορούν να μεταφερθούν σε ένα πολύ ευρύτερο φάσμα αγαθών και υπηρεσιών.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το γεγονός ότι η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού έχει ουσιαστικά σταματήσει. Το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες έχουν αυξηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, αν και εξακολουθούν να θεωρούνται σχετικά καλά αγκυροβολημένες μακροπρόθεσμα. Αυτό σημαίνει ότι προς το παρόν δεν υπάρχει ένδειξη πλήρους αποσταθεροποίησης των προσδοκιών, αλλά η κατάσταση απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

Σοκ από το παγκόσμιο χρέος

Παράλληλα, το παγκόσμιο χρέος αποτελεί έναν ακόμη μεγάλο κίνδυνο. Η άνοδος του κόστους ενέργειας δημιουργεί πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις και μπορεί να υποχρεώσει τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν υψηλότερα επιτόκια για μεγαλύτερο διάστημα. Αυτό αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς οι αγορές ήδη προεξοφλούν πιο αυστηρή νομισματική πολιτική. Η ΕΚΤ αύξησε σήμερα το βασικό επιτόκιο στο 2,5% από 2,25%, ενώ παράλληλα αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό.
Το ενεργειακό σκέλος είναι πλέον ακόμη πιο ανησυχητικό. Το Brent έχει ξεπεράσει τα 105 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινήθηκε πάνω από τα 100 δολάρια, καθώς η κλιμάκωση των επιθέσεων και οι κίνδυνοι για τις θαλάσσιες μεταφορές στη Μέση Ανατολή εντείνουν τους φόβους για νέες διαταραχές στην προσφορά.
Αυτό δημιουργεί έναν ιδιαίτερα δύσκολο συνδυασμό για την παγκόσμια οικονομία: υψηλότερο ενεργειακό κόστος, επίμονος πληθωρισμός, ακριβότερος δανεισμός και αυξημένο δημόσιο χρέος. Εάν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο κίνδυνος είναι να περιοριστεί η ανάπτυξη ενώ ταυτόχρονα να ενισχυθούν οι πληθωριστικές πιέσεις — ένα περιβάλλον που προσεγγίζει το σενάριο του στασιμοπληθωρισμού.

Δεν έχει τελειώσει το ενεργειακό σοκ

Και υπάρχει ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας: οι αρχικές προβλέψεις του ΔΝΤ είχαν στηριχθεί σε συγκεκριμένες παραδοχές για την ενεργειακή κρίση. Στην έκθεση του Ιουλίου, το Ταμείο είχε υποθέσει ότι τα Στενά του Hormuz θα άρχιζαν να ανοίγουν στα μέσα Ιουλίου και ότι η μέση τιμή του πετρελαίου το 2026 θα διαμορφωνόταν περίπου στα 89 δολάρια το βαρέλι.
Με το Brent πλέον πάνω από τα 105 δολάρια, αυτές οι παραδοχές έχουν δεχθεί πολύ ισχυρή πίεση. Επομένως, το 3% ανάπτυξη για το 2026 δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο, εάν η ενεργειακή κρίση παραταθεί ή κλιμακωθεί περαιτέρω.
Με απλά λόγια: το μήνυμα του ΔΝΤ είναι ότι η παγκόσμια οικονομία αντέχει ακόμη, αλλά το ενεργειακό σοκ δεν έχει τελειώσει. Και όσο παραμένουν υψηλές οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να επιστρέψει δυναμικά ο πληθωρισμός, να καθυστερήσουν οι μειώσεις επιτοκίων και να επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο το ήδη υψηλό παγκόσμιο χρέος.

www.bankingnews.gr